ଆର୍ଯାଂ ଯୁଦ୍ଧେ ମତିଂ କୃତ୍ଵା ନ ତ୍ଯଜନ୍ତି ସ୍ମ ସଂଯୁଗମ୍। ଯଥୋତ୍ସାହଂ ତୁ ସମରେ ନିଜଘ୍ନୁସ୍ତାଵକା ରଣେ
ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଉତ୍ତମ ଆଚରଣ ଧାରଣ କରି, ଯୁଦ୍ଧ ଛାଡ଼ିଲେ ନାହିଁ; ଏବଂ ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁଯାୟୀ ତୁମର ସେନାକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ମାରୁଥିଲେ।
ତତ୍ରାକ୍ରନ୍ଦୋ ମହାନାସୀତ୍ତାଵକାନାଂ ମହାତ୍ମାନାମ୍ । ଵଧ୍ଯତାଂ ସମରେ ରାଜନ୍ପାର୍ଷତେନ ମହାତ୍ମନା
ସେଠାରେ ତୁମର ପ୍ରବଳ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଆତଙ୍କ ଚିତ୍କାର ହେଉଥିଲା, ରାଜା, ଯେତେବେଳେ ପୃଷତପୁତ୍ର ତାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ମାରୁଥିଲେ।
ତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନିନଦଂ ଘୋରଂ ତାଵକାନାଂ ମହାରଥୌ । ଵିନ୍ଦାନୁଵିନ୍ଦାଵାଵନ୍ତ୍ଯୌ ପାର୍ଷତଂ ପ୍ରତ୍ଯୁପସ୍ଥିତୌ
ତୁମର ସେନାଙ୍କର ସେ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ ଶୁଣି, ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥୀ, ଅବନ୍ତିର ବିନ୍ଦ ଓ ଅନୁବିନ୍ଦ, ପୃଷତପୁତ୍ରଙ୍କ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଲେ।
ତୌ ତସ୍ଯ ତୁରଗାନ୍ହତ୍ଵା ତ୍ଵରମାଣୌ ମହାରଥୌ । ଛାଦଯାମାସତୁରୁଭୌ ଶରଵର୍ଷେଣ ପାର୍ଷତମ୍
ସେ ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥୀ ତାଙ୍କର ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ମାରି, ତୁରନ୍ତ ପୃଷତପୁତ୍ରଙ୍କୁ ବାଣର ବର୍ଷାରେ ଢାକିଦେଲେ।
ଅଵପ୍ଲୁତ୍ଯାଥ ପାଞ୍ଚାଲ୍ଯୋ ରଥାତ୍ତୂର୍ଣଂ ମହାବଲଃ । ଆରୁରୋହକ ରଥଂ ତୂର୍ଣଂ ସାତ୍ଯକେସ୍ତୁ ମହାତ୍ମନଃ
ତାପରେ ପାଞ୍ଚାଳୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦ୍ରୁତ ଭାବରେ ନିଜ ରଥରୁ ଉତରି, ଶୀଘ୍ର ସାତ୍ୟକିଙ୍କ ରଥକୁ ଚଢିଗଲେ।
ତତୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋ ରାଜା ମହତ୍ଯା ସେନଯା ଵୃତଃ। ଆଵନ୍ତ୍ଯୌ ସମରେ କ୍ରୁଦ୍ଧାଵଭ୍ଯଯାତ୍ସ ପରଂତପୌ
ତାପରେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଏକ ବଡ଼ ସେନା ସହିତ ଘିରି ରଣକ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୁଇ ଆବନ୍ତୀ ଭାଇଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆଗେଇଗଲେ, ସେମାନେ ରୋଷରେ ଭରିଥିଲେ।
ତଥୈଵ ତଵ ପୁତ୍ରୋଽପି ସର୍ଵୋଦ୍ଯୋଗେନ ମାରିଷ । ଵିନ୍ଦାନୁଵିନ୍ଦୌ ସମରେ ପରିଵାର୍ଯାଵତସ୍ଥିଵାନ୍
ଏହିପରି ଭାବରେ, ତୁମର ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଦେଇ, ବିନ୍ଦା ଓ ଅନୁବିନ୍ଦାଙ୍କୁ ଘିରି ରଣକ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଜ ସ୍ଥାନ ନେଲେ।
ଅର୍ଜୁନଶ୍ଚାପି ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧଃ କ୍ଷତ୍ରିଯାନ୍କ୍ଷତ୍ରିଯର୍ଷଭଃ । ଅଯୋଧଯତ ସଂଗ୍ରାମେ ଵଜ୍ରପାଣିରିଵାସୁରାନ୍
ଅର୍ଜୁନ ମଧ୍ୟ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ରୋଷରେ ଭରି, ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ବଜ୍ର ନେଇ ଦାନବମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି।
ଦ୍ରୋଣାସ୍ତୁ ସମରେ କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ପୁତ୍ରସ୍ଯ ପ୍ରିଯକୃତ୍ତଵ । ଵ୍ଯଧମତ୍ସର୍ଵପାଞ୍ଚାଲାଂସ୍ତୂଲରାଶିମିଵାନଲଃ
ଦ୍ରୋଣ, ରଣକ୍ଷେତ୍ରରେ ରୋଷରେ ଭରି, ତୁମର ପୁତ୍ର ପ୍ରତି ଆସକ୍ତ, ସମସ୍ତ ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କୁ ଜଳା ଶୁଖି ଘାସ ଭାରି ଅଗ୍ନି ଦହି ଦେଇଥିବା ପରି ପରାସ୍ତ କଲେ।
ଦୁର୍ଯୋଧନପୁରୋଗାସ୍ତୁ ପୁତ୍ରାସ୍ତଵ ଵିଶାଂପତେ । ପରିଵାର୍ଯ ରଣେ ଭୀଷ୍ମଂ ଯୁଯୁଧୁଃ ପାଣ୍ଡଵୈଃ ସହ
ତାପରେ, ଦୁର୍ୟୋଧନ ନେତୃତ୍ୱରେ ତୁମର ପୁତ୍ରମାନେ, ରଣକ୍ଷେତ୍ରରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଘିରି, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ତତୋ ଦୁର୍ଯୋଧନୋ ରାଜା ଲୋହିତାଯତି ଭାସ୍କରେ। ଅବ୍ରଵୀତ୍ତାଵକାନ୍ସର୍ଵାଂସ୍ତ୍ଵରଧ୍ଵମିତି ଭାରତ
ତାପରେ, ରାଜା ଦୁର୍ୟୋଧନ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଲାଲ ହେବା ସମୟରେ, ତୁମ ଲୋକମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ତ୍ୱରା କର!'
ଯୁଧ୍ଯତାଂ ତୁ ତଥା ତେଷାଂ କୁର୍ଵତାଂ କର୍ମ ଦୁଷ୍କରମ୍। ଅସ୍ତଂ ଗିରିମଥାରୂଢେ ଅପ୍ରକାଶତି ଭାସ୍କରେ
ସେମାନେ ଏପରି ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବାବେଳେ, ଦୁର୍ଲଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ପହଁଚି ଆଲୋକ ଦେବା ବନ୍ଦ କଲେ।
ପ୍ରାଵର୍ତତ ନଦୀ ଘୋରା ଶୋଣିତୌଘତରଙ୍ଗିଣୀ । ଗୋମାଯୁଗଣସଂକୀର୍ଣା କ୍ଷଣେନ କ୍ଷଣଦାମୁଖେ
ରାତି ଆସିବା ସମୟରେ, ରକ୍ତ ଝରା ତରଙ୍ଗରେ ଭୟଙ୍କର ଏକ ନଦୀ ବହିବା ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯାହା ଜଂଗଲୀ କୁକୁରମାନେ ଭରି ଥିଲେ।
ଶିଵାଭିରଶିଵାଭିଶ୍ଚ ରୁଵଦ୍ଭିର୍ଭୈରଵଂ ରଵମ୍। ଘୋରମାଯୋଧନଂ ଜଜ୍ଞେ ଭୂତସଙ୍ଘୈଃ ସମାକୁଲମ୍
ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ, ଭୂତମାନେ ଭରିଥିବା ଏକ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ରାକ୍ଷସାଶ୍ଚ ପିଶାଚାଶ୍ଚ ତଥାନ୍ଯେ ପିଶିତାଶିନଃ । ସମନ୍ତତୋ ଵ୍ଯଦୃଶ୍ଯନ୍ତ ଶତଶୋଽଥ ସହସ୍ରଶଃ
ରାକ୍ଷସ, ପିଶାଚ ଓ ଅନ୍ୟ ମାଂସ ଖାଇଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ, ଚାରିପାଖରେ ଶତ ଶତ, ହଜାର ହଜାର ଦେଖାଗଲେ।
ଅର୍ଜୁନୋଽଥ ସୁଶର୍ମାଦୀନ୍ରାଜ୍ଞସ୍ତାନ୍ସପଦାନୁଗାନ୍। ଵିଜିତ୍ଯ ପୃତନାମଧ୍ଯେ ଯଯୌ ସ୍ଵଶିବିରଂ ପ୍ରତି
ତାପରେ, ଅର୍ଜୁନ ସୁଶର୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ଓ ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନେଙ୍କୁ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ପରାସ୍ତ କରି, ନିଜ ଶିବିରକୁ ଯାଇଲେ।
ଯୁଧିଷ୍ଟିରୋଽପି କୌରଵ୍ଯୋ ଭ୍ରାତୃଭ୍ଯାଂ ସହିତସ୍ତଥା। ଯଯୌ ସ୍ଵଶିବିରଂ ରାଜା ନିଶାଯାଂ ସେନଯା ଵୃତଃ
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ଓ ସେନା ସହିତ ଘିରି, ରାତିରେ ନିଜ ଶିବିରକୁ ଯାଇଲେ।
ଭୀମସେନୋଽପି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଦୁର୍ଯୋଧନମୁଖାନ୍ରଥାନ୍ । ଅଵଜିତ୍ଯ ତତଃ ସଙ୍ଖ୍ଯେ ଯଯୌ ସ୍ଵଶିବିରଂ ପ୍ରତି
ଭୀମସେନ ମଧ୍ୟ, ରାଜା, ଦୁର୍ୟୋଧନ ଓ ତାଙ୍କ ରଥଯୋଦ୍ଧାମାନେଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାସ୍ତ କରି, ତାପରେ ନିଜ ଶିବିରକୁ ଯାଇଲେ।
ଦୁର୍ଯୋଧନୋଽପି ନୃପତିଃ ପରିଵାର୍ଯ ମହାରଣେ। ଭୀଷ୍ମଂ ଶାନ୍ତନଵଂ ତୂର୍ଣଂ ପ୍ରଯାତଃ ଶିବିରଂ ପ୍ରତି
ଦୁର୍ୟୋଧନ ମଧ୍ୟ, ରାଜା, ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମ ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଘିରି, ଶୀଘ୍ର ନିଜ ଶିବିରକୁ ଯାଇଲେ।
ଦ୍ରୋଣୋ ଦ୍ରୌଣିଃ କୃପଃ ଶଲ୍ଯଃ କୃତଵର୍ମା ଚ ସାତ୍ଵତଃ । ପରିଵାର୍ଯ ଚମୂଂ ସର୍ଵାଃ ପ୍ରଯଯୁଃ ଶିବିରଂ ପ୍ରତି
ଦ୍ରୋଣ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପୁତ୍ର, କୃପ, ଶଲ୍ୟ ଓ ସାତ୍ୱତ କୃତବର୍ମା, ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ଘିରି, ଶିବିରକୁ ଯାଇଲେ।
ତଥୈଵ ସାତ୍ଯକୀ ରାଜନ୍ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନଶ୍ଚ ପାର୍ଷତଃ। ପରିଵାର୍ଯ ରଣେ ଯୋଧାନ୍ଯଯତୁଃ ଶିବିରଂ ପ୍ରତି
ଏହିପରି ଭାବରେ, ରାଜା, ସାତ୍ୟକି ଓ ପୃଷତପୁତ୍ର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଯୋଦ୍ଧାମାନେଙ୍କୁ ଘିରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶିବିରକୁ ଯାଇଲେ।
ଏଵମେତେ ମହାରାଜ ତାଵକାଃ ପାଣ୍ଡଵୈଃ ସହ। ପର୍ଯଵର୍ତନ୍ତ ସହିତା ନିଶାକାଲେ ପରଂତପ
ଏଭଳି, ବଡ଼ ରାଜା, ତୁମର ଲୋକମାନେ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ, ଏକତ୍ର ହୋଇ, ରାତିରେ ସମେତେ ଶିବିରକୁ ଫେରିଗଲେ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ।
ତତଃ ସ୍ଵଶିବିରଂ ଗତ୍ଵା ପାଣ୍ଡଵାଃ କୁରଵସ୍ତଥା । ନ୍ଯଵସନ୍ତ ମହାରାଜ ପୂଜଯନ୍ତଃ ପରସ୍ପରମ୍
ତାପରେ, ରାଜା, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏବଂ କୌରବମାନେ ନିଜ-ନିଜ ଶିବିରକୁ ଫେରିଗଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ପରସ୍ପରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ରହିଲେ।
ରକ୍ଷାଂ କୃତ୍ଵା ତତଃ ଶୂରା ନ୍ଯସ୍ଯ ଗୁଲ୍ମାନ୍ଯଥାଵିଧି। ଅପନୀଯ ଚ ଶଲ୍ଯାନି ସ୍ନାତ୍ଵା ଚ ଵିଵିଧୈର୍ଜଲୈଃ
ତାପରେ ସେହି ସହସାମର୍ଥ୍ୟ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ସେନାର ରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ, ଶରଗୁଡିକୁ ଅପସାରଣ କରି, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ପାଣିରେ ସ୍ନାନ କଲେ।
କୃତସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନାଃ ସର୍ଵେ ସ୍ତୂଯମାନାଶ୍ଚ ବନ୍ଦିଭିଃ । ଗୀତଵାଦିତ୍ରଶବ୍ଦେନ ଵ୍ଯକ୍ରୀଡନ୍ତ ଯଶସ୍ଵିନଃ
ସମସ୍ତେ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ବାଣ୍ଡିମାନେ ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟର ଧ୍ୱନିରେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିବାବେଳେ, ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଖେଳିଲେ।
ମୁହୂର୍ତାଦିଵ ତତ୍ସର୍ଵମଭଵତ୍ସ୍ଵର୍ଗସନ୍ନିଭମ୍ । ନ ହି ଯୁଦ୍ଧକଥାଂ କାଂଚିତ୍ତତ୍ରାକୁର୍ଵନ୍ମହାରଥାଃ
ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ସେଠାର ସବୁକିଛି ସ୍ୱର୍ଗ ସମାନ ହୋଇଗଲା; ସେଠାରେ ବଡ଼ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ କୌଣସି ଯୁଦ୍ଧ କଥା କହିଲେ ନାହିଁ।
ତେ ପ୍ରସୁପ୍ତେ ବଲେ ତତ୍ର ପରିଶ୍ରାନ୍ତଜନେ ନୃପ । ହସ୍ତ୍ଯଶ୍ଵବହୁଲେ ରାତ୍ରୌ ପ୍ରେକ୍ଷଣୀଯେ ବଭୂଵତୁଃ
ଏହିପରି, ସେଠାରେ ସେନା ଘୁମିଗଲା, ଲୋକମାନେ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇଥିଲେ; ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ାରେ ଭରିଥିବା ସେଇ ରାତି ଦେଖିବାକୁ ଅତି ଦର୍ଶନୀୟ ହେଲା।
ପରିଣାମ୍ଯ ନିଶାଂ ତାଂ ତୁ ସୁଖସୁପ୍ତା ଜନେଶ୍ଵରାଃ। କୁରଵଃ ପାଣ୍ଡଵାଶ୍ଚୈଵ ପୁନର୍ଯୁଦ୍ଧାଯ ନିର୍ଯଯୁଃ
ସେଇ ରାତି ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ଶାସକମାନେ, କୌରବ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ, ଭଲ ଘୁମି ଉଠି, ପୁଣିଥରେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ବାହାରିଲେ।
ତତଃ ଶବ୍ଦୋ ମହାନାସୀତ୍ସେନଯୋରୁଭଯୋର୍ନୃପ । ନିର୍ଗଚ୍ଛମାନଯୋଃ ସଙ୍ଖ୍ଯେ ଯଥା ସାଗରଯୋରିଵ
ତାପରେ, ରାଜା, ଦୁଇଟି ସେନା ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ବାହାରୁଥିବାବେଳେ ବଡ଼ ଶବ୍ଦ ହେଲା, ଯେପରି ଦୁଇଟି ସାଗର ଗର୍ଜନ କରୁଛି।
ତତୋ ଦୁର୍ଯୋଧନୋ ରାଜା ଚିତ୍ରସେନୋ ଵିଵିଂଶତିଃ। ଭୀଷ୍ମଶ୍ଚ ରଥିନାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଭାରଦ୍ଵାଜଶ୍ଚ ଵୈ ଦ୍ଵିଜଃ
ତାପରେ ରାଜା ଦୁର୍ୟୋଧନ, ଚିତ୍ରସେନ, ବିବିଂଶତି, ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୀଷ୍ମ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାରଦ୍ୱାଜ।