ଵନଂ ଯାସ୍ଯାମି ଦୁର୍ଧର୍ଷ ଶ୍ରେଯୋ ଵୈ ତତ୍ର ମେ ଗତମ୍ । ନ ଯୁଦ୍ଧଂ ରୋଚତେ କୃଷ୍ଣ ହନ୍ତି ଭୀଷ୍ମୋ ହି ନଃ ସଦା
ହେ ଦୁର୍ଜୟ, ମୁଁ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବି; ଯୁଦ୍ଧ ମୋତେ ଭଲ ଲାଗୁନାହିଁ, କୃଷ୍ଣ, କାରଣ ଭୀଷ୍ମ ସବୁବେଳେ ଆମକୁ ହତ୍ୟା କରୁଛନ୍ତି।
ଯଥା ପ୍ରଜ୍ଵଲିତଂ ଵହ୍ନିଂ ପତଙ୍ଗଃ ସମଭିଦ୍ରଵନ୍। ଏକତୋ ମୃତ୍ଯୁମଭ୍ଯେତି ତଥାଽହଂ ଭୀଷ୍ମମେଯିଵାନ୍
ଯେପରି ଏକ ପତଙ୍ଗ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିକୁ ଦେଖି ଦୌଡ଼ିଯାଇ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରେ, ସେପରି ମୁଁ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲିଛି।
କ୍ଷଯଂ ନୀତୋଽସ୍ମି ଵାର୍ଷ୍ଣେଯ ରାଜ୍ଯହେତୋଃ ପରାକ୍ରମୀ । ଭ୍ରାତରଶ୍ଚୈଵ ମେ ଶୁରାଃ ସାଯକୈର୍ଭୃଶପୀଡିତାଃ
ହେ ବୃଷ୍ଣିବଂଶୀ, ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରି ମୁଁ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି; ମୋର ପ୍ରଭଳ ଭାଇମାନେ ମଧ୍ୟ ବାଣରେ ଭୟଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁଛନ୍ତି।
ମତ୍କୃତେ ଭ୍ରାତୃସୌହାର୍ଦାଦ୍ରାଜ୍ଯଭ୍ରଷ୍ଟା ଵନଂ ଗତାଃ। ପରିକ୍ଲିଷ୍ଟା ତଥା କୃଷ୍ଣା ମତ୍କୃତେ ମଧୁସୂଦନ
ମୋ ପାଇଁ, ଭାଇମାନେ ଭାଇଚାରା ଦେଖାଇ ରାଜ୍ୟ ହରାଇ ଅରଣ୍ୟକୁ ଚଲିଗଲେ; ଏଭଳି ଭାବରେ କୃଷ୍ଣା ମଧ୍ୟ, ମଧୁସୂଦନ, ମୋ ପାଇଁ ବହୁତ ଦୁଃଖ ଭୋଗିଛନ୍ତି।
ଜୀଵିତଂ ବହୁ ମନ୍ଯେଽହଂ ଜୀଵିତଂ ହ୍ଯଦ୍ଯ ଦୁର୍ଲଭମ୍। ଜୀଵିତସ୍ଯାଦ୍ଯ ଶେଷେଣ ଚରିଷ୍ଯେ ଧର୍ମମୁତ୍ତମମ୍
ମୁଁ ଏହି ଜୀବନକୁ ବହୁତ ମୂଲ୍ୟବାନ ଭାବେ ଦେଖୁଛି; ଆଜି ଜୀବନ ମିଳିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ। ଆଜି ଯେତେକି ଜୀବନ ଅଛି, ସେହି ଅଂଶକୁ ନେଇ ମୁଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଧର୍ମରେ ଚାଲିବି।
ଯଦି ତେଽହମନୁଗ୍ରାହ୍ଯୋ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସ କେଶଵ । ସ୍ଵଧର୍ମସ୍ଯାଵିରୋଧେନ ହିତଂ ଵ୍ଯାହର କେଶଵ
ହେ କେଶବ, ଯଦି ମୁଁ ଏବଂ ମୋ ଭାଇମାନେ ତୁମ ଦୟା ପାଇବା ଯୋଗ୍ୟ, ତେବେ ମୋର ଧର୍ମକୁ ଭଙ୍ଗ କରିନଥିବା ଭଳି, ଯାହା ଭଲ, ସେଇ କଥା କହ, ହେ କେଶବ।
ଏଵଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚସ୍ତସ୍ଯ କାରୁଣ୍ଯାଦ୍ବହୁଵିସ୍ତରମ୍। ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ତତଃ କୃଷ୍ଣଃ ସାନ୍ତ୍ଵଯାନୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍
ଏପରି ଦୟାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ବିସ୍ତୃତ ଉକ୍ତି ଶୁଣି, କୃଷ୍ଣ ତାପରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଧର୍ମପୁତ୍ର ଵିଷାଦଂ ତ୍ଵଂ ମା କୃଥାଃ ସତ୍ଯସଂଗର । ଯସ୍ଯ ତେ ଭ୍ରାତରଃ ଶୂରା ଦୁର୍ଜଯାଃ ସତ୍ରୁସୂଦନାଃ
ହେ ଧର୍ମପୁତ୍ର, ତୁମେ ନିରାଶାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରନିଅ; ତୁମେ ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ। ତୁମ ଭାଇମାନେ ସବୁ ଶୂରବୀର, ଅଜୟ ଏବଂ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଶ୍ୱନ କରିପାରିବା।
ଅର୍ଜୁନୋ ଭୀମସେନଶ୍ଚ ଵାଯ୍ଵଗ୍ନିସମତେଜସୌ। ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ରୌ ଚ ଵିକ୍ରାନ୍ତୌ ତ୍ରିଦଶାନାମିଵିଶ୍ଵରୌ
ଅର୍ଜୁନ ଓ ଭୀମସେନଙ୍କର ଶକ୍ତି ବାୟୁ ଓ ଅଗ୍ନି ପରି, ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ ମଧ୍ୟ ବିରାଟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯେପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ମାଂ ଵା ନିଯୁଙ୍କ୍ଷ୍ଵ ସୌହାର୍ଦାଦ୍ଯୋତ୍ସ୍ଯେ ଭୀଷ୍ମେଣ ପାଣ୍ଡଵ । ତ୍ଵପ୍ରଯୁକ୍ତୋ ମହାରାଜ କିଂ ନ କୁର୍ଯାଂ ମହାହଵେ
ହେ ପାଣ୍ଡବ, ମୋତେ ମିତ୍ରତାରୁ ଆଦେଶ ଦିଅ, ମୁଁ ଭୀଷ୍ମ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି। ରାଜା, ତୁମେ ଯଦି ମୋତେ ପଠାଅ, ଏହି ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ କଣ କରିପାରିବି ନାହିଁ?
ହନିଷ୍ଯାମି ରଣେ ଭୀଷ୍ମମାହୂଯ ପୁରୁଷର୍ଷଭମ୍ । ପଶ୍ଯତାଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାଣାଂ ଯଦି ନେଚ୍ଛତି ଫଲ୍ଗୁନଃ
ଫଳ୍ଗୁନ ଚାହୁଁନଥିଲେ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ, ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ମହାପୁରୁଷ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଅଭିମୁଖୀନ କରି ହତ୍ୟା କରିଦେବି।
ଯଦି ଭୀଷ୍ମେ ହତେ ଵୀରେ ଜଯଂ ପଶ୍ଯସି ପଣ୍ଡଵ। ହନ୍ତାସ୍ମ୍ଯେକରଥେନାଦ୍ଯ କୁରୁଵୃଦ୍ଧଂ ପିତାମହମ୍
ହେ ପାଣ୍ଡବ, ତୁମେ ଯଦି ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁରେ ବିଜୟ ଦେଖୁଛ, ତେବେ ଆଜି ଏକ ରଥରେ ବସି କୁରୁବୃଦ୍ଧ ପିତାମହଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଦେବି।
ପଶ୍ଯ ମେ ଵିକ୍ରମଂ ରାଜନ୍ମହେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯେଵ ସଂଯୁଗେ। ଵିମୁଞ୍ଚନ୍ତଂ ମହାସ୍ତ୍ରାମି ପାତଯିଷ୍ଯାମି ତଂ ରଥାତ୍
ହେ ରାଜା, ଯୁଦ୍ଧରେ ମହାଇନ୍ଦ୍ର ପରି ମୋର ପ୍ରଭାବ ଦେଖ, ମୁଁ ବଡ଼ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ି ତାଙ୍କୁ ରଥରୁ ତଳେ ପକାଇଦେବି।
ଯଃ ଶତ୍ରୁଃ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରାଣାଂ ମଚ୍ଛତ୍ରୁଃ ସ ନ ସଂଶଯଃ। ମଦର୍ଥା ଭଵଦର୍ଥା ଯେ ଯେ ମଦୀଯାସ୍ତଵୈଵ ତେ
ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ଯିଏ ଶତ୍ରୁ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ମୋର ମଧ୍ୟ ଶତ୍ରୁ; ମୋ ପାଇଁ କିମ୍ବା ତୁମ ପାଇଁ ଯେଉଁମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସବୁ ତୁମରେ।
ତଵ ଭ୍ରାତା ମମ ସଖା ସଂବନ୍ଧୀ ଶିଷ୍ଯ ଏଵ ଚ । ମାଂସାନ୍ଯୁତ୍କୃତ୍ଯ ଦାସ୍ଯାମି ଫଲ୍ଗୁନାର୍ଥେ ମହୀପତେ
ତୁମ ଭାଇ ମୋର ବନ୍ଧୁ, ଆତ୍ମୀୟ ଏବଂ ଶିଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ; ଫଳ୍ଗୁନଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ନିଜ ମାଂସ କାଟି ଦେବାକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ।
ଏଷ ଚାପି ନରଵ୍ଯାଘ୍ରୋ ମତ୍କୃତେ ଜୀଵିତଂ ତ୍ଯଜେତ୍। ଏଷ ନଃ ସମଯସ୍ତାତ ତାରଯେମ ପରସ୍ପରମ୍
ଏହି ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୋ ପାଇଁ ଜୀବନ ଛାଡ଼ିଦେବେ; ଏହା ଆମର ଚୁକ୍ତି, ମୁଁ ତୁମେ ପରସ୍ପରକୁ ରକ୍ଷା କରିବା।
ସ ମାଂ ନିଯୁଙ୍କ୍ଷ୍ଵ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଯାଵତ୍ସଜ୍ଜୋ ଭଵାମ୍ଯହମ୍ । ପ୍ରତିଜ୍ଞାତମୁପପ୍ଲାଵ୍ଯେ ଯତ୍ତତ୍ପାର୍ଥେନ ପୂର୍ଵତଃ
ତେଣୁ ରାଜାଧିରାଜ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛି, ମୋତେ ଆଦେଶ ଦିଅ; ଉପପ୍ଲବ୍ୟରେ ପୂର୍ବରୁ ପାର୍ଥ ଯାହା ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଥିଲେ, ତାହା ପୂରଣ ହେବା ଦରକାର।
ପାତଯିଷ୍ଯାମି ଗାଙ୍ଗେଯମିତ୍ଯୁଲୂକସ୍ଯ ସଂନିଧୌ। ପରିରକ୍ଷ୍ଯମିଦଂ ତାଵଦ୍ଵଚଃ ପାର୍ଥସ୍ଯ ଧୀମତଃ
ଉଲୂକଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ସେ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ, 'ମୁଁ ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ରଙ୍କୁ ତଳେ ପକାଇଦେବି।' ସେଯାଏଁ, ଧୀର ପାର୍ଥଙ୍କ କଥାକୁ ରକ୍ଷିବା ଦରକାର।
ଅନୁଜ୍ଞାତେନ ପାର୍ଥେନ ମଯା କାର୍ଯଂ ନ ସଂଶଯଃ। ଅଥଵା ଫଲ୍ଗୁନସ୍ଯୈଷ ଭାରଃ ପରିମିତୋ ରଣେ
ପାର୍ଥଙ୍କ ଅନୁମତି ଛାଡ଼ି ମୋ ଦ୍ୱାରା କିଛି କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ନାହିଁଲେ, ଏହି ଯୁଦ୍ଧର ଭାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ୍ଗୁନଙ୍କ ଉପରେ।
ସ ହନିଷ୍ଯତି ସଂଗ୍ରାମେ ଭୀଷ୍ମଂ ପରପୁରଂଜଯମ୍ । ଅଶକ୍ଯମପି କୁର୍ଯାଦ୍ଧି ରଣେ ପାର୍ଥଃ ସମୁଦ୍ଯତଃ
ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁନାଶୀ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବେ; ଯେତେବେଳେ ପାର୍ଥ ଦୃଢ଼ ହୁଏ, ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅସମ୍ଭବକୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ଭବ କରିପାରେ।
ତ୍ରିଦଶାନ୍ଵା ସମୁଦ୍ଯୁକ୍ତାନ୍ସହିତାନ୍ଦୈତ୍ଯଦାନଵୈଃ । ନିହନ୍ତ୍ଯାଦର୍ଜୁନଃ ସଙ୍ଖ୍ଯେ କିମୁ ଭୀଷ୍ମଂ ନରାଧିପ
ଅର୍ଜୁନ ଯେତେବେଳେ ଉତ୍ସାହିତ, ସେ ଦେବତାମାନେ, ଦାନବ ଓ ଦୈତ୍ୟମାନେ ସହିତ ମିଶିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସମ୍ଗ୍ରାମରେ ଜିତିପାରେ; ତେବେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଜିତିବା କଣ ଦୁର୍ଲଭ?
ଵିପରୀତୋ ମହାଵୀର୍ଯୋ ଗତସତ୍ଵୋଽଲ୍ପଜୀଵନଃ । ଭୀଷ୍ମଃ ଶାନ୍ତନଵୋ ନୂନଂ କର୍ତଵ୍ଯଂ ନାଵବୁଧ୍ଯତେ
ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଏବେ ତାଙ୍କର ମନୋବଳ ନାହିଁ, ଜୀବନ ଅତି କମ୍ ଅଛି, ତାଙ୍କୁ କଣ କରିବା ଉଚିତ ତାହା ବୁଝିପାରୁନାହାନ୍ତି।
ଏଵମେତନ୍ମହାବାହୋ ଯଥା ଵଦସି ମାଧଵ। ସର୍ଵେ ହ୍ଯେତେ ନ ପର୍ଯାପ୍ତାସ୍ତଵ ଵେଗଵିଧାରଣେ
ମହାବାହୁ, ମାଧବ, ତୁମେ ଯେପରି କହିଛ, ସେଠିକି। ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ମିଶି ମଧ୍ୟ ତୁମର ତୀବ୍ର ଶକ୍ତିକୁ ରୋକିପାରିବେ ନାହିଁ।
ନିଯତଂ ସମାଵାପ୍ସ୍ଯାମି ସର୍ଵମେତଦ୍ଯଥେପ୍ସିତମ୍ । ଯସ୍ଯ ମେ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ର ଭଵାନ୍ପକ୍ଷେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଏହି ସମସ୍ତ କାମ ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ସାର୍ଥକ କରିପାରିବି, କାରଣ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସିଂହ, ତୁମେ ମୋ ପକ୍ଷରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଅଛ।
ସେନ୍ଦ୍ରାନପି ରଣେ ଦେଵାଞ୍ଜଯେଯଂ ଜଯତାଂ ଵର। ତ୍ଵଯା ନାଥେନ ଗୋଵିନ୍ଦ କିମୁ ଭୀଷ୍ମଂ ମହାରଥମ୍
ଗୋବିନ୍ଦ, ତୁମେ ଯେତେବେଳେ ମୋର ରକ୍ଷାକର୍ତ୍ତା ହେଉଛ, ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିପାରିବି; ତେବେ ବୀର ରଥୀ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଜିତିବା କ'ଣ କଥା!
ନ ତୁ ତ୍ଵାମନୃତଂ କର୍ତୁମୁତ୍ସହେ ସ୍ଵାତ୍ମଗୌରଵାତ୍। ଅଯୁଧ୍ଯମାନାଃ ସହାଯ୍ଯଂ ଯଥୋକ୍ତଂ କୁରୁ ମାଧଵ
ମୁଁ ମୋର ଆତ୍ମସମ୍ମାନରୁ ତୁମ ପ୍ରତି ଅସତ୍ୟ କାମ କରିପାରିବି ନାହିଁ। ତେଣୁ, ମାଧବ, ତୁମେ ଯେପରି କହିଛ, ଯୁଦ୍ଧ କରିନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଆମକୁ ସାହାଯ୍ୟ କର।
ସମଯସ୍ତୁ କୃତଃ କଶ୍ଚିନ୍ମମ ଭୀଷ୍ମେଣ ସଂଯୁଗେ। ମନ୍ତ୍ରଯିଷ୍ଯେ ତଵାର୍ଥାଯ ନ ତୁ ଯୋତ୍ସ୍ଯେ କଥଂଚନ
ମୋ ଓ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ କିଛି ଚୁକ୍ତି ହୋଇଛି। ତୁମ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ମୁଁ ପରାମର୍ଶ ଦେବି, କିନ୍ତୁ କେବେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି ନାହିଁ।
ଦୁର୍ଯୋଧନାର୍ଥଂ ଯୋତ୍ସ୍ଯାମି ସତ୍ଯମେତଦିତି ପ୍ରଭୋ। ସ ହି ରାଜ୍ଯସ୍ଯ ମେ ଦାତା ମନ୍ତ୍ରସ୍ଯୈଵ ଚ ମାଧଵ
ମୁଁ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି—ଏହା ସତ୍ୟ, ହେ ପ୍ରଭୁ। କାରଣ ସେ ମୋତେ ରାଜ୍ୟ ଓ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି, ମାଧବ।
ତସ୍ମାଦ୍ଦେଵଵ୍ରତଂ ଭୂଯୋ ଵଧୋପାଯାର୍ଥମାତ୍ମନଃ । ଭଵତା ସହିତାଃ ସର୍ଵେ ପ୍ରଯାମ ମଧୁସୂଦନ
ତେଣୁ, ମଧୁସୂଦନ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏଉଁଥିରେ ଏକାଠି ହୋଇ ଡେଭବ୍ରତଙ୍କ ପାଖକୁ ଚଳିଯିବା, ତାଙ୍କ ସ୍ୱୟଂ ବିନାଶ ପାଇଁ ଉପାୟ ଜାଣିବାକୁ।
ତଦ୍ଵଯଂ ସହିତା ଗତ୍ଵା ଭୀଷ୍ମମାଶୁ ନରୋତ୍ତମମ୍ । ରୁଚିତେ ତଵ ପୃଚ୍ଛାମି ମନ୍ତ୍ରଂ ଵାର୍ଷ୍ଣେଯ ମାଚିରମ୍
ତେଣୁ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ହୋଇ ତୁରନ୍ତ ମହାପୁରୁଷ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବା। ତୁମ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ, ମୁଁ ଶୀଘ୍ରେ ତାଙ୍କୁ ପରାମର୍ଶ ପଚାରିବି, ହେ ବୃଷ୍ଣିବଂଶୀ।