ଆତ୍ତଶସ୍ତ୍ରୋ ରଣେ ଯତ୍ନାଦ୍ଵାରଯାମାସ ସାଯକୈଃ । ନାନାଶସ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ରଵର୍ଷୈସ୍ତାନ୍ଵୀର୍ଯାମର୍ଷପ୍ରଵେରିତୈଃ
ସେ ଅସ୍ତ୍ର ଧରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରୟାସ କରି, ବାଣ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ରର ବର୍ଷା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ରୋକିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରବଳତା ଓ କ୍ରୋଧରେ।
ନିଜଘ୍ନେ ସମରେ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ହସ୍ତ୍ଯଶ୍ଵଂ ଚାମିତଂ ବହୁ। ରଥିନୋଽପାତଯଦ୍ରାଜନ୍ରଥେଭ୍ଯଃ ପୁରୁଷର୍ଷଭ
ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ସେ ଅସଂଖ୍ୟ ହାତୀ ଓ ଘୋଡାକୁ ମାରିଥିଲେ, ରାଜା, ଏବଂ ରଥରୁ ରଥୀମାନେକୁ ଫେଲାଇ ଦେଇଥିଲେ।
ସାଦିନଶ୍ଚାଶ୍ଵପୃଷ୍ଠେଭ୍ଯଃ ପାଦାତାଂଶ୍ଚ ସମାଗତାନ୍
ସେ ଘୋଡାରେ ବସିଥିବା ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ଓ ଏକତ୍ରିତ ପଦାତୀମାନେକୁ ମାରିଥିଲେ।
ଗଜାରୋହାନ୍ଗଜେଭ୍ଯଶ୍ଚ ପରେଷାଂ ଜଯକାରିଣଃ । ତମେକଂ ସମରେ ଭୀଷ୍ମଂ ତ୍ଵରମାଣଂ ମହାରଥମ୍
ସେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ଜୟୀ ହାତୀରୋହୀମାନେକୁ ହାତୀରୁ ଫେଲାଇ ଦେଇଥିଲେ; ଏକା ଭୀଷ୍ମ, ମହାରଥୀ, ଯୁଦ୍ଧରେ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହେଇ ଆଗକୁ ବଢିଥିଲେ।
ପାଣ୍ଡଵାଃ ସମଵର୍ତନ୍ତ ଵଜ୍ରହସ୍ତମିଵାସୁରାଃ। ଶକ୍ରାଶନିସମସ୍ପର୍ଶାନ୍ଵିମୁଞ୍ଚନ୍ନିଶିତାଞ୍ଛରାନ୍
ପାଣ୍ଡବମାନେ ତାଙ୍କୁ ଭଳି ଘେରିଥିଲେ, ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ବଜ୍ରଧାରୀକୁ ଘେରିଥାନ୍ତି; ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ସମ ଶକ୍ତିରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଛାଡ଼ିଥିଲେ।
ଦିକ୍ଷ୍ଵଦୃଶ୍ଯତ ସର୍ଵାସୁ ଘୋରଂ ସନ୍ଧାରଯନ୍ଵପୁଃ। ମଣ୍ଡଲୀଭୂତମେଵାସ୍ଯ ନିତ୍ଯଂ ଧନୁରଦୃଶ୍ଯତ
ସମସ୍ତ ଦିଗରେ, ତାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ଆକାର ଦେଖାଯାଉଥିଲା; ତାଙ୍କର ଧନୁ ଏକ ମଣ୍ଡଳ ଭଳି ସଦା ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ସଂଗ୍ରାମେ ଯୁଧ୍ଯମାନସ୍ଯ ଶକ୍ରଚାପୋପମଂ ମହତ୍ ।। ତଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସମରେ କର୍ମ ପୁତ୍ରାସ୍ତଵ ଵିଶାଂପତେ
ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କର ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଧନୁ ସମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲା; ଏହା ଦେଖି, ରଣରେ ତୁମ ପୁତ୍ରମାନେ—
ଵିସ୍ମାଯଂ ପରମଂ ଗତ୍ଵା ପିତାମହମପୂଜଯନ୍ । ପାର୍ଥା ଵିମନସୋ ଭୂତ୍ଵା ପ୍ରୈକ୍ଷନ୍ତ ପିତରଂ ତଵ
—ଅତ୍ୟଧିକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରି ଗଲେ ଓ ପିତାମହଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ; ପାଣ୍ଡବମାନେ ନିରାଶ ହୋଇ, ତୁମ ପିତାକୁ ଦେଖୁଥିଲେ।
ଯୁଧ୍ଯମାନଂ ରଣେ ଶୂରଂ ଵିପ୍ରଚିତ୍ତିମିଵାମରାଃ । ନ ଚୈନଂ ଵାରଯାମାସୁର୍ଵ୍ଯାତ୍ତାନନମିଵାନ୍ତକମ୍
ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୂର ଭଳି ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ, ଦେବତାମାନେ ଭଳି ବିପ୍ରଚିତ୍ତିକୁ ଦେଖୁଥିଲେ; କେହି ତାଙ୍କୁ ରୋକିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ ନାହିଁ, ଯେପରି ମୁଖ ଖୋଲିଥିବା ମୃତ୍ୟୁକୁ କେହି ରୋକିପାରେ ନାହିଁ।
ଦଶମେଽହନି ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ରଥାନୀକଂ ଶିଖଣ୍ଡିନଃ । ଅଦହନ୍ନିଶିତୈର୍ବାଣୈଃ କୃଷ୍ଣଵର୍ତ୍ମେଵ କାନନମ୍
ଦଶମ ଦିନ ଆସିଲାବେଳେ, ଭୀଷ୍ମ ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କର ରଥ ବିଭାଗକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଜଳାଇ ଦେଲେ, ଯେପରି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପଥରେ ଅଗ୍ନି ଜଙ୍ଗଲକୁ ଭସ୍ମ କରେ।
ତଂ ଶିଖଣ୍ଡୀ ତ୍ରିଭିର୍ବାଣୈରଭ୍ଯଵିଧ୍ଯତ୍ସନାନ୍ତରେ । ଆଶୀଵିଷମିଵ କ୍ରୁଦ୍ଧଂ କାଲସୃଷ୍ଟମିଵାନ୍ତକମ୍
ଯୁଦ୍ଧର ମଧ୍ୟରେ ଶିଖଣ୍ଡୀ ତାଙ୍କୁ ତିନିଟି ବାଣ ଦେଇ ଘାୟଲ କଲେ, ଏହା ଏକ କ୍ରୁଧ୍ଧ ସାପ ଭଳି, କିମ୍ବା ସମୟ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯାଇଥିବା ମୃତ୍ୟୁ ଭଳି ଲାଗିଲା।
ସ ତେନାତିଭୃଶଂ ଵିଦ୍ଧଃ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଭୀଷ୍ମଃ ଶିଖଣ୍ଡିନମ୍ । ପୁନର୍ନାଲୋକଯତ୍କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ପ୍ରହସନ୍ନିଦମବ୍ରଵୀତ୍
ସେହି ବାଣରେ ବହୁତ ଘାୟଲ ହେଇ, ଭୀଷ୍ମ ଶିଖଣ୍ଡୀକୁ ଦେଖିଲେ, ତାପରେ କ୍ରୋଧରେ ଏକଥା ହସି କହିଲେ, ଆଉ ଶିଖଣ୍ଡୀକୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।
କାମଂ ପ୍ରହର ଵା ମା ଵା ନ ତ୍ଵାଂ ଯୋତ୍ସ୍ଯେ କଥଂଚନ । ଯୈଵ ହି ତ୍ଵଂ କୃତା ଧାତ୍ରା ସୈଵ ହି ତ୍ଵଂ ଶିଖଣ୍ଡିନୀ
ତୁ ଚାହୁଁ ତା ମୁଁ ତୁମକୁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି ନାହିଁ। ତୁ ଯେପରି ନିର୍ମିତ ହେଇଛୁ, ସେହି ଭଳି ଅଛୁ, ତୁ ଶିଖଣ୍ଡିନୀ।
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶିଖଣ୍ଡୀ କ୍ରୋଧମୂର୍ଚ୍ଛିତଃ । ଉଵାଚ ଭୀଷ୍ମଂ ସମରେ ସୃକ୍ଵିଣୀ ପରିଲେଲିହନ୍
ଭୀଷ୍ମଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଶିଖଣ୍ଡୀ କ୍ରୋଧରେ ଭରିଗଲେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଜିହ୍ବା ଚାଟି କହିଲେ।
ଜାନାମି ତ୍ଵାଂ ମହାବାହୋ କ୍ଷତ୍ରିଯାଣାଂ ଭଯଂକରମ୍ । ମଯା ଶ୍ରୁତଂ ଚ ତେ ଯୁଦ୍ଧଂ ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯେନ ଵୈ ସହ
ମୁଁ ଜାଣେ ତୁମେ ବିରାଟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର। ମୁଁ ତୁମର ଜାମଦଗ୍ନିପୁତ୍ର ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ଶୁଣିଛି।
ଦିଵ୍ଯଶ୍ଚ ତେ ପ୍ରଭାଵୋଽଯଂ ମଯା ଚ ବହୁଶଃ ଶ୍ରୁତଃ । ଜନନ୍ନପି ପ୍ରଭାଵଂ ତେ ଯୋତ୍ସ୍ଯେଽଦ୍ଯାହଂ ତ୍ଵଯା ସହ
ତୁମର ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ ମୁଁ ଅନେକ ଥର ଶୁଣିଛି। ତୁମର ପ୍ରଭାବ ଜାଣି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଆଜି ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି।
ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ପ୍ରିଯଂ କୁର୍ଵନ୍ନାତ୍ମନଶ୍ଚ ନରୋତ୍ତମ ।। ଅଦ୍ଯ ତ୍ଵାଂ ଯୋଧଯିଷ୍ଯାମି ରଣେ ପୁରୁଷସତ୍ତମ
ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଏବଂ ନିଜର ମନକୁ ଖୁସି କରିବାକୁ, ମୁଁ ଆଜି ତୁମ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଧ୍ରୁଵଂ ଚ ତ୍ଵାଂ ହନିଷ୍ଯାମି ଶପେ ସତ୍ଯେନ ତେଽଗ୍ରତଃ । ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଚ ମଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଯତ୍କୃତ୍ଯଂ ତତ୍ସମାଚର
ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ମାରିଦେବି, ଏହି ତଥ୍ୟକୁ ତୁମ ସାମ୍ନାରେ ଶପଥ କରୁଛି। ମୋ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଯାହା ଚାହିଁ ତାହା କର।
କାମଂ ଯୁଧ୍ଯସ୍ଵ ଵା ମା ଵା ନ ମେ ଜୀଵନ୍ପ୍ରମୋକ୍ଷ୍ଯସେ । ସୁଦୃଷ୍ଟଃ କ୍ରିଯତାଂ ଭୀଷ୍ମ ଲୋକୋଽଯଂ ସମିତିଂଜଯ
ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଚାହୁଁ କିମ୍ବା ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ମୋ ଠାରୁ ଜୀବନ ନେଇ ଯିବାକୁ ପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହି ବିଶାଳ ଯୁଦ୍ଧକୁ, ଭୀଷ୍ମ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଦେଖୁ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତତୋ ଭୀଷ୍ମଂ ପଞ୍ଚଭିର୍ନତପର୍ଵଭିଃ। ଅଵିଧ୍ଯତ ରଣେ ଭୀଷ୍ମଂ ପ୍ରତୁଦନ୍ଵାକ୍ଯସାଯକୈଃ
ଏଭଳି କହି ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଶିଖଣ୍ଡୀ ପାଞ୍ଚଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଦେଇ ଘାୟଲ କଲେ, ଶବ୍ଦ ଏବଂ ବାଣରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସଵ୍ଯସାଚୀ ମହାରଥଃ । କାଲୋଽଯମିତି ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ଶିଖଣ୍ଡିନମଚୋଦଯତ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସବ୍ୟସାଚୀ ବିରାଟ ରଥୀ, 'ସମୟ ଆସିଛି' ବୋଲି ଭାବି, ଶିଖଣ୍ଡୀକୁ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ।
ଅହଂ ତ୍ଵାମନୁଯାସ୍ଯାମି ପରାନ୍ଵିଦ୍ରାଵଯଞ୍ଶରୈଃ । ଅଭିଦ୍ରଵ ସୁସଂରବ୍ଧୋ ଭୀଷ୍ମଂ ଭୀମପରାକ୍ରମମ୍
ମୁଁ ତୁମ ପଛରେ ଯିବି, ବାଣରେ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଭୟଭୀତ କରିବି। ତୁ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଭୀମଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ଭଳି ଦ୍ରୁତ ଆକ୍ରମଣ କର।
ନ ହି ତେ ସଂଯୁଗେ ପୀଡାଂ ଶକ୍ତାଃ କର୍ତୁଂ ମହାବଲାଃ । ତସ୍ମାଦଦ୍ଯ ମହାବାହୋ ଯତ୍ନାଦ୍ଭୀଷ୍ଯମଭିଦ୍ରଵ
ବିରାଟ ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ତୁମକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ କଷ୍ଟ ଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହିପାଇଁ, ବିରାଟ ବାହୁଶାଳୀ, ଆଜି ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କର।
ଅହତ୍ଵା ସମରେ ଭୀଷ୍ମ ଯଦି ଯାସ୍ଯସି ମାରିଷ । ଅଵହାସ୍ଯୋଽସ୍ଯ ଲୋକସ୍ଯ ଭଵିଷ୍ଯସି ମଯା ସହ
ଯଦି ତୁମେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ମାରିନାହିଁ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରୁ ପଛ ହଟିଯିବା, ତେବେ ମୁଁ ଏବଂ ତୁମେ ଏହି ଜଗତରେ ଉପହାସର ପାତ୍ର ହେବା।
ନାଵହାସ୍ଯା ଯଥା ଵୀର ଭଵେମ ପରମାହଵେ । ତଥା କୁରୁ ରଣେ ଯତ୍ନଂ ସାଧଯସ୍ଵ ପିତାମହମ୍
ଏହି ବିଶାଳ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମେ ଉପହାସର ପାତ୍ର ହେବା ନାହିଁ, ବିରା, ତୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରୟାସ କର ଏବଂ ପିତାମହଙ୍କୁ ପରାଜିତ କର।
କୁରୂଂଶ୍ଚ ସହିତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ଯତମାନାନ୍ମହାରଥାନ୍ । ଅହମାଵାରଯିଷ୍ଯାମି ସାଵଯସ୍ଵ ପିତାମହମ୍
ମୁଁ ସମସ୍ତ କୁରୁ ଏବଂ ବିରାଟ ରଥୀମାନଙ୍କୁ ଅଟକାଇ ରଖିବି, ତୁମେ ପିତାମହଙ୍କୁ ପରାଜିତ କର।
ଦ୍ରୋଣଂ ଚ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଂ ଚ କୃପଂ ଚାଥ ସୁଯୋଧନମ୍ । ଚିତ୍ରସେନଂ ଵିକର୍ଣଂ ଚ ସୈନ୍ଧଵଂ ଚ ଯଜଦ୍ରଥମ୍
ଦ୍ରୋଣ, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର, କୃପ, ସୁୟୋଧନ, ଚିତ୍ରସେନ, ବିକର୍ଣ୍ଣ, ସୈନ୍ଧବ, ଯଜଦ୍ରଥ—
ଵିନ୍ଦାନୁଵିନ୍ଦାଵାଵନ୍ତ୍ଯୌ କାମ୍ଭୋଜଂ ଚ ସୁଦକ୍ଷିଣମ୍ । ଭଗଦତ୍ତଂ ତଥା ଶୂରଂ ମାଗଦଂ ଚ ମହାବଲମ୍
ଅବନ୍ତିର ବିନ୍ଦ୍ୟ ଓ ଅନୁବିନ୍ଦ୍ୟ, କାମ୍ଭୋଜର ସୁଦକ୍ଷିଣ, ଶୂର ଭଗଦତ୍ତ, ଏବଂ ମାଗଧର ବିରାଟ ରାଜା—
ସୌମଦତ୍ତିଂ ତଥା ଶୂରମାର୍ଶ୍ଯଶୃଙ୍ଗିଂ ଚ ରାକ୍ଷସମ୍ । ତ୍ରିଗର୍ତରାଜଂ ଚ ରଣେ ସହ ସର୍ଵୈର୍ମହାରଥୈଃ
ସୌମଦତ୍ତି, ଶୂର ଅର୍ଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗି ରାକ୍ଷସ ଏବଂ ତ୍ରିଗର୍ତ୍ତ ରାଜା, ସମସ୍ତ ମହାରଥୀଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ଅହମାଵାରଯିଷ୍ଯାମି ଵେଲେଵ ମକରାଲଯମ୍ । କୁରୂଂଶ୍ଚ ସହିତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ଯୁଧ୍ଯମାନାନ୍ମହାବଲାନ୍ । ନିଵାରଯିଷ୍ଯାମି ରଣେ ସାଧଯସ୍ଵ ପିତାମହମ୍
ମୁଁ ସମୁଦ୍ର କୂଳ ମକର ନିବାସକୁ ଅଟକାଇ ରଖିଥିବା ପରି, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କୁରୁମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କୁ ଅଟକାଇବି। ପିତାମହଙ୍କୁ ବଧ କରିବା କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କର।