ଇରାଵାନପି ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧଃ ସର୍ଵାସ୍ତାନ୍ନିଶିତୈଃ ଶରୈଃ । ମୋହଯାମାସ ସମରେ ଵିଦ୍ଧ୍ଵା ପରପୁରଂଜଯଃ
ଇରାବାନ୍ ମଧ୍ୟ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଘାତ କରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଭ୍ରମିତ କଲେ; ସେ ଶତ୍ରୁ ଦୁର୍ଗ ଜୟ କରିଥିବା ଯୋଧା।
ପ୍ରାସାନୁତ୍କୃଷ୍ଯ ତରସା ସ୍ଵଶରୀରାଦରିନ୍ଦମଃ । ତୈରେଵ ତାଡଯାମାସ ସୁବଲସ୍ଯାତ୍ମଜାନ୍ରଣେ
ତାଙ୍କ ଦେହରୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବଣ୍ଡ ଜୋରରେ ଉତ୍କାଶି, ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେ ସୁବଳଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆଘାତ କଲେ।
ଵିକୃଷ୍ଯ ଚ ଶିତଂ ଖଙ୍ଗଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ଚ ଶରାଵରମ୍ । ପଦାତିର୍ଦ୍ରୁତମାଗଚ୍ଛଜ୍ଜିଘାଂସୁଃ ସୌବଲାନ୍ଯୁଧି
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଳୱାର ଉଠାଇ ଏବଂ ଶରାବଳୀ ନେଇ, ପଦାତି ତେଜରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ସୁବଳଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ।
ତତଃ ପ୍ରତ୍ଯାଗତପ୍ରାଣାଃ ସର୍ଵେ ତେ ସୁବଲାତ୍ମଜାଃ । ଭୂଯଃ କ୍ରୋଧସମାଵିଷ୍ଟା ଇରାଵନ୍ତମଭିଦ୍ରୁତାଃ
ତାପରେ ସୁବଳଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁଅମାନେ ପୁଣି ଶ୍ୱାସ ଫେରାଇ, କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଇରାବାନ୍ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ଇରାଵାନପି ଖଙ୍ଗେନ ଦର୍ଶଯନ୍ପାଣିଲାଘଵମ୍ । ଅଭ୍ଯଵର୍ତତ ଦେଵାଂଶ୍ଚ ମାନୁଷାଂଶ୍ଚୈଵ ସଂଯୁଗେ
ଇରାବାନ୍ ମଧ୍ୟ ତଳୱାର ଓ ହାତର ଚତୁର୍ୟ ଦେଖାଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ଲାଘଵେନାଥ ଚରତଃ ସର୍ଵେ ତେ ସୁବଲାତ୍ମଜାଃ । ଅନ୍ତରଂ ନାଭ୍ଯଗଚ୍ଛନ୍ତ ଚରନ୍ତଃ ଶୀଘ୍ରଗୈର୍ହଯୈଃ
ତାଙ୍କ ଦ୍ରୁତ ଚଳନ ଦେଖି, ସୁବଳଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁଅମାନେ ତେଜ ଘୋଡ଼ା ଚଢ଼ିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ପାଇଁ କୌଣସି ଅବସର ମିଳିଲା ନାହିଁ।
ଭୂମିଷ୍ଠମଥ ତଂ ସହ୍ଖ୍ଯେ ହ୍ଯନ୍ତରିକ୍ଷାଦଵପ୍ଲୁତମ୍ । ପରିଵାର୍ଯ ଭୃଶଂ ସର୍ଵେ ଗ୍ରହୀତୁମୁପଚକ୍ରମୁଃ
ଯୁଦ୍ଧରେ ଯେତେବେଳେ ସେ ଆକାଶରୁ ଭୂମିକୁ ଲାଫିଲେ, ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ନେଇ, ତାଙ୍କୁ ଧରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ଅଥାଭ୍ଯାଶଗତାନାଂ ତେଷାଂ ଗାତ୍ରାଣ୍ଯକୃନ୍ତତ । ଅସିହସ୍ତୋଽସ୍ତ୍ରହସ୍ତାନାଂ ତେଷାଂ ଗାତ୍ରାଣ୍ଯକୃନ୍ତତ
ସେମାନେ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ ବେଳେ, ତଳୱାର ଧାରୀ ଇରାବାନ୍ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ଦେହ ଅଂଶ କାଟିଦେଲେ।
ଆଯୁଧାନି ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ବାହୂନପି ଵିଭୂଷିତାନ୍। ଅପତନ୍ତ ନିକୃତ୍ତାଙ୍ଗା ମୃତା ଭୂମୌ ଗତାସଵଃ
ସମସ୍ତଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଭୂଷିତ ବାହୁ ଭି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା; ତାଙ୍କ ଅଂଗ ଛିଣ୍ଡା ହୋଇ, ପ୍ରାଣ ହରାଇ, ମୃତ ହେଲେ।
ଵୃଷକସ୍ତୁ ମହାରାଜ ବହୁଧା ଵିପରିକ୍ଷତଃ। ଅମୁଚ୍ଯତ ମହାରୌଦ୍ରାତ୍ତସ୍ମାଦ୍ଵୀରାଵକର୍ତନାତ୍
ହେ ରାଜା, ବୃଷ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଆଘାତ ପାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେହି ଭୟଙ୍କର ବୀର ହତ୍ୟା ମଧ୍ୟରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଲେ।
ତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ପତିତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭୀତୋ ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ତତଃ। ଅଭ୍ଯଧାଵତ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧୋ ରାକ୍ଷସଂ ଘୋରଦର୍ଶନମ୍
ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପତିତ ଦେଖି, ଦୁର୍ୟୋଧନ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, କ୍ରୋଧରେ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା ରାକ୍ଷସ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ଆର୍ଶ୍ଯଶୃଙ୍ଗିଂ ମହେଷ୍ଵାସଂ ମାଯାଵିନମରିନ୍ଦମମ୍। ଵୈରିଣଂ ଭୀମସେନସ୍ଯ ପୂର୍ଵଂ ବକଵଧେନ ଵୈ
ଅର୍ଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର, ମାୟାବୀ, ଶତ୍ରୁ ଦମନ କରିଥିବା, ଯିଏ ପୂର୍ବରୁ ଭୀମସେନଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ଥିଲେ ଏବଂ ବକ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ, ସେଠାରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ପଶ୍ଯ ଵୀର ଯଥା ହ୍ଯେଷ ଫଲ୍ଗୁନସ୍ଯ ସୁତୋ ବଲୀ। ମାଯାଵୀ ଵିପ୍ରିଯଂ କର୍ତୁମକାର୍ଷୀନ୍ମେ ବଲକ୍ଷଯମ୍
ଦେଖ, ବୀର, ଫଳ୍ଗୁନଙ୍କ ପୁଅ କେତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ସେ ତାଙ୍କର ମାୟା ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ଅପ୍ରିୟ କାମ କରି, ମୋର ସେନାକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲା।
ତ୍ଵଂ ଚ କାମଗମସ୍ତାତ ମାଯାସ୍ତ୍ରେ ଚ ଵିଶାରଦଃ । କୃତଵୈରଶ୍ଚ ପାର୍ଥେନ ତସ୍ମାଦେନଂ ରଣେ ଜହି
ତୁମେ ଇଚ୍ଛାମତେ ଚଳିପାର, ମାୟାସ୍ତ୍ରରେ ଦକ୍ଷ, ଏବଂ ପାର୍ଥ ସହିତ ଶତ୍ରୁତା ରଖ। ତେଣୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାକୁ ମାର।
ବାଢମିତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ରାକ୍ଷସୋ ଘୋରଦର୍ଶନଃ । ପ୍ରଯଯୌ ସିଂହନାଦେନ ଯତ୍ରାର୍ଜୁନସୁତୋ ଯୁଵା
ଏଭଳି କହି, ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯିବା ରାକ୍ଷସ 'ହଁ' ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ସିଂହ ଦହାଡ଼ରେ ଯେଉଁଠାରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଯୁବକ ପୁଅ ଥିଲେ, ସେଠାକୁ ଚାଲିଗଲା।
ସ ଯୋଧୈର୍ଯୁଦ୍ଧକୁଶଲୈର୍ଵିମଲପ୍ରାସଯୋଧିଭିଃ । ଵୀରୈଃ ପ୍ରହାରିଭିର୍ଯୁକ୍ତୈଃ ସ୍ଵୈରନୀକୈଃ ସମାଵୃତଃ
ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରବୀଣ, ନିର୍ମଳ ବଣ୍ଡୁକ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ପ୍ରହାର କରିପାରୁଥିବା ବୀର ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ତାଙ୍କର ନିଜ ଦଳ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ।
[ହତଶେଷୈର୍ମହାରାଜ ଦ୍ଵିସାହସ୍ତ୍ରୈର୍ହଯୋତ୍ତମୈଃ] ନିହନ୍ତୁକାମଃ ସମରେ ଇରାଵନ୍ତଂ ମହାବଲମ୍
ହେ ରାଜା, ଦୁଇ ହଜାର ଉତ୍ତମ ଘୋଡ଼ା ବାକି ଥିଲା। ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇରାବାନ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ମାରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ।
ଇରାଵାନପି ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧସ୍ତ୍ଵରମାଣଃ ପରାକ୍ରମୀ ହନ୍ତୁକାମମଯିତ୍ରଘ୍ନୋ ରାକ୍ଷସଂ ପ୍ରତ୍ଯଵାରଯତ୍
ଇରାବାନ୍ ମଧ୍ୟ କ୍ରୋଧିତ ଓ ଦ୍ରୁତ ହୋଇ, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ଭାବେ, ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ରୋକିଲେ।
ତମାପତନ୍ତଂ ସଂପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ରାକ୍ଷସଃ ସୁମହାବଲଃ। ତ୍ଵରମାଣସ୍ତତୋ ମାଯାଂ ପ୍ରଯୋକ୍ତୁମୁପଚକ୍ରମେ
ତାଙ୍କୁ ଆଗକୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସ ତୁରନ୍ତ ମାୟା ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ତେନ ମାଯାମଯାଃ ସୃଷ୍ଟା ହଯାସ୍ତାଵନ୍ତ ଏଵ ହି। ସ୍ଵାରୂଢା ରାକ୍ଷସୈର୍ଘୋରୈଃ ଶୂଲପଟ୍ଟସଧାରିଭିଃ
ସେ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ସେତେ ଘୋଡ଼ା ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସମାନେ ଶୂଳ ଓ ଗଦା ଧରି ବସିଥିଲେ।
ତେ ସଂରବ୍ଧାଃ ସମାଗମ୍ଯ ଦ୍ଵିସାହସ୍ରାଃ ପ୍ରହାରିଣଃ। ଅଚିରାଦ୍ଗମଯାମାସୁଃ ପ୍ରେତଲୋକଂ ପରସ୍ପରମ୍
ସେ ଦୁଇ ହଜାର ଯୋଦ୍ଧା ଯୁଦ୍ଧକୁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ, ଏକାଠି ହେଲେ ଓ ଅଳ୍ପ ସମୟରେ ପରସ୍ପରକୁ ମୃତ୍ୟୁଲୋକକୁ ପଠାଇଦେଲେ।
ତସ୍ମିଂସ୍ତୁ ନିହତେ ସୈନ୍ଯେ ତାଵୁଭୌ ଯୁଦ୍ଧଦୁର୍ମଦୌ। ସଂଗ୍ରାମେ ସମତିଷ୍ଠେତାଂ ଯଥା ଵୈ ଵୃତ୍ରଵାସଵୌ
ସେ ସେନା ନଷ୍ଟ ହେବା ପରେ, ସେଇ ଦୁଇ ଯୁଦ୍ଧପ୍ରମତ୍ତ ଯୋଦ୍ଧା ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୃଢ଼ ରହିଲେ, ଯେପରି ବୃତ୍ର ଓ ଇନ୍ଦ୍ର।
ଆଦ୍ରଵନ୍ତମଭିପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ରାକ୍ଷସଂ ଯୁଦ୍ଧଦୁର୍ମଦମ୍ । ଇରାଵାଥ ସଂରବ୍ଧଃ ପ୍ରତ୍ଯଧାଵନ୍ମହାବଲଃ
ଯୁଦ୍ଧପ୍ରମତ୍ତ ରାକ୍ଷସକୁ ଆଗକୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ କ୍ରୋଧିତ ଇରାବାନ୍ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ମୁହାଁ ଦେଲେ।
ସମଭ୍ଯାଶଗତସ୍ଯାଜୌ ତସ୍ଯ ଖଙ୍ଗେନ ଦୁର୍ମଦଃ । ଚିଚ୍ଛେଦ କାର୍ମୁକଂ ଦୀପ୍ତଂ ଶରଵାପଂ ଚ କଞ୍ଚୁକମ୍
ଯୁଦ୍ଧରେ ଇରାବାନ୍ ନିକଟକୁ ଆସିବା ସମୟରେ, ମତିହୀନ ରାକ୍ଷସ ତାଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଧନୁଷ ଓ ଛାତିର କଞ୍ଚୁକ ତଳକୁ ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା କାଟିଦେଲେ।
ସ ନିକୃତ୍ତଂ ଧନୁର୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଖଂ ଜଵେନ ସମାଵିଶତ୍। ଇରାଵନ୍ତମଭିକ୍ରୁଦ୍ଧଂ ମୋହଯନ୍ନିଵ ମାଯଯା
ଧନୁଷ କଟାଯିବା ଦେଖି, ଇରାବାନ୍ ତୁରନ୍ତ ଆକାଶକୁ ଚଢ଼ିଗଲେ ଓ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ରାକ୍ଷସକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଯେପରି ସେ ତାକୁ ଭ୍ରମିତ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ।
ତତୋଽନ୍ତରିକ୍ଷମୁତ୍ପତ୍ଯ ଇରାଵାନପି ରାକ୍ଷସମ୍। ଵିମୋହଯିତ୍ଵା ମାଯାଭିସତ୍ସ୍ଯ ଗାତ୍ରାମି ସାଯକୈଃ
ତାପରେ, ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ି ଇରାବାନ୍ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ରାକ୍ଷସକୁ ଭ୍ରମିତ କଲେ ଓ ତାଙ୍କର ଦେହକୁ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ।
ଚିଚ୍ଛେଦ ସର୍ଵମର୍ମଜ୍ଞଃ କାମରୂପୋ ଦୁରାସଦଃ । ତଥା ସ ରାକ୍ଷସଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ଶରୈଃ କୃତ୍ତଃ ପୁନଃ ପୁନଃ
ସମସ୍ତ ମୂଳସ୍ଥାନ ଜାଣିଥିବା, ଇଚ୍ଛାରୂପ ଧାରଣ କରିପାରୁଥିବା ଏବଂ ଦୁର୍ଲଭ ଇରାବାନ୍ ସବୁ କିଛି କାଟିଦେଲେ। ଏହିପରି ରାକ୍ଷସମଧ୍ୟ ବାଣରେ ପୁନିପୁନି ଆଘାତ ପାଇଲେ।
ସଂବଭୂଵ ମହାରାଜ ସମଵାପ ଚ ଯୌଵନମ୍ । ମାଯା ହି ସହରାଜ ସମଵାପ ଚ ଯୌଵନମ୍
ସେ ପୁନି ସ୍ୱସ୍ଥ ହେଲେ, ରାଜା, ଏବଂ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ପୁନି ଯୌବନ ଲାଭ କଲେ।
ଏଵଂ ତଦ୍ରାକ୍ଷସସ୍ଯାଙ୍ଗଂ ଛିନ୍ନଂଛିନ୍ନଂ ଵ୍ଯରୋହତ । ଇରାଵାନପି ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧୋ ରାକ୍ଷସଂ ତ ମହାବଲମ୍
ଏଭଳି, ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଦେହ ପୁନିପୁନି କାଟାଯିବା ସତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱସ୍ଥ ହେଉଥିଲା। ଇରାବାନ୍ ମଧ୍ୟ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସକୁ ଆଘାତ କଲେ।
ପରଶ୍ଵଥେନ ତୀକ୍ଷ୍ଣେନ ଚିଚ୍ଛେଦ ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ । ସ ତେନ ବଲିନା ଵୀରଶ୍ଛିଦ୍ଯମାନ ଇଵ ଦ୍ରୁମଃ
ତୀକ୍ଷ୍ଣ କୁହାଡ଼ି ଦ୍ୱାରା ସେ ପୁନିପୁନି କାଟିଦେଲେ। ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୀର, ଗଛ କାଟାଯିବା ପରି ଛିନ୍ନ ହେଉଥିଲେ।