ତମାଯାନ୍ତମଭିପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ନୃଵୀରଂ ଦୃଢଵୈରିଣମ୍ । ଭୀମସେନଃ ସୁସଂକ୍ରୁଦ୍ଧ ଇଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ସେ ଦୃଢ଼ ଶତ୍ରୁତା ଧାରଣ କରି ଆସୁଥିବା ବୀର ଯୋଦ୍ଧାକୁ ଦେଖି, ଭୀମସେନ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଅଯଂ ସ କାଲଃ ସଂପ୍ରାପ୍ତୋ ଵର୍ଷପୂଗାଭିଵାଞ୍ଛିତଃ । ଅଦ୍ଯ ତ୍ଵାଂ ନିହନିଷ୍ଯାମି ଯଦି ନୋତ୍ସୃଜସେ ରଣମ୍
ଏହି ସମୟ ବର୍ଷରେ ବର୍ଷ ଆଶା କରାଯାଇଥିଲା; ଆଜି ତୁମେ ଯଦି ଯୁଦ୍ଧ ଛାଡ଼ି ନଯାଅ, ମୁଁ ତୁମକୁ ମାରିଦେବି।
ଅଦ୍ଯ କୁନ୍ତ୍ଯାଃ ପରିକ୍ଲେଶଂ ଵନଵାସଂ ଚ କୃତ୍ସ୍ନଶଃ। ଦ୍ରୌପଦ୍ଯାଶ୍ଚ ପରିକ୍ଲେଶଂ ପ୍ରଣେଷ୍ଯାମି ହତେ ତ୍ଵଯି
ଆଜି ତୁମେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବା ପରେ, କୁନ୍ତୀଙ୍କର ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଓ ବନବାସ ଓ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କର ଦୁଃଖ ମୁଁ ଶେଷ କରିଦେବି।
ଯତ୍ପୁରା ମତ୍ସରୀଭୂତ୍ଵା ପାଣ୍ଡଵାନଵମନ୍ଯସେ । ତସ୍ଯ ପାପସ୍ଯ ଗାନ୍ଧାରେ ପଶ୍ଯ ଵ୍ଯସନମାଗତମ୍
ହେ ଗାନ୍ଧାରୀପୁତ୍ର, ତୁମେ ପୂର୍ବେ ଇର୍ଷ୍ୟାରେ ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ଅବମାନ କରିଥିଲ, ସେ ଦୁଷ୍କର୍ମର ଫଳ ଏବେ ଦେଖ।
କର୍ଣସ୍ଯ ମତମାସ୍ଥାଯ ସୌବଲସ୍ଯ ଚ ଯତ୍ପୁରା । ଅଚିନ୍ତ୍ଯ ପାଣ୍ଡଵାନ୍କାମାଦ୍ଯଥେଷ୍ଟଂ କୃତଵାନସି
କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଶକୁନିଙ୍କର ମତ ଧରି, ଆଗ୍ରହରେ ପୂର୍ବେ ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରି ଯେପରି ଚାହିଁଥିଲ, ସେଠି ତୁମେ କରିଥିଲ।
ଯାଚମାନଂ ଚ ଯନ୍ମୋହାଦ୍ଦାଶାର୍ହମଵମନ୍ଯସେ। ଉଲୂକସ୍ଯ ସମାଦେଶଂ ଯଦ୍ଦଦାସି ଚ ହୃଷ୍ଟଵତ୍
ମୂଢ଼ତାରେ, ଯେତେବେଳେ କୃଷ୍ଣ ଅନୁରୋଧ କଲେ, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଅବମାନ କଲ, ଓ ଉଲୂକଙ୍କର ଦୂତବାଣୀ ଆନନ୍ଦରେ ଗ୍ରହଣ କଲ।
ତେନ ତ୍ଵାଂ ନିହନିଷ୍ଯାମି ସାନୁବନ୍ଧଂ ସବାନ୍ଧଵମ୍ । ଶମୀକରିଷ୍ଯେ ତତ୍ପାପଂ ଯତ୍ପୁରା କୃତଵାନସି
ଏହି ସମସ୍ତ ପାପ ପାଇଁ, ମୁଁ ତୁମେ, ତୁମର ଆତ୍ମୀୟ ଓ ସହଚରମାନେଙ୍କୁ ମାରିଦେବି, ଏବଂ ତୁମେ କରିଥିବା ଦୁଷ୍କର୍ମର ଶେଷ କରିଦେବି।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଧନୁର୍ଘୋରଂ ଵିକୃଷ୍ଯୋଦ୍ଭ୍ରାମ୍ଯ ଚାସକୃତ୍ । ସମାଧତ୍ତ ଶରାନ୍ଘୋରାନ୍ମହାଶନିସମପ୍ରଭାନ୍
ଏପରି କହି, ସେ ଭୟଙ୍କର ଧନୁଷ୍ୟକୁ ଟାଣି, ପୁନିପୁନି ଘୁରାଇ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସମାନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭୟଙ୍କର ତୀରଗୁଡିକ ଧନୁଷ୍ୟରେ ଧରିଲେ।
ଷଡ୍ଵିଂଶତିମସଂ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ମୁମୋଚାଶୁ ସୁଯୋଧନେ । ଜ୍ଵଲିତାଗ୍ନିଶିଖାକାରାନ୍ଵଜ୍ରକଲ୍ପାନଜିହ୍ମଗାନ୍
ତାପରେ, କ୍ରୋଧରେ, ସେ ଛବିଶି ତୀରକୁ ସୁଯୋଧନଙ୍କୁ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ, ସେଗୁଡିକ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିର ଶିଖା ପରି ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସମାନ ସିଧା ଥିଲେ।
ତତୋଽସ୍ଯ କାର୍ମୁକଂ ଦ୍ଵାଭ୍ଯାଂ ସୂତଂ ଦ୍ଵାଭ୍ଯାଂ ଚ ଵିଵ୍ଯଧେ । ଚତୁର୍ଭିରଶ୍ଵାଞ୍ଜଵନାନନଯଦ୍ଯମସାଦନମ୍
ତାପରେ, ଦୁଇଟି ତୀରରେ ସେ ତାଙ୍କର ଧନୁଷ୍ୟକୁ, ଆଉ ଦୁଇଟି ତୀରରେ ସାରଥିକୁ ଆଘାତ କଲେ, ଚାରିଟି ତୀରରେ ସୁଯୋଧନଙ୍କର ଦ୍ରୁତ ଘୋଡାଗୁଡିକୁ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇଦେଲେ।
ଦ୍ଵାଭ୍ଯାଂ ଚ ସୁଵିକୃଷ୍ଟାଭ୍ଯାଂ ଶରାଭ୍ଯାମରିମର୍ଦନଃ । ଛତ୍ରଂ ଚିଚ୍ଛେଦ ସମରେ ରାଜ୍ଞସ୍ତସ୍ଯ ନରୋତ୍ତମ୍
ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦଳନ କରୁଥିବା ନାୟକ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଇଟି ସଠିକ୍ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ରାଜାଙ୍କର ଛତାକୁ କାଟିଦେଲେ, ହେ ମହାମାନବ।
ଷଙ୍ଭିଶ୍ଚ ତସ୍ଯ ଚିଚ୍ଛେଦ ଜ୍ଵଲନ୍ତଂ ଧ୍ଵଜମୁତ୍ତମମ୍ । ଛିତ୍ତ୍ଵା ତଂ ଚ ନନାଦୋଚ୍ଚୈସ୍ତଵ ପୁତ୍ରସ୍ଯ ପଶ୍ଯତଃ
ପୁନି ଛଅଟି ତୀର ଦ୍ୱାରା ସେ ତାଙ୍କର ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଓ ଉତ୍ତମ ଧ୍ୱଜକୁ କାଟିଦେଲେ; ଏହା କାଟିଦେଇ ସେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଘୋଷ କଲେ, ତୁମର ପୁଅ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ।
ରଥାଚ୍ଚ ସ ଧ୍ଵଜଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ନାନାରତ୍ନଵିଭୂଷିତାତ୍। ପପାତ ସହସା ଭୂମୌ ଵିଦ୍ଯୁଞ୍ଜଲଧରାଦିଵ
ସେ ରଥରେ ନାନା ମଣିରେ ଶୋଭିତ ଶ୍ରୀମୟ ଧ୍ୱଜ ହଠାତ୍ ଭୂମିକୁ ପଡିଗଲା, ମେଘରୁ ବିଜୁଳି ପଡିବା ପରି।
ଜ୍ଵଲନ୍ତଂ ସୂର୍ଯସଂକାଶଂ ନାଗଂ ମଣିମଯଂ ଶୁଭମ୍ । ଧ୍ଵଜଂ କୁରୁପତେଶ୍ଛିନ୍ନଂ ଦଦୃଶୁଃ ସର୍ଵପାର୍ଥିଵାଃ
ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ କୁରୁପତିଙ୍କର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଜ୍ୱଳମାନ, ମଣିମୟ ଓ ଶୋଭାମୟ ଧ୍ୱଜକୁ କାଟି ପଡିଥିବା ଦେଖିଲେ।
ଅଥୈନଂ ଦଶଭିର୍ବାଣୈସ୍ତୋତ୍ରୈରିଵ ମହାଦ୍ଵିପମ୍ । ଆଜଘାନ ରଣେ ଵୀରଂ ସ୍ମଯନ୍ନିଵ ମହାରଥଃ
ତାପରେ, ମହାରଥୀ ହସୁଥିବା ପରି ଦଶଟି ବାଣ ଦ୍ୱାରା ସେ ଶୂରକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ମହାହାତୀକୁ ଅଙ୍କୁଶ ଲାଗିବା ପରି ଆଘାତ କଲେ।
ସ ଗାଢଵିଦ୍ଧୋ ଵ୍ଯଥିତୋ ଭୀମସେନେନ ସଂଯୁଗେ । ନିଷସାଦ ରଥୋପସ୍ଥେ ମୂର୍ଚ୍ଛାଭିହତଚେତନଃ
ଭୀମସେନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ଗଭୀର ଆଘାତ ପାଇ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ସେ ରଥର ଆସନରେ ବସିପଡିଲେ, ମୂର୍ଛାରେ ଚେତନା ହରାଇ।
ତତଃ ସ ରାଜା ସିନ୍ଧୂନାଂ ରଥଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ମହାବଲଃ । ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ଯ ଜଗ୍ରାହ ପାର୍ଷ୍ଣିଂ ସ୍ଵପୁରୁଷୈର୍ଵୃତଃ
ତାପରେ ସିନ୍ଧୁର ରାଜା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ନିଜ ଲୋକମାନେ ସହିତ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କର ପଛକୁ ଧରିଲେ।
କୃପଶ୍ଚ ରଥିନାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠସ୍ତଵ ପୁତ୍ରମଚେତନମ୍ । ଆରୋପଯଦ୍ରଥଂ ରାଜନ୍ଦୁର୍ଯୋଧନମମର୍ଷଣମ୍
ଏବଂ ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୃପା, ତୁମର ଅଚେତନ ପୁଅ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ରଥରେ ଉଠାଇଲେ, ହେ ରାଜା।
ପରିଵାର୍ଯ ତତୋ ଭୀମଂ ଜେତୁକାମୋ ଜଯଦ୍ରଥଃ । ରଥୈରନେକସାହସ୍ରୈର୍ଭୀମସ୍ଯାଵାରଯଦ୍ଦିଶଃ
ତାପରେ ଜୟଦ୍ରଥ, ଭୀମଙ୍କୁ ଜିତିବା ଆଶାରେ, ଅନେକ ହଜାର ରଥ ନେଇ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ଦେଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଅଟକାଇଲେ।
ଧୃଷ୍ଟକେତୁସ୍ତତୋ ରାଜନ୍ନଭିମନ୍ଯୁଶ୍ଚ ଵୀର୍ଯଵାନ୍। କେକଯା ଦ୍ରୌପଦେଯାଶ୍ଚ ତଵ ପୁତ୍ରାନଯୋଧଯନ୍
ତାପରେ, ହେ ରାଜା, ଧୃଷ୍ଟକେତୁ ଓ ପ୍ରବଳ ଅଭିମନ୍ୟୁ, କେକୟ ଓ ଦ୍ରୌପଦୀପୁତ୍ରମାନେ ତୁମର ପୁଅମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ଚିତ୍ରସେନଃ ସୁଚିତ୍ରଶ୍ଚ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଶ୍ଚିତ୍ରଦର୍ଶନଃ । ଚାରୁଚିତ୍ରଃ ସୁଚାରୁଶ୍ଚ ତଥା ନନ୍ଦୋପନନ୍ଦକୌ
ଚିତ୍ରସେନ, ସୁଚିତ୍ର, ଚିତ୍ରାଙ୍ଗ, ଚିତ୍ରଦର୍ଶନ, ଚାରୁଚିତ୍ର, ସୁଚାରୁ, ଏବଂ ଏହିପରି ନନ୍ଦ ଓ ଉପନନ୍ଦ—
ଅଷ୍ଟାଵେତେ ମହେଷ୍ଵାସାଃ ସୁକୁମାରା ଯଶସ୍ଵିନଃ । ଅଭିମନ୍ଯୁରଥଂ ରାଜନ୍ସମନ୍ତାତ୍ପର୍ଯଵାରଯନ୍
ଏହି ଆଠ ଜଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁର୍ଧର, କୋମଳ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କ ରଥକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଘେରି ରହିଲେ, ହେ ରାଜା।
ଆଜଘାନ ତତସ୍ତୂର୍ଣମଭିମନ୍ଯୁର୍ମହାମନାଃ । ଏକୈକଂ ପଞ୍ଚଭିର୍ବାଣୈଃ ଶିତୈଃ ସନ୍ନତପର୍ଵଭିଃ
ତାପରେ ଉଚ୍ଚ ମନୋଭାବର ଅଭିମନ୍ୟୁ, ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚଟି କର୍କଶ ଓ ଶରଳ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ।
ଵଜ୍ରମୃତ୍ଯୁପ୍ରତୀକାଶୈର୍ଵିଚିତ୍ରାଯୁଧନିଃସୃତୈଃ । ଅମୃଷ୍ଯମାଣାସ୍ତେ ସର୍ଵେ ସୌଭଦ୍ରଂ ରଥସତ୍ତମମ୍
ବଜ୍ର ଓ ମୃତ୍ୟୁ ପରି ଚମକୁଥିବା ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ସେମାନେ ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ ସଉଭଦ୍ରଙ୍କୁ ଅସଂଖ୍ୟ ବାଣ ବର୍ଷା କଲେ।
ଵଵୃଷୁର୍ମାର୍ଗଣୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈର୍ଗିରିଂ ମେରୁମିଵାମ୍ବୁଦାଃ । ସ ପୀଡ୍ଯମାନଃ ସମରେ କୃତାସ୍ତ୍ରୋ ଯୁଦ୍ଧଦୁର୍ମଦଃ
ସେମାନେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ମେଘ ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ବର୍ଷା କରିବା ପରି ତାଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଚାପି ପଡିଥିବା ସେ, ଅସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁର୍ଦମ୍ୟ।
ଅଭିମନ୍ଯୁର୍ମହାରାଜ ତାଵକାନ୍ସମକମ୍ପଯତ୍। ଯଥା ଦେଵାସୁରେ ଯୁଦ୍ଧେ ଵଜ୍ରପାଣିର୍ମହାସୁରାନ୍
ଅଭିମନ୍ୟୁ, ହେ ମହାରାଜ, ତୁମର ସେନାକୁ କମ୍ପିତ କରିଦେଲେ, ଯେପରି ବଜ୍ରଧାରୀ ଦେବତା-ଅସୁର ଯୁଦ୍ଧରେ ମହାସୁରମାନେ ଉପରେ କମ୍ପନ ଆଣିଥିଲେ।
ଵିକର୍ଣସ୍ଯ ତତୋ ଭଲ୍ଲାନ୍ପ୍ରେଷଯାମାସ ଭାରତ। ଚତୁର୍ଦଶ ରଥଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଘୋରାନାଶୀଵିଷୋପମାନ୍
ତାପରେ, ହେ ଭାରତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶଟି ଭୟଙ୍କର ବାଣ, ମୃତ୍ୟୁସମ ନଗ ନାଗ ପରି, ବିକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
ସ ତୈର୍ଵିକର୍ଣସ୍ଯ ରଥାତ୍ପାତଯାମାସ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ । ଧ୍ଵଜଂ ସୂତଂ ହଯାଂଶ୍ଚୈଵ ନୃତ୍ଯମାନ ଇଵାହଵେ
ସେ ବିର, ସେହି ବାଣମାନେ ଦ୍ୱାରା ବିକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ରଥରୁ ଧ୍ୱଜ, ସାରଥି ଓ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ପରି ଫେଲାଇଦେଲେ।
ପୁନଶ୍ଚାନ୍ଯାଞ୍ଶରାନ୍ପୀତାନକୁଣ୍ଠାଗ୍ରାଞ୍ଶିଲାଶିତାନ୍। ପ୍ରେଷଯାମାସ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଵିକର୍ଣାଯ ମହାବଲଃ
ପୁନିଥରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଭିମନ୍ୟୁ କ୍ରୋଧରେ ଭରିଯାଇ, ହଳଦିଆ ଟିପ୍ ଓ ପାଥରରେ ଧାର କରାଯାଇଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କିଛି ତୀର ବିକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ।
ତେ ଵିକର୍ଣଂ ସମାସାଦ୍ଯ କଙ୍କବର୍ହିଣଵାସସଃ। ଭିତ୍ତ୍ଵା ଦେହଂ ଗତା ଭୂମିଂ ଜ୍ଵଲନ୍ତ ଇଵ ପନ୍ନଗାଃ
ସେଇ ତୀରଗୁଡିକ, କଙ୍କ ଓ ବାଘ ର ପାକ୍ଷ ର ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିବା ବିକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଆଘାତ କରି, ତାଙ୍କର ଦେହକୁ ଭେଦି, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ସାପ ଭଳି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।