ଛାଦ୍ଯମାନଃ ଶରୌଘେଣ ହୃଷ୍ଟରୂପତରୋଽଭଵତ୍ । ତଯୋଶ୍ଚାପ୍ଯଭଵତ୍ପ୍ରୀତିରତୁଲା ମାତୃକାରଣାତ୍
ତୀରର ଝଡ଼ରେ ଢାକାଯାଇ, ସେ ଆଉ ଅଧିକ ଆନନ୍ଦିତ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ; ଏବଂ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମାତୃସମ୍ପର୍କରୁ ଅପୂର୍ବ ସ୍ନେହ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ତତଃ ପ୍ରହସ୍ଯ ସମରେ ନକୁଲସ୍ଯ ମହାରଥଃ। ` ଧ୍ଵଜଂ ଚିଚ୍ଛେଦ ବାଣେନ ଧନୁଶ୍ଚୈକେନ ମାରିଷ
ତାପରେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ହସିକି, ନକୁଳଙ୍କର ଶୂର ବୀର ରଥୀ ଏକ ତୀରରେ ତାଙ୍କର ଧ୍ୱଜକୁ କାଟିଦେଲେ, ଏବଂ ଆଉ ଏକ ତୀରରେ ଧନୁଷକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ।
ଅଥୈନଂ ଛିନ୍ନଧନ୍ଵାନଂ ଛାଦଯାମାସ ଭାରତ। ନିଜଘାନ ରଣେ ତଂ ତୁ ସୂତଂ ଚାସ୍ଯ ନ୍ଯପାତଯତ୍
ତାପରେ, ତାଙ୍କର ଧନୁଷ ଭାଙ୍ଗିଯିବା ପରେ, ସେ ତୀରରେ ଢାକାଯାଇଲେ; ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ତାଙ୍କର ସାରଥିକୁ ଘାତ କରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ାଇଦେଲେ।
ତତଃ ପ୍ରସହ୍ଯ ସମରେ ନକୁଲସ୍ଯ ମହାରଥଃ । ଅଶ୍ଵାଂଶ୍ଚ ଚତୁରୋ ରାଜଂଶ୍ଚତୁର୍ଭିଃ ସାଯକୋତ୍ତମୈଃ
ତାପରେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନକୁଳଙ୍କର ରଥୀ ଚାରିଟି ଉତ୍ତମ ତୀରରେ ତାଙ୍କର ଚାରିଟି ଘୋଡ଼ାକୁ ମାରିଦେଲେ।
ପ୍ରେଷଯାମାସ ସମରେ ଯମସ୍ଯ ସଦନଂ ପ୍ରତି। ହତାଶ୍ଵାତ୍ତୁ ରଥାତ୍ତୂର୍ଣମଵପ୍ଲୁତ୍ଯ ମହାରଥଃ
ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ଯମର ଗୃହକୁ ପଠାଇଦେଲେ; ଘୋଡ଼ାମାନେ ମରିଯିବା ପରେ, ଶୂର ବୀର ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କର ରଥରୁ ଅବତରିଗଲେ।
ଆରୁରୋହ ତତୋ ଯାନଂ ଭ୍ରାତୁରେଵ ଯଶସ୍ଵିନଃ । ଏକସ୍ଥୌ ତୁ ରଣେ ଶୂରୌ ଦୃଢେ ଵିକ୍ଷିପ୍ଯ କାର୍ମୁକେ
ତାପରେ ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଶଂସିତ ଭାଇଙ୍କର ଯାନରେ ଚଢ଼ିଗଲେ; ଦୁଇଜଣ ଶୂରବୀର ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକଠି ଦଢ଼ ଧନୁଷ ଧରି ଦଢ଼ ହୋଇ ଦଠିଲେ।
ମଦ୍ରରାଜରଥଂ ତୂର୍ଣଂ ଚ୍ଛାଦଯାମାସତୁଃ କ୍ଷଣାତ୍। ସ ଚ୍ଛାଦ୍ଯମାନୋ ବହୁଭିଃ ଶରୈଃ ସନ୍ନତପର୍ଵଭିଃ
ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ଏକଠି ହୋଇ ମଦ୍ରରାଜଙ୍କ ରଥକୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ତୀରରେ ଢାକିଦେଲେ; ଏବଂ ସେ ଅନେକ ଚମକୁଥିବା ତୀରରେ ଢାକାଯାଇଲେ।
ସ୍ଵସ୍ତ୍ରୀଯାଭ୍ଯାଂ ନରଵ୍ଯାଘ୍ରୋ ନାକମ୍ପତ ଯଥାଽଚଲଃ। ପ୍ରହସନ୍ନିଵ ତାଂ ଚାପି ଶସ୍ତ୍ରଵୃଷ୍ଟିଂ ଜଘାନ ହ
ସେ ନରସିଂହ, ନିଜ ଜଣେ ଆତ୍ମୀୟଙ୍କ ସହିତ, ପାହାଡ଼ ଭଳି ଅଚଳ ରହିଲେ; ଏବଂ ହସୁଥିବା ପରି, ସେ ଶସ୍ତ୍ରର ବର୍ଷାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ।
ସହଦେଵସ୍ତତଃ କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ଶରମୁଦ୍ଗୃହ୍ଯ ଵୀର୍ଯଵାନ୍। ମଦ୍ରରାଜମଭିପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ପ୍ରେଷଯାମାସ ଭାରତ
ତାପରେ ସହଦେବ, କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଏବଂ ବିରତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏକ ତୀର ଉଠାଇଲେ; ମଦ୍ରରାଜଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖି, ସେ ତୀରକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ସ ଶରଃ ପ୍ରେଷିତସ୍ତେନ ଗରୁଡାନିଲଵେଗଵାନ୍ । ମଦ୍ରରାଜଂ ଵିନିର୍ଭିଦ୍ଯ ନିପପାତ ମହୀତଲେ
ସେ ତୀର, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଛାଡ଼ାଯାଇ, ଗରୁଡ଼ ଓ ପବନ ସମ ତ୍ୱରିତ, ମଦ୍ରରାଜଙ୍କୁ ଭେଦି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।
ସ ଗାଢଵିଦ୍ଧୋ ଵ୍ଯଥିତୋ ରଥୋପସ୍ଥେ ମହାରଥଃ । ନିଷସାଦ ମହାରାଜ କଶ୍ମଲଂ ଚ ଜଗାମ ହ
ଗଭୀର ଘାତ ଖାଇ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ପଡ଼ି, ଶୂର ବୀର ରଥରେ ବସିଗଲେ, ରାଜା, ଏବଂ ମନ ଭ୍ରମରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ତଂ ଵିସଂଜ୍ଞଂ ନିପତିତଂ ସୂତଃ ସଂପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ସଂଯୁଗେ। ଅପୋଵାହ ରଥେନାଜୌ ଯମାଭ୍ଯାମଭିପୀଡିତମ୍
ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଚେତନ ହୋଇ ପଡ଼ିଥିବାକୁ ତାଙ୍କର ସାରଥି ଦେଖି, ରଥରେ ଚଢ଼ାଇ ଯମପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦମିତ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରୁ ହଟାଇନେଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମଦ୍ରେଶ୍ଵରରଥଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାଃ ପରାଙ୍ଭୁଖମ୍। ସର୍ଵେ ଵିମନସୋ ଭୂତ୍ଵା ନେଦମସ୍ତୀତ୍ଯଚିନ୍ତଯନ୍
ମଦ୍ରେଶ୍ୱରଙ୍କ ରଥ ପଛକୁ ଘୁରିଯିବା ଦେଖି, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନେ ମନମରା ହେଲେ; ସମସ୍ତେ ଭାବିଲେ, 'ଏହିପରି ହେବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ'।
ନିର୍ଜିତ୍ଯ ମାତୁଲଂ ସଙ୍ଖ୍ଯେ ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ରୌ ମହାରଥୌ । ଦଧ୍ଯତୁର୍ମୁଦିତୌ ଶଙ୍ଖୌ ସିଂହନାଦଂ ଚ ନେଦତୁଃ
ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କର ମାମାଙ୍କୁ ଜିତି, ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅ ଦୁଇଜଣ ବଳବାନ ହୋଇ ଆନନ୍ଦରେ ଶଂଖ ଦେଲେ ଏବଂ ସିଂହ ଭଳି ଗର୍ଜନ କଲେ।
ଅଭିଦୁଦ୍ରୁଵତୁର୍ହୃଷ୍ଟୌ ତଵ ସୈନ୍ଯଂ ଵିଶାଂପତେ । ଯଥା ଦୈତ୍ଯଚମୂଂ ରାଜନ୍ନିନ୍ଦ୍ରୋପେନ୍ଦ୍ରାଵିଵାମରୌ
ସେମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ହେ ରାଜା, ତୁମର ସେନାକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ; ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଉପେନ୍ଦ୍ର ଦାନବ ସେନାକୁ ଆକ୍ରମଣ କରନ୍ତି।
ତତୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋ ରାଜା ମଧ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ତେ ଦିଵାକରେ। ଶ୍ରୁତାଯୁପମଭିପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ପ୍ରେଷଯାମାସ ଵାଜିନଃ
ତାପରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟାହ୍ନକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଶୃତାୟୁଙ୍କୁ ଦେଖି ତାଙ୍କର ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ଆଗକୁ ଚଲାଇଲେ।
ତତସ୍ତୁ ତ୍ଵରିତୋ ରାଜଞ୍ଶ୍ରୁତାଯୁଷମରିନ୍ଦମନ୍ । ନିଜଘ୍ନେ ସାଯକୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈର୍ନଵଭିର୍ନତପର୍ଵଭିଃକ
ତାପରେ, ହେ ରାଜା, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇ, ନବଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଏବଂ ଚମକୁଥିବା ତୀରରେ ଶୃତାୟୁଙ୍କୁ ଘାତ କଲେ।
ସ ସଂଵାର୍ଯ ରମେ ରାଜା ପ୍ରେଷିତାନ୍ଧର୍ମସୂନୁନା । ଶରାନ୍ସପ୍ତ ମହେଷ୍ଵାସଃ କୌନ୍ତେଯାଯା ସମାର୍ଷଯତ୍
ସେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଜକୁ ସଂଯମ କରି, ମହାଧନୁର୍ଧର ଥିବା ଶୃତାୟୁ, ଧର୍ମପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯାଇଥିବା ସାତଟି ତୀରକୁ ପ୍ରତିହତ କଲେ।
ତେ ତସ୍ଵ କଵଚଂ ଭିତ୍ତ୍ଵା ପପୁଃ ଶୋଣିତମାହଵେ। ଅସୂନିଵ ଵିଚିନ୍ଵନ୍ତୋ ଦେହେ ତସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ
ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କର କବଚ ଭେଦି ତାଙ୍କର ରକ୍ତ ପିଇଲେ, ଯେପରି ଏହି ମହାନ୍ ଆତ୍ମାର ଦେହରେ ପ୍ରାଣ ଖୋଜୁଥିବା ପରି।
ପାଣ୍ଡଵସ୍ତୁ ଭୃଶଂ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଵିଦ୍ଧସ୍ତେନ ମହାତ୍ମନା । ରଣେ ଵରାହକର୍ଣେନ ରାଜାନଂ ହୃଦ୍ଯଵିଧ୍ଯତା
ପାଣ୍ଡବ, ସେଇ ମହାନ୍ ଆତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ଆଘାତ ପାଇ ଭୟଙ୍କର ରୋଷରେ ରାଜାଙ୍କୁ ବରାହ ଦାନ୍ତ ଭଳି ତୀରରେ ହୃଦୟରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
ଅଥାପରେଣ ଭଲ୍ଲେନ କେତୁଂ ତସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ । ରଥଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ରଥାତ୍ତୂର୍ଣଂ ଭୂମୌ ପାର୍ଥୋ ନ୍ଯପାତଯତ୍
ତାପରେ, ଅନ୍ୟ ଏକ ଚଉଡ଼ା ତୀରରେ, ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ ପାର୍ଥ, ସେଇ ମହାନ୍ ଆତ୍ମା ରାଜାଙ୍କର ପତାକାକୁ ରଥରୁ ଭୂମିକୁ ତୁରନ୍ତ ଫେଲାଇଦେଲେ।
କେତୁ ନିପତିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶ୍ରୁତାଯୁଃ ସ ତୁ ପାର୍ଥିଵଃ । ପାଣ୍ଡଵଂ ଵିଶିଖୈତୀକ୍ଷ୍ଣୈ ରାଜନ୍ଵିଵ୍ଯାଧ ସପ୍ତଭିଃ
ପତାକା ପଡ଼ିଯିବାକୁ ଦେଖି, ଶ୍ରୁତାୟୁଷ ନାମକ ରାଜା ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ସାତଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ, ରାଜନ।
ତତଃ କ୍ରୋଘାତ୍ପ୍ରଜଜ୍ଵଲ ଧର୍ମପୁତ୍ରୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ । ଯଥା ଯୁଗାନ୍ତେ ଭୂତାନି ଦିଧକ୍ଷୁରିଵ ପାଵକଃ
ତାପରେ, ଧର୍ମର ପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର କ୍ରୋଧରେ ଦହିଉଠିଲେ, ଯେପରି ଯୁଗ ସମାପ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ଦହିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ଅଗ୍ନି।
କ୍ରୁଦ୍ଧଂ ତୁ ପାଣ୍ଡଵଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵରାକ୍ଷସାଃ । ପ୍ରଵିଵ୍ଯଧୁର୍ମହାରାଜ ଵ୍ଯାକୁଲଂ ଜାପ୍ଯଭୂଜ୍ଜଗତ୍
କ୍ରୋଧିତ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଦେଖି, ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଉତ୍ତେଜିତ ହେଲେ, ମହାରାଜ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଅସ୍ଥିର ଓ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ହେଇଗଲା।
ସର୍ଵେଷାଂ ଚୈଵ ଭୂତାନାମିଦମାସୀନ୍ମନୋଗତମ୍ । ତ୍ରୀଂଲ୍ଲୋକାନ୍ମ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧୋ ନୃପୋଽଯଂ ଧକ୍ଷ୍ଯତୀତି ଵୈ
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମନରେ ଏହି ଚିନ୍ତା ଉପଜିଲା: 'ଯଦି ଏହି ରାଜାଙ୍କୁ କ୍ରୋଧରେ ରୋକାଯିବ ନାହିଁ, ସେ ତିନି ଲୋକକୁ ଦହିଦେବେ।'
ଋଷ..... ଦେଵାଶ୍ଚ ଚକ୍ରୁଃ ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନଂ ମହତ୍। ଲୋକାନାଂ ନୃପାଶାନ୍ତ୍ଯର୍ଥଂ କ୍ରୋଧିତେ ପାଣ୍ଡଵେ ତଦା
ତେବେ ଋଷି ଓ ଦେବମାନେ, ପାଣ୍ଡବଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଦେଖି, ଲୋକମାନଙ୍କ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ବଡ଼ ପୂଜା ଓ ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
ସ ଚ କ୍ରୋଧସମାଵିଷ୍ଟଃ ସୃକ୍ଵିଣୀ ପରିସଂଲିହନ । ଇଵାରାତ୍ସଵପୁର୍ଘୋରଂ ଯୁଗାନ୍ତାଦିତ୍ଯସନ୍ନିଭମ୍
ସେ କ୍ରୋଧରେ ଭରିଯାଇ, ମୁଁହର କୋଣ ଚାଟୁଥିଲେ, ଭୟଙ୍କର ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ଯେପରି ଯୁଗ ସମାପ୍ତିର ସୂର୍ଯ୍ୟ।
ତତଃ ସୈନ୍ଯାନି ସର୍ଵାଣି ତାଵକାନି ଵିଶାଂପତେ । ନିରାଶାନ୍ଯଭଵଂସ୍ତତ୍ର ଜୀଵିତଂ ପ୍ରତି ଭାରତ
ତାପରେ, ରାଜା, ତୁମ ସମସ୍ତ ସେନା ଏଠାରେ ନିଜ ଜୀବନ ପ୍ରତି ଆଶା ହରାଇଦେଲେ।
ସ ତୁ ଧୈର୍ଯେଣ ତଂ କୋପଂ ସନ୍ନିଵାର୍ଯ ମହାଯଶାଃ । ଶ୍ରୁତାଯୁଷଃ ପ୍ରଚିଚ୍ଛେଦ ମୁଷ୍ଟିଦେଶେ ମହାଧନୁଃ
କିନ୍ତୁ ସେ ମହାନ୍ ବ୍ୟକ୍ତି ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଦେଖାଇ କ୍ରୋଧକୁ ଦମନ କରି, ଶ୍ରୁତାୟୁଷଙ୍କର ବଡ଼ ଧନୁଷକୁ ମୁଷ୍ଟି ନିକଟରେ କାଟିଦେଲେ।
ଅଥୈନଂ ଛିନ୍ନଧନ୍ଵାନଂ ନାରାଚେନ ସ୍ତନାନ୍ତରେ । ନିର୍ବିଭେଦ ରଣେ ରାଜା ସର୍ଵସୈନ୍ଯସ୍ଯ ପଶ୍ଯତଃ
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ସେନା ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ରାଜା ଯୁଦ୍ଧରେ ଧନୁଷ କାଟାଯାଇଥିବା ତାଙ୍କୁ ଏକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରରେ ଛାତିରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।