ଶ୍ରୁତାଯୁରମ୍ବଷ୍ଠପତିଶ୍ଚ ରାଜା ଵିନ୍ଦାନୁଵିନ୍ଦୌ ଚ ସୁଦକ୍ଷିଣଶ୍ଚ। ପ୍ରାଚ୍ଯାଶ୍ଚ ସୌଵୀରଗଣାଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ଵସାତଯଃ କ୍ଷୁଦ୍ରକମାଲଵାଶ୍ଚ
ଶ୍ରୁତାୟୁ, ଅମ୍ବଷ୍ଠମାନଙ୍କ ପତି, ରାଜା, ବିନ୍ଦ୍ୟ ଓ ଅନୁବିନ୍ଦ୍ୟ, ସୁଦକ୍ଷିଣ, ପୂର୍ବଦିଗର ସମସ୍ତ ସେନା, ସୌବୀର ଦଳ, ବସାତ, କ୍ଷୁଦ୍ରକ ଓ ମାଳବ ମାନେ—
କିରୀଟିନଂ ତ୍ଵରମାଣାଭିସ୍ରୁ- ର୍ନିଦେଶଗାଃ ଶାନ୍ତନଵସ୍ଯ ରାଜ୍ଞଃ। ତଂ ଵାଜିପାଦାତରଥୌଘଜାଲୈ- ରନେକସାହସ୍ରଶତୈର୍ଦଦର୍ଶ
ସେମାନେ ସମ୍ରାଟ୍ ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ରଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସରି, ମୁକୁଟଧାରୀଙ୍କୁ ଧରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ ଓ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ; ଏବଂ ସେ ଦେଖିଲେ, ଅନେକ ହଜାର ହସ୍ତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥର ଭିତରେ ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରିଛନ୍ତି।
କିରୀଟିନଂ ସଂପରିଵାର୍ଯମାଣଂ ଶିନେର୍ନପ୍ତା ଵାରଣଯୂଥପୈଶ୍ଚ। ତତସ୍ତୁ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାର୍ଜୁନଵାସୁଦେଵୌ ପଦାତିନାଗାଶ୍ଵରଥୈଃ ସମନ୍ତାତ୍
ମୁକୁଟଧାରୀଙ୍କୁ ଶିନିଙ୍କ ନାତି ଓ ହସ୍ତୀଦଳର ନାୟକମାନେ ଚାରିପାଖରୁ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି; ତାପରେ ଅର୍ଜୁନ ଓ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ପଦାତି, ହସ୍ତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି ବୋଲି ଦେଖିଲେ—
ଅଭିଦ୍ରୁତୌ ଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂ ଵରିଷ୍ଠୌ ଶିନିପ୍ରଵୀରୋଽଭିସସାର ତୂର୍ଣମ୍। ସ ତାନ୍ଯନୀକାନି ମହାଧନୁଷ୍ମାନ୍ ଶିନିପ୍ରଵୀରଃ ସହସାଽଭିପତ୍ଯ
ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶିନିଙ୍କ ପ୍ରବଳ ବଂଶଜ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଭାବେ ଆଗକୁ ଝପଟିଲେ; ସେ ମହାଧନୁର୍ଧର ଶିନିପୁତ୍ର ଏହି ସମସ୍ତ ସେନା ଉପରେ ହଠାତ୍ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ଚକାର ସାହାଯ୍ଯମଥାର୍ଜୁନସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଯଥା ଵୃତ୍ରନିଷୂଦନସ୍ଯ। ଵିଶୀର୍ଣନାଗାଶ୍ଵରଥଧ୍ଵଜୌଘଂ ଭୀଷ୍ମେଣ ଵିତ୍ରାସିତସର୍ଵଯୋଧମ୍
ତାପରେ ସେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କଲେ, ଯେପରି ବିଷ୍ଣୁ ବୃତ୍ର ନାଶକଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ; ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଭୟରେ ହସ୍ତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଓ ଧ୍ୱଜମାନେ ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧା ଭୟଭୀତ ହେଲେ।
ଯୁଧିଷ୍ଠିରାନୀକମଭିଦ୍ରଵନ୍ତଂ ପ୍ରୋଵାଚ ସଂଦୃଶ୍ଯ ଶିନିପ୍ରଵୀରଃ । କ୍ଵ କ୍ଷତ୍ରିଯା ଯାସ୍ଯଥ ନୈଷ ଧର୍ମଃ ସତାଂ ପୁରସ୍ତାତ୍କଥିତଃ ପୁରାଣୈଃ
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସେନା ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିବା ଦେଖି, ଶିନିଙ୍କ ପ୍ରବଳ ବଂଶଜ କହିଲେ: 'ହେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ, କେଉଁଠି ଯାଉଛ? ଏହା ସତ୍ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ପୁରୁଣା ଧର୍ମ ନୁହେଁ, ପୂର୍ବଜମାନେ ଯେଉଁଥିରେ କଥା ହୋଇଛି।'
ମା ସ୍ଵାଂ ପ୍ରତିଜ୍ଞାଂ ତ୍ଯଜତ ପ୍ରଵୀରାଃ ସ୍ଵଂ ଵୀରଧର୍ମଂ ପରିପାଲଯଧ୍ଵମ୍। ତାନ୍ଵାସଵାନନ୍ତରଜୋ ନିଶାମ୍ଯ ନରେନ୍ଦ୍ରମୁଖ୍ଯାନ୍ଦ୍ରଵତଃ ସମନ୍ତାତ୍
'ହେ ବୀରମାନେ, ତୁମେ ତୁମର ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଛାଡ଼ିବେ ନାହିଁ; ତୁମର ବୀରଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କର।' ଏହା ଶୁଣି, ଅନନ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ର, ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଚାରିପାଖରୁ ପଳାଉଥିବା ଦେଖି—
ପାର୍ଥସ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟଵା ମୃଦୁଯୁଦ୍ଧାତାଂ ଚ ଭୀଷ୍ମଂ ଚ ସଙ୍ଖ୍ଯେ ସମୁଦୀର୍ଯମାଣମ୍। ଅମୃଷ୍ଯମାଣଃ ସ ତତୋ ମହାତ୍ମା ଯଶସ୍ଵିନଂ ସର୍ଵଦଶାର୍ହଭର୍ତା
ପାର୍ଥଙ୍କ ସାନ୍ତ୍ ଯୁଦ୍ଧ ଓ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଉତ୍ସାହିତ କରାଯାଉଥିବା ଦେଖି, ସେ ମହାତ୍ମା, ଦଶାର୍ହମାନଙ୍କ ପ୍ରଶଂସିତ ପ୍ରଭୁ, ଏହା ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ—
ଉଵାଚ ଶୈନେଯମଭିପ୍ରଶଂସନ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କୁରୂନାପତତଃ ସମଗ୍ରାନ୍। ଯେ ଯାନ୍ତି ତେ ଯାନ୍ତୁ ଶିନିପ୍ରଵୀର ଯେଽପି ସ୍ଥିତାଃ ସାତ୍ଵତ ତେଽପି ଯାନ୍ତୁ
କୌରବମାନେ ସମସ୍ତେ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିବା ଦେଖି, ସେ ଶିନିଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି କହିଲେ: 'ଯେଉଁମାନେ ଯାଉଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଯାଉନ୍ତୁ, ହେ ଶିନିବୀର; ଯେଉଁମାନେ ରହିଛନ୍ତି, ହେ ସାତ୍ୱତ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାଉନ୍ତୁ!'
ଭୀଷ୍ମଂ ରଥାତ୍ପଶ୍ଯ ନିପାତ୍ଯମାନଂ ଦ୍ରୋଣଂ ଚ ସଙ୍ଖ୍ଯେ ସଗଣଂ ମଯାଽଦ୍ଯ। ନ ସାରଥେଃ ସାତ୍ଵତ କୌରଵାଣାଂ କ୍ରୁଦ୍ଧସ୍ଯ ମୁଚ୍ଯେତ ରଣେଽଦ୍ଯ କଶ୍ଚିତ୍
'ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ରଥରୁ ଫେଲାଯାଉଥିବା ଦେଖ, ଏବଂ ଡ୍ରୋଣଙ୍କୁ ସେନା ସହିତ ଆଜି ମୋ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେଖ; ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ, ଯଦି ମୁଁ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେଉଛି, କୌରବମାନେ ଯେଉଁମାନେ ସାରଥି ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଆଜି ମୋ ହାତରୁ ବଞ୍ଚିପାରିବେ ନାହିଁ, ହେ ସାତ୍ୱତ!'
ତସ୍ମାଦହଂ ଗୃହ୍ଯ ରଥାଙ୍ଗମୁଗ୍ରଂ ପ୍ରାଣଂ ହରିଷ୍ଯାମି ମହାଵ୍ରତସ୍ଯ। ନିହତ୍ଯ ଭୀଷ୍ମଂ ସଗଣଂ ତଥାଜୌ ଦ୍ରୋଣଂ ଚ ଶୈନେଯ ରଥପ୍ରଵୀରୌ
'ସେଇପାଇଁ ମୁଁ ଭୟଙ୍କର ରଥଚକ୍ର ଧରି, ସେ ମହାବ୍ରତୀଙ୍କ ପ୍ରାଣ ନେଇଦେବି; ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ସେନା ସହିତ ଓ ଡ୍ରୋଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ, ହେ ଶିନିପୁତ୍ର, ସେମାନେ ରଥଯୋଦ୍ଧା ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ—
ସଂପାଦଯିଷ୍ଯାମ୍ଯହମଦ୍ଯ ହୃଷ୍ଟଃ
'ମୁଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଆଜି ଆନନ୍ଦରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେବି!'
ଇତୀଦମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ମହାନୁଭାଵଃ ସସ୍ମାର ଚକ୍ରଂ ନିଶିତଂ ପୁରାଣମ୍। ସୁଦର୍ଶନଂ ଚିନ୍ତିତମାତ୍ରମେଵ ତସ୍ଯାଗ୍ରହସ୍ତଂ ସ୍ଵଯମାରୁରୋହ
ଏପରି କହି, ସେ ମହାନୁଭାବ ପୁରୁଣା, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ରକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ; ଏହି ଚକ୍ର ଭାବିଲେ ମାତ୍ର ତାଙ୍କର ହାତରେ ଆସିଗଲା।
ତଚ୍ଚକ୍ରପଦ୍ମଂ ପ୍ରଗୃହୀତମାଜୌ ରରାଜ ନାରାଯଣବାହୁନାଲମ୍। ଯଥାଦିପଦ୍ମଂ ତରୁଣାର୍କଵର୍ଣଂ ରରାଜ ନାରାଯଣନାଭିଜାତମକ୍
ଯୁଦ୍ଧରେ ନାରାୟଣଙ୍କ ପ୍ରବଳ ବାହୁରେ ଧରାଯାଇଥିବା ସେଇ ଚକ୍ର ରବିକିରଣର ରଙ୍ଗରେ ତରୁଣ ପଦ୍ମପରି ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ ଲାଗୁଥିଲା; ଯେପରି ନାରାୟଣଙ୍କ ନାଭିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ପଦ୍ମ ତରୁଣ ସୂର୍ଯ୍ୟର ରଙ୍ଗରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଲାଗେ।
ତତ୍କୃଷ୍ଣକୋପୋଦଯସୂର୍ଯବୁଦ୍ଧଂ କ୍ଷୁରାନ୍ତତୀକ୍ଷ୍ଣାଗ୍ରସୁଜାତପତ୍ରମ୍। ତେସ୍ଯୈଵ ଦେହୋରୁସରଃପ୍ରରୂଢଂ ରରାଜ ନାରାଯଣବାହୁନାଲମ୍
କୃଷ୍ଣଙ୍କ କ୍ରୋଧରେ ଜ୍ୱଳିଥିବା, କ୍ଷୁରପରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଧାର ଓ ସୁନ୍ଦର ପଙ୍ଖୁଡ଼ିଥିବା ସେ ଚକ୍ର, ତାଙ୍କର ଦେହର ବିଶାଳ ହ୍ରଦରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ନାରାୟଣଙ୍କ ପ୍ରବଳ ବାହୁରେ ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ ଲାଗୁଥିଲା।
ଵେଗେନ କୃଷ୍ମଃ ପ୍ରସସାର ଭୀଷ୍ମମ୍
ତାପରେ କୃଷ୍ଣ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଭାବେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଦିଗରେ ଧାଉଥିଲେ।
ଘନୋ ଯଥା ଖେ ତଡିତାଵନଦ୍ଧଃ
ଯେପରି ଆକାଶରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ବନ୍ଧ ମେଘ ଦେଖାଯାଏ।
ତମାତ୍ତଚକ୍ରଂ ପ୍ରଣଦନ୍ତମୁଚ୍ଚୈଃ କ୍ରୁଦ୍ଧଂ ମହେନ୍ଦ୍ରାଵରଜଂ ସମୀକ୍ଷ୍ଯ । ସର୍ଵାଣି ଭୂତାନି ଭୃଶଂ ଵିନେଦୁଃ କ୍ଷଯଂ କୁରୂଣାମିଵ ଚିନ୍ତଯିତ୍ଵା
ଚକ୍ର ଧାରଣ କରି, ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା, କ୍ରୋଧିତ ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭାଇଙ୍କୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଭୟରେ ବିଲାପ କଲେ, କୌରବମାନେ ନାଶ ହେବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି ବୋଲି ଭାବି।
ସ ଵାସୁଦେଵଃ ପ୍ରଗୃହୀତଚକ୍ରଃ ସଂଵର୍ତଯିଷ୍ଯନ୍ନିଵ ସର୍ଵଲୋକମ୍। ଅଭ୍ଯୁତ୍ପତଁଲ୍ଲୋକଗୁରୁର୍ବଭାସେ ଭୂତାନି ଧକ୍ଷ୍ଯନ୍ନିଵ ଧୂମକେତୁଃ
ବାସୁଦେବ ଚକ୍ର ଧରି ଏମିତି ଉଜ୍ୱଳ ହେଲେ, ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ନଶ୍ଟ କରିଦେବେ ଭଳି ଲାଗିଲା। ସେ ଜଗତର ଗୁରୁ ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିଯାଇଲେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ଜଳାଇଦେବାକୁ ଯାଉଥିବା ଧୂମକେତୁ ପରି ଦେଖାଗଲେ।
ଗୋଵିନ୍ଦମାଜାଵଵିମୂଢଚେତାଃ
ଯୁଦ୍ଧରେ ମନ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ଉପରେ ଧାଉଥିଲେ।
ଏହ୍ଯେହି ଦେଵେଶ ଜଗନ୍ନିଵାସ ନମୋସ୍ତୁ ତେ ମାଧଵ ଚକ୍ରପାଣେ। ପ୍ରସହ୍ଯ ମାଂ ପାତଯ ଲୋକନାଥ ରଥୋତ୍ତମାତ୍ସର୍ଵଶରଣ୍ଯ ସଙ୍ଖ୍ଯେ
ଆସନ୍ତୁ, ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ଠାକୁର, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆଶ୍ରୟ! ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ, ମାଧବ, ଚକ୍ରଧାରୀ। ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ, ଆପଣ ମୋତେ ଜୋରକରି ଏହି ଉତ୍ତମ ରଥରୁ ଫେଙ୍ଗିଦିଅନ୍ତୁ, ଯେଉଁଠି ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ।
ତ୍ଵଯା ହତସ୍ଯାପି ମମାଽଦ୍ଯ କୃଷ୍ଣ ଶ୍ରେଯଃ ପରିସ୍ମିନ୍ନିହ ଚୈଵ ଲୋକେ। ସଂଭାଵିତୋଽସ୍ମ୍ଯନ୍ଧକଵୃଷ୍ଣିନାଥ ଲୋକୈସ୍ତ୍ରିଭିର୍ଵୀର ତଵାଭିଯାନାତ୍
କୃଷ୍ଣ, ଆଜି ଆପଣ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ମରିଗଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକରେ ମୋ ପାଇଁ ଭଲ ହେବ। ଆପଣ, ଅନ୍ଧକ ଓ ବୃଷ୍ଣି ଜାତିର ନାଥ, ଆପଣଙ୍କ ଆକ୍ରମଣ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଏହି ତିନି ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହେଲି।
ରଥାଦଵପ୍ଲୁତ୍ଯ ତତସ୍ତ୍ଵରାଵାନ୍ ପାର୍ଥୋଽପ୍ଯନୁଦ୍ରୁତ୍ଯ ଯଦୁପ୍ରଵୀରମ୍। ଜଗ୍ରାହ ପୀନୋତ୍ତମଲମ୍ବବାହୁଂ ବାହ୍ଵୋର୍ହରିଂ ଵ୍ଯାଯତପୀନବାହୁଃ
ତାପରେ, ତୁରନ୍ତ ରଥରୁ ଝାପି ପଡ଼ି, ଅର୍ଜୁନ ଯଦୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହରିଙ୍କୁ ଧାଉଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ମଜବୁତ, ଲମ୍ବା ଓ ମୋଟା ବାହୁକୁ ନିଜ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁରେ ଧରିଲେ।
ନିଗୃହ୍ଯମଣାଶ୍ଚ ତଦାଽଽଦିଦେଵୋ ଭୃଶ ସରୋଷଃ କିଲ ନାମ ଯୋଗୀ । ଆଦାଯ ଵେଗେନ ଜଗାମ ଵିଷ୍ଣୁ- ର୍ଜିଷ୍ଣୁଂ ମହାଵାତ ଇଵୈକଵୃକ୍ଷମ୍
ସେ ସମୟରେ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଟକାଯାଇଥିବା, ଏହି ମହାଦେବ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଭରିଥିଲେ। ବେଗରେ ଚାଲି, ବିଷ୍ଣୁ ଯେପରି ଯୋଗୀ ଭଳି ଜିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଧାଉଥିଲେ, ଏକ ମହାବାତାସ ଯେପରି ଏକା ଗଛକୁ ଉଡ଼ିଯାଏ।
ପାର୍ଥସ୍ତୁ ଵିଷ୍ଟଭ୍ଯ ବଲେନ ପାଦୌ ଭୀଷ୍ମାନ୍ତିକଂ ତୂର୍ଣମଭିଦ୍ରଵନ୍ତମ୍। ବଲାନ୍ନିଜଗ୍ରାହ ହରିଂ କିରୀଟୀ ପଦେଽଥ ରାଜନ୍ଦଶମେ କଥଂଚିତ୍
ଅର୍ଜୁନ ନିଜ ପାଦକୁ ଶକ୍ତିରେ ଭଲଭାବେ ଭିତି କରି, ହରିଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ତାରେ ଧରିଲେ, ଯେଉଁଠି ସେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଦିଗକୁ ତୁରନ୍ତ ଧାଉଥିଲେ। ରାଜା, ଦଶମ ପଦକୁ ଯାଇ ଅର୍ଜୁନ କିଛିପରି ତାଙ୍କୁ ଧରିପାରିଲେ।
ଅଵସ୍ଥିତଂ ଚ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ କୃଷ୍ଣଂ ପ୍ରୀତୋଽର୍ଜୁନଃ କାଞ୍ଚନଚିତ୍ରମାଲୀ। ଉଵାଚ କୋପେ ପ୍ରତିସଂହରେତି ଗତିର୍ଭଵାନ୍କେଶଵ ପାଣ୍ଡଵାନାମ୍
ସୁନ୍ଦର ସୁନା ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା ଅର୍ଜୁନ, ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଣ୍ଡବତ୍ କରି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ସେ ଖୁସି ଓ କ୍ରୋଧ ଭିତରେ କହିଲେ: 'କେଶବ, ଆପଣ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ, ଦୟାକରି ଏହି କ୍ରୋଧକୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ।'
ନ ହାସ୍ଯତେ କର୍ମ ଯଥାପ୍ରତିଜ୍ଞଂ ପୁତ୍ରୈଃ ଶପେ କେଶଵ ସୋଦରୈଶ୍ଚ । ଅନ୍ତଂ କରିଷ୍ଯାମି ଯଥା କୁରୂଣାଂ ତ୍ଵଯାଽହମିନ୍ଦ୍ରାନୁଜସଂପ୍ରଯୁକ୍ତଃ
କେଶବ, ଯେପରି ମୁଁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଛି, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କେବେ ବିଫଳ ହେବ ନାହିଁ। ମୁଁ ମୋ ପୁଅ ଓ ଭାଇମାନଙ୍କ ନାମରେ ଶପଥ ନେଉଛି। ଆପଣ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭାଇ, ମୋତେ ସହାୟ କରି, ମୁଁ କୁରୁମାନେଙ୍କର ସମାପ୍ତି କରିଦେବି।
ତତଃ ପ୍ରତିଜ୍ଞାଂ ସମଯଂ ଚ ତସ୍ଯ ଜନାର୍ଦନଃ ପ୍ରୀତମନା ନିଶମ୍ଯ। ସ୍ଥିତଃ ପ୍ରିଯେ କୌରଵସତ୍ତମସ୍ଯ ରଥଂ ସଚକ୍ରଃ ପୁନରାରୁରୋହ
ତାପରେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ତାଙ୍କର ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଓ ଶପଥ ଶୁଣି, ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ, ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ କୌରବଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ପାଖରେ ଦଢ଼ ହେଲେ ଏବଂ ଚକ୍ର ସହିତ ପୁଣି ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ।
ତତଃ ପ୍ରତିଜ୍ଞାଂ ସମଵାପ୍ଯ ଭୀଷ୍ମଃ କୃତାଞ୍ଚଲିଃ ସ୍ତୁତ୍ଯମଥାକରୋଦ୍ଵୈ । ତ୍ରୈଵିକ୍ରମେ ଯସ୍ଯ ଵପୁର୍ବଭାସେ ତଥୈଵ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁ ସମୁଞ୍ଜ୍ଵଲନ୍ତମ୍
ତାପରେ ଭୀଷ୍ମ, ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ କରି, ହାତ ଜୋଡ଼ି ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ ତାଙ୍କୁ ଏମିତି ଉଜ୍ୱଳ ଦେଖିଲେ, ଯେପରି ତିନିଟି ପଦକ୍ରମରେ ତାଙ୍କର ରୂପ ଚମକିଥିଲା।
ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ଶଙ୍ଖଂ ଦ୍ଵିଷତାକଂ ନିହନ୍ତା ସ ତାନଭୂଷୂନ୍ପୁନରାଦଦାନଃ । ଭୀଷ୍ମଂ ଶରୈଃ ସଂପରିଵାର୍ଯ ସଙ୍ଖ୍ଯେ ଚିଚ୍ଛେଦ ଭୂରିଶ୍ରଵସଶ୍ଚ ଚାପମ୍
ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ନାଶକ ତାଙ୍କର ଶଂଖ ଧରି, ପୁଣି ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇଲେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ବାଣରେ ଘେରି, ଭୂରିଶ୍ରବାସଙ୍କ ଧନୁଷକୁ କାଟିଦେଲେ।