ଵାଜପେଯେଷ୍ଟିସତ୍ରାଣାଂ ସହସ୍ରୈଶ୍ଚ ସୁସଂଭୃତୈଃ। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶାକୁନ୍ତଲୋ ରାଜା ତର୍ପଯିତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜାନ୍ଧନୈଃ
ସେ ବହୁତ ଭଲ ଭାବେ ବାଜପେୟ ଏବଂ ସତ୍ର ଯଜ୍ଞ କରି, ଶାକୁନ୍ତଳାଙ୍କ ପୁଅ ରାଜା, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଂକୁ ଧନ ଦେଇ ତୁଷ୍ଟ କରିଥିଲେ।
ପୁନଃ ସହସ୍ରଂ ପଦ୍ମାନାଂ କଣ୍ଵାଯ ଭରତୋ ଦଦୌ। ଜମ୍ବୂନଦସ୍ଯ ଶୁଦ୍ଧସ୍ଯ କନକସ୍ଯ ମହାଯଶାଃ
ପୁଣି, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଭରତ କଣ୍ବଙ୍କୁ ଶୁଦ୍ଧ ଜାମ୍ବୂନଦ ସୁନାର ହଜାର ଗୋଲାପ ଫୁଲ ଦେଇଥିଲେ।
ଯସ୍ଯ ଯୂପାଃ ଶତଵ୍ଯାମାଃ ପରିଣାହେଽଥ କାଞ୍ଚନାଃ। ସହସ୍ରଵ୍ଯାମମୁଦ୍ଵୃଦ୍ଧାଃ ସେନ୍ଦ୍ରୈର୍ଦେଵୈଃ ସମୁଚ୍ଛ୍ରିତାଃ
ତାଙ୍କର ଯଜ୍ଞ ଯୂପ ଶତ ହାତ ଚଉଡ଼ା ଏବଂ ସୁନାର ଥିଲା, ହଜାର ହାତ ଉଚ୍ଚତାକୁ ଉଠାଯାଇଥିଲା, ଇନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା।
ସ୍ଵଲଙ୍କୃତା ଭ୍ରାଜମାନାଃ ସର୍ଵରତ୍ନୈର୍ମନୋରମୈଃ। ହିରଣ୍ଯଂ ଦ୍ଵିରଦାନଶ୍ଵାନ୍ମହିଷୋଷ୍ଟ୍ରଗଜାଵିକମ୍
ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ଏବଂ ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିଲେ; ସେ ସୁନା, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ମହିଷ, ଉଠ, ବଳଦ ଏବଂ ଗାଈ ଦେଇଥିଲେ।
ଦାସୀଦାସଂ ଧନଂ ଧାନ୍ଯଂ ଗାଃ ସୁଶୀଲାଃ ସଵତ୍ସକାଃ। ଭୂମିଂ ଯୂପସହସ୍ରାଙ୍କାଂ କଣ୍ଵାଯ ବହୁଦକ୍ଷିଣାମ୍
ସେ ଦାସୀ, ଦାସ, ଧନ, ଧାନ୍ୟ ଏବଂ ଛୁଆଁ ସହିତ ଭଲ ଗାଈ ଦେଇଥିଲେ; ଏହିପରି ହଜାର ଯୂପ ଚିହ୍ନିତ ଭୂମି ଏବଂ ବହୁତ ଦାନ ସହିତ କଣ୍ବଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ।
ବହୂନାଂ ବ୍ରହ୍ମକଲ୍ପାନାଂ ଧନଂ ଦତ୍ତ୍ଵା କ୍ରତୂନ୍ବହୂନ୍। ଗ୍ରାମାନ୍ଗୃହାଣି ଶୁଭ୍ରାଣି କୋଟିଶୋଥାଦଦତ୍ତଦା
ସେ ବହୁତ ବ୍ରହ୍ମା ସମାନ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଧନ ଦେଇ ଏବଂ ବହୁତ ଯଜ୍ଞ କରି, ତା ସମୟରେ କୋଟି କୋଟି ଗ୍ରାମ ଏବଂ ଶୁଭ୍ର ଘର ଦେଇଥିଲେ।
ଭରତାଦ୍ଭାରତୀ କୀର୍ତିର୍ଯେନେଦଂ ଭାରତଂ କୁଲମ୍।' ଭରତସ୍ଯାନ୍ଵଯେ ଜାତା ଦେଵକଲ୍ପା ମହାରଥାଃ
ଭାରତଙ୍କୁ ନେଇ ଯେଉଁ କୀର୍ତି ଜନ୍ମ ନେଲା, ତାହାରୁ ଏହି ଭାରତ ବଂଶର ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଏହି ଭାରତ ବଂଶରେ ଦେବତା ସମାନ ବଡ଼ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।
ବହଵୋ ବ୍ରହ୍ମକଲ୍ପାଶ୍ଚ ବଭୂଵୁଃ କ୍ଷତ୍ରସତ୍ତମାଃ। ତେଷାମପରିମେଯାନି ନାମଧେଯାନି ସନ୍ତ୍ଯୁତ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବହୁତେ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ବ୍ରହ୍ମା ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ନାମ ଗଣନା କରିବା ଯାଉଁ ନୁହେଁ।
ତେଷାଂ କୁଲେ ଯଥା ମୁଖ୍ଯାନ୍କୀର୍ତଯିଷ୍ଯାମି ଭାରତ। ମହାଭାଗାନ୍ଦେଵକଲ୍ପାନ୍ସତ୍ଯାର୍ଜଵପରାଯଣାନ୍
ଭାରତ, ଏହି ବଂଶର ମଧ୍ୟରୁ ମୁଁ ସେହି ସର୍ବୋତ୍ତମ ଲୋକମାନଙ୍କୁ କହିବି, ଯେଉଁମାନେ ଦେବତା ସମାନ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ସତ୍ୟ ଓ ସରଳତାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ।
ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁଵଂଶପ୍ରଭୋ ରାଜାସୀତ୍ପୃଥିଵୀପତିଃ। ମହାଭିଷଗିତି ଖ୍ଯାତଃ ସତ୍ଯଵାକ୍ସତ୍ଯଵିକ୍ରମଃ
ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଏକ ମହାନ ରାଜା ଥିଲେ, ଯିଏ ପୃଥିବୀର ଅଧିପତି ଥିଲେ। ସେ ମହାଭିଷ ନାମରେ ପରିଚିତ, ସତ୍ୟ କଥା କହୁଥିବା ଓ ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ।
ସୋଽଶ୍ଵମେଧସହସ୍ରେଣ ରାଜସୂଯଶତେନ ଚ। ତୋଷଯାମାସ ଦେଵେଶଂ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଲେଭେ ତତଃ ପ୍ରଭୁଃ
ସେ ରାଜା ହଜାରଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ଓ ଶତ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ କରି ଦେବତାମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲେ, ଏହିପରି ଉପଲକ୍ଷେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରିଥିଲେ।
ତତଃ କଦାଚିଦ୍ବ୍ରହ୍ମାଣମୁପାସାଂଚକ୍ରିରେ ସୁରାଃ। ତତ୍ର ରାଜର୍ଷଯୋ ହ୍ଯାସନ୍ସ ଚ ରାଜା ମହାଭିଷକ୍
ତାପରେ ଏକଥର ଦେବତାମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ। ସେଠାରେ ରାଜା ଓ ଋଷିମାନେ ଥିଲେ, ଏବଂ ମହାଭିଷ ରାଜା ମଧ୍ୟ ସେଠି ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଅଥ ଗଙ୍ଗା ସରିଚ୍ଛ୍ରେଷ୍ଠା ସମୁପାଯାତ୍ପିତାମହମ୍। ତସ୍ଯା ଵାସଃ ସମୁଦ୍ଧୂତଂ ମାରୁତେନ ଶଶିପ୍ରଭମ୍
ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଗଙ୍ଗା, ପିତାମହଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ତାଙ୍କର ବସ୍ତ୍ର ବାୟୁରେ ଉଡି ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ତତୋଽଭଵନ୍ସୁରଗଣାଃ ସହସାଽଵାଙ୍ମୁଖାସ୍ତଦା। ମହାଭିଷକ୍ତୁ ରାଜର୍ଷିରଶଙ୍କୋ ଦୃଷ୍ଟଵାନ୍ନଦୀମ୍
ସେ ସମୟରେ ଦେବମାନେ ମୁହଁ ଘୁଞ୍ଚାଇଲେ, କିନ୍ତୁ ମହାଭିଷ ରାଜା ନିର୍ଭୟ ଭାବେ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ।
ସୋପଧ୍ଯାତୋ ଭଗଵତା ବ୍ରହ୍ମଣା ତୁ ମହାଭିଷକ୍। ଉକ୍ତଶ୍ଚ ଜାତୋ ମର୍ତ୍ଯେଷୁ ପୁନର୍ଲୋକାନଵାପ୍ସ୍ଯସି
ଏହା ଦେଖି, ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମା ମହାଭିଷ ଉପରେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଏବଂ କହିଲେ, 'ତୁମେ ପୁଣି ମଣିଷ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେବା; ତାପରେ ମାତ୍ର ତୁମେ ଆଗକୁ ଲୋକ ପାଇବ।'
ଯଯା ହୃତମନାଶ୍ଚାସି ଗଙ୍ଗଯା ତ୍ଵଂ ହି ଦୁର୍ମତେ। ସା ତେ ଵୈ ମାନୁଷେ ଲୋକେ ଵିପ୍ରିଯାଣ୍ଯାଚରିଷ୍ଯତି
'ଯେଉଁ ଗଙ୍ଗା ତୁମର ମନକୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥିଲେ, ହେ ମୂଢ଼, ସେ ଲୋକରେ ତୁମକୁ ଦୁଃଖ ଦେବେ।'
ଯଦା ତେ ଭଵିତା ମନ୍ଯୁସ୍ତଦା ଶାପାଦ୍ଵିମୋକ୍ଷ୍ଯତେ
'ଯେତେବେଳେ ତୁମର ରୋଷ ଜନ୍ମ ନେବ, ସେତେବେଳେ ଏହି ଶାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବ।'
ପ୍ରତୀପଂ ରୋଚଯାମାସ ପିତରଂ ଭୂରିତେଜସମ୍। ସା ମହାଭିଷଜଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନଦୀ ଦୈର୍ଯାଚ୍ଚ୍ଯୁତଂ ନୃପମ୍
ଅତି ତେଜସ୍ବୀ ପ୍ରତୀପଙ୍କୁ ଗଙ୍ଗା ଚୟନ କଲେ, ଯେଉଁ ମହାଭିଷ ରାଜାଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ତା ହରାଇଥିବା ଦେଖିଥିଲେ।
ତମେଵ ମନସା ଧ୍ଯାଯନ୍ତ୍ଯୁପାଵୃତ୍ତା ସରିଦ୍ଵରା। ସା ତୁ ଵିଧ୍ଵସ୍ତଵପୁଷଃ କଶ୍ମଲାଭିହତାନ୍ନୃପ
ମନରେ ପ୍ରତୀପଙ୍କୁ ଭାବି ନଦୀମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ; କିନ୍ତୁ ଦୁଃଖରେ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ଦେହରେ ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଦଦର୍ଶ ପଥି ଗଚ୍ଛନ୍ତୀ ଵସୂନ୍ଦେଵାନ୍ଦିଵୌକସଃ। ତଥାରୂପାଂଶ୍ଚ ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରପଚ୍ଛ ସରିତାଂ ଵରା
ପଥରେ ଯିବା ସମୟରେ ସେ ଗଙ୍ଗା, ଦେବତାମାନେ ଥିବା ବସୁମାନେ ଏମିତି ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖିଲେ; ସେମାନେ ଏଭଳି ଦେଖି, ଗଙ୍ଗା ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
କିମିଦଂ ନଷ୍ଟରୂପାଃ ସ୍ଥ କଚ୍ଚିତ୍କ୍ଷେମଂ ଦିଵୌକସାମ୍। ତାମୂଚୁର୍ଵସଵୋ ଦେଵାଃ ଶପ୍ତାଃ ସ୍ମୋ ଵୈ ମହାନଦି
'ତୁମେ କାହିଁକି ଏମିତି ଦୁଃଖିତ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛ? ଦେବମାନେ ସବୁ ଠିକ୍ ଅଛି କି?' ବସୁମାନେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, 'ହେ ମହାନଦୀ, ଆମେ ଶାପିତ ହୋଇଛୁ।'
ଅଲ୍ପେଽପରାଧେ ସଂରମ୍ଭାଦ୍ଵସିଷ୍ଠେନ ମହାତ୍ମନା। ଵିମୂଢା ହି ଵଯଂ ସର୍ଵେ ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନମୃଷିସତ୍ତମମ୍
'ସାନା ଅପରାଧ ପାଇଁ, ମହାନ ମନ୍ତ୍ରୀ ବଶିଷ୍ଠ ରୋଷରେ ଆମକୁ ଶାପ ଦେଇଛନ୍ତି; ଆମେ ମୂଢ଼ତାରେ ମହାନ ଋଷିଙ୍କୁ ଲୁଚାଇଥିଲୁ।'
ସନ୍ଧ୍ଯାଂ ଵସିଷ୍ଠମାସୀନଂ ତମତ୍ଯଭିସୃତାଃ ପୁରା। ତେନ କୋପାଦ୍ଵଯଂ ଶପ୍ତା ଯୋନୌ ସଂଭଵତେତି ହ
'ଏକଥା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପୂର୍ବେ, ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ବଶିଷ୍ଠ ଉପରେ ଆମେ ଯାଇଥିଲୁ; ସେ ରୋଷରେ କହିଥିଲେ, "ତୁମେ ମଣିଷ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେବ।"'
ନ ତଚ୍ଛକ୍ଯଂ ନିଵର୍ତଯିତୁଂ ଯଦୁକ୍ତଂ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନା। ତ୍ଵମସ୍ମାନ୍ମାନୁଷୀ ଭୂତ୍ଵା ସୂଷ୍ଵ ପୁତ୍ରାନ୍ଵସୂନ୍ଭୁଵି
'ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀଙ୍କ କଥା ପଛୁଆଯିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ତୁମେ ମଣିଷୀ ହୋଇ ଆମ ବସୁମାନେକୁ ପୁଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ଦିଅ।'
ନ ମାନୁଷୀଣାଂ ଜଠରଂ ପ୍ରଵିଶେମ ଵଯଂ ଶୁଭେ। ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ତୈଶ୍ଚ ଵସୁଭିସ୍ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାଽବ୍ରଵୀଦିଦମ୍
ହେ ଶୁଭେ, ଆମେ ମାନବୀ ଜଣନୀଙ୍କ ଗର୍ଭକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ବସୁମାନେ ଏହିପରି କହିଲେ, ସେତେବେଳେ ସେ କହିଲେ, 'ଠିକ୍ ଅଛି', ଏବଂ ପୁନି ଏହି କଥା କହିଲେ।
ପ୍ରତୀପସ୍ଯ ସୁତୋ ରାଜା ଶାନ୍ତନୁର୍ଲୋକଵିଶ୍ରୁତଃ। ଭଵିତା ମାନୁଷେ ଲୋକେ ସ ନଃ କର୍ତା ଭଵିଷ୍ଯତି
ପ୍ରତୀପଙ୍କ ପୁଅ ଶାନ୍ତନୁ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେ ମାନବ ଲୋକରେ ଜନ୍ମ ନେବେ; ସେ ଆମ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ହେବେ।
ମମାପ୍ଯେଵଂ ମତଂ ଦେଵା ଯଥା ମାଂ ଵଦଥାନଘାଃ। ପ୍ରିଯଂ ତସ୍ଯ କରିଷ୍ଯାମି ଯୁଷ୍ମାକଂ ଚେତଦୀପ୍ସିତମ୍
ହେ ପାପହୀନମାନେ, ତୁମେ ଯେପରି କହିଛ, ମୋର ମତ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି। ତୁମେ ଯଦି ଏହା ଚାହଁ, ତେବେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବି।
ଜାତାନ୍କୁମାରାନ୍ସ୍ଵାନପ୍ସୁ ପ୍ରକ୍ଷେପ୍ତୁଂ ଵୈ ତ୍ଵମର୍ହସି। ଯଥା ନଚିରକାଲଂ ନୋ ନିଷ୍କୃତିଃ ସ୍ଯାତ୍ତ୍ରିଲୋକଗେ
ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମନେବା ପରେ, ତୁମେ ସେମାନେକୁ ଜଳରେ ପକେଇଦେବା ଉଚିତ୍, ଯେପରି ଆମର ମୁକ୍ତି ଏହି ତିନି ଲୋକରେ ବିଳମ୍ବିତ ନ ହେଉ।
ଜିଘୃକ୍ଷଵୋ ଵଯଂ ସର୍ଵେ ସୁରଭିଂ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧଯଃ। ଶପ୍ତା ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଣା ତେନ ତାଂସ୍ତ୍ଵଂ ମୋଚଯ ଚାଶୁ ନଃ
ଆମେ ସମସ୍ତେ ଅବିବେକୀ ହୋଇ ସୁରଭୀଙ୍କୁ ଧରିବାକୁ ଚାହିଲୁ, ଏହିପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଙ୍କ ଶାପ ପାଇଲୁ; ତେଣୁ ଦୟାକରି ଆମକୁ ଶୀଘ୍ର ଏହି ଶାପରୁ ମୁକ୍ତ କର।
ଏଵମେତତ୍କରିଷ୍ଯାମି ପୁତ୍ରସ୍ତସ୍ଯ ଵିଧୀଯତାମ୍। ନାସ୍ଯ ମୋଘଃ ସଙ୍ଗମଃ ସ୍ଯାତ୍ପୁତ୍ରହେତୋର୍ମଯା ସହ
ମୁଁ ଏହିପରି କରିବି। ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ପୁଅ ହେଉ, ଯେପରି ତାଙ୍କର ସହ ମୋର ଏକତା ପୁଅ ପାଇଁ ଅର୍ଥହୀନ ନ ହେଉ।