ରଣେ ରଥାନାମଯୁତଂ ନିହତ୍ଯ ହତା ଗଜାଃ ସପ୍ତଶତାର୍ଜୁନେନ । ପ୍ରାଜ୍ଯାଶ୍ଚ ସୌଵୀରଗଣାଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ନିପାତିତାଃ କ୍ଷୁଦ୍ରକମାଲଵାଶ୍ଚ
ଯୁଦ୍ଧରେ ଅର୍ଜୁନ ଦଶ ହଜାର ରଥ ଓ ସାତ ଶଉ ହାତୀ ମାରିଦେଲେ। ସମସ୍ତ ପ୍ରବଳ ସୌବୀର, କ୍ଷୁଦ୍ରକ ଓ ମାଳବ ଦଳ ମାଟିକୁ ଢେଳାଇଦେଲେ।
ମହତ୍କୃତଂ କର୍ମ ଧନଞ୍ଜଯେନ କର୍ତୁଂ ଯଥା ନାର୍ହତି କଶ୍ଚିଦନ୍ଯଃ। ଶ୍ରୁତାଯୁରମ୍ବଷ୍ଠପତିଶ୍ଚ ରାଜା ତଥୈଵ ଦୁର୍ମର୍ଷଣଚିତ୍ରସେନୌ
ଏମିତି ମହାନ କାର୍ଯ୍ୟ ଧନଞ୍ଜୟ କଲେ, ଯାହା କୌଣସି ଅନ୍ୟ ଜଣେ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଶ୍ରୁତାୟୁ, ଅମ୍ବଷ୍ଠ ରାଜା, ତଥା ଦୁର୍ମର୍ଷଣ ଓ ଚିତ୍ରସେନ ମଧ୍ୟ—
ଦ୍ରୋଣଃ କୃପଃ ସୈନ୍ଧଵବାହ୍ଲିକୌ ଚ ଭୂରିଶ୍ରଵାଃ ଶଲ୍ଯଶଲୌ ଚ ରାଜନ୍। ଅନ୍ଯେ ଚ ଯୋଧାଃ ଶତଶଃ ସମେତାଃ କ୍ରୁଦ୍ଧେନ ପାର୍ଥେନ ରଣସ୍ଯ ମଧ୍ଯେ
ଦ୍ରୋଣ, କୃପ, ସିନ୍ଧୁରାଜା, ବାହ୍ଲିକ, ଭୂରିଶ୍ରବା, ଶଲ୍ୟ, ଶଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶତଶଃ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ, କ୍ରୋଧିତ ପାର୍ଥ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧମଝିରେ ପରାଜିତ ହେଲେ।
ସ୍ଵବାହୁଵୀର୍ଯେଣ ଜିତାଃ ସଭୀଷ୍ମାଃ କିରୀଟିନା ଲୋକମହାରଥେନ। ଇତି ବ୍ରୁଵନ୍ତଃ ଶିବିରାଣି ଜଗ୍ମୁଃ ସର୍ଵେ ଗଣା ଭାରତ ଯେ ତ୍ଵଦୀଯାଃ
ମୁକୁଟଧାରୀ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ବଳରେ, ବୀଷ୍ମ ସହିତ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜିତିଦେଲେ। ଏହିପରି କହି, ତୁମର ସମସ୍ତ ସେନା ଶିବିରକୁ ଫେରିଗଲେ, ହେ ଭାରତ।
ଉଲ୍କାସହସ୍ରୈଶ୍ଚ ସୁସଂପ୍ରଦୀପ୍ତୈ- ର୍ଵିଭ୍ରାଜମାନୈଶ୍ଚ ତଥା ପ୍ରଦୀପ୍ରୈଃ। କିରୀଟିଵିତ୍ରାସିତସର୍ଵଯୋଧା ଚକ୍ରେ ନିଵେଶଂ ଧ୍ଵଜିନୀ କୁରୂଣାମ୍
ହଜାର ହଜାର ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଉଲ୍କା ଓ ଦୀପର ଆଲୋକରେ, ମୁକୁଟଧାରୀ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଭୟରେ କୁରୁ ସେନା ନିଜ ଶିବିର ଗଢ଼ିଲେ।
ଵ୍ଯୁଷ୍ଟାଂ ନିଶାଂ ଭାରତ ଭାରତାନା- ମନୀକିନୀନାଂ ପ୍ରମୁଖେ ମହାତ୍ମା। ଯଯୌ ସପତ୍ନାନ୍ପ୍ରତି ଜାତକୋପୋ ଵୃତଃ ସମଗ୍ରେଣ ବଲେନ ଭୀଷ୍ମଃ
ରାତି ଶେଷ ହେଲାପରେ, ମହାତ୍ମା ବୀଷ୍ମ, ଭାରତ ସେନାର ମୁଖ୍ୟରେ ଥିବା, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେନା ସହିତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ବାହାରିଲେ।
ତଂ ଦ୍ରୋଣଦୁର୍ଯୋଧନବାହ୍ଲିକାଶ୍ଚ ତଥୈଵ ଦୁର୍ମର୍ଷଣଚିତ୍ରସେନୌ। ଜଯଦ୍ରଥଶ୍ଚାତିବଲୋ ବଲୌଘୈ- ର୍ନୃପାସ୍ତଥାନ୍ଯେ ପ୍ରଯଯୁଃ ସମନ୍ତାତ୍
ତାଙ୍କ ସହିତ ଦ୍ରୋଣ, ଦୁର୍ୟୋଧନ, ବାହ୍ଲିକ, ଦୁର୍ମର୍ଷଣ, ଚିତ୍ରସେନ, ବଳଶାଳୀ ଜୟଦ୍ରଥ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କ ଦଳ ସହିତ ଚାରିପାଖରୁ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଆଗେଇଲେ।
ସ ତୈର୍ମହଦ୍ଭିଶ୍ଚ ମହାରଥୈଶ୍ଚ ତେଜସ୍ଵିଭିର୍ଵୀର୍ଯଵଦ୍ଭିଶ୍ଚ ରାଜନ୍। ରରାଜ ରାଜା ସ ତୁ ରାଜମୁଖ୍ଯୈ- ର୍ଵୃତଃ ସଦେଵୈରିଵ ଵଜ୍ରପାଣିଃ
ସେଇ ମହାରଥୀ, ପ୍ରଭାଶାଳୀ ଓ ପ୍ରବଳ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରି ରହି, ରାଜା ସମସ୍ତ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏମିତି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଯେପରି ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର।
ତସ୍ମିନ୍ନନୀକପ୍ରମୁଖେ ଵିଷକ୍ତା ଦୋଧୂଯମାନାଶ୍ଚ ମହାପତାକାଃ । ସୁରକ୍ତପୀତାସିତପାଣ୍ଡୁରାଭା ମହାଗଜସ୍କନ୍ଧଗତା ଵିରେଜୁଃ
ସେଇ ସେନାର ମୁଖ୍ୟରେ, ବଡ଼ ବଡ଼ ପତାକାମାନେ, ଲାଲ, ହଳଦିଆ, କଳା ଓ ଧଳା ରଙ୍ଗର, ବଡ଼ ହାତୀର ପିଠିରେ ଉଠାଯାଇ, ବାୟୁରେ ଫଡ଼ିଉଥିଲେ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ସା ଵାହିନୀ ଶାନ୍ତନଵେନ ଗୁପ୍ତା ମହାରଥୈର୍ଵାରଣଵାଜିଭିଶ୍ଚ। ବଭୌ ସଵିଦ୍ଯୁତ୍ସ୍ତନଯିତ୍ନୁକଲ୍ପା ଜଲାଗମେ ଦ୍ଯୌରିଵ ଜାତମେଘା
ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ବୀଷ୍ମଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାରେ, ମହାରଥୀ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ସେଇ ସେନା ଏମିତି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଯେପରି ବର୍ଷା ଆରମ୍ଭରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଓ ମେଘରେ ଆକାଶ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଏ।
ତତୋ ରଣାଯାଭିମୁଖୀ ପ୍ରଯାତା ପ୍ରତ୍ଯର୍ଜୁନଂ ଶାନ୍ତନଵାଭିଗୁପ୍ତା। ସେନାମହୋଗ୍ନା ସହସା କୁରୂଣାଂ ଵେଗୋ ଯଥା ଭୀମ ଇଵାପଗାଯାଃ
ତାପରେ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଆଗେଇ, ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ରଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାରେ ଥିବା କୁରୁ ସେନା ବଡ଼ ତୀବ୍ର ଓ ଅଶାନ୍ତ ନଦୀ ପରି ଦୃତ ଗତିରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲା।
ତଂ ଵ୍ଯାଲନାନାଵିଧଗୂଢସାରଂ ଗଜାଶ୍ଵପାଦାତରଥୌଘପକ୍ଷମ୍। ଵ୍ଯୂହଂ ମହାମେଘସମଂ ମହାତ୍ମା ଦଦର୍ଶ ଦୂରାତ୍କପିରାଜକେତୁଃ
ସେଇ ବନରାଜ ଧ୍ୱଜଧାରୀ ମହାନ ଆତ୍ମା ଦୂରରୁ ଦେଖିଲେ, ଏହି ବିପୁଳ ବ୍ୟୁହ ମଧ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ସାପ ଲୁଚିଛି, ଏହାର ପାଖ ବଡ଼ ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ପଦାତି ଓ ରଥମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଛି, ଏହି ବ୍ୟୁହ ବଡ଼ ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଛି।
ଵିନିର୍ଯଯୌ କେତୁମତା ରଥେନ ନରର୍ଷଭଃ ଶ୍ଵେତହଯେନ କାଲେ। ` ଜଯେ ଧୃତଃ ଶତ୍ରୁଵରୂଥିନୀନାଂ ଯଥା ସୁରେନ୍ଦ୍ରୋଽସୁରଵାହିନୀନାମ୍
ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଶ୍ୱେତ ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଟାଣାଯାଉଥିବା, ଚିହ୍ନିତ ପତାକା ଥିବା ରଥରେ, ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଯାଇଲେ; ଶତ୍ରୁ ସେନାକୁ ଜୟ କରିବାକୁ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ କରିଥିଲେ, ଯେପରିକି ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଅସୁର ସେନାକୁ ନେତୃତ୍ୱ କରିଥାଏ।
ନାରାଯଣେନେନ୍ଦ୍ର ଇଵାଭିଗୁପ୍ତଃ ଶଶୀଵ ସୂର୍ଯେଣ ସମେଯିଵାନ୍ଯଥା । ତଥା ମହାତ୍ମା ସହ କେଶଵେନ ଵରୀଥିନୀନାଂ ପ୍ରମୁଖେ ରରାଜ
ନାରାୟଣଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ଯେପରି ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ଆଲୋକିତ କରେ, ସେହିପରି ମହାତ୍ମା, କେଶବଙ୍କ ସହିତ, ବିଶାଳ ସେନାର ଆଗରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ।
ସୋପସ୍କରଂ ସୋତ୍ତରବନ୍ଧୁରେଷଂ ଯତ୍ତଂ ଯଦୂନାମୃଷଭେଣ ସଙ୍ଖ୍ଯେ। କପିଧ୍ଵଜଂ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ରଥଂ ଵିଷେଦୁଃ ସହୈଵ ପୁତ୍ରୈସ୍ତଵ କୌରଵେଯାଃ
ଯଦୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ରଥ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପକରଣ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୂଭାରେ ସଜିତ, ମକଡ଼ ପତାକା ଦେଖି, ତୁମର କୌରବ ପୁତ୍ରମାନେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନମାନେ ଭୟରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହେଲେ।
ପ୍ରକଲ୍ପିତଂ ଗୁପ୍ତମୁଦାଯୁଧେନ କିରୀଟିନା ଲୋକମହାରଥେନ । ତଂ ଵ୍ଯୂହରାଜଂ ଦଦୃଶୁସ୍ତ୍ଵଦୀଯା- ଶ୍ଚତୁଶ୍ଚତୁର୍ଵ୍ଯାଲସହସ୍ରକୀର୍ଣମ୍
ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧିଥିବା, ଜଗତର ମହାରଥୀ, ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରଥର ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ; ତୁମର ଲୋକମାନେ ଦେଖିଲେ, ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଗଠନ, ଚାରି ହଜାର ଭୟଙ୍କର ସର୍ପ ଦ୍ୱାରା ଭରିଥିଲା।
ଯଥୈଵ ପୂର୍ଵେଽହନି ଧର୍ମରାଜ୍ଞା ଵ୍ଯୂହଃ କୃତଃ କୌରଵସତ୍ତମେନ। ଯଥା ନ ଭୂତୋ ଭୁଵି ମାନୁଷେଷୁ ନ ଦୃଷ୍ଟପୂର୍ଵୋ ନ ଚ ସଂଶ୍ରୁତଶ୍ଚ
ଯେପରି ପୂର୍ବ ଦିନରେ ଧର୍ମରାଜ, କୌରବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଯୁଦ୍ଧ ଗଠନ କରିଥିଲେ, ସେପରି ଏହି ଗଠନ ଏପରି ଥିଲା, ଯାହା ପୃଥିବୀରେ ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ କେବେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିନଥିଲା, ନା ଶୁଣିଥିଲେ, ନା ଦେଖିଥିଲେ।
ତତୋ ଯଥାଦେଶମୁପେତ୍ଯ ତସ୍ଥୁଃ ପାଞ୍ଚାଲମୁଖ୍ଯାଃ ସହ ଚେଦିମୁଖ୍ଯୈଃ। ତତଃ ସମାଦେଶସମାହତାନି ଭେରୀସହସ୍ରାଣି ଵିନେଦୁରାଜୌ
ତାପରେ, ଆଜ୍ଞା ଅନୁଯାୟୀ, ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ଏବଂ ଚେଦିମାନଙ୍କ ସ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ସ୍ଥାନ ଗ୍ରହଣ କଲେ; ତାପରେ ରାଜାଙ୍କ ସେନାରେ ଆଜ୍ଞା ଅନୁଯାୟୀ ହଜାର ହଜାର ଢୋଲ ଚାଲିଗଲା।
ଶଙ୍ଖସ୍ଵନାସ୍ତୂର୍ଯରଵାଃ ପ୍ରଣେଦୁଃ ସର୍ଵେଷ୍ଵନୀକେଷୁ ସସିଂହନାଦାଃ। ତତଃ ସବାଣାନି ମହାସ୍ଵନାନି ଵିସ୍ଫାର୍ଯମାଣାନି ଧନୂଂଷି ଵୀରୈଃ
ସମସ୍ତ ସେନା ଭାଗରେ ଶଂଖ ଓ ତୁରୀର ଶବ୍ଦ, ସିଂହର ଦହାଡ଼ ଭଳି ପ୍ରତିଧ୍ୱନି କଲା; ତାପରେ, ବୀରମାନେ ଧନୁଷ ତାଣି, ତୀର ଛାଡ଼ି, ମହାଶବ୍ଦ କରିଲେ।
କ୍ଷଣେନ ଭେରୀପଣଵପ୍ରଣାଦା- ନନ୍ତର୍ଦଧୁଃ ଶଙ୍ଖମହାସ୍ଵନାଂଶ୍ଚ। ତଚ୍ଛଙ୍ଖଶବ୍ଦାଵୃତମନ୍ତରିକ୍ଷ- ମୁଦ୍ଧୂତଭୌମଦ୍ରୁତରେଣୁଜାଲମ୍
କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଢୋଲ ଓ ଝାଞ୍ଜର ଶବ୍ଦ, ଏବଂ ଶଂଖର ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲା; ଆକାଶ ଶଂଖ ଶବ୍ଦରେ ଭରିଗଲା, ଏବଂ ପୃଥିବୀରୁ ଉଡ଼ିଥିବା ଧୂଳି ମେଘ ଭଳି ଚାଲିଗଲା।
ମହାନୁଭାଵାଶ୍ଚ ତତଃ ପ୍ରକାଶ- ନାଲୋକ୍ଯ ଵୀରାଃ ସହସାଽଭିପେତୁଃ । ରଥୀ ରଥେନାଭିହତଃ ସସୂତଃ ପପାତ ସାଶ୍ଵଃ ସରଥଃ ସକେତୁଃ
ତାପରେ, ମହାନୁଭାବ ବୀରମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖି, ହଠାତ୍ ଆଗକୁ ଧାଉଥିଲେ; ଏକ ରଥୀ, ଅନ୍ୟ ରଥୀ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ସାରଥି, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଓ ପତାକା ସହିତ ପଡ଼ିଗଲେ।
ଗଜୋ ଗଜେନାଭିହତାଃ ପପାତ ପଦାତିନା ଚାଭିହତଃ ପଦାତିଃ। ଆଵର୍ତମାନାନ୍ଯଭିଵର୍ତମାନୈ- ର୍ଘୋରୀକୃତାନ୍ଯଦ୍ଭୁତଦର୍ଶନାନି
ଏକ ହାତୀ, ଅନ୍ୟ ହାତୀ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମିତ ହୋଇ ପଡ଼ିଗଲା; ଏକ ପଦାତି, ଅନ୍ୟ ପଦାତି ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମିତ ହୋଇ ପଡ଼ିଗଲା; ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ଓ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିବା ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଭୟଙ୍କର ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ କରିଦେଲେ।
ପ୍ରାସୈଶ୍ଚ ଖଙ୍ଗୈଶ୍ଚ ସମାହତାନି ସଦଶ୍ଵବୃନ୍ଦାନି ସଦଶ୍ଵବୃନ୍ଦୈଃ। ସୁଵର୍ଣତାରାଗଣଭୂଷିତାନି ସୂର୍ଯପ୍ରଭାଭାନି ଶରାଵରାଣି
ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ଦଳ, ବେଶି ତୀର ଓ ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମିତ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ତାରା ଦ୍ୱାରା ସଜିତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ଚମକୁଥିଲେ; ତାଙ୍କୁ ତୀରର ବର୍ଷା ପଡ଼ିଲା।
ଵିଦାର୍ଯମାଣାନି ପରଶ୍ଵଥୈଶ୍ଚ ପ୍ରାସୈଶ୍ଚ ସ୍ଵଙ୍ଗୈଶ୍ଚ ନିପେତୁରୁର୍ଵ୍ଯାମ୍। ଗଜୈର୍ଵିଷଣାପରଗାତ୍ରରୁଗ୍ଣାଃ କେଚିତ୍ସସୂତା ରଥିନଃ ପ୍ରପେତୁଃ
କୁହାଡ଼ି, ବେଶି ତୀର ଓ ନିଜ ଅଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଗଲେ; କିଛି ରଥୀ, ହାତୀର ଦାନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମିତ ହୋଇ, ସାରଥି ସହିତ ପଡ଼ିଗଲେ।
ଗଜର୍ଷଭାଶ୍ଚାପି ଜଗର୍ଷଭେଣ ନିପାତିତା ବାଣହତାଃ ପୃଥିଵ୍ଯାମ୍। ଗଜୌଘଵେଗୋଦ୍ଧତସାଦିତାନାଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିଷେଦୁଃ ସହସା ମନୁଷ୍ଯାଃ
ହାତୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଅନ୍ୟ ହାତୀ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମିତ ଓ ତୀର ଦ୍ୱାରା ପଡ଼ିଗଲେ, ପୃଥିବୀରେ ଶୟାନ ହେଲେ; ହାତୀ ସେନାର ତୀବ୍ର ଆକ୍ରମଣର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ହଠାତ୍ ଭୟଭିତ ହେଲେ।
ଆର୍ତସ୍ଵନଂ ସାଦିପଦାତିଯୂନାଂ ଵିଷାଣଗାତ୍ରାଵରତାଡିତାନାମ୍ । ସଂଭ୍ରାନ୍ତନାଗାଶ୍ଵରଥେ ମୁହୂର୍ତେ ମହାକ୍ଷଯେ ସାଦିପଦାତିଯୂନାମ୍
ଦାନ୍ତ ଓ ଅଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମିତ ହୋଇ ଘୋଡ଼ାସାରଥି ଓ ପଦାତିମାନଙ୍କର ତୀବ୍ର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଦେଖାଗଲା; ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥମାନେ ବଡ଼ ହାନିରେ ଅସ୍ଥିର ହେଲେ।
ମହାରଥୈଃ ସଂପରିଵାର୍ଯମାଣଂ ସଂଦୃଶ୍ଯ ଦୂରାତ୍କପିରାଜକେତୁମ୍ । ତଂ ପଞ୍ଚତାଲୋଚ୍ଛ୍ରିତତାଲକେତୁଃ ସଦଶ୍ଵଵେଗାଦ୍ଭୁତଵୀର୍ଯଯାନଃ
ମହାରଥୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିବା, ଦୂରରୁ ମକଡ଼ ରାଜାଙ୍କ ପତାକା ଦେଖି, ପଞ୍ଚ ତାଳ ପତାକା ଥିବା, ଅଦ୍ଭୁତ ଗତିରେ ତାଙ୍କ ତୀବ୍ର ଘୋଡ଼ାରେ ଚଢ଼ି, ଆଗକୁ ଆସିଲେ।
ମହାସ୍ତ୍ରବାଣାଶନିଦୀପ୍ତମନ୍ତଂ କିରୀଟିନଂ ଶାନ୍ତନଵୋଽଭ୍ଯଧାଵତ୍। ତଥୈଵ ଶକ୍ରପ୍ରତିମପ୍ରଭାଵ- ମିନ୍ଦ୍ରାତ୍ମଜଂ ଦ୍ରୋଣମୁଖା ଵିସସ୍ନୁଃ
ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧିଥିବା, ମହାସ୍ତ୍ର ଓ ତୀର ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ, ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଆକ୍ରମଣ କଲେ; ଏହିପରି ଇନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ଶକ୍ତି ଥିବା, ଦ୍ରୋଣ ଓ ତାଙ୍କ ଅନୁୟାୟୀମାନେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
କୃପଶ୍ଚ ଶଲ୍ଯଶ୍ଚ ଵିଵିଂଶତିଶ୍ଚ ଦୁର୍ଯୋଧନଃ ସୌମଦତ୍ତିଶ୍ଚ ରାଜନ୍। ତତୋ ରଥାନାଂ ପ୍ରମୁଖାଦୁପେତ୍ଯ ସର୍ଵାସ୍ତ୍ରିଵିତ୍କାଞ୍ଚନଚିତ୍ରଵର୍ମା
କୃପ, ଶଲ୍ୟ, ବିବିଂଶତି, ଦୁର୍ୟୋଧନ ଏବଂ ସୌମଦତ୍ତି, ରାଜା, ତାପରେ ତାଙ୍କର ରଥର ଆଗରେ ଆଗକୁ ଆସିଲେ; ସମସ୍ତେ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରବୀଣ ଏବଂ ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ଅଳଙ୍କୃତ କବଚ ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ଜଵେନ ଶୂରୋଽଭିସସାର ସର୍ଵାଂ- ସ୍ତାନର୍ଜୁନସ୍ଯାତ୍ମଭଵୋଽଭିମନ୍ଯୁଃ। ତେଷାଂ ମହାସ୍ତ୍ରାଣି ମହାରଥାନା- ମସହ୍ଯକର୍ମା ଵିନିହତ୍ଯ କାର୍ଷ୍ଣିଃ
ତୀବ୍ର ଗତିରେ, ଶୂର ଅଭିମନ୍ୟୁ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପୁତ୍ର, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ; ଏବଂ କୃଷ୍ଣ, ଅପରାଜିତ, ସେମାନଙ୍କ ମହାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ।