ତସ୍ଯ ଵିକ୍ଷିପତଶ୍ଚାପଂ ଶ୍ରୁତକୀର୍ତେର୍ମହାସ୍ଵନମ୍। ଚିଚ୍ଛେଦ ସମରେ ତୂର୍ଣଂ ଜଯତ୍ସେନଃ ସୁତସ୍ତଵ
ଶ୍ରୁତକୀର୍ତ୍ତି ତୀବ୍ର ଧ୍ୱନି ସହିତ ଧନୁଷ୍ୟ ଟାଣୁଥିବାବେଳେ, ତୁମର ପୁତ୍ର ଜୟତ୍ସେନ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାହାକୁ ତୁରନ୍ତ କାଟିଦେଲେ।
କ୍ଷୁରପ୍ରେଣ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣେନ ପ୍ରହସନ୍ନିଵ ଭାରତ। ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ୍ଛିନ୍ନଧନ୍ଵାନଂ ଶତାନୀକଃ ସହୋଦରମ୍
ତୀକ୍ଷ୍ଣ କ୍ଷୁରପ୍ର ତୀରରେ, ହସୁଥିବା ଭଳି, ଭାରତ, ସେ ତାଙ୍କର ଭାଇଙ୍କ ଧନୁଷ୍ୟ ଭଙ୍ଗ ହେବାକୁ ଦେଖିଲେ।
ଅଭ୍ଯପଦ୍ଯତ ତେଜସ୍ଵୀ ସିଂହଵନ୍ନିନଦନ୍ମୁହୁଃ । ଶତାନୀକସ୍ତୁ ସମରେ ଦୃଢଂ ଵିସ୍ପାର୍ଯ କାର୍ମୁକମ୍
ତେଜସ୍ୱୀ ଶତାନୀକ, ସିଂହ ଭଳି ଗର୍ଜନ କରି, ପୁନିପୁନି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ଧନୁଷ୍ୟକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଟାଣିଲେ।
ଵିଵ୍ଯାଧ ଦଶଭିସ୍ତୂର୍ଣଂ ଜଯତ୍ସେନଂ ଶିଲୀମୁଖୈଃ । ନନାଦ ସୁମହାନାଦଂ ପ୍ରଭିନ୍ନ ଇଵ ଵାରଣଃ
ସେ ତୁରନ୍ତ ଦଶଟି ପାଥର ମୁଣ୍ଡିଆ ତୀରରେ ଜୟତ୍ସେନଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ, ଏବଂ ରାଗରେ ଥିବା ହାତୀ ଭଳି ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଗର୍ଜନ କଲେ।
ଅଥାନ୍ଯେନ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣେନ ସର୍ଵାଵରଣଭେଦିନା । ଶତାନୀକୋ ଜଯତ୍ସେନଂ ଵିଵ୍ଯାଧ ହୃଦଯେ ଭୃଶମ୍
ତାପରେ, ଅନ୍ୟ ଏକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରରେ ଯାହା ସମସ୍ତ ରକ୍ଷାକୁ ଭେଦିଦେଲା, ଶତାନୀକ ଜୟତ୍ସେନଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଭାରି ଭାବରେ ଆଘାତ କଲେ।
ତଥା ତସ୍ମିନ୍ଵର୍ତମାନେ ଦୁଷ୍କର୍ଣୋ ଭ୍ରାତୁରନ୍ତିକେ । ମୁମୋଚାସ୍ମୈଶିତାନ୍ବାଣାଂସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣାନାଶୀଵିଷୋପମାନ୍ ଚିଚ୍ଛେଦ ସମରେ ଚାପଂ ନାକୁଲେଃ କ୍ରୋଧମୂର୍ଚ୍ଛିତଃ
ଏଭଳି ଘଟଣା ଚାଲିଥିବାବେଳେ, ଦୁଷ୍କର୍ଣ୍ଣ ତାଙ୍କର ଭାଇ ପାଖରେ ରହି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ବିଷାକ୍ତ ସାପ ଭଳି ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ, ଏବଂ କ୍ରୋଧରେ ମତ୍ତ ହୋଇ ନକୁଳଙ୍କ ଧନୁଷ୍ୟକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ କାଟିଦେଲେ।
ଅଥାନ୍ଯଦ୍ଧନୁରାଦାଯ ଭାରସାହମନୁତ୍ତମମ୍ । ସମାଦତ୍ତ ଶରାନ୍ଘୋରାଞ୍ଶତାନୀକୋ ମହାବଲଃ
ତାପରେ ଶତାନୀକ ଏକ ଅତ୍ୟୁତ୍ତମ ଓ ଭାରୀ ଧନୁଷ ନେଇ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହାତରେ ଭୟଙ୍କର ତୀର ଧରିଲେ।
ତିଷ୍ଠତିଷ୍ଠେତି ଚାମନ୍ତ୍ର୍ଯ ଦୁଷ୍କର୍ଣଂ ଭ୍ରାତୁରଗ୍ରତଃ। ମୁମୋଚାସ୍ମୈ ଶିତାନ୍ବାଣାଜ୍ଜ୍ଵଲିତାନ୍ପନ୍ନଗାନିଵ
ସେ, ଦୁଷ୍କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ 'ଥା, ଥା' ବୋଲି ଡାକି, ତାଙ୍କର ଭାଇଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଅଗ୍ନିପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ, ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକ ସର୍ପ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ତତୋଽସ୍ଯ ଧନୁରେକେନ ଦ୍ଵାଭ୍ଯାଂ ସୂତଂ ଚ ମାରିଷ । ଚିଚ୍ଛେଦ ସମରେ ତୂର୍ଣଂ ତଂ ଚ ଵିଵ୍ଯାଧ ସପ୍ତଭିଃ
ତାପରେ, ଏକ ତୀରରେ ଦୁଷ୍କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଧନୁଷକୁ କାଟିଦେଲେ, ଦୁଇଟି ତୀରରେ ତାଙ୍କର ସାରଥିକୁ ଘାୟଲ କଲେ, ଏବଂ ସାତଟି ତୀରରେ ଦୁଷ୍କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
ଅଶ୍ଵାନ୍ମନୋଜଵାଂସ୍ତସ୍ଯ କର୍ବୁରାନ୍ଵାତରଂହସଃ । ଜଘାନ ନିଶିତୈସ୍ତୂର୍ଣଂ ସର୍ଵାନ୍ଦ୍ଵାଦଶଭିଃ ଶରୈଃ
ସେ, ବାୟୁପରି ଦ୍ରୁତ ଓ ଚିହ୍ନା ଘୋଡ଼ାମାନେ ଉପରେ ଦ୍ୱାଦଶଟି ତୀର ଛାଡ଼ି, ସେମାନଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ମାରିଦେଲେ।
ଅଥାପରେଣ ଭଲ୍ଲେନ ସୁଯୁକ୍ତେନାଶୁପାତିନା। ଦୁଷ୍କର୍ଣଂ ନାକୁଲିଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଵିଵ୍ଯାଧ ହୃଦଯେ ଭୃଶମ୍
ତାପରେ, ଅନ୍ୟ ଏକ ଭଲ ଓ ତୀବ୍ର ଭଲ ତୀର ନେଇ, କ୍ରୋଧିତ ନାକୁଳି ଦୁଷ୍କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଗଭୀର ଭାବରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
ସ ପପାତ ତତୋ ଭୂମୌ ଵଜ୍ରାହତ ଇଵ ଦ୍ରୁମଃ । ଦୁଷ୍କର୍ଣଂ ଵ୍ଯଥିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପଞ୍ଚ ରାଜନ୍ମହାରଥାଃ
ସେ, ବଜ୍ର ଆଘାତରେ ଗଛ ଭାଙ୍ଗିପଡ଼ିବା ପରି, ଭୂମିରେ ଢେରିଗଲେ। ଦୁଷ୍କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଏଭଳି ଦୁଃଖିତ ଦେଖି, ରାଜା, ପାଞ୍ଚ ମହାରଥୀ—
ଦିଘାଂସନ୍ତଃ ଶତାନୀକଂ ସର୍ଵତଃ ପର୍ଯଵାରଯନ୍। ଛାଦ୍ଯମାନଂ ଶରଵ୍ରତୈଃ ଶତାନୀକଂ ଯଶସ୍ଵିନମ୍
ଦୌଡ଼ିଆସି, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଶତାନୀକଙ୍କୁ ଘେରି ନେଲେ, ଏବଂ ତୀରର ବର୍ଷାରେ ଶତାନୀକଙ୍କୁ ଢାକିଦେଲେ।
ଅଭ୍ଯଧାଵନ୍ତ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧାଃ କେକଯାଃ ପଞ୍ଚ ସୋଦରାଃ । ତାନଭ୍ଯାପତତଃ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ତଵ ପୁତ୍ରା ମହାରଥାଃ
କେକୟ ଦେଶର ପାଞ୍ଚ ଭାଇ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଆଗକୁ ଝପଟିଲେ। ସେମାନେ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ତୁମର ପୁଅମାନେ, ମହାରଥୀମାନେ—
ପ୍ରତ୍ଯୁଦ୍ଯଯୁର୍ମହାରାଜ ଗଜାନିଵ ମହାଗଜାଃ । ଦୁର୍ମୁଖୋ ଦୁର୍ଜଯଶ୍ଚୈଵ ତଥା ଦୁର୍ମର୍ଷଣୋ ଯୁଵା
ମହାରାଜ, ବଡ଼ ହାତୀମାନେ ଅନ୍ୟ ହାତୀଙ୍କୁ ରୋକିବା ପରି, ଦୁର୍ମୁଖ, ଦୁର୍ଜୟ ଏବଂ ଯୁବକ ଦୁର୍ମର୍ଷଣ ଏମାନେ ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ଆଗକୁ ଆସିଲେ।
ଶତ୍ରୁଂଜଯଃ ସତ୍ରୁସହଃ ସର୍ଵେ କ୍ରୁଦ୍ଧା ଯଶସ୍ଵିନଃ । ପ୍ରତ୍ଯୁଦ୍ଯାତା ମହାରାଜ କେକଯାନ୍ଭ୍ରାତରଃ ସମମ୍
ଶତ୍ରୁଞ୍ଜୟ ଏବଂ ଶତ୍ରୁସହ—ସମସ୍ତେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ କ୍ରୋଧିତ—କେକୟ ଭାଇମାନଙ୍କ ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ଏକାଠି ଆଗକୁ ଆସିଲେ, ରାଜା।
ରଥୈର୍ନଗରସଂକାଶୈର୍ହଯୈର୍ଯୁକ୍ତୈର୍ମନୋଜଵୈଃ । ନାନାଵର୍ଣଵିଚିତ୍ରାଭିଃ ପତାକାଭିରଲଙ୍କୃତୈଃ
ନଗର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ରଥ, ବାୟୁପରି ଦ୍ରୁତ ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଯୋଗ, ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ଓ ଚମତ୍କାର ପତାକାରେ ଶୋଭିତ।
ଶରଚାପଧରା ଵୀରା ଵିଚିତ୍ରକଵଚଧ୍ଵଜାଃ । ଵିଵିଶୁସ୍ତେ ପରଂ ସୈନ୍ଯଂ ସିଂହା ଇଵ ଵନାଦ୍ଵନମ୍
ଧନୁଷ ଓ ତୀର ଧରିଥିବା ବୀରମାନେ, ବିଭିନ୍ନ ଆବରଣ ଓ ଧ୍ୱଜ ସହିତ, ସେମାନେ ଶତ୍ରୁ ସେନାକୁ ସିଂହ ପରି ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ।
ତେଷାଂ ସୁତୁମୁଲଂ ଯୁଦ୍ଧଂ ଵ୍ଯତିଷକ୍ତରଥଦ୍ଵିପମ୍। ଅଵର୍ତତ ମହାରୌଦ୍ରଂ ନିଘ୍ନତାମିତରେତରମ୍
ସେଠାରେ ରଥ ଓ ହାତୀ ମିଶିଯାଇ, ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୀଷଣ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ମାରୁଥିଲେ।
ଅନ୍ଯୋନ୍ଯାଗସ୍କୃତାଂ ରାଜନ୍ଯମରାଷ୍ଟ୍ରଵିଵର୍ଧନମ୍ । ମୁହୂର୍ତାସ୍ତମିତେ ସୂର୍ଯେ ଚକ୍ରୁର୍ଯୁଦ୍ଧଂ ସୁଦାରୁଣମ୍
ପରସ୍ପର ଅପରାଧ କରୁଥିବା ରାଜାମାନେ, ନିଜ ରାଜ୍ୟକୁ ବଢ଼ାଇଥିବା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେବା ସମୟରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ରଥିନଃ ସାଦିନଶ୍ଚାଥ ଵ୍ଯକୀର୍ଯନ୍ତ ସହସ୍ରଶଃ । ତତଃ ଶାନ୍ତନଵଃ କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ଶରୈଃ ସନ୍ନତପର୍ଵଭିଃ
ତାପରେ ରଥୀ ଓ ଘୋଡ଼ାରୁହାମାନେ ହଜାରେ ହଜାରେ ଚିଁଡ଼ାଯିବାରେ ଲାଗିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, କ୍ରୋଧିତ ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଧାର ତୀର ନେଇ—
ନାଶଯାମାସ ସେନାଂ ତାଂ ଭୀଷ୍ମସ୍ତେଷାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍ । ପଞ୍ଚାଲାନାଂ ଚ ସୈନ୍ଯାନି ଶରୈର୍ନିନ୍ଯେ ଯମକ୍ଷଯମ୍
ଭୀଷ୍ମ ସେମାନଙ୍କ ସେନାକୁ ଧ୍ୱଂସ କଲେ, ଏବଂ ତୀରରେ ପାଞ୍ଚାଳ ସେନାକୁ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇଦେଲେ।
ଏଵଂ ଭିତ୍ତ୍ଵା ମହେଷ୍ଵାସଃ ପାଣ୍ଡଵାନାମନୀକିନୀମ୍। କୃତ୍ଵାଽଵହାରଂ ସୈନ୍ଯାନାଂ ଯଯୌ ସ୍ଵଶିବିରଂ ନୃପ
ଏଭଳି, ମହାଧନୁର୍ଧରୀ ପାଣ୍ଡବ ସେନାକୁ ଭେଦି, ସେମାନଙ୍କ ସେନାକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଇ, ନିଜ ଶିବିରକୁ ଫେରିଗଲେ, ରାଜା।
ନାଶଯାମାସତୁର୍ଵୀରୌ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନଵୃକୋଦରୌ। କରଵାଣାମନୀକାନି ଶରୈଃ ସନ୍ନତପର୍ଵଭିଃ
ତାପରେ ଦୁଇ ନାୟକ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ବୃକୋଦର, କରବ ସେନାକୁ ଧାର ତୀରରେ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ।
ଧର୍ମରାଜୋଽପି ସଂପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନଵୃକୋଦରୌ । ମୂର୍ଧ୍ନି ଚୈତାଵୁପାଘ୍ରାଯ ପ୍ରହୃଷ୍ଟଃ ଶିବିରଂ ଯଯୌ
ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ଭୀମକୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଛୁଇଁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ ଏବଂ ଆନନ୍ଦରେ ଶିବିରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଅର୍ଜୁନୋ ଵାସୁଦେଵଶ୍ଚ କୌରଵାଣାମନୀକିନୀମ୍ ।' ହତ୍ଵା ଵିଦ୍ରାଵ୍ଯ ଚ ଶରୈଃ ଶିବିରାଯୈଵ ଜଗ୍ମତୁଃ
ଅର୍ଜୁନ ଓ ବାସୁଦେବ, କୌରବ ସେନାକୁ ତୀରରେ ହରାଇ ଓ ଭଗାଇ, ସିଧା ନିଜ ଶିବିରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
କ୍ଷତ୍ରିଯାସ୍ତେ ମହାରାଜ ପରସ୍ପରକୃତାଗସଃ। ଜଗ୍ମୁଃ ସ୍ଵଶିବିରାଣ୍ଯେଵ ରୁଧିରେଣ ସମୁକ୍ଷିତାଃ
ହେ ମହାରାଜ, ସେ ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ, ଏକାପରେ ଏକ ଅପରାଧ କରି, ରକ୍ତରେ ଭିଜି ନିଜ ନିଜ ଶିବିରକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଵିଶ୍ରମ୍ଯ ଚ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ପୂଜଯିତ୍ଵା ପରସ୍ପରମ୍ । ସନ୍ନଦ୍ଧାଃ ସମଦୃଶ୍ଯନ୍ତ ଭୂଯୋ ଯୁଦ୍ଧଚିକୀର୍ଷଵଃ
ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବରେ ବିଶ୍ରାମ କରି ଓ ପରସ୍ପରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ସେମାନେ ପୁଣି ସଜ୍ଜ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ତୟାରି ହେଲେ।
ତତସ୍ତଵ ସୁତୋ ରାଜଂଶ୍ଚିନ୍ତଯାଭିପରିପ୍ଲୁତଃ । ଵିସ୍ରଵଚ୍ଛୋଣିତାକ୍ତାଙ୍ଗଃ ପପ୍ରଚ୍ଛେଦଂ ପିତାମହମ୍
ତାପରେ, ରାଜନ, ତୁମର ପୁଅ ଚିନ୍ତାରେ ଭାସିଯାଇ, ଦେହରେ ରକ୍ତ ଲାଗିଥିବାବେଳେ, ପିତାମହଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ସୈନ୍ଯାନି ରୌଦ୍ରାଣି ଭଯାନକାନି ଵ୍ଯୂଢାନି ସମ୍ଯଗ୍ବହୁଲଧ୍ଵଜାନି। ଵିଦାର୍ଯ ହତ୍ଵା ଚ ନିପୀଡ୍ଯ ଶୂରାଂ- ସ୍ତେ ପାଣ୍ଡଵା ଲବ୍ଧଜଯାଃ ପ୍ରହୃଷ୍ଟାଃ
ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୀଷଣ ସେନା, ବହୁ ପତାକାରେ ଶୋଭିତ, ବୀରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭାଙ୍ଗି ଓ ଚୁର୍ମାରିତ ହେଲା; ଏଭଳି ଭାବେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ବିଜୟ ଲାଭ କରି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।