ତଵ ପୁତ୍ରୋ ଵିଶାଲାକ୍ଷି ଚକ୍ରଵର୍ତୀ ଭଵିଷ୍ଯତି। ତଵ ଭର୍ତା ଵିଶାଲାକ୍ଷି ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଵିଜଯୀ ଭଵେତ୍
ତୁମ ପୁଅ, ବଡ଼ ଆଖିଅଳି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୃଥିବୀର ରାଜା ହେବେ; ତୁମ ସ୍ୱାମୀ ତିନି ଲୋକ ଜିତିବେ।
ଦିଵ୍ଯାନ୍ଭୋଗାନନୁପ୍ରାପ୍ତା ଭଵ ତ୍ଵଂ ଵରଵର୍ଣିନି। ଏଵମୁକ୍ତା ରଥ୍ତର୍ଯା ପରଂ ହର୍ଷମଵାପ ସା
ଅତି ଶୋଭାମୟୀ, ତୁମେ ଦେବତାଙ୍କ ଭୋଗ ପାଇବ; ଏଭଳି ରଥନ୍ତରୀ କହିଲେ, ଶକୁନ୍ତଳା ଅତି ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ।
ଶକୁନ୍ତଲାଂ ତଦା ରାଜା ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତେନୈଵ କର୍ମଣା। ତତୋଽଗ୍ରମହିଷୀଂ କୃତ୍ଵା ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତାମ୍
ତାପରେ, ରାଜା ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କୁ ମୁଖ୍ୟ ରାଣୀ କରିଲେ।
ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋ ଧନଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ସୈନିକାନାଂ ଚ ଭୂପତିଃ। ଦୌଷ୍ଯନ୍ତିଂ ଚ ତତୋ ରାଜା ପୁତ୍ରଂ ଶାକୁନ୍ତଲଂ ତଦା
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ସେନାମାନେଙ୍କୁ ଧନ ଦେଇ, ରାଜା ତାପରେ ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କ ଜନ୍ମା ଦୌଷ୍ୟନ୍ତି ପୁଅଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରେ ବସାଇଲେ।
ଭରତଂ ନାମତଃ କୃତ୍ଵା ଯୌଵରାଜ୍ଯେଽଭ୍ଯଷେଚଯତ୍। `ଭରତେ ଭାରମାଵେଶ୍ଯ କୃତକୃତ୍ଯୋଽଭଵନ୍ନୃପଃ
ତାଙ୍କ ନାମ ଭାରତ ରଖି, ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ କରିଲେ; ଭାରତଙ୍କୁ ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଇ, ରାଜା ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ମନେ କଲେ।
ତତୋ ଵର୍ଷଶତଂ ପୂର୍ଣଂ ରାଜ୍ଯଂ କୃତ୍ଵା ନରାଧିପଃ। ଗତ୍ଵା ଵନାନି ଦୁଷ୍ଯନ୍ତଃ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକମୁପେଯିଵାନ୍
ତାପରେ, ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଜ୍ୟ କରି, ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଇ, ଦେବତାଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।
ଦୁଷ୍ଯନ୍ତାଦ୍ଭରତୋ ରାଜ୍ଯଂ ଯଥାନ୍ଯାଯମଵାପ ସଃ।' ତସ୍ଯ ତତ୍ପ୍ରଥିତଂ କର୍ମ ପ୍ରାଵର୍ତତ ମହାତ୍ମନଃ
ଦୁଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କୁ ଅନୁସରି, ଭାରତ ନ୍ୟାୟ ଅନୁଯାୟୀ ରାଜ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କଲେ; ସେ ମହାପୁରୁଷଙ୍କର ପ୍ରସିଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ଭାସ୍ଵରଂ ଦିଵ୍ଯମଜିତଂ ଲୋକସଂନାଦନଂ ମହତ୍। ସ ଵିଜିତ୍ଯ ମହୀପାଲାଂଶ୍ଚକାର ଵଶଵର୍ତିନଃ
ତାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ଦେବତାମୟ, ଅଜୟ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା; ସେ ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଜିତି, ନିଜ ଅଧୀନ କଲେ।
ଚଚାର ଚ ସତାଂ ଧର୍ମଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଚାନୁତ୍ତମଂ ଯଶଃ। ସ ରାଜା ଚକ୍ରଵର୍ତ୍ଯାସୀତ୍ସାର୍ଵଭୌମଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ସେ ଧର୍ମପଥ ଅନୁସରିଲେ ଏବଂ ଅପୂର୍ବ କୀର୍ତ୍ତି ଅର୍ଜନ କଲେ; ସେ ରାଜା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୃଥିବୀର ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହେଲେ।
ଈଜେ ଚ ବହୁଭିର୍ଯଜ୍ଞୈର୍ଯଥା ଶକ୍ରୋ ମରୁତ୍ପତିଃ। ଯାଜଯାମାସ ତଂ କଣ୍ଵୋ ଦକ୍ଷଵଦ୍ଭୂରିଦକ୍ଷିଣମ୍
ସେ ଅନେକ ଯଜ୍ଞ କଲେ, ଯେପରିକି ଇନ୍ଦ୍ର ମରୁତ୍ସ୍ୱାମୀ; କଣ୍ବ ମୁନି ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦକ୍ଷ ପରି ଅଧ୍ଵର୍ୟୁ କଲେ, ବହୁ ଦାନ ଦେଲେ।
ଶ୍ରୀମଦ୍ଗୋଵିତତଂ ନାମ ଵାଜିମେଧମଵାପ ସଃ। ଯସ୍ମିନ୍ସହସ୍ରଂ ପଦ୍ମାନାଂ କଣ୍ଵାଯ ଭରତୋ ଦଦୌ
ସେ ଶ୍ରୀମୟ ଗୋବିତତ ନାମକ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କଲେ; ସେଠି, ଭାରତ କଣ୍ବଙ୍କୁ ହଜାରଟି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପଦ୍ମ ଦେଲେ।
ସୋଽଶ୍ଵମେଧଶତୈରୀଜେ ଯମୁନାମନୁ ତୀରଗଃ। ତ୍ରିଶତୈଶ୍ଚ ସରସ୍ଵତ୍ଯାଂ ଗଙ୍ଗାମନୁ ଚତୁଃଶତୈଃ
ସେ ଯମୁନା ତଟରେ ଶତ ଅଶ୍ୱମେଧ, ସରସ୍ୱତୀ ତଟରେ ତିନିଶ ଏବଂ ଗଙ୍ଗା ତଟରେ ଚାରିଶ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କଲେ।
ଦୌଷ୍ଯନ୍ତିର୍ଭରତୋ ଯଜ୍ଞୈରୀଜେ ଶାକୁନ୍ତଲୋ ନୃପଃ। ତସ୍ମାଦ୍ଭରତଵଂଶସ୍ଯ ଵିପ୍ରତସ୍ଥେ ମହଦ୍ଯଶଃ
ଦୌଷ୍ୟନ୍ତି ଭରତ, ଶାକୁନ୍ତଳାଙ୍କ ପୁଅ ଏବଂ ରାଜା, ବହୁ ବଡ଼ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ। ସେଠାରୁ ଭରତ ବଂଶର ମହାନ କୀର୍ତି ଦେଶେ ଦେଶେ ପ୍ରସାରିତ ହେଲା।
ଭରତସ୍ଯ ଵରସ୍ତ୍ରୀଷୁ ପୁତ୍ରାଃ ସଂଜଜ୍ଞିରେ ପୃଥକ୍। ନାଭ୍ଯନନ୍ଦତ୍ତଦା ରାଜା ନାନୁରୂପା ମମେତି ତାନ୍
ଭରତଙ୍କ ନିଜେ ଅନେକ ଉତ୍ତମ ଜନ୍ମର ଜନନୀମାନେଠାରୁ ପୁଅ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ରାଜା ସେମାନେଠାରୁ କାହାକୁ ମଧ୍ୟ 'ଏମାନେ ମୋର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି' ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କଲେ ନାହିଁ।
ତତସ୍ତାନ୍ମାତରଃ କ୍ରୁଦ୍ଧାଃ ପୁତ୍ରାନ୍ନିନ୍ଯୁର୍ଯମକ୍ଷଯମ୍। ତତସ୍ତସ୍ଯ ନରେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଵିତଥଂ ପୁତ୍ରଜନ୍ମ ତତ୍
ତାପରେ, ସେହି ମାଆମାନେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ନିଜ ପୁଅମାନେଠାରୁ ଯମଲୋକକୁ ନେଇଗଲେ। ଏଭଳି ଭାବେ, ସେହି ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଅର୍ଥହୀନ ହେଲା।
ତତୋ ମହଦ୍ଭିଃ କ୍ରତୁଭିରୀଜାନୋ ଭରତସ୍ତଦା। ଲେଭେ ପୁତ୍ରଂ ଭରଦ୍ପାଜାଦ୍ଭୁମନ୍ଯୁଂ ନାମ ଭାରତ
ତାପରେ ଭରତ ବଡ଼ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କଲେ, ଏବଂ ଭରଦ୍ବାଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭୂମନ୍ୟୁ ନାମକ ପୁଅ ପାଇଲେ, ହେ ଭାରତ।
ତତଃ ପୁତ୍ରିଣମାତ୍ମାନଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ପୌରଵନନ୍ଦନଃ। ଭୁମନ୍ଯୁଂ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୌଵରାଜ୍ଯେଽଭ୍ଯଷେଚଯତ୍
ପୁଅ ମିଳିବା ପରେ, ପୌରବ ବଂଶର ଗର୍ବ ଭରତ, ସେ ଭୂମନ୍ୟୁଙ୍କୁ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଭାବେ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କଲେ।
ତତୋ ଦିଵିରଥୋ ନାମ ଭୁମନ୍ଯୋରଭଵତ୍ସୁତଃ। ସୁହୋତ୍ରଶ୍ଚ ସୁହୋତା ଚ ସୁହଵିଃ ସୁଯଜୁସ୍ତଥା
ତାପରେ ଭୂମନ୍ୟୁଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ ଦିବିରଥ। ସେଠାରୁ ସୁହୋତ୍ର, ସୁହୋତା, ସୁହବି, ସୁୟଜୁସ୍ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ।
ପୁଷ୍କରିଣ୍ଯାମୃଚୀକଶ୍ଚ ଭୁମନ୍ଯୋରଭଵନ୍ସୁତାଃ। ତେଷାଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଃ ସୁହୋତ୍ରସ୍ତୁ ରାଜ୍ଯମାପ ମହୀକ୍ଷିତାମ୍
ପୁଷ୍କରିଣୀରେ ଭୂମନ୍ୟୁଙ୍କ ରୁଚୀକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୁଅ ହେଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ, ବଡ଼ପୁଅ ସୁହୋତ୍ର ଭୂମିର ରାଜ୍ୟ ଲାଗିଲେ।
ରାଜସୂଯାଶ୍ଵମେଧାଦ୍ଯୈଃ ସୋଽଯଜଦ୍ବହୁଭିଃ ସଵୈଃ। ସୁହୋତ୍ରଃ ପୃଥିଵୀଂ କୃତ୍ସ୍ନାଂ ବୁଭୁଜେ ସାଗରାମ୍ବରାମ୍
ସୁହୋତ୍ର ରାଜସୂୟ, ଅଶ୍ୱମେଧ ଓ ଅନେକ ବଡ଼ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କଲେ। ସେ ସମୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ବାଂଧା ଏଇ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ଶାସନ କଲେ।
ପୂର୍ଣାଂ ହସ୍ତିଗଵାଶ୍ଵୈଶ୍ଚ ବହୁରତ୍ନସମାକୁଲାମ୍। ମମଜ୍ଜେଵ ମହୀ ତସ୍ଯ ଭୂରିଭାରାଵପୀଡିତା
ହାତୀ, ଗାଈ, ଘୋଡ଼ା ଓ ବହୁ ରତ୍ନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏଇ ଭୂମି, ସେହି ରାଜାଙ୍କ ଶାସନରେ ଭାରୀ ଭାର ପଡ଼ିଥିଲା।
ହସ୍ତ୍ଯଶ୍ଵରଥସଂପୂର୍ଣା ମନୁଷ୍ଯକଲିଲା ଭୃଶମ୍। ସୁହୋତ୍ରେ ରାଜନି ତଦା ଧର୍ମତଃ ଶାସତି ପ୍ରଜାଃ
ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଓ ଅନେକ ଲୋକରେ ଭୂମି ଭରିଯାଇଥିଲା। ସେ ସମୟରେ, ସୁହୋତ୍ର ଧର୍ମରେ ରାଜ୍ୟ ଚଳାଇଥିଲେ।
ଚୈତ୍ଯଯୂପାଙ୍କିତା ଚାସୀଦ୍ଭୂମିଃ ଶତସହସ୍ରଶଃ। ପ୍ରଵୃଦ୍ଧଜନସସ୍ଯା ଚ ସର୍ଵଦୈଵ ଵ୍ଯରୋଚତ
ସେଇ ଭୂମି ଶତ ଶହ ଯଜ୍ଞ ଯୂପ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ ହୋଇଥିଲା। ଏବଂ ସଦା ଲୋକ ଓ ଧାନ୍ୟରେ ପ୍ରଚୁର ହୋଇ ତେଜ ଦେଉଥିଲା।
ଐକ୍ଷ୍ଵାକୀ ଜନଯାମାସ ସୁହୋତ୍ରାତ୍ପୃଥିଵୀପତେଃ। ଅଜମୀଢଂ ସୁମୀଢଂ ଚ ପୁରୁମୀଢଂ ଚ ଭାରତ
ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ଝିଅ ସୁହୋତ୍ର ରାଜାଙ୍କୁ ଅଜମୀଢ଼, ସୁମୀଢ଼ ଓ ପୁରୁମୀଢ଼ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ହେ ଭାରତ।
ଅଜମୀଢୋ ଵରସ୍ତେଷାଂ ତସ୍ମିନ୍ଵଂଶଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତଃ। ଷଟ୍ ପୁତ୍ରାନ୍ସୋପ୍ଯଜନଯତ୍ତିସୃଷୁ ସ୍ତ୍ରୀଷୁ ଭାରତ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଜମୀଢ଼ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ; ସେଠି ବଂଶ ଦୃଢ଼ ହେଲା। ସେ ତିନି ଝିଅଠାରୁ ଛଅ ପୁଅ ଜନ୍ମାଇଲେ, ହେ ଭାରତ।
ଋକ୍ଷଂ ଧୂମିନ୍ଯଥୋ ନୀଲୀ ଦୁଷ୍ଯନ୍ତପରମେଷ୍ଠଇନୌ। କେଶିନ୍ଯଜନଯଜ୍ଜହ୍ନୁଂ ସୁତୌ ଚ ଜନରୂଷିଣୌ
ଋକ୍ଷ, ଧୂମିନୀ, ନୀଳୀ, ଦୌଷ୍ୟନ୍ତ, ପରମେଷ୍ଠିନ୍ ଓ କେଶିନ୍—ସେ ଜହ୍ନୁ ଓ ଦୁଇ ଜନ ଜନରୂଷି ନାମକ ପୁଅ ଜନ୍ମାଇଲେ।
ଵିଦୁଃ ସଂଵରଣଂ ଵୀରମୃକ୍ଷାଦ୍ରାଥନ୍ତରୀସୁତମ୍। ତଥେମେ ସର୍ଵପଞ୍ଚାଲା ଦୁଷ୍ଯନ୍ତପରମେଷ୍ଠିନୋଃ। ଅନ୍ଵଯାଃ କୁଶିକା ରାଜଞ୍ଜନ୍ହୋରମିତତେଜସଃ
ଋକ୍ଷଠାରୁ ରଥାନ୍ତରୀଙ୍କ ପୁଅ ସମ୍ବରଣ ଜନ୍ମିଲେ। ସମସ୍ତ ପଞ୍ଚାଳମାନେ ଦୌଷ୍ୟନ୍ତ ଓ ପରମେଷ୍ଠିନ୍ଙ୍କ ବଂଶଜ ଭାବେ ଜଣାଯାନ୍ତି, ଏବଂ କୁଶିକମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜହ୍ନୁଙ୍କ ବଂଶର।
ଜନରୂଷଣଯୋର୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠମୃକ୍ଷମାହୁର୍ଜନାଧିପମ୍। ଋକ୍ଷାତ୍ସଂଵରଣୋ ଜଜ୍ଞେ ରାଜନ୍ଵଂଶକରସ୍ତଵ
ଜନରୂଷିଙ୍କ ପୁଅମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ବଡ଼ ଋକ୍ଷ ରାଜା ଥିଲେ। ଋକ୍ଷଠାରୁ ସମ୍ବରଣ ଜନ୍ମିଲେ, ହେ ରାଜା, ଏହି ବଂଶର ମୂଳ।
ଆର୍କ୍ଷେ ସଂଵରଣେ ରାଜନ୍ପ୍ରଶାସତି ଵସୁନ୍ଧରାମ୍। ସଂକ୍ଷଯଃ ସୁମହାନାସୀତ୍ପ୍ରଜାନାମିତି ନଃ ଶ୍ରୁତମ୍
ଋକ୍ଷଙ୍କ ପୁଅ ସମ୍ବରଣ ଭୂମିରେ ରାଜ୍ୟ କରୁଥିବାବେଳେ, ହେ ରାଜା, ବଡ଼ ମାନବ ହାନି ଘଟିଥିଲା ବୋଲି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ।
ଵ୍ଯଶୀର୍ଯତ ତତୋ ରାଷ୍ଟ୍ରଂ କ୍ଷଯୈର୍ନାନାଵିଧୈସ୍ତଦା। କ୍ଷୁନ୍ମୃତ୍ଯୁଭ୍ଯାମନାଵୃଷ୍ଟ୍ଯା ଵ୍ଯାଧିଭିଶ୍ଚ ସମାହତମ୍
ତାପରେ ରାଜ୍ୟ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ, ମୃତ୍ୟୁ, ଅଅବର୍ଷା ଓ ରୋଗ ଦ୍ୱାରା ଭାଙ୍ଗିଗଲା।