ଶରଵୃଷ୍ଟିଂ ତତସ୍ତାଂ ତୁ ଶରଵର୍ଷୈଃ ସମନ୍ତତଃ । ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ତୋଯଵୃଷ୍ଟିମିଵାଚଲଃ
ତାପରେ, ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଅର୍ଜୁନ ସେ ବାଣ ବର୍ଷାକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ତାଙ୍କର ବାଣ ବର୍ଷାରେ ରୋକିଲେ, ଯେପରି ପାହାଡ଼ ଜଳ ବର୍ଷାକୁ ଧରିନେଇଥାଏ।
ତତ୍ରାଦ୍ଭୁତମପଶ୍ଯାମ ବୀଭତ୍ସୋର୍ହସ୍ତଲାଘଵମ୍ । ଵିମୁକ୍ତାଂ ବହୁଭିର୍ଯୋଧୈଃ ଶସ୍ତ୍ରଵୃଷ୍ଟିଂ ଦୁରାସଦାମ୍
ସେଠାରେ ଆମେ ଦେଖିଲୁ, ବୀଭତ୍ସୁଙ୍କ ହାତର ଚାପଳ୍ୟ କିପରି ଅଦ୍ଭୁତ, ଯେଉଁଠି ଅନେକ ଯୋଧା ଛାଡ଼ିଥିବା ଭୟଙ୍କର ଶସ୍ତ୍ର ବର୍ଷାକୁ ସେ ରୋକିଦେଉଥିଲେ।
ଯଦେକୋ ଵାରଯାମାସ ମାରୁତୋଽଭ୍ରଗଣାନିଵ । କର୍ମଣା ତେନ ପାର୍ଥସ୍ଯ ତୁତୁଷୁର୍ଦେଵଦାନଵାଃ
ଏକମାତ୍ର ବାୟୁ ଯେପରି ମେଘମାଳାକୁ ଚିରିଦିଏ, ସେପରି ଅର୍ଜୁନ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ପଛକୁ ହଟାଇଲେ। ପାର୍ଥଙ୍କର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦେବତାମାନେ ଓ ଦାନବମାନେ ଖୁସି ହେଲେ।
ଅଥ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ରଣେ ପାର୍ଥସ୍ତ୍ରିଗର୍ତାନ୍ପ୍ରତି ଭାରତ। ମୁମୋଚାସ୍ତ୍ରଂ ମହାରାଜ ଵାଯଵ୍ଯଂ ପୃତନାମୁଖେ
ତାପରେ, ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଅର୍ଜୁନ ତ୍ରିଗର୍ତ୍ତମାନଙ୍କ ଉପରେ ସେନାର ଆଗରେ ବଡ଼ ବାୟୁବାଣ ଛାଡ଼ିଲେ।
ପ୍ରାଦୁରାସୀତ୍ତତୋ ଵାଯୁଃ କ୍ଷୋଭଯାଣୋ ନଭସ୍ତଲମ୍ । ପାତଯନ୍ଵୈ ତରୁଗଣାନ୍ଵିନିଘ୍ନଂଶ୍ଚୈଵ ସୈନିକାନ୍
ତାହାପରେ ବାୟୁ ଉଠିଗଲା, ଆକାଶକୁ ଉଲଟାଇଦେଲା, ଗଛମାନେକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲା ଏବଂ ସେନାମାନେକୁ ପଡ଼ିଦେଲା।
ତତୋ ଦ୍ରୋଣୋଽଭିଵୀକ୍ଷ୍ଯୈଵ ଵାଯଵ୍ଯାସ୍ତ୍ରଂ ସୁଦାରୁଣମ୍। ଶୈଲମନ୍ଯନ୍ମହାରାଜ ଘୋରମସ୍ତ୍ରଂ ମୁମୋଚ ହ
ତାପରେ ଦ୍ରୋଣ, ସେଇ ଭୟଙ୍କର ବାୟୁବାଣକୁ ଦେଖି, ରାଜା, ଆଉ ଏକ ଭୟାନକ ଅସ୍ତ୍ର, ପାହାଡ଼ ପରି, ଛାଡ଼ିଲେ।
ଦ୍ରୋଣେନ ଯୁଧି ନିର୍ମୁକ୍ତେ ତସ୍ମିନ୍ନସ୍ତ୍ରେ ନରାଧିପ। ପ୍ରଶଶାମ ତତୋ ଵଯୁଃ ପ୍ରସନ୍ନାଶ୍ଚ ଦିଶୋ ଦଶ
ଯେତେବେଳେ ଦ୍ରୋଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେଇ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ, ସେତେବେଳେ ବାୟୁ ଶାନ୍ତ ହେଲା ଏବଂ ଦଶଦିଗ ଖୋଲା ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଲା।
ତତଃ ପାଣ୍ଡୁସୁତୋ ଵୀରସ୍ତ୍ରିଗର୍ତସ୍ଯ ରଥଵ୍ରଜାନ୍ । ନିରୁତ୍ସାହାନ୍ରଣେ ଚକ୍ରେ ଵିମୁଖାନ୍ଵିପରାକ୍ରମାନ୍
ତାପରେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ବୀର ଅର୍ଜୁନ ତ୍ରିଗର୍ତ୍ତମାନଙ୍କ ରଥବାହିନୀକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଭୀତ କରିଦେଲେ ଏବଂ ସେମାନେ ପଛକୁ ହଟିଗଲେ।
ତତୋ ଦୁର୍ଯୋଧନଶ୍ଚୈଵ କୃପଶ୍ଚ ରଥିନାଂ ଵରଃ। ଅଶ୍ଵତ୍ଥାମା ତଥା ଶଲ୍ଯଃ କାମ୍ଭୋଜଶ୍ଚ ସୁଦକ୍ଷିଣଃ
ତାପରେ ଦୁର୍ୟୋଧନ, ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୃପା, ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା, ଶଲ୍ୟ ଏବଂ କାମ୍ବୋଜର ସୁଦକ୍ଷିଣ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ।
ଵିନ୍ଦାନୁଵିନ୍ଦାଵାଵନ୍ତ୍ଯୌ ବାହ୍ଲିକଃ ସହ ବାହ୍ଲିକୈଃ । ମହତା ରଥଵଂଶେନ ପାର୍ଥସ୍ଯାଵାରଯନ୍ଦିଶଃ
ଅବନ୍ତିର ବିନ୍ଦ ଓ ଅନୁବିନ୍ଦ, ବାହ୍ଲିକ ଓ ତାଙ୍କ ସହ ବାହ୍ଲିକମାନେ ବଡ଼ ରଥବାହିନୀ ସହିତ ପାର୍ଥଙ୍କ ଆଗକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଅଟକାଇଲେ।
ତଥୈଵ ଭଗଦତ୍ତଶ୍ଚ ଶ୍ରତାଯୁଶ୍ଚ ମହାବଲଃ। ଗଜାନୀକେନ ଭୀମସ୍ଯ ତାଵଵାରଯତାଂ ଦିଶଃ
ଏଭଳି ଭାବେ ଭଗଦତ୍ତ ଓ ଶତାୟୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିବା, ତାଙ୍କ ହାତୀବାହିନୀ ସହିତ ଭୀମଙ୍କ ଆଗକୁ ଅଟକାଇଲେ।
ଭୂରିଶ୍ରଵାଃ ଶଲଶ୍ଚୈଵ ସୌବଲଶ୍ଚ ଵିଶାଂପତେ । ଶରୌଘୈର୍ଵିମଲୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈର୍ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ରାଵଵାରଯନ୍
ଭୂରିଶ୍ରବା, ଶଲ, ଏବଂ ସୁବଳପୁତ୍ର, ରାଜା, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ଚମକୁଥିବା ବାଣବର୍ଷା ସହିତ ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଅଟକାଇଲେ।
ଭୀଷ୍ମସ୍ତୁ ସଂହତଃ ସଙ୍ଖ୍ଯେ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୈଃ ସସୈନିକୈଃ । ଯୁଧିଷ୍ଠିରଂ ସମାସାଦ୍ଯ ସର୍ଵତଃ ପର୍ଯଵାରଯତ୍
କିନ୍ତୁ ଭୀଷ୍ମ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନେ ଓ ସେନା ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଘେରି ରଖିଲେ।
ଆପତନ୍ତଂ ଗଜାନୀକଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପାର୍ଥୋ ଵୃକୋଦରଃ। ଲୋଲିହନ୍ସୃକ୍କିଣୀ ଵୀରୋ ମୃଗରାଡିଵ କାନନେ
ଗଜାନୀକ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିବାକୁ ଦେଖି, ପାର୍ଥ ଓ ବୃକୋଦର, ସେହି ବୀରମାନେ, କାନନରେ ସିଂହ ପରି ତାଲୁ ଚାଟିଲେ।
ଭୀମସ୍ତୁ ରଥିନାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଗଦାଂ ଗୃହ୍ଯ ମହାହଵେ । ଅଵପ୍ଲୁତ୍ଯ ରଥାତ୍ତୂର୍ଣଂ ତଵ ସୈନ୍ଯାନ୍ଯଭୀଷଯତ୍
ଭୀମ, ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ ଗଦା ଧରି, ତୁରନ୍ତ ରଥରୁ ଲାଫି ପଡ଼ି, ତୁମ ସେନାମାନେକୁ ଭୟଭୀତ କରିଦେଲେ।
ତମୁଦ୍ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଗଦାହସ୍ତଂ ତତସ୍ତେ ଗଜସାଦିନଃ । ପରିଵଵ୍ରୂ ରଣେ ଯତ୍ତା ଭୀମସେନଂ ସମନ୍ତତଃ
ତାଙ୍କୁ ଗଦା ହାତରେ ଦେଖି, ହାତୀଚାଳକମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଘେରି ରଖିଲେ।
ଗଜମଧ୍ଯମନୁପ୍ରାପ୍ତଃ ପାଣ୍ଡଵଃ ସ ଵ୍ଯରାଜତ। ମେଘଜାଲସ୍ଯ ମହତୋ ଯଥା ମଧ୍ଯଗତୋ ରଵିଃ
ପାଣ୍ଡବ, ହାତୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ବଡ଼ ମେଘମାଳା ମଧ୍ୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ।
ଵ୍ଯଧମତ୍ସ ଗଜାନୀକଂ ଗଦଯା ପାଣ୍ଡଵର୍ଷଭଃ । ମହାଭ୍ରଜାଲମତୁଲଂ ମାତରିଶ୍ଵେଵ ସନ୍ତତମ୍
ସେହି ପାଣ୍ଡବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ହାତୀବାହିନୀକୁ ଚୁର୍ମାର କରିଦେଲେ, ଯେପରି ବାୟୁ ଅବିରତ ମେଘମାଳାକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଇଥାଏ।
ତେ ଵଧ୍ଯମାନା ବଲିନା ଭୀମସେନେନ ଦନ୍ତିନଃ । ଆର୍ତନାଦଂ ରଣେ ଚକ୍ରୁର୍ଗର୍ଜନ୍ତୋ ଜଲଦା ଇଵ
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୀମସେନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହାତୀମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରୁଥିବାବେଳେ, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ, ମେଘର ଗର୍ଜନ ପରି।
ବହୁଧା ଦାରିତଶ୍ଚୈଵ ଵିଷାଣୈସ୍ତତ୍ର ଦନ୍ତିଭିଃ । ଫୁଲ୍ଲାଶୋକନିଭଃ ପାର୍ଥଃ ଶୁଶୁଭେ ରଣମୂର୍ଧନି
ସେଠାରେ, ହାତୀମାନଙ୍କ ଦନ୍ତରେ ଅନେକଭାବେ ବିଧ୍ୱଂସ ହୋଇ, ପାର୍ଥ ଯୁଦ୍ଧମଝିରେ ଫୁଲିଥିବା ଅଶୋକ ଗଛ ପରି ଅତି ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ।
ସାଦିନାଂ ଶସ୍ତ୍ରଵୃଷ୍ଟିଂ ଚ ଵ୍ଯଧମଦ୍ଗଦଯା ତତଃ।' ଵାଯୁଵେଗସମାଯୁକ୍ତୋ ଵ୍ଯଚରତ୍ପାଣ୍ଡଵୋ ଯୁଧି
ତାପରେ, ପାଣ୍ଡବ ତାଙ୍କର ଗଦା ଦ୍ୱାରା ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରବର୍ଷାକୁ ଚୁରମାରିଦେଲେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ବାୟୁର ତ୍ୱରାରେ ଚଳିଲେ।
ଵିଷାଣୋଲ୍ଲିଖିତୈର୍ଗାତ୍ରୌର୍ଵିଷାଣାଭିହତୋ ଭୃଶମ୍। ଵିଷାଣେ ଦନ୍ତିନଂ ଗୃହ୍ଯ ନିର୍ଵିଷାଣମଥାକରୋତ୍
ହାତୀର ଦାନ୍ତରେ ଘାତ ଖାଇ ଦେହରେ ଦାନ୍ତର ଚିହ୍ନ ପଡ଼ିଥିଲା, ସେ ହାତୀର ଦାନ୍ତକୁ ଧରି ତାହାକୁ ଦାନ୍ତହୀନ କରିଦେଲେ।
ଵିଷାଣେନ ଚ ତେନୈଵ କୁମ୍ଭୋଽଭ୍ଯାହତ୍ଯ ଦନ୍ତିନମ୍ । ପାତଯାମାସ ସମରେ ଦଣ୍ଡହସ୍ତ ଇଵାନ୍ତକଃ
ସେହି ଦାନ୍ତକୁ ନେଇ, ସେ ହାତୀର ମୁଣ୍ଡରେ ଘାତ କଲେ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାକୁ ପଡ଼ିଦେଲେ, ଯେପରି ମୃତ୍ୟୁ ଦଣ୍ଡ ଧରି ଆସେ।
ଶୋଣିତାକ୍ତାଂ ଗଦାଂ ବିଭ୍ରନ୍ମେଦୋଭଞ୍ଜାକୃତଚ୍ଛଵିଃ । କୃତାଭ୍ଯଙ୍ଗଃ ଶୋଣିତେନ ରୁଦ୍ରଵତ୍ପ୍ରତ୍ଯଦୃଶ୍ଯତ
ରକ୍ତରେ ରଙ୍ଗିଥିବା ଗଦା ଧରି, ଚର୍ବି ଚୁରି ଦେହ ଖରାପ ଦେଖାଯାଉଥିବା, ଦେହରେ ରକ୍ତ ଲଗାଇ, ସେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଏଵଂ କେ ଵଧ୍ଯମାନାଶ୍ଚ ହତଶେଷା ମହାଗଜାଃ । ପ୍ରାଦ୍ରଵନ୍ତ ଦିଶୋ ରାଜନ୍ଵିମୃଦ୍ଗନ୍ତଃ ସ୍ଵକଂ ବଲମ୍
ଏଭଳି ଭାବେ ବଡ଼ ହାତୀମାନେ ମରୁଥିବାବେଳେ, ଯେଉଁମାନେ ବଞ୍ଚିଗଲେ ସେମାନେ ସବୁ ଦିଗକୁ ପଳାଇଗଲେ, ରାଜା, ନିଜ ଦଳକୁ ଚକଚୁର କରିଦେଲେ।
ଦ୍ରଵଦ୍ଭିସ୍ତୈର୍ମହାନାଗୈଃ ସମନ୍ତାଦ୍ଭରତର୍ଷଭ। ଦୁର୍ଯୋଧନବଲଂ ସର୍ଵଂ ପୁନରାସୀତ୍ପରାଙ୍ଭୁଖମ୍
ସେହି ବଡ଼ ହାତୀମାନେ ସବୁ ଦିଗରେ ପଳାଇଯିବାରୁ, ଭାରତବଂଶୀ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ସମସ୍ତ ସେନା ପୁଣିଥରେ ପଛକୁ ହଟିଗଲା।
ମଧ୍ଯଂଦିନୋ ମହାରାଜ ସଂଗ୍ରାମଃ ସମପଦ୍ଯତ। ଲୋକକ୍ଷଯକରୋ ରୌଦ୍ରୋ ଭୀଷ୍ମସ୍ଯ ସହ ସୋମକୈଃ
ମଧ୍ୟାହ୍ନବେଳେ, ମହାରାଜା, ଯୁଦ୍ଧ ଭୟଙ୍କର ହେବାକୁ ଲାଗିଲା, ଭୀଷ୍ମ ଓ ସୋମକମାନେ ମିଶି ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ, ଯାହା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ବିନାଶକାରୀ ହେଉଥିଲା।
ଗାଙ୍ଗେଯୋ ରଥିନାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ପାଣ୍ଡଵାନାମନୀକିନୀମ୍ । ଵ୍ଯଧମନ୍ନିଶିତୈର୍ବାଣୈଃ ଶତଶୋଽଥ ସହସ୍ରଶଃ
ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ, ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସେନାକୁ ଶତଶଃ ଏବଂ ସହସ୍ରଶଃ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଚୁରମାରିଦେଲେ।
ସଂମମର୍ଦ ଚ ତତ୍ସୈନ୍ଯଂ ପିତା ଦେଵଵ୍ରତସ୍ତଵ। ମର୍ଦଯେଚ୍ଚ ଯଥା ରାଜନ୍ସିଂହଃ ପ୍ରାପ୍ଯ ମୃଗଵ୍ରଜମ୍
ତୁମ ଜନକ ଦେବବ୍ରତ ସେହି ସେନାକୁ ଭଲଭାବେ ଚକଚୁର କଲେ, ରାଜା, ଯେପରି ସିଂହ ହରିଣମାନଙ୍କ ଝୁଣ୍ଡକୁ ଭଙ୍ଗ କରେ।
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନଃ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଚ ଵିରାଟୋ ଦ୍ରୁପଦସ୍ତଥା। ଭୀଷ୍ମମାସାଦ୍ଯ ସମରେ ଶରୈର୍ଜଘ୍ନୁର୍ମହାରଥମ୍
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଶିଖଣ୍ଡୀ, ବିରାଟ ଓ ଦ୍ରୁପଦ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ, ବଡ଼ ରଥୀକୁ ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ।