ଅଭ୍ଯଘ୍ନନ୍ଭାରତାଂଶ୍ଚୈଵ ସପତ୍ନାନାଂ ବଲାନି ଚ। ଚାଲଯନ୍ଵସୁଧାଂ ଚେମାଂ ବଲେନ ଚତୁରଙ୍ଗିଣା
ସେମାନେ ଭାରତମାନେ ଓ ତାଙ୍କର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀମାନଙ୍କର ସେନାକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଚାରି ପ୍ରକାର ସେନାର ଶକ୍ତିରେ ଏଇ ପୃଥିବୀକୁ କମ୍ପିତ କରିଦେଲେ।
ଅଭ୍ଯଯାତ୍ତଂ ଚ ପାଞ୍ଚଲ୍ଯୋ ଵିଜିତ୍ଯ ତରସା ମହୀମ୍। ଅକ୍ଷୌହିଣୀଭିର୍ଦଶଭିଃ ସ ଏନଂ ସମରେଽଜଯତ୍
ପାଞ୍ଚାଳୀ ରାଜକୁମାରୀ ବଳବାନ୍ ଭାବେ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀକୁ ଜିତି, ଦଶଟି ବଡ଼ ସେନା ନେଇ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ ଏବଂ ସମରେ ତାଙ୍କୁ ପରାଜିତ କଲେ।
ତତଃ ସଦାରଃ ସାମାତ୍ଯଃ ସପୁତ୍ରଃ ସସୁହୃଜ୍ଜନଃ। ରାଜା ସଂଵରଣସ୍ତସ୍ମାତ୍ପଲାଯତ ମହାଭଯାତ୍
ତାପରେ ରାଜା ସଂବରଣ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ, ମନ୍ତ୍ରୀ, ପୁଅ ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ ଭୟରେ ସେଠାରୁ ପଳାଇଗଲେ।
ତେ ପ୍ରତୀଚୀଂ ପରାଭୂତାଃ ପ୍ରପନ୍ନା ଭାରତା ଦିଶମ୍'। ସିନ୍ଧୋର୍ନଦସ୍ଯ ମହତୋ ନିକୁଞ୍ଜେ ନ୍ଯଵସଂସ୍ତଦା। ନଦୀଵିପଯପର୍ଯନ୍ତେ ପର୍ଵତସ୍ଯ ସମୀପତଃ
ପରାଜିତ ହୋଇ, ଭାରତମାନେ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଗଲେ ଏବଂ ବଡ଼ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ଝାଡ଼ି ମଧ୍ୟରେ, ନଦୀ ଓ ଦ୍ୱୀପ ସୀମାନ୍ତ ଏବଂ ପାହାଡ଼ ନିକଟରେ ବସିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ତତ୍ରାଵସନ୍ବହୂନ୍କାଲାନ୍ଭାରତା ଦୁର୍ଗମାଶ୍ରିତାଃ। ତେଷାଂ ନିଵସତାଂ ତତ୍ର ସହସ୍ରଂ ପରିଵତ୍ସରାନ୍
ସେଠାରେ ଭାରତମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ସ୍ଥାନରେ ଅନେକ ବର୍ଷ ରହିଲେ, ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ ସେମାନେ ହଜାର ବର୍ଷ ଅଟୁଟ ରହିଲେ।
ଅଥାଭ୍ଯଗଚ୍ଛଦ୍ଭରତାନ୍ଵସିଷ୍ଠୋ ଭଗଵାନୃଷିଃ। ତମାଗତଂ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ପ୍ରତ୍ଯୁଦ୍ଗମ୍ଯାଭିଵାଦ୍ଯ ଚ
ତାପରେ ପୂଜ୍ୟ ଋଷି ବସିଷ୍ଠ ଭାରତମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ; ସେମାନେ ସମ୍ମାନ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଭେଟିଲେ ଏବଂ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
ଅର୍ଘ୍ଯମଭ୍ଯାହରଂସ୍ତସ୍ମୈ ତେ ସର୍ଵେ ଭାରତାସ୍ତଦା। ନିଵେଦ୍ଯ ସର୍ଵମୃଷଯେ ସତ୍କାରେଣ ସୁଵର୍ଚସେ
ସେବେଳେ ସମସ୍ତ ଭାରତମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଲେ ଏବଂ ସମ୍ମାନ ସହିତ ସମସ୍ତ କଥା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଋଷିଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତମାସନେ ଚୋପଵିଷ୍ଟଂ ରାଜା ଵଵ୍ରେ ସ୍ଵଯଂ ତଦା। ପୁରୋହିତୋ ଭଵାନ୍ନୋଽସ୍ତୁ ରାଜ୍ଯାଯ ପ୍ରଯତେମହି
ସେ ଆସନରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ରାଜା ନିଜେ ଅନୁରୋଧ କଲେ: 'ଆପଣ ଆମ ପୁରୋହିତ ହେଉନ୍ତୁ, ଯାହାଫଳରେ ଆମେ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିପାରିବା।'
ଓମିତ୍ଯେଵଂ ଵସିଷ୍ଠୋଽପି ଭାରତାନ୍ପ୍ରତ୍ଯପଦ୍ଯତ। ଅଥାଭ୍ଯଷିଞ୍ଚତ୍ସାମ୍ରାଜ୍ଯେ ସର୍ଵକ୍ଷତ୍ରସ୍ଯ ପୌରଵମ୍
ବସିଷ୍ଠ କହିଲେ, 'ଓଁ', ଏବଂ ଭାରତମାନଙ୍କ ଅନୁରୋଧ ଗ୍ରହଣ କଲେ; ତାପରେ ସେ ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ଉପରେ ପୌରବଙ୍କୁ ରାଜା ଭାବେ ଅଭିଷେକ କଲେ।
ଵିଷାଣଭୂତଂ ସର୍ଵସ୍ଯାଂ ପୃଥିଵ୍ଯାମିତି ନଃ ଶ୍ରୁତମ୍। ଭରତାଧ୍ଯୁଷିତଂ ପୂର୍ଵଂ ସୋଽଧ୍ଯତିଷ୍ଠତ୍ପୁରୋତୋତମମ୍
ଆମେ ଶୁଣିଛୁ ଯେ, ସେ ଭାରତଙ୍କ ପୂର୍ବତନ ନିବାସ ସ୍ଥାନରୁ, ପୃଥିବୀରେ ଶିଖର ପରି ପ୍ରମୁଖ ନଗରରୁ ଶାସନ କରୁଥିଲେ।
ପୁନର୍ବଲିଭୃତଶ୍ଚୈଵ ଚକ୍ରେ ସର୍ଵମହୀକ୍ଷିତଃ। ତତଃ ସ ପୃଥିଵୀଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ପୁନରୀଜେ ମହାବଲଃ
ପୁନି ସେ ସମସ୍ତ ଭୂମିର ରାଜାମାନଙ୍କୁ ଅଧୀନ କଲେ; ଏପରି ଭାବେ ପୃଥିବୀ ପୁନି ପାଇ, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତି ବଡ଼ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କଲେ।
ଆଜମୀଢୋ ମହାଯଜ୍ଞୈର୍ବହୁଭିର୍ଭୂରିଦକ୍ଷିଣୈଃ। ତତଃ ସଂଵରଣାତ୍ସୌରୀ ତପତୀ ସୁଷୁଵେ କୁରୁମ୍
ଅଜମୀଢ଼ ଅନେକ ବଡ଼ ବଡ଼ ଦାନ ଦେଇ ବହୁ ମହାୟଜ୍ଞ କଲେ; ତାପରେ ସଂବରଣଙ୍କୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଝିଅ ତପତୀ କୁରୁଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ରାଜତ୍ଵେ ତଂ ପ୍ରଜାଃ ସର୍ଵା ଧର୍ମଜ୍ଞ ଇତି ଵଵ୍ରିରେ। `ମହିମ୍ନା ତସ୍ଯ କୁରଵୋ ଲେଭିରେ ପ୍ରତ୍ଯଯଂ ଭୃଶମ୍।' ତସ୍ଯ ନାମ୍ନାଽଭିଵିଖ୍ଯାତଂ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ କୁରୁଜାଙ୍ଗଲଂ
ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ତାଙ୍କୁ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଭାବେ ରାଜା ଭାବେ ଚୟନ କଲେ; ତାଙ୍କର ମହିମାରେ କୁରୁମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଶ୍ୱାସ ଲାଗିଲେ, ଏବଂ କୁରୁଜାଙ୍ଗଳ ତାଙ୍କର ନାମରେ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା।
କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରଂ ସ ତପସା ପୁଣ୍ଯଂ ଚକ୍ରେ ମହାତପାଃ। ଅଶ୍ଵଵନ୍ତମଭିଷ୍ଯନ୍ତଂ ତଥା ଚୈତ୍ରରଥଂ ମୁନିମ୍
ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ, ମହାତପସ୍ବୀ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରକୁ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ କଲେ; ଏଭଳି ଅଶ୍ୱବନ୍ତ ଏବଂ ମୁନି ଚୈତ୍ରରଥଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର କଲେ।
ଜନମେଜଯଂ ଚ ଵିଖ୍ଯାତଂ ପୁତ୍ରାଂଶ୍ଚାସ୍ଯାନୁଶୁଶ୍ରୁମ। ପଞ୍ଚୈତାନ୍ଵାହିନୀ ପୁତ୍ରାନ୍ଵ୍ଯଜାଯତ ମନସ୍ଵିନୀ
ଆମେ ତାଙ୍କର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁଅ ଜନମେଜୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୁଅମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଛୁ; ମନୋବାନୀ ସ୍ତ୍ରୀ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ପାଞ୍ଚପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଅଵିକ୍ଷିତଃ ପରିକ୍ଷିତ୍ତୁ ଶବଲାଶ୍ଵସ୍ତୁ ଵୀର୍ଯଵାନ୍। ଆଦିରାଜୋ ଵିରାଜଶ୍ଚ ଶାଲ୍ମଲିଶ୍ଚ ମହାବଲଃ
ଅବିକ୍ଷିତ, ପରିକ୍ଷିତ, ପ୍ରବଳ ଶବଳାଶ୍ୱ, ଆଦିରାଜ, ବିରାଜ ଓ ଶାଲ୍ମଲି ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରଵା ଭଙ୍ଗକାରୋ ଜିତାରିଶ୍ଚାଷ୍ଟମଃ ସ୍ମୃତଃ। ଏତେଷାମନ୍ଵଵାଯେ ତୁ ଖ୍ଯାତାସ୍ତେ କର୍ମଜୈର୍ଗୁଣୈଃ। ଜନମେଜଯାଦଯଃ ସପ୍ତ ତଥୈଵାନ୍ଯେ ମହାରଥାଃ
ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବା, ଭଙ୍ଗକାର ଓ ଜିତାରି ଏହି ଅଷ୍ଟମ ପୁଅ ଭାବେ ପରିଚିତ; ଏମାନଙ୍କର ବଂଶରେ ଜନମେଜୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାତଜଣ ଏବଂ ଅନେକ ମହାରଥୀ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
ପରୀକ୍ଷିତୋଽଭଵନ୍ପୁତ୍ରାଃ ସର୍ଵେ ଧର୍ମାର୍ଥକୋଵିଦାଃ। କକ୍ଷସେନୋଗ୍ରସେନୌ ତୁ ଚିତ୍ରସେନଶ୍ଚ ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ପରିକ୍ଷିତଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁଅ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ; କକ୍ଷସେନ, ଉଗ୍ରସେନ ଏବଂ ପ୍ରବଳ ଚିତ୍ରସେନ।
ଇନ୍ଦ୍ରସେନଃ ସୁଷେଣଶ୍ଚ ଭୀମସେନଶ୍ଚ ନାମତଃ। ଜନମେଜଯସ୍ଯ ତନଯା ଭୁଵି ଖ୍ଯାତା ମହାବଲାଃ
ଇନ୍ଦ୍ରସେନ, ସୁଶେନ ଏବଂ ଭୀମସେନ ନାମକ ଜନମେଜୟଙ୍କର ପୁଅମାନେ, ପୃଥିବୀରେ ବିଶେଷ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ।
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଃ ପ୍ରଥମଜଃ ପାଣ୍ଡୁର୍ବାହ୍ଲୀକ ଏଵ ଚ। ନିଷଧଶ୍ଚ ମହାତେଜାସ୍ତଥା ଜାମ୍ବୂନଦୋ ବଲୀ
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପ୍ରଥମ ପୁଅ, ପାଣ୍ଡୁ ଏବଂ ବାହ୍ଲୀକ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ; ଏହିପରି ମହାତେଜସ୍ବୀ ନିଷଧ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜାମ୍ବୂନଦ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
କୁଣ୍ଡୋଦରଃ ପଦାତିଶ୍ଚ ଵସାତିଶ୍ଚାଷ୍ଟମଃ ସ୍ମୃତଃ। ସର୍ଵେ ଧର୍ମାର୍ଥକୁଶଲାଃ ସର୍ଵଭୂତହିତେ ରତାଃ
କୁଣ୍ଡୋଦର, ପଦାତି ଏବଂ ଅଷ୍ଟମ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଥିବା ବସତି; ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥରେ ପାରଙ୍ଗତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଙ୍ଗଳରେ ଲାଗିଥିଲେ।
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽଥ ରାଜାସୀତ୍ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋଽଥ କୁଣ୍ଡିକଃ। ହସ୍ତୀ ଵିତର୍କଃ କ୍ରାଥଶ୍ଚ କୁଣ୍ଡିନଶ୍ଚାପି ପଞ୍ଚମଃ
ତାପରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜା ହେଲେ; ତାଙ୍କର ପୁଅ କୁଣ୍ଡିକ, ଏହିପରି ହସ୍ତୀ, ବିତର୍କ, କ୍ରାଥ ଏବଂ ପଞ୍ଚମ କୁଣ୍ଡିନ ଥିଲେ।
ହଵିଶ୍ରଵାସ୍ତଥେନ୍ଦ୍ରାଭୋ ଭୁମନ୍ଯୁଶ୍ଚାପରାଜିତଃ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସୁତାନାଂ ତୁ ତ୍ରୀନେତାନ୍ପ୍ରଥିତାନ୍ଭୁଵି
ହବିଶ୍ରବା, ଇନ୍ଦ୍ରାଭ ଏବଂ ଅପରାଜିତ ଭୂମନ୍ୟୁ—ଏହି ତିନି ଜଣେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ପୃଥିବୀରେ ବିଶେଷ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
ପ୍ରତୀପଂ ଧର୍ମନେତ୍ରଂ ଚ ସୁନେତ୍ରଂ ଚାପି ଭାରତ। ପ୍ରତୀପଃ ପ୍ରଥିତସ୍ତେଷାଂ ବଭୂଵାପ୍ରତିମୋ ଭୁଵି
ପ୍ରତୀପ, ଧର୍ମନେତ୍ର ଏବଂ ସୁନେତ୍ର, ହେ ଭାରତ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରତୀପ ପୃଥିବୀରେ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ହେଲେ।
ପ୍ରତୀପସ୍ଯ ତ୍ରଯଃ ପୁତ୍ରା ଜଜ୍ଞିରେ ଭରତର୍ଷଭ। ଦେଵାପିଃ ଶନ୍ତନୁଶ୍ଚୈଵ ବାହ୍ଲୀକଶ୍ଚ ମହାରଥଃ
ପ୍ରତୀପଙ୍କ ତିନି ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ, ହେ ଭାରତମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ; ସେମାନେ ହେଲେ ଦେବାପି, ଶାନ୍ତନୁ ଏବଂ ବଡ଼ ରଥୀ ବାହ୍ଲୀକ।
ଦେଵାପିସ୍ତୁ ପ୍ରଵଵ୍ରାଜ ତେଷାଂ ଧର୍ମହିତେପ୍ସଯା। ଶନ୍ତନୁଶ୍ଚ ମହୀଂ ଲେଭେ ବାହ୍ଲୀକଶ୍ଚ ମହାରଥଃ
ଦେବାପି ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଧର୍ମର କଲ୍ୟାଣ ଚାହିଁ ବନକୁ ଚାଲିଗଲେ; ଶାନ୍ତନୁ ରାଜ୍ୟ ପାଇଲେ ଏବଂ ବାହ୍ଲୀକ ବଡ଼ ରଥୀ ହେଲେ।
ଭରତସ୍ଯାନ୍ଵଯାସ୍ତ୍ଵେତେ ଦେଵକଲ୍ପା ମହାରଥାଃ। ବଭୂଵୁର୍ବ୍ରହ୍ମକଲ୍ପାଶ୍ଚ ବହଵୋ ରାଜସତ୍ତମାଃ
ଏହିମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ଭରତଙ୍କ ବଂଶଜ, ଦେବତା ସମାନ ଏବଂ ବଡ଼ ରଥୀ; ଏହାଛଡ଼ା ବହୁତ ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାମାନେ, ବ୍ରହ୍ମା ସମାନ, ଜନ୍ମିଥିଲେ।
ଏଵଂଵିଧା ମହାଭାଗା ଦେଵରୂପାଃ ପ୍ରହାରିଣଃ। ଅନ୍ଵଵାଯେ ମହାରାଜ ଐଲଵଂଶଵିଵର୍ଧନାଃ
ଏପରି ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଦେବତା ସଦୃଶ ଏବଂ ସକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ, ଏଇ ବଂଶରେ ଇଳାଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରକୁ ବଢ଼ାଇଥିଲେ, ହେ ମହାରାଜ।
ଗଙ୍ଗାତୀରଂ ସମାଗମ୍ଯ ଦୀକ୍ଷିତୋ ଜନମେଜଯ। ଅଶ୍ଵମେଧସହସ୍ରାଣି ଵାଜପେଯଶତାନି ଚ
ଜନମେଜୟ ଦୀକ୍ଷା ନେଇ, ଗଙ୍ଗା ତୀରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ହଜାର ଆଶ୍ୱମେଧ ଏବଂ ଶତାଧିକ ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।
ପୁନରୀଜେ ମହାଯଜ୍ଞୈଃ ସମାପ୍ତଵରଦକ୍ଷିଣୈଃ। ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମାତିରାତ୍ରାଣାମୁକ୍ଥାନାଂ ସୋମଵତ୍ପୁନଃ
ସେ ପୁଣି ମହାଯଜ୍ଞ କରି, ଆବଶ୍ୟକ ଦାନ ଦେଇ, ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ, ଅତିରାତ୍ର, ଉକ୍ଥ ଏବଂ ବହୁ ସୋମ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।