ତଂ ଶିଖଣ୍ଡୀ ତ୍ରିଭିର୍ବାଣୈରଭ୍ଯଵିଧ୍ଯତ୍ସନାନ୍ତରେ । ଆଶୀଵିଷମିଵ କ୍ରୁଦ୍ଧଂ କାଲସୃଷ୍ଟମିଵାନ୍ତକମ୍
ଯୁଦ୍ଧର ମଧ୍ୟରେ ଶିଖଣ୍ଡୀ ତାଙ୍କୁ ତିନିଟି ବାଣ ଦେଇ ଘାୟଲ କଲେ, ଏହା ଏକ କ୍ରୁଧ୍ଧ ସାପ ଭଳି, କିମ୍ବା ସମୟ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯାଇଥିବା ମୃତ୍ୟୁ ଭଳି ଲାଗିଲା।
ସ ତେନାତିଭୃଶଂ ଵିଦ୍ଧଃ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଭୀଷ୍ମଃ ଶିଖଣ୍ଡିନମ୍ । ପୁନର୍ନାଲୋକଯତ୍କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ପ୍ରହସନ୍ନିଦମବ୍ରଵୀତ୍
ସେହି ବାଣରେ ବହୁତ ଘାୟଲ ହେଇ, ଭୀଷ୍ମ ଶିଖଣ୍ଡୀକୁ ଦେଖିଲେ, ତାପରେ କ୍ରୋଧରେ ଏକଥା ହସି କହିଲେ, ଆଉ ଶିଖଣ୍ଡୀକୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।
କାମଂ ପ୍ରହର ଵା ମା ଵା ନ ତ୍ଵାଂ ଯୋତ୍ସ୍ଯେ କଥଂଚନ । ଯୈଵ ହି ତ୍ଵଂ କୃତା ଧାତ୍ରା ସୈଵ ହି ତ୍ଵଂ ଶିଖଣ୍ଡିନୀ
ତୁ ଚାହୁଁ ତା ମୁଁ ତୁମକୁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି ନାହିଁ। ତୁ ଯେପରି ନିର୍ମିତ ହେଇଛୁ, ସେହି ଭଳି ଅଛୁ, ତୁ ଶିଖଣ୍ଡିନୀ।
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶିଖଣ୍ଡୀ କ୍ରୋଧମୂର୍ଚ୍ଛିତଃ । ଉଵାଚ ଭୀଷ୍ମଂ ସମରେ ସୃକ୍ଵିଣୀ ପରିଲେଲିହନ୍
ଭୀଷ୍ମଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଶିଖଣ୍ଡୀ କ୍ରୋଧରେ ଭରିଗଲେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଜିହ୍ବା ଚାଟି କହିଲେ।
ଜାନାମି ତ୍ଵାଂ ମହାବାହୋ କ୍ଷତ୍ରିଯାଣାଂ ଭଯଂକରମ୍ । ମଯା ଶ୍ରୁତଂ ଚ ତେ ଯୁଦ୍ଧଂ ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯେନ ଵୈ ସହ
ମୁଁ ଜାଣେ ତୁମେ ବିରାଟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର। ମୁଁ ତୁମର ଜାମଦଗ୍ନିପୁତ୍ର ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ଶୁଣିଛି।
ଦିଵ୍ଯଶ୍ଚ ତେ ପ୍ରଭାଵୋଽଯଂ ମଯା ଚ ବହୁଶଃ ଶ୍ରୁତଃ । ଜନନ୍ନପି ପ୍ରଭାଵଂ ତେ ଯୋତ୍ସ୍ଯେଽଦ୍ଯାହଂ ତ୍ଵଯା ସହ
ତୁମର ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ ମୁଁ ଅନେକ ଥର ଶୁଣିଛି। ତୁମର ପ୍ରଭାବ ଜାଣି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଆଜି ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି।
ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ପ୍ରିଯଂ କୁର୍ଵନ୍ନାତ୍ମନଶ୍ଚ ନରୋତ୍ତମ ।। ଅଦ୍ଯ ତ୍ଵାଂ ଯୋଧଯିଷ୍ଯାମି ରଣେ ପୁରୁଷସତ୍ତମ
ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଏବଂ ନିଜର ମନକୁ ଖୁସି କରିବାକୁ, ମୁଁ ଆଜି ତୁମ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଧ୍ରୁଵଂ ଚ ତ୍ଵାଂ ହନିଷ୍ଯାମି ଶପେ ସତ୍ଯେନ ତେଽଗ୍ରତଃ । ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଚ ମଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଯତ୍କୃତ୍ଯଂ ତତ୍ସମାଚର
ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ମାରିଦେବି, ଏହି ତଥ୍ୟକୁ ତୁମ ସାମ୍ନାରେ ଶପଥ କରୁଛି। ମୋ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଯାହା ଚାହିଁ ତାହା କର।
କାମଂ ଯୁଧ୍ଯସ୍ଵ ଵା ମା ଵା ନ ମେ ଜୀଵନ୍ପ୍ରମୋକ୍ଷ୍ଯସେ । ସୁଦୃଷ୍ଟଃ କ୍ରିଯତାଂ ଭୀଷ୍ମ ଲୋକୋଽଯଂ ସମିତିଂଜଯ
ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଚାହୁଁ କିମ୍ବା ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ମୋ ଠାରୁ ଜୀବନ ନେଇ ଯିବାକୁ ପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହି ବିଶାଳ ଯୁଦ୍ଧକୁ, ଭୀଷ୍ମ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଦେଖୁ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତତୋ ଭୀଷ୍ମଂ ପଞ୍ଚଭିର୍ନତପର୍ଵଭିଃ। ଅଵିଧ୍ଯତ ରଣେ ଭୀଷ୍ମଂ ପ୍ରତୁଦନ୍ଵାକ୍ଯସାଯକୈଃ
ଏଭଳି କହି ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଶିଖଣ୍ଡୀ ପାଞ୍ଚଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଦେଇ ଘାୟଲ କଲେ, ଶବ୍ଦ ଏବଂ ବାଣରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସଵ୍ଯସାଚୀ ମହାରଥଃ । କାଲୋଽଯମିତି ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ଶିଖଣ୍ଡିନମଚୋଦଯତ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସବ୍ୟସାଚୀ ବିରାଟ ରଥୀ, 'ସମୟ ଆସିଛି' ବୋଲି ଭାବି, ଶିଖଣ୍ଡୀକୁ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ।
ଅହଂ ତ୍ଵାମନୁଯାସ୍ଯାମି ପରାନ୍ଵିଦ୍ରାଵଯଞ୍ଶରୈଃ । ଅଭିଦ୍ରଵ ସୁସଂରବ୍ଧୋ ଭୀଷ୍ମଂ ଭୀମପରାକ୍ରମମ୍
ମୁଁ ତୁମ ପଛରେ ଯିବି, ବାଣରେ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଭୟଭୀତ କରିବି। ତୁ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଭୀମଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ଭଳି ଦ୍ରୁତ ଆକ୍ରମଣ କର।
ନ ହି ତେ ସଂଯୁଗେ ପୀଡାଂ ଶକ୍ତାଃ କର୍ତୁଂ ମହାବଲାଃ । ତସ୍ମାଦଦ୍ଯ ମହାବାହୋ ଯତ୍ନାଦ୍ଭୀଷ୍ଯମଭିଦ୍ରଵ
ବିରାଟ ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ତୁମକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ କଷ୍ଟ ଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହିପାଇଁ, ବିରାଟ ବାହୁଶାଳୀ, ଆଜି ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କର।
ଅହତ୍ଵା ସମରେ ଭୀଷ୍ମ ଯଦି ଯାସ୍ଯସି ମାରିଷ । ଅଵହାସ୍ଯୋଽସ୍ଯ ଲୋକସ୍ଯ ଭଵିଷ୍ଯସି ମଯା ସହ
ଯଦି ତୁମେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ମାରିନାହିଁ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରୁ ପଛ ହଟିଯିବା, ତେବେ ମୁଁ ଏବଂ ତୁମେ ଏହି ଜଗତରେ ଉପହାସର ପାତ୍ର ହେବା।
ନାଵହାସ୍ଯା ଯଥା ଵୀର ଭଵେମ ପରମାହଵେ । ତଥା କୁରୁ ରଣେ ଯତ୍ନଂ ସାଧଯସ୍ଵ ପିତାମହମ୍
ଏହି ବିଶାଳ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମେ ଉପହାସର ପାତ୍ର ହେବା ନାହିଁ, ବିରା, ତୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରୟାସ କର ଏବଂ ପିତାମହଙ୍କୁ ପରାଜିତ କର।
କୁରୂଂଶ୍ଚ ସହିତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ଯତମାନାନ୍ମହାରଥାନ୍ । ଅହମାଵାରଯିଷ୍ଯାମି ସାଵଯସ୍ଵ ପିତାମହମ୍
ମୁଁ ସମସ୍ତ କୁରୁ ଏବଂ ବିରାଟ ରଥୀମାନଙ୍କୁ ଅଟକାଇ ରଖିବି, ତୁମେ ପିତାମହଙ୍କୁ ପରାଜିତ କର।
ଦ୍ରୋଣଂ ଚ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଂ ଚ କୃପଂ ଚାଥ ସୁଯୋଧନମ୍ । ଚିତ୍ରସେନଂ ଵିକର୍ଣଂ ଚ ସୈନ୍ଧଵଂ ଚ ଯଜଦ୍ରଥମ୍
ଦ୍ରୋଣ, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର, କୃପ, ସୁୟୋଧନ, ଚିତ୍ରସେନ, ବିକର୍ଣ୍ଣ, ସୈନ୍ଧବ, ଯଜଦ୍ରଥ—
ଵିନ୍ଦାନୁଵିନ୍ଦାଵାଵନ୍ତ୍ଯୌ କାମ୍ଭୋଜଂ ଚ ସୁଦକ୍ଷିଣମ୍ । ଭଗଦତ୍ତଂ ତଥା ଶୂରଂ ମାଗଦଂ ଚ ମହାବଲମ୍
ଅବନ୍ତିର ବିନ୍ଦ୍ୟ ଓ ଅନୁବିନ୍ଦ୍ୟ, କାମ୍ଭୋଜର ସୁଦକ୍ଷିଣ, ଶୂର ଭଗଦତ୍ତ, ଏବଂ ମାଗଧର ବିରାଟ ରାଜା—
ସୌମଦତ୍ତିଂ ତଥା ଶୂରମାର୍ଶ୍ଯଶୃଙ୍ଗିଂ ଚ ରାକ୍ଷସମ୍ । ତ୍ରିଗର୍ତରାଜଂ ଚ ରଣେ ସହ ସର୍ଵୈର୍ମହାରଥୈଃ
ସୌମଦତ୍ତି, ଶୂର ଅର୍ଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗି ରାକ୍ଷସ ଏବଂ ତ୍ରିଗର୍ତ୍ତ ରାଜା, ସମସ୍ତ ମହାରଥୀଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ଅହମାଵାରଯିଷ୍ଯାମି ଵେଲେଵ ମକରାଲଯମ୍ । କୁରୂଂଶ୍ଚ ସହିତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ଯୁଧ୍ଯମାନାନ୍ମହାବଲାନ୍ । ନିଵାରଯିଷ୍ଯାମି ରଣେ ସାଧଯସ୍ଵ ପିତାମହମ୍
ମୁଁ ସମୁଦ୍ର କୂଳ ମକର ନିବାସକୁ ଅଟକାଇ ରଖିଥିବା ପରି, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କୁରୁମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କୁ ଅଟକାଇବି। ପିତାମହଙ୍କୁ ବଧ କରିବା କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କର।
କଥଂ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଗାଙ୍ଗେଯମଭ୍ଯଧାଵତ୍ପିତାମହମ୍ । ପାଞ୍ଚାଲ୍ଯଃ ସମରେ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଧର୍ମାତ୍ମାନଂ ଯତଵ୍ରତମ୍
ପାଞ୍ଚାଳ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିବାନ ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର ପିତାମହଙ୍କୁ କିପରି ସମ୍ମୁଖୀନ କଲେ?
କେଽରକ୍ଷନ୍ପାଣ୍ଡଵାନୀକେ ଶିଖଣ୍ଡିନମୁଦାଯୁଧାଃ। ତ୍ଵରମାଣାସ୍ତ୍ଵରାକାଲେ ଜିଗୀଷନ୍ତୋ ମହାରଥାଃ
ପାଣ୍ଡବ ସେନାରେ କେଉଁ ମହାରଥୀ ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା କଲେ, ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଏବଂ ବିଜୟ ଆଶା କରୁଥିବା, ତ୍ବରାନ୍ବିତ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ?
କଥଂ ଶାନ୍ତନଵୋ ଭୀଷ୍ମଃ ସ ତସ୍ମିନ୍ଦଶମେଽହନି। ଅଯୁଧ୍ଯତ ମହାଵୀର୍ଯଃ ପାଣ୍ଡଵୈଃ ସହ ସୃଞ୍ଜଯୈଃ
ଦଶମ ଦିନରେ ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନାୟକ, ପାଣ୍ଡବ ଏବଂ ସୃଞ୍ଜୟମାନେ ସହ କିପରି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ?
ନ ମୃଷ୍ଯାମି ରଣେ ଭୀଷ୍ମଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଦ୍ଯାତଂ ଶିଖଣ୍ଡିନା । କଚ୍ଚିନ୍ନ ରଥମଦ୍ଗୋଽସ୍ଵ ଧନୁର୍ଵାଽଶୀର୍ଯତାସ୍ଥତଃ
ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାଟିକୁ ସହିପାରିବିନାହିଁ; ତାଙ୍କର ରଥ ଭାଙ୍ଗିଗଲା କି, ଧନୁ ଭାଙ୍ଗିଗଲା କି, କିମ୍ବା ସେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଦଉଡ଼ିଲେ?
ନାଶୀର୍ଯତ ଧନୁଶ୍ଚାସ୍ଯ ରଥଭଙ୍ଗୋ ନ ଚାପ୍ଯଭୂତ୍। ଯୁଧ୍ଯମାନସ୍ଯ ସଂଗ୍ରାମେ ଭୀଷ୍ମସ୍ଯ ଭରତର୍ଷଭ। ନିଘ୍ନତଃ ସମରେ ଶତ୍ରୂନ୍ଶରୈଃ ସନ୍ନତପର୍ଵଭିଃ
ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଭଲ ଭାବରେ ମୁଡ଼ିଥିବା ଅସ୍ତ୍ରରେ ମାରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଧନୁ ଭାଙ୍ଗିଲାନାହିଁ, ରଥ ଭାଙ୍ଗିଲାନାହିଁ।
ଅନେକଶତସାହସ୍ରାଵକାନାଂ ମହାରଥାଃ । ତଥା ଦନ୍ତିଗଣା ରାଜନ୍ହାଯଶ୍ଚୈଵ ସୁସଞ୍ଜିତାଃ
ଅନେକ ଶତ ହଜାର ମହାରଥୀ, ଏବଂ ହାତୀମାନେ ଏବଂ ଭଲ ଶିକ୍ଷିତ ଘୋଡ଼ାମାନେ, ରାଜା, ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆଗକୁ ଆସିଲେ।
ଅଭ୍ଯଵର୍ତନ୍ତ ଯୁଦ୍ଧାଯ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ପିତାମହମ୍
ସେମାନେ ପିତାମହଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
ଯଥାପ୍ରତିଜ୍ଞଂ କୌରଵ୍ଯ ସ ଚାପି ସମିର୍ତିଜଯଃ । ପାର୍ଯାନାମକରୋଦ୍ଭୀଷ୍ମଃ ସତତଂ ସମିତି କ୍ଷଯମ୍
କୌରବ, ଭୀଷ୍ମ ଯେପରି ନିଶ୍ଚୟ କରିଥିଲେ, ସେ ସତତ ଶତ୍ରୁ ସେନାକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଥିଲେ।
ଯୁଧ୍ଯମାନଂ ମହେଷ୍ଵାସଂ ଵିନିଘ୍ନନ୍ତଂ ପରାଞ୍ଶରୈଃ । ପାଞ୍ଚାଲାଃ ପାଣ୍ଡଵୈଃ ସାର୍ଧ ସର୍ଵତଃ ପର୍ଯଵାରଯନ୍
ପାଞ୍ଚାଳ ଏବଂ ପାଣ୍ଡବମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଘେରି ରଖିଥିଲେ, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁ ଧାରଣ କରି ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଅସ୍ତ୍ରରେ ମାରୁଥିଲେ।
ଦଶମେଽହନି ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ତତସ୍ତାଂ ରିପୁଵାହିନୀମ୍ । କୀର୍ଯମାଣାଂ ଶିତୈର୍ବାଣୈଃ ଶତଶୋଽଥ ସହସ୍ରଶଃ
ଦଶମ ଦିନ ଆସିଲାବେଳେ, ଶତ୍ରୁ ସେନା ଶତ ଏବଂ ହଜାର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଆଘାତିତ ହେଲା।