ଚିତ୍ରସେନଃ ସୁଚିତ୍ରଶ୍ଚ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଶ୍ଚିତ୍ରଦର୍ଶନଃ । ଚାରୁଚିତ୍ରଃ ସୁଚାରୁଶ୍ଚ ତଥା ନନ୍ଦୋପନନ୍ଦକୌ
ଚିତ୍ରସେନ, ସୁଚିତ୍ର, ଚିତ୍ରାଙ୍ଗ, ଚିତ୍ରଦର୍ଶନ, ଚାରୁଚିତ୍ର, ସୁଚାରୁ, ଏବଂ ଏହିପରି ନନ୍ଦ ଓ ଉପନନ୍ଦ—
ଅଷ୍ଟାଵେତେ ମହେଷ୍ଵାସାଃ ସୁକୁମାରା ଯଶସ୍ଵିନଃ । ଅଭିମନ୍ଯୁରଥଂ ରାଜନ୍ସମନ୍ତାତ୍ପର୍ଯଵାରଯନ୍
ଏହି ଆଠ ଜଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁର୍ଧର, କୋମଳ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କ ରଥକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଘେରି ରହିଲେ, ହେ ରାଜା।
ଆଜଘାନ ତତସ୍ତୂର୍ଣମଭିମନ୍ଯୁର୍ମହାମନାଃ । ଏକୈକଂ ପଞ୍ଚଭିର୍ବାଣୈଃ ଶିତୈଃ ସନ୍ନତପର୍ଵଭିଃ
ତାପରେ ଉଚ୍ଚ ମନୋଭାବର ଅଭିମନ୍ୟୁ, ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚଟି କର୍କଶ ଓ ଶରଳ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ।
ଵଜ୍ରମୃତ୍ଯୁପ୍ରତୀକାଶୈର୍ଵିଚିତ୍ରାଯୁଧନିଃସୃତୈଃ । ଅମୃଷ୍ଯମାଣାସ୍ତେ ସର୍ଵେ ସୌଭଦ୍ରଂ ରଥସତ୍ତମମ୍
ବଜ୍ର ଓ ମୃତ୍ୟୁ ପରି ଚମକୁଥିବା ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ସେମାନେ ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ ସଉଭଦ୍ରଙ୍କୁ ଅସଂଖ୍ୟ ବାଣ ବର୍ଷା କଲେ।
ଵଵୃଷୁର୍ମାର୍ଗଣୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈର୍ଗିରିଂ ମେରୁମିଵାମ୍ବୁଦାଃ । ସ ପୀଡ୍ଯମାନଃ ସମରେ କୃତାସ୍ତ୍ରୋ ଯୁଦ୍ଧଦୁର୍ମଦଃ
ସେମାନେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ମେଘ ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ବର୍ଷା କରିବା ପରି ତାଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଚାପି ପଡିଥିବା ସେ, ଅସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁର୍ଦମ୍ୟ।
ଅଭିମନ୍ଯୁର୍ମହାରାଜ ତାଵକାନ୍ସମକମ୍ପଯତ୍। ଯଥା ଦେଵାସୁରେ ଯୁଦ୍ଧେ ଵଜ୍ରପାଣିର୍ମହାସୁରାନ୍
ଅଭିମନ୍ୟୁ, ହେ ମହାରାଜ, ତୁମର ସେନାକୁ କମ୍ପିତ କରିଦେଲେ, ଯେପରି ବଜ୍ରଧାରୀ ଦେବତା-ଅସୁର ଯୁଦ୍ଧରେ ମହାସୁରମାନେ ଉପରେ କମ୍ପନ ଆଣିଥିଲେ।
ଵିକର୍ଣସ୍ଯ ତତୋ ଭଲ୍ଲାନ୍ପ୍ରେଷଯାମାସ ଭାରତ। ଚତୁର୍ଦଶ ରଥଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଘୋରାନାଶୀଵିଷୋପମାନ୍
ତାପରେ, ହେ ଭାରତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶଟି ଭୟଙ୍କର ବାଣ, ମୃତ୍ୟୁସମ ନଗ ନାଗ ପରି, ବିକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
ସ ତୈର୍ଵିକର୍ଣସ୍ଯ ରଥାତ୍ପାତଯାମାସ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ । ଧ୍ଵଜଂ ସୂତଂ ହଯାଂଶ୍ଚୈଵ ନୃତ୍ଯମାନ ଇଵାହଵେ
ସେ ବିର, ସେହି ବାଣମାନେ ଦ୍ୱାରା ବିକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ରଥରୁ ଧ୍ୱଜ, ସାରଥି ଓ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ପରି ଫେଲାଇଦେଲେ।
ପୁନଶ୍ଚାନ୍ଯାଞ୍ଶରାନ୍ପୀତାନକୁଣ୍ଠାଗ୍ରାଞ୍ଶିଲାଶିତାନ୍। ପ୍ରେଷଯାମାସ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଵିକର୍ଣାଯ ମହାବଲଃ
ପୁନିଥରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଭିମନ୍ୟୁ କ୍ରୋଧରେ ଭରିଯାଇ, ହଳଦିଆ ଟିପ୍ ଓ ପାଥରରେ ଧାର କରାଯାଇଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କିଛି ତୀର ବିକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ।
ତେ ଵିକର୍ଣଂ ସମାସାଦ୍ଯ କଙ୍କବର୍ହିଣଵାସସଃ। ଭିତ୍ତ୍ଵା ଦେହଂ ଗତା ଭୂମିଂ ଜ୍ଵଲନ୍ତ ଇଵ ପନ୍ନଗାଃ
ସେଇ ତୀରଗୁଡିକ, କଙ୍କ ଓ ବାଘ ର ପାକ୍ଷ ର ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିବା ବିକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଆଘାତ କରି, ତାଙ୍କର ଦେହକୁ ଭେଦି, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ସାପ ଭଳି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ତେ ଶରା ହେମପୁଙ୍ଖାଗ୍ରା ଵ୍ଯଦୃଶ୍ଯନ୍ତ ମହୀତଲେ । ଵିକର୍ଣରୁଧିରକ୍ଲିନ୍ନା ଵମନ୍ତ ଇଵ ଶୋଣିତମ୍
ସେଇ ସୁନା ଟିପ୍ ଥିବା ତୀରଗୁଡିକ, ବିକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ରକ୍ତରେ ଭିଜି, ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିଲେ, ମାନେ ଲାଗୁଥିଲା ଯେଉଁଠି ଲାଲ ରକ୍ତ ଝରୁଛି।
ଵିକର୍ଣଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ନିର୍ଭିନ୍ନଂ ତସ୍ଯୈଵାନ୍ଯେ ସହୋଦରାଃ । ଅଭ୍ଯଦ୍ରଵନ୍ତ ସମରେ ସୌଭଦ୍ରପ୍ରମୁଖାନ୍ରଥାନ୍
ବିକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଆହତ ଦେଖି, ସେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଭାଇମାନେ, ସୌଭଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ରଥମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ଅଭିଯାତ୍ଵା ତଥୈଵାନ୍ଯାନ୍ରଥାଂସ୍ତାନ୍ସୂର୍ଯଵର୍ଚସଃ । ଅଵିଧ୍ଯନ୍ସମରେଽନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ସଂରମ୍ଭାଦ୍ଯୁଦ୍ଧଦୁର୍ମଦାଃ
ସେଇ ଉଜ୍ୱଳ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ, ଆଗକୁ ବଢ଼ି, କ୍ରୋଧ ଓ ଯୁଦ୍ଧର ମଦରେ ମତ୍ତ ହୋଇ, ପରସ୍ପରଙ୍କ ରଥକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ଦୁର୍ମୁଖଃ ଶ୍ରୁତକର୍ମାଣଂ ଵିଦ୍ଧ୍ଵା ସପ୍ତଭିରାଶୁଗୈଃ । ଧ୍ଵଜମେକେନ ଚିଚ୍ଛେଦ ସାରଥିଂ ଚାସ୍ଯ ସପ୍ତମିଃ
ଦୁର୍ମୁଖ ଶ୍ରୁତକର୍ମାଙ୍କୁ ସାତଟି ତୀବ୍ର ତୀର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ, ଏକ ତୀରରେ ତାଙ୍କର ଧ୍ୱଜକୁ କାଟିଦେଲେ ଏବଂ ସପ୍ତମ ତୀରରେ ସାରଥିକୁ ଆହତ କଲେ।
ଅଶ୍ଵାଞ୍ଜାମ୍ବୂନଦୈର୍ଜାଲୈଃ ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନାନ୍ଵାତରଂହସଃ । ଜଘାନ ଷଙ୍ଭିରାସାଦ୍ଯ ସାରଥିଂ ଚାଭ୍ଯପାତଯତ୍
ସେ ଜାମ୍ବୁନଦ ସୁନାର ତୀରର ଝରଣାରେ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଆଛାଦିତ ହୋଇଥିବାବେଳେ, ଛଅଟି ତୀରରେ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ମାରିଦେଲେ ଏବଂ ସାରଥିକୁ ଆସି ଉଠାଇଦେଲେ।
ସ ହତାଶ୍ଵେ ରଥେ ତିଷ୍ଠଞ୍ଶ୍ରୁତକର୍ମା ମହାରଥଃ । ଶକ୍ତିଂ ଚିକ୍ଷେପ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧୋ ମହୋଲ୍କାଂ ଜ୍ଵଲିତାମିଵ
ଘୋଡ଼ାମାନେ ମୃତ ହୋଇଥିବାବେଳେ, ମହାରଥୀ ଶ୍ରୁତକର୍ମା ରଥ ଉପରେ ଦଢ଼ି ଦଢ଼ି ଦାଉଡ଼ିଲେ ଏବଂ କ୍ରୋଧରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ବଡ଼ ଉଲ୍କା ଭଳି ଏକ ଶକ୍ତି ଛାଡ଼ିଲେ।
ସା ଦୁର୍ମୁଖସ୍ଯ ଵିମଲଂ ଵର୍ମ ଭିତ୍ତ୍ଵା ଯଶସ୍ଵିନଃ । ଵିଦାର୍ଯ ପ୍ରାଵିଶଦ୍ଭୂଭିଂ ଦୀପ୍ଯମାନା ସ୍ଵତେଜସା
ସେଇ ଶକ୍ତି, ଯଶସ୍ୱୀ ଦୁର୍ମୁଖଙ୍କ ନିର୍ମଳ ବର୍ମକୁ ଭେଦି, ଭୂମିକୁ ଭାଗି ଯାଇ, ନିଜ ତେଜରେ ଉଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲା।
ଦୁର୍ମୁଖୋ ଵିହ୍ଵଲସ୍ତତ୍ର ନିଷସାଦ ରଣେ ଵିଭୋ। ଵିସଂଜ୍ଞଂ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ତେ ସର୍ଵେ ଭ୍ରାତରଃ ପର୍ଯଵାରଯନ୍
ସେଠାରେ ଦୁର୍ମୁଖ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ଯୁଦ୍ଧ ମଝିରେ ବସିଗଲେ; ତାଙ୍କୁ ଅଚେତନ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଭାଇମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଲେ।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିରଥଂ ତତ୍ର ସୁତସୋମୋ ମହାରଥଃ । ପଶ୍ଯତାଂ ସର୍ଵସୈନ୍ଯାନାଂ ରଥମାରୋପଯତ୍ସ୍ଵକମ୍
ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ରଥହୀନ ଦେଖି, ମହାରଥୀ ସୁତସୋମ ସମସ୍ତ ସେନା ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କୁ ନିଜ ରଥ ଉପରେ ଉଠାଇନେଲେ।
ଶ୍ରୁତକୀର୍ତିସ୍ତଥା ଵୀରୋ ଜଯତ୍ସେନଂ ସୁତଂ ତଵ। ଅଭ୍ଯଯାତ୍ସମରେ ରାଜନ୍ହନ୍ତୁକାମୋ ଯଶସ୍ଵିନମ୍
ତେବେ ଶ୍ରୁତକୀର୍ତ୍ତି, ତୁମର ପୁତ୍ର ଏବଂ ପ୍ରବଳ ବୀର, ଯୁଦ୍ଧରେ ଯଶସ୍ୱୀ ଜୟତ୍ସେନଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
ତସ୍ଯ ଵିକ୍ଷିପତଶ୍ଚାପଂ ଶ୍ରୁତକୀର୍ତେର୍ମହାସ୍ଵନମ୍। ଚିଚ୍ଛେଦ ସମରେ ତୂର୍ଣଂ ଜଯତ୍ସେନଃ ସୁତସ୍ତଵ
ଶ୍ରୁତକୀର୍ତ୍ତି ତୀବ୍ର ଧ୍ୱନି ସହିତ ଧନୁଷ୍ୟ ଟାଣୁଥିବାବେଳେ, ତୁମର ପୁତ୍ର ଜୟତ୍ସେନ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାହାକୁ ତୁରନ୍ତ କାଟିଦେଲେ।
କ୍ଷୁରପ୍ରେଣ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣେନ ପ୍ରହସନ୍ନିଵ ଭାରତ। ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ୍ଛିନ୍ନଧନ୍ଵାନଂ ଶତାନୀକଃ ସହୋଦରମ୍
ତୀକ୍ଷ୍ଣ କ୍ଷୁରପ୍ର ତୀରରେ, ହସୁଥିବା ଭଳି, ଭାରତ, ସେ ତାଙ୍କର ଭାଇଙ୍କ ଧନୁଷ୍ୟ ଭଙ୍ଗ ହେବାକୁ ଦେଖିଲେ।
ଅଭ୍ଯପଦ୍ଯତ ତେଜସ୍ଵୀ ସିଂହଵନ୍ନିନଦନ୍ମୁହୁଃ । ଶତାନୀକସ୍ତୁ ସମରେ ଦୃଢଂ ଵିସ୍ପାର୍ଯ କାର୍ମୁକମ୍
ତେଜସ୍ୱୀ ଶତାନୀକ, ସିଂହ ଭଳି ଗର୍ଜନ କରି, ପୁନିପୁନି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ଧନୁଷ୍ୟକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଟାଣିଲେ।
ଵିଵ୍ଯାଧ ଦଶଭିସ୍ତୂର୍ଣଂ ଜଯତ୍ସେନଂ ଶିଲୀମୁଖୈଃ । ନନାଦ ସୁମହାନାଦଂ ପ୍ରଭିନ୍ନ ଇଵ ଵାରଣଃ
ସେ ତୁରନ୍ତ ଦଶଟି ପାଥର ମୁଣ୍ଡିଆ ତୀରରେ ଜୟତ୍ସେନଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ, ଏବଂ ରାଗରେ ଥିବା ହାତୀ ଭଳି ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଗର୍ଜନ କଲେ।
ଅଥାନ୍ଯେନ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣେନ ସର୍ଵାଵରଣଭେଦିନା । ଶତାନୀକୋ ଜଯତ୍ସେନଂ ଵିଵ୍ଯାଧ ହୃଦଯେ ଭୃଶମ୍
ତାପରେ, ଅନ୍ୟ ଏକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରରେ ଯାହା ସମସ୍ତ ରକ୍ଷାକୁ ଭେଦିଦେଲା, ଶତାନୀକ ଜୟତ୍ସେନଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଭାରି ଭାବରେ ଆଘାତ କଲେ।
ତଥା ତସ୍ମିନ୍ଵର୍ତମାନେ ଦୁଷ୍କର୍ଣୋ ଭ୍ରାତୁରନ୍ତିକେ । ମୁମୋଚାସ୍ମୈଶିତାନ୍ବାଣାଂସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣାନାଶୀଵିଷୋପମାନ୍ ଚିଚ୍ଛେଦ ସମରେ ଚାପଂ ନାକୁଲେଃ କ୍ରୋଧମୂର୍ଚ୍ଛିତଃ
ଏଭଳି ଘଟଣା ଚାଲିଥିବାବେଳେ, ଦୁଷ୍କର୍ଣ୍ଣ ତାଙ୍କର ଭାଇ ପାଖରେ ରହି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ବିଷାକ୍ତ ସାପ ଭଳି ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ, ଏବଂ କ୍ରୋଧରେ ମତ୍ତ ହୋଇ ନକୁଳଙ୍କ ଧନୁଷ୍ୟକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ କାଟିଦେଲେ।
ଅଥାନ୍ଯଦ୍ଧନୁରାଦାଯ ଭାରସାହମନୁତ୍ତମମ୍ । ସମାଦତ୍ତ ଶରାନ୍ଘୋରାଞ୍ଶତାନୀକୋ ମହାବଲଃ
ତାପରେ ଶତାନୀକ ଏକ ଅତ୍ୟୁତ୍ତମ ଓ ଭାରୀ ଧନୁଷ ନେଇ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହାତରେ ଭୟଙ୍କର ତୀର ଧରିଲେ।
ତିଷ୍ଠତିଷ୍ଠେତି ଚାମନ୍ତ୍ର୍ଯ ଦୁଷ୍କର୍ଣଂ ଭ୍ରାତୁରଗ୍ରତଃ। ମୁମୋଚାସ୍ମୈ ଶିତାନ୍ବାଣାଜ୍ଜ୍ଵଲିତାନ୍ପନ୍ନଗାନିଵ
ସେ, ଦୁଷ୍କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ 'ଥା, ଥା' ବୋଲି ଡାକି, ତାଙ୍କର ଭାଇଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଅଗ୍ନିପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ, ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକ ସର୍ପ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ତତୋଽସ୍ଯ ଧନୁରେକେନ ଦ୍ଵାଭ୍ଯାଂ ସୂତଂ ଚ ମାରିଷ । ଚିଚ୍ଛେଦ ସମରେ ତୂର୍ଣଂ ତଂ ଚ ଵିଵ୍ଯାଧ ସପ୍ତଭିଃ
ତାପରେ, ଏକ ତୀରରେ ଦୁଷ୍କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଧନୁଷକୁ କାଟିଦେଲେ, ଦୁଇଟି ତୀରରେ ତାଙ୍କର ସାରଥିକୁ ଘାୟଲ କଲେ, ଏବଂ ସାତଟି ତୀରରେ ଦୁଷ୍କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
ଅଶ୍ଵାନ୍ମନୋଜଵାଂସ୍ତସ୍ଯ କର୍ବୁରାନ୍ଵାତରଂହସଃ । ଜଘାନ ନିଶିତୈସ୍ତୂର୍ଣଂ ସର୍ଵାନ୍ଦ୍ଵାଦଶଭିଃ ଶରୈଃ
ସେ, ବାୟୁପରି ଦ୍ରୁତ ଓ ଚିହ୍ନା ଘୋଡ଼ାମାନେ ଉପରେ ଦ୍ୱାଦଶଟି ତୀର ଛାଡ଼ି, ସେମାନଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ମାରିଦେଲେ।