ଅଥାଭିମନ୍ଯୁଃ ସମରେ ଭୀମସେନେନ ସଂଗତଃ । ପାର୍ଷତେନ ଚ ତେ ସର୍ଵେ କୈକଯା ଦ୍ରୌପଦୀସୁତାଃ
ତାପରେ ଅଭିମନ୍ୟୁ, ଭୀମସେନ, ପାର୍ଷତ, ସମସ୍ତ କୈକୟ ଓ ଦ୍ରୌପଦୀପୁତ୍ରମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକଠା ହେଲେ।
ତାଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସମରେ କ୍ରୁଦ୍ଧାଂସ୍ତଵ ସୈନ୍ଯେ ମହାରଥାଃ। ଦୁର୍ଯୋଧନପ୍ରଭୃତଯଃ ପ୍ରଗୃହୀତଶରାସନାଃ। ଭୃଶମର୍ଶ୍ଵୈଃ ପ୍ରଜଵିତୈଃ ପ୍ରଯଯୁର୍ଯତ୍ର ତେ ରଥାଃ
ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନେ କ୍ରୋଧିତ ହେବାକୁ ଦେଖି, ତୁମ ସେନାର ଦୁର୍ୟୋଧନ ଆଦି ବଡ଼ ରଥୀମାନେ ଧନୁଷ ଧରି, ତୀବ୍ର ଘୋଡ଼ା ଚଳାଇ ସେହି ରଥମାନଙ୍କ ଦିଗକୁ ଧାଉଥିଲେ।
ଅପରାହ୍ଣେ ମହାରାଜ ପ୍ରାଵର୍ତତ ମହାରଣଃ। ତାଵକାନାଂ ଚ ବଲିନାଂ ପରେଷାଂ ଚୈଵ ଭାରତ
ବିକାଳେ, ହେ ମହାରାଜ, ତୁମ ପ୍ରବଳ ସେନା ଓ ଶତ୍ରୁପକ୍ଷ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ଅଭିମନ୍ଯୁର୍ଵିକର୍ଣସ୍ଯ ହଯାନ୍ହତ୍ଵା ମହାହଵେ। ଅଥୈନଂ ପଞ୍ଚଵିଂଶତ୍ଯା କ୍ଷୁଦ୍ରକାଣାଂ ସମାର୍ପଯତ୍
ଅଭିମନ୍ୟୁ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ମାରିଦେଲେ; ତାପରେ ସେ ତାଙ୍କୁ ପଚିଶଟି ଅପରିପକ୍କ ଘୋଡ଼ା ଦେଲେ।
ହତାଶ୍ଵଂ ରଥମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ଵିକର୍ଣସ୍ତୁ ମହାରଥଃ । ଆରୁରୋହ ରଥଂ ରାଜଂଶ୍ଚିତ୍ରସେନସ୍ଯ ଭାରତ । ଯୋଧଯାମାସ ସମରେ ତଦଦ୍ଭୁତମିଵାଭଵତ୍
ଘୋଡ଼ା ମରିଯିବା ପରେ, ବିକର୍ଣ୍ଣ ତାଙ୍କ ରଥ ଛାଡ଼ି ଚିତ୍ରସେନଙ୍କ ରଥକୁ ଚଢ଼ିଲେ, ହେ ଭାରତ, ଏବଂ ସେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ, ଯାହା ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଲାଗୁଥିଲା।
ସ୍ଥିତାଵେକରଥେ ତୌ ତୁ ଭ୍ରାତରୌ କୁଲଵର୍ଧନୌ। ଆର୍ଜିନିଃ ଶରଜାଲେନ ଚ୍ଛାଦଯାମାସ ଭାରତ
ସେ ଦୁଇ ଭାଇ, ଝାଟିର ଗର୍ବ ବଢ଼ାଇଥିବା, ଏକ ରଥରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ; ଅର୍ଜୁନପୁତ୍ର ତାଙ୍କୁ ବାଣର ଝଡ଼ିରେ ଢାକିଦେଲେ, ହେ ଭାରତ।
ଚିତ୍ରସେନୋ ଵିକର୍ଣଶ୍ଚ କାର୍ଷ୍ଣିଂ ପଞ୍ଚଭିରାଯସୈଃ । ଵିଵ୍ଯଧାତେ ନ ଚାକମ୍ପତ୍କାର୍ଷ୍ଣିର୍ମେରୁରିଵ ସ୍ଥିତଃ
ଚିତ୍ରସେନ ଓ ବିକର୍ଣ୍ଣ, କୃଷ୍ଣପୁତ୍ରଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚଟି ଲୋହା ବାଣ ମାରିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ଅଚଳ ରହିଲେ, ମେରୁ ପର୍ବତ ପରି ଦୃଢ଼ ଥିଲେ।
ଦୁଃଶାସନସ୍ତୁ ସମରେ କେକଯାନ୍ପଞ୍ଚ ମାରିପ । ଯୋଧଯାମାସ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ତଦଦ୍ଭୁତମିଵାଭଵତ୍
ଦୁଃଶାସନ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଞ୍ଚ କୈକୟ ଭାଇମାନେ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଯାହା ଦେଖିବାକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଲାଗୁଥିଲା।
ଦ୍ରୌପଦେଯା ରଣେ କ୍ରୁଦ୍ଧା ଦୁର୍ଯୋଧନମଵାରଯନ୍ । ଶରୈରାଶୀଵିଷାକାରୈଃ ପୁତ୍ରଂ ତଵ ଵିଶାଂପତେ
ଦ୍ରୌପଦୀପୁତ୍ରମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ତୁମ ପୁଅ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ସାପ ଭଳି ବିଷାକ୍ତ ବାଣରେ ରୋକିଦେଲେ, ହେ ରାଜା।
ପୁତ୍ରୋଽପି ତଵ ଦୁର୍ଧର୍ଷୋ ଦ୍ରୌପଦ୍ଯାସ୍ତନଯାନ୍ରଣେ । ସାଯକୈର୍ନିଶିତୈ ରାଜନ୍ନାଜଘାନ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍
ତୁମ ଅଜୟ ପୁଅ, ହେ ରାଜା, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଧାରାଳ ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ।
ତୈଶ୍ଚାପି ଵିଦ୍ଧଃ ଶୁଶୁଭେ ରୁଧିରେମ ସମୁକ୍ଷିତଃ । ଗିରିଃ ପ୍ରସ୍ରଵଣୈର୍ଯଦ୍ଵଦ୍ଗୈରିକାଦିଵିମିଶ୍ରିତୈଃ
ସେମାନଙ୍କ ବାଣରେ ଆଘାତ ପାଇ, ସେ ରକ୍ତରେ ଭିଜି, ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଲାଲ୍ ମାଟି ମିଶିଥିବା ଝରଣା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଭୀଷ୍ମୋଽପି ସମରେ ରାଜନ୍ପାଣ୍ଡଵାନାମନୀକିନୀମ୍ । କାଲଯାମାସ ବଲଵାନ୍ପାଲଃ ପଶୁଗଣାନିଵ
ଭୀଷ୍ମ ମଧ୍ୟ, ହେ ରାଜା, ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବ ସେନାକୁ ବଡ଼ ଶକ୍ତିରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଯେପରି ଗୋପାଳ ଗୋମାନେକୁ ହଂକାଇଥାଏ।
ତତୋ ଗାଣ୍ଡୀଵନିର୍ଘୋଷଃ ପ୍ରାଦୁରାସୀଦ୍ଵିଶାଂପତେ । ଦକ୍ଷିଣେନ ଵରୂଥିନ୍ଯାଃ ପାର୍ଥସ୍ଯରୀନ୍ଵିନିଘ୍ନତଃ
ତାପରେ, ରାଜା, ପାର୍ଥ ତାଙ୍କର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ଶତ୍ରୁମାନେଙ୍କୁ ମାରିବା ସମୟରେ, ଗାଣ୍ଡୀବର ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି ଚାରିପଟେ ଗୁଞ୍ଜିଉଠିଲା।
ଉତ୍ତସ୍ଥୁଃ ସମରେ ତତ୍ର କବନ୍ଧାନି ସମନ୍ତତଃ। କୁରୂଣାଂ ଚୈଵ ସୈନ୍ଯେଷୁ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ଚ ଭାରତ
ସେଠାରେ, ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ, କୁରୁ ଓ ପାଣ୍ଡବ ସେନାରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମୁଣ୍ଡ ବିହୀନ ଦେହଗୁଡିକ ଉଠି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ହେ ଭାରତ।
ଶୋଣିତୋଦଂ ଶରାଵର୍ତଂ ଗଜଦ୍ଵୀପଂ ହଯୋର୍ମିଣମ୍ । ରଥନୌଭିର୍ନରଵ୍ଯାଘ୍ରାଃ ପ୍ରତେରୁଃ ସୈନ୍ଯସାଗରମ୍
ଲୁହରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳ, ତୀରଗୁଡିକ ତରଙ୍ଗ, ହାତୀମାନେ ଦ୍ୱୀପ ଓ ଘୋଡାମାନେ ତରଙ୍ଗ ହୋଇ, ରଥରେ ବସିଥିବା ବୀରମାନେ ସେନାର ସାଗରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିଲେ।
ଛିନ୍ନହସ୍ତା ଵିକଵଚା ଵିଦେହାଶ୍ଚ ନରୋତ୍ତମାଃ । ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ପତିତାସ୍ତତ୍ର ଶତଶୋଽଥ ସହସ୍ରଶଃ
ସେଠାରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷମାନେ, ହଜାର-ହଜାର ମଣିଷ ହାତ କଟା, କବଚ ଭଙ୍ଗ ଓ ଦେହ ବିହୀନ ହୋଇ ପଡିଥିଲେ।
ନିହତୈର୍ମତ୍ତମାତଙ୍ଗୈଃ ଶୋଣିତୌଘପରିପ୍ଲୁତୈଃ । ଭୂର୍ଭାତି ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ଵତୈରାଚିତା ଯଥା
ମୃତ, ମଦୋନ୍ମତ୍ତ ହାତୀମାନେ ଲୁହର ଧାରାରେ ଭିଜି ଯେପରି ଭୂମିକୁ ଚାଲିଥିଲେ, ତେଣୁ ପୃଥିବୀ ମାନେ ପାହାଡ଼ ଭରି ରହିଛି ବୋଲି ଲାଗୁଥିଲା, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ତତ୍ରାଦ୍ଭୁତମପଶ୍ଯାମ ତଵ ତେଷାଂ ଚ ଭାରତ । ନ ତତ୍ରାସୀତ୍ପୁମାନ୍କଶ୍ଚିଦ୍ଯୋ ଯୁଦ୍ଧଂ ନାଭିକାଙ୍କ୍ଷତି
ସେଠାରେ, ହେ ଭାରତ, ଆମେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲୁ; ସେଠାରେ ଏମିତି କେହି ନଥିଲେ ଯିଏ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁନଥିଲେ।
ଏଵଂ ଯୁଯୁଧିରେ ଵୀରାଃ ପ୍ରାର୍ଥଯାନା ମହଦ୍ଯଶଃ। ତାଵକାଃ ପାଣ୍ଡଵୈଃ ସାର୍ଧମାକାଙ୍କ୍ଷନ୍ତୋ ଜଯଂ ଯୁଧି
ଏଭଳି ଭାବରେ, ତୁମର ଲୋକମାନେ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ ମହାନ ଯଶ ଆଶା କରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ପାଇଁ ଆଶା କରି ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ।
ତତୋ ଦୁର୍ଯୋଧନୋ ରାଜା ଲୋହିତାଯତି ଭାସ୍କରେ। ସଂଗ୍ରାମରଭସୋ ଭୀମଂ ହନ୍ତୁକାମୋଽଭ୍ଯଧାଵତ
ତାପରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଲାଲ ହେଉଥିବା ବେଳେ, ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଯୁଦ୍ଧ ଉତ୍ସାହରେ ଭୀମଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଦୌଡ଼ିଆସିଲେ।
ତମାଯାନ୍ତମଭିପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ନୃଵୀରଂ ଦୃଢଵୈରିଣମ୍ । ଭୀମସେନଃ ସୁସଂକ୍ରୁଦ୍ଧ ଇଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ସେ ଦୃଢ଼ ଶତ୍ରୁତା ଧାରଣ କରି ଆସୁଥିବା ବୀର ଯୋଦ୍ଧାକୁ ଦେଖି, ଭୀମସେନ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଅଯଂ ସ କାଲଃ ସଂପ୍ରାପ୍ତୋ ଵର୍ଷପୂଗାଭିଵାଞ୍ଛିତଃ । ଅଦ୍ଯ ତ୍ଵାଂ ନିହନିଷ୍ଯାମି ଯଦି ନୋତ୍ସୃଜସେ ରଣମ୍
ଏହି ସମୟ ବର୍ଷରେ ବର୍ଷ ଆଶା କରାଯାଇଥିଲା; ଆଜି ତୁମେ ଯଦି ଯୁଦ୍ଧ ଛାଡ଼ି ନଯାଅ, ମୁଁ ତୁମକୁ ମାରିଦେବି।
ଅଦ୍ଯ କୁନ୍ତ୍ଯାଃ ପରିକ୍ଲେଶଂ ଵନଵାସଂ ଚ କୃତ୍ସ୍ନଶଃ। ଦ୍ରୌପଦ୍ଯାଶ୍ଚ ପରିକ୍ଲେଶଂ ପ୍ରଣେଷ୍ଯାମି ହତେ ତ୍ଵଯି
ଆଜି ତୁମେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବା ପରେ, କୁନ୍ତୀଙ୍କର ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଓ ବନବାସ ଓ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କର ଦୁଃଖ ମୁଁ ଶେଷ କରିଦେବି।
ଯତ୍ପୁରା ମତ୍ସରୀଭୂତ୍ଵା ପାଣ୍ଡଵାନଵମନ୍ଯସେ । ତସ୍ଯ ପାପସ୍ଯ ଗାନ୍ଧାରେ ପଶ୍ଯ ଵ୍ଯସନମାଗତମ୍
ହେ ଗାନ୍ଧାରୀପୁତ୍ର, ତୁମେ ପୂର୍ବେ ଇର୍ଷ୍ୟାରେ ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ଅବମାନ କରିଥିଲ, ସେ ଦୁଷ୍କର୍ମର ଫଳ ଏବେ ଦେଖ।
କର୍ଣସ୍ଯ ମତମାସ୍ଥାଯ ସୌବଲସ୍ଯ ଚ ଯତ୍ପୁରା । ଅଚିନ୍ତ୍ଯ ପାଣ୍ଡଵାନ୍କାମାଦ୍ଯଥେଷ୍ଟଂ କୃତଵାନସି
କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଶକୁନିଙ୍କର ମତ ଧରି, ଆଗ୍ରହରେ ପୂର୍ବେ ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରି ଯେପରି ଚାହିଁଥିଲ, ସେଠି ତୁମେ କରିଥିଲ।
ଯାଚମାନଂ ଚ ଯନ୍ମୋହାଦ୍ଦାଶାର୍ହମଵମନ୍ଯସେ। ଉଲୂକସ୍ଯ ସମାଦେଶଂ ଯଦ୍ଦଦାସି ଚ ହୃଷ୍ଟଵତ୍
ମୂଢ଼ତାରେ, ଯେତେବେଳେ କୃଷ୍ଣ ଅନୁରୋଧ କଲେ, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଅବମାନ କଲ, ଓ ଉଲୂକଙ୍କର ଦୂତବାଣୀ ଆନନ୍ଦରେ ଗ୍ରହଣ କଲ।
ତେନ ତ୍ଵାଂ ନିହନିଷ୍ଯାମି ସାନୁବନ୍ଧଂ ସବାନ୍ଧଵମ୍ । ଶମୀକରିଷ୍ଯେ ତତ୍ପାପଂ ଯତ୍ପୁରା କୃତଵାନସି
ଏହି ସମସ୍ତ ପାପ ପାଇଁ, ମୁଁ ତୁମେ, ତୁମର ଆତ୍ମୀୟ ଓ ସହଚରମାନେଙ୍କୁ ମାରିଦେବି, ଏବଂ ତୁମେ କରିଥିବା ଦୁଷ୍କର୍ମର ଶେଷ କରିଦେବି।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଧନୁର୍ଘୋରଂ ଵିକୃଷ୍ଯୋଦ୍ଭ୍ରାମ୍ଯ ଚାସକୃତ୍ । ସମାଧତ୍ତ ଶରାନ୍ଘୋରାନ୍ମହାଶନିସମପ୍ରଭାନ୍
ଏପରି କହି, ସେ ଭୟଙ୍କର ଧନୁଷ୍ୟକୁ ଟାଣି, ପୁନିପୁନି ଘୁରାଇ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସମାନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭୟଙ୍କର ତୀରଗୁଡିକ ଧନୁଷ୍ୟରେ ଧରିଲେ।
ଷଡ୍ଵିଂଶତିମସଂ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ମୁମୋଚାଶୁ ସୁଯୋଧନେ । ଜ୍ଵଲିତାଗ୍ନିଶିଖାକାରାନ୍ଵଜ୍ରକଲ୍ପାନଜିହ୍ମଗାନ୍
ତାପରେ, କ୍ରୋଧରେ, ସେ ଛବିଶି ତୀରକୁ ସୁଯୋଧନଙ୍କୁ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ, ସେଗୁଡିକ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିର ଶିଖା ପରି ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସମାନ ସିଧା ଥିଲେ।
ତତୋଽସ୍ଯ କାର୍ମୁକଂ ଦ୍ଵାଭ୍ଯାଂ ସୂତଂ ଦ୍ଵାଭ୍ଯାଂ ଚ ଵିଵ୍ଯଧେ । ଚତୁର୍ଭିରଶ୍ଵାଞ୍ଜଵନାନନଯଦ୍ଯମସାଦନମ୍
ତାପରେ, ଦୁଇଟି ତୀରରେ ସେ ତାଙ୍କର ଧନୁଷ୍ୟକୁ, ଆଉ ଦୁଇଟି ତୀରରେ ସାରଥିକୁ ଆଘାତ କଲେ, ଚାରିଟି ତୀରରେ ସୁଯୋଧନଙ୍କର ଦ୍ରୁତ ଘୋଡାଗୁଡିକୁ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇଦେଲେ।