ତାମାପତନ୍ତୀଂ ସହସା ଘୋରରୂପାଂ ଦୁରାସଦାମ୍। ଅଭିମନ୍ଯୁଃ ଶରୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈଶ୍ଚିଚ୍ଛେଦ ଭୁଜଗୋପମାମ୍
ସେ ଭୟଙ୍କର, ସାପ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଶକ୍ତି ତାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିବାବେଳେ, ଅଭିମନ୍ୟୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ କାଟିଦେଲେ।
ତତଃ ସ୍ଵରଥମାରୋପ୍ଯ ଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ଗୌତମସ୍ତଦା। ଅପୋଵାହ ରଥେନାଜୌ ସର୍ଵସୈନ୍ଯସ୍ଯ ପଶ୍ଯତଃ
ତାପରେ ଗୌତମ ତାଙ୍କର ନିଜ ରଥରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ବସାଇ, ସମସ୍ତ ସେନା ଦେଖିଥିବାବେଳେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରୁ ଦୂରେ ନେଇଗଲେ।
ତତଃ ସମାକୁଲେ ତସ୍ମିନ୍ଵର୍ତମାନେ ମହାଭଯେ । ଅଭ୍ଯଦ୍ରଵଞ୍ଜିଘାଂସନ୍ତଃ ପରସ୍ପରଵଧୈଷିଣଃ
ତାପରେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଅସନ୍ତୋଷ ଓ ଭୟ ବ୍ୟାପିଥିବାବେଳେ, ପ୍ରତିପକ୍ଷକୁ ମାରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ସମସ୍ତେ ଆଗେ ଆସିଲେ।
ତାଵକାଶ୍ଚ ମହେଷ୍ଵାସାଃ ପାଣ୍ଡଵାଶ୍ଚ ମହାରଥାଃ । ଜୁହ୍ଵନ୍ତଃ ସମରେ ପ୍ରାଣାନ୍ନିଜଘ୍ନୁରିତରେତରମ୍
ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରବଳ ଧନୁର୍ଧର ଓ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥୀମାନେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଜ ପ୍ରାଣ ଦେଇ, ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କଲେ।
ମୁକ୍ତକେଶା ଵିକଵଚା ଵିରଥାଶ୍ଛିନ୍ନକାର୍ମୁକାଃ । ବାହୁଭଇଃ ସମଯୁଧ୍ଯନ୍ତ ସୃଞ୍ଜଯାଃ କୁରୁଭିଃ ସହ
ଖୋଲା କେଶ, ଭଙ୍ଗ ରକ୍ଷାକବଚ, ରଥ ହାରାଇ, ଧନୁ କାଟି ଦିଆଯାଇ, ଶୃଞ୍ଜୟମାନେ କୁରୁମାନେ ସହିତ ହାତେ ହାତ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।
ତତୋ ଭୀଷ୍ମୋ ମହାବାହୁଃ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍ । ସେନାଂ ଜଘାନ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଦିଵ୍ଯୈରସ୍ତ୍ରୈର୍ମହାବଲଃ
ତାପରେ ଭୀଷ୍ମ, ପ୍ରବଳ ବାହୁ ଓ କ୍ରୋଧିତ, ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ବଡ଼ ଆତ୍ମା ଥିବା ସେନାକୁ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ, ହେ ପ୍ରବଳ ରାଜା।
ହତେଶ୍ଵରୈର୍ଗଜୈସ୍ତତ୍ର ନରୈରଶ୍ଵୈଶ୍ଚ ପାତିତୈଃ । ରଥିଭିଃ ସାଦିଭିଶ୍ଚୈଵ ସମାସ୍ତୀର୍ଯତ ମେଦିନୀ
ସେଠାରେ ମେଦିନୀ ଉପରେ ହାତୀର ମାଳିକ, ମାନବ, ଘୋଡା, ରଥର ଯୋଦ୍ଧା ଓ ସେମାନଙ୍କର ସାଥୀମାନେ ପଡିଥିଲେ।
ଅଥ ରାଜନ୍ମହାବାହୁଃ ସାତ୍ଯକିର୍ଯୁଦ୍ଧଦୁର୍ମଦଃ। ଵିକୃଷ୍ଯ ଚାପଂ ସମରେ ଭାରସାହମନୁତ୍ତମମ୍
ତାପରେ, ରାଜା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁର୍ଦମ ସାତ୍ୟକି ନିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଦୃଢ଼ ଧନୁଷ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଟାଣିଲେ।
ଯତ୍ତତ୍ସଖ୍ଯୁସ୍ତୁ ପୂର୍ଵେଣ ଅର୍ଜୁନାଦୁପଶିକ୍ଷିତମ୍ । ପ୍ରଗାଢଂ ଲଘୁ ଚିତ୍ରଂ ଚ ଦର୍ଶଯନ୍ହସ୍ତଲାଘଵମ୍। ପ୍ରାମୁଞ୍ଚତ୍ପୁଙ୍ଖସଂଯୁକ୍ତାଞ୍ଶରାନାଶୀଵିଷୋପମାନ୍
ଅର୍ଜୁନଙ୍କଠାରୁ ପୂର୍ବରୁ ଶିଖିଥିବା ଗଭୀର, ତେଜସ୍ବୀ ଓ ଚତୁର ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟା ଦେଖାଇ, ହାତର ଦକ୍ଷତା ଦେଖାଇ, ସାତ୍ୟକି ବିଷାକ୍ତ ସାପ ପରି ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ।
ତସ୍ଯ ଵିକ୍ଷିପତସ୍ଛାପଂ ଶରାନନ୍ଯାଂଶ୍ଚ ମୁଞ୍ଚତଃ। ଆଦଦାନସ୍ଯ ଭୂଯଶ୍ଚ ସଂଦଧାନସ୍ଯ ଚାପରାନ୍
ସେ ଧନୁଷ୍ୟ ଟାଣିଥିବା ବେଳେ ଓ ତୀର ଛାଡ଼ୁଥିବା ସମୟରେ, ନିଜେ ଅନ୍ୟ ତୀର ଉଠାଇ, ତାକୁ ଧନୁଷ୍ୟରେ ଲଗାଇ, ଅବିରତ ଚଳିଥିଲେ।
କ୍ଷିପତଶ୍ଚ ପରାଂସ୍ତସ୍ଯ ରଣେ ଶତ୍ରୂନ୍ଵିନିଘ୍ନତଃ। ଦଦୃଶେ ରୂପମତ୍ଯର୍ଥଂ ମେଘସ୍ଯେଵ ପ୍ରଵର୍ଷତଃ
ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ତୀର ଫିଙ୍ଗି ମାରୁଥିବା ସମୟରେ, ସାତ୍ୟକିଙ୍କ ଆକୃତି ବର୍ଷା କରୁଥିବା ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ତମୁଦୀର୍ଯନ୍ତମାଲୋକ୍ଯ ରାଜା ଦୁର୍ଯୋଧସ୍ତତଃ । ରଥାନାମଯୁତଂ ତସ୍ଯ ପ୍ରେଷଯାମାସ ଭାରତ
ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ଏଭଳି ଦେଖି, ଦୁର୍ୟୋଧନ ଦଶ ହଜାର ରଥର ଦଳ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ପଠାଇଲେ।
ତାଂସ୍ତୁ ସର୍ଵାନ୍ମହେଷ୍ଵାସାନ୍ସାତ୍ଯକିଃ ସତ୍ଯଵିକ୍ରମଃ । ଜଘାନ ପରମେଷ୍ଵାସୋ ଦିଵ୍ଯେନାସ୍ତ୍ରେଣ ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ସତ୍ୟବିକ୍ରମୀ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟା ଧାରୀ ସାତ୍ୟକି ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେହି ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାମାନେକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ।
ସ କୃତ୍କଵା ଦାରୁଣଂ କର୍ମ ପ୍ରଗୃହୀତଶରାସନଃ। ଆସସାଦ ତତୋ ଵୀରୋ ଭୂରିଶ୍ରଵସମାହଵେ
କଟିବା ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଦୁର୍ଦମ ଧନୁଷ୍ୟ ଧରି, ସେ ଭୀର ସାତ୍ୟକି ମହାସମରରେ ଭୂରିଶ୍ରବସଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ କଲେ।
ସ ହି ସଂଦୃଶ୍ଯ ସେନାଂ ତେ ଯୁଯୁଧାନେନ ପାତିତାମ୍ । ଅଭ୍ଯଧାଵତ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧଃ କୁରୂଣାଂ କୀର୍ତିଵର୍ଧନଃ
ଯୁୟୁଧାନ ତାଙ୍କ ସେନାକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେବା ଦେଖି, କୁରୁବଂଶର ମହିମା ଭୂରିଶ୍ରବସ କ୍ରୋଧରେ ଭରି ଆଗେଇଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରାଯୁଧସଵର୍ଣଂ ତୁ ଵିସ୍ଫାର୍ଯ ସୁମହଦ୍ଧନୁଃ । ସୃଷ୍ଟଵାନ୍ଵଜ୍ରସଂକାଶାଞ୍ଶରାନାଶୀଵିଷୋପମାନ୍
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ପରି ଚମକୁଥିବା ନିଜ ବଡ଼ ଧନୁଷ୍ୟ ଟାଣି, ଭୂରିଶ୍ରବସ ବିଜୁଳି ପରି ଚମକୁଥିବା, ବିଷାକ୍ତ ସାପ ପରି ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ।
ସହସ୍ରଶୋ ମାହାରାଜ ଦର୍ଶଯନ୍ପାଣିଲାଘଵମ୍ । ଶରାଂସ୍ତାନ୍ମୃତ୍ଯୁସଂସ୍ପର୍ଶାନ୍ସାତ୍ଯକେଶ୍ଚ ପଦାନୁଗାଃ
ହଜାର ହଜାର ତୀର ଛାଡ଼ି, ରାଜା, ତାଙ୍କ ହାତର ଦକ୍ଷତା ଦେଖାଇ, ମୃତ୍ୟୁର ସ୍ପର୍ଶ ଥିବା ତୀର ଓ ସାତ୍ୟକିଙ୍କ ସାଥୀମାନେ ପାଖକୁ ପଠାଇଲେ।
ନ ଵିଷେହୁସ୍ତଦା ରାଜନ୍ଦୁଦ୍ରୁଵୁସ୍ତେ ସମନ୍ତତଃ । ଵିହାଯ ସାତ୍ଯକିଂ ରାଜନ୍ସମରେ ଯୁଦ୍ଧଦୁର୍ମଦମ୍
ତାଙ୍କୁ ସହିପାରିନଥିବାରୁ, ରାଜା, ସେମାନେ ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପଳାଇଗଲେ।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯୁଯୁଧାନସ୍ଯ ସୁତା ଦଶ ମହାବଲାଃ । ମହାରଥାଃକ ସମାଖ୍ଯାତାଶ୍ଚିତ୍ରଵର୍ମାଯୁଧଧ୍ଵଜାଃ
ଏହା ଦେଖି, ଯୁୟୁଧାନଙ୍କ ଦଶ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ, ମହାରଥୀ ଭାବରେ ପରିଚିତ, ଚମକୁଥିବା କବଚ ଓ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ଆଗେଇଲେ।
ସମାସାଦ୍ଯ ମହେଷ୍ଵାସଂ ଭୂରିଶ୍ରଵସମାହଵେ। ଊଚୁଃ ସର୍ଵେ ସୁସଂରବ୍ଧା ଯୂପକେତୁଂ ମହାରଣେ
ମହାସମରରେ ଭୂରିଶ୍ରବସଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ କରି, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ କ୍ରୋଧରେ ଭରି, ଯୁଦ୍ଧର ଧ୍ୱଜଧାରୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଭୋଭୋ କୌରଵାଦାଯାଦ ସହାସ୍ମାଭିର୍ମହାବଲ । ଏହି ଯୁଧ୍ଯସ୍ଵ ସଂଗ୍ରାମେ ସମସ୍ତୈଃ ପୃଥଗେଵ ଵା
ହେ କୌରବ ବଂଶର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ, ଆମ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଚାହିଁଲେ ସମସ୍ତେ ଏକସাথে କିମ୍ବା ଏକ ଏକ କରି ଯୁଦ୍ଧ କର।
ଅସ୍ମାନ୍ଵା ତ୍ଵଂ ପରାଜିତ୍ଯ ଯଶଃ ପ୍ରାପ୍ନୁହି ସଂଯୁଗେ। ଵଯଂ ଵା ତ୍ଵାଂ ପରାଜିତ୍ଯ ପ୍ରୀତିଂ ଧାସ୍ଯାମହେ ପିତୁଃ
ଯଦି ତୁମେ ଆମକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିବା, ତେବେ ନିଜ ପାଇଁ ମହିମା ଲଭ କର; କିମ୍ବା ଆମେ ତୁମକୁ ଜିତିଲେ, ଆମ ପିତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେବା।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଦା ଶୂରୈସ୍ତାନୁଵାଚ ମହାବଲଃ । ଵୀର୍ଯଶ୍ଲାଘୀ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠସ୍ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସମଵସ୍ଥିତାନ୍
ଏଭଳି ଶୂରମାନେ କହିବା ପରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ନରମାନ୍ୟ, ନିଜ ବୀରତାର ଗର୍ବରେ, ସେମାନେ ସାମ୍ନାରେ ଦେଖି, ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ସାଧ୍ଵିଦଂ କଥ୍ଯତେ ଵୀରା ଯଂଦ୍ଯେଵଂ ମତିରଦ୍ଯ ଵଃ। ଯୁଧ୍ଯଧ୍ଵଂ ସହିତା ଯତ୍ତା ନିହନିଷ୍ଯାମି ଵୋ ରଣେ
ବହୁତ ଭଲ କହିଛ, ହେ ବୀରମାନେ! ଯଦି ଏହି ତୁମେ ଆଜି ନିଶ୍ଚୟ କରିଛ, ତେବେ ସମସ୍ତେ ଏକସাথে ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଇ ଯୁଦ୍ଧ କର; ମୁଁ ତୁମମାନେକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ନଷ୍ଟ କରିଦେବି।
ଏଵମୁକ୍ତା ମହେଷ୍ଵାସାସ୍ତେ ଵୀରାଃ କ୍ଷିପ୍ରକାରିଣଃ । ମହତା ଶରଵର୍ଷେଣ ଅଭ୍ଯଧାଵନ୍ନରିନ୍ଦମମ୍
ଏପରି ଉପଦେଶ ପାଇଁ, ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର ଭୀରମାନେ, ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ମହାନ ତୀର ବର୍ଷା ନେଇ ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଲେ।
ସୋଽପରାହ୍ଣେ ମହାରାଜ ସଂଗ୍ରାମସ୍ତୁମୁଲୋଽଭଵତ୍। ଏକସ୍ଯ ଚ ବହୂନାଂ ଚ ସମେତାନାଂ ରଣାଜିରେ
ତାପରେ, ମହାରାଜ, ଦିନର ଦ୍ୱିତୀୟ ଅର୍ଦ୍ଧରେ, ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ଓ ଅନେକ ମିଶି ଏକ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ତମେକଂ ରଥିନାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଶରୈସ୍ତେ ସମଵାକିରନ୍ । ପ୍ରାଵୃଷୀଵ ଯଥା ମେରୁଂ ସିଷିଚୁର୍ଜଲଦା ନୃପ
ସେମାନେ ଏକା ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମକୁ ତୀରରେ ଆଛାଦିତ କରିଦେଲେ, ଯେପରି ବର୍ଷାକାଳରେ ମେଘମାନେ ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ଜଳରେ ଭିଜାଇଦିଅନ୍ତି, ମହାରାଜ।
ତୈସ୍ତୁ ମୁକ୍ତାଞ୍ଶରାନ୍ଘୋରାନ୍ଯମଦଣ୍ଡାଶନିପ୍ରଭାନ୍ । ଅସଂପ୍ରାପ୍ତାନସଂଭ୍ରାକନ୍ତିଶ୍ଚିଚ୍ଛେଦାଶୁ ମହାରଥଃ
କିନ୍ତୁ ସେ ମହାରଥୀ ତୀବ୍ର ଗତିରେ, ମୃତ୍ୟୁ ଦଣ୍ଡ କିମ୍ବା ତଡିତ୍ର ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଭୟଙ୍କର ତୀରଗୁଡିକୁ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚିବା ପୂର୍ବରୁ କାଟିଦେଲେ।
ତତ୍ରାଦ୍ଭୁତମପଶ୍ଯାମ ସୌମଦତ୍ତେଃ ପରାକ୍ରମମ୍ । ଯଦେକୋ ବହୁବିର୍ଯୁଦ୍ଧେ ସମସଞ୍ଜଦଭୀତଵତ୍
ସେଠାରେ ଆମେ ସୌମଦତ୍ତିଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ ପ୍ରତାପ ଦେଖିଲୁ, ଯିଏ ଏକା ହୋଇ ଅନେକଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରି, ଭୟହୀନ ଓ ଅଚଳ ରହିଲେ।
ଵିସୃଜ୍ଯ ଶରଵୃଷ୍ଟିଂ ତାଂ ଦଶ ରାଜନ୍ମହାରଥାଃ । ପରିଵାର୍ଯ ମହାବାହୁଂ ନିହନ୍ତୁମୁପଚକ୍ରମୁଃ
ତାପରେ, ରାଜନ୍, ଦଶ ମହାରଥୀ ତୀର ବର୍ଷା କରି, ମହାବାହୁକୁ ଘେରି ତାଙ୍କୁ ମାରିବା ପାଇଁ ଆଗେଇଲେ।