ତତୋ ଦ୍ରୋଣଵଧଃ ପର୍ଵ ଵିଜ୍ଞେଯଂ ଲୋମହର୍ଷଣମ୍। ମୋକ୍ଷୋ ନାରାଯଣାସ୍ତ୍ରସ୍ଯ ପର୍ଵାନନ୍ତରମୁଚ୍ଯତେ
ତାପରେ ଦ୍ରୋଣ ବଧ ପର୍ବ, ଯାହା ଶୁଣିଲେ ଦେହର ରୋମ ଖଡ଼ିଯାଏ; ପରେ ନାରାୟଣାସ୍ତ୍ର ମୁକ୍ତି ପର୍ବ ଅଛି।
କର୍ଣପର୍ଵ ତତୋ ଜ୍ଞେଯଂ ଶଲ୍ଯପର୍ଵ ତତଃ ପରମ୍। ହ୍ରଦପ୍ରଵେଶନଂ ପର୍ଵ ଗଦାଯୁଦ୍ଧମତଃ ପରମ୍
ତାପରେ କର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବ, ପରେ ଶଲ୍ୟ ପର୍ବ, ହ୍ରଦ ପ୍ରବେଶ ପର୍ବ ଓ ପରେ ଗଦାଯୁଦ୍ଧ ପର୍ବ ଅଛି।
ସାରସ୍ଵତଂ ତତଃ ପର୍ଵ ତୀର୍ଥଵଂଶାନୁକୀର୍ତନମ୍। ଅତ ଊର୍ଧ୍ଵଂ ସୁବୀଭତ୍ସଂ ପର୍ଵ ସୌପ୍ତିକମୁଚ୍ଯତେ
ତାପରେ ସାରସ୍ୱତ ପର୍ବ, ତୀର୍ଥ ଓ ବଂଶ ବର୍ଣ୍ଣନା, ପରେ ଭୟଙ୍କର ସୌପ୍ତିକ ପର୍ବ ଅଛି।
ଐଷୀକଂ ପର୍ଵ ଚୋଦ୍ଦିଷ୍ଟମତ ଊର୍ଧ୍ଵଂ ସୁଦାରୁଣମ୍। ଜଲପ୍ରଦାନିକଂ ପର୍ଵ ସ୍ତ୍ରୀଵିଲାପସ୍ତତଃ ପରମ୍
ତାପରେ ଐଷୀକ ପର୍ବ, ପରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ସୁଦାରୁଣ ପର୍ବ, ଜଳ ଦାନ ପର୍ବ ଓ ପରେ ଜନାନୀମାନଙ୍କ ବିଳାପ ଅଛି।
ଶ୍ରାଦ୍ଧପର୍ଵ ତତୋ ଜ୍ଞେଯଂ କୁରୂଣାମୌର୍ଧ୍ଵଦେହିକମ୍। ଚାର୍ଵାକନିଗ୍ରହଃ ପର୍ଵ ରକ୍ଷସୋ ବ୍ରହ୍ମରୂପିଣଃ
ତାପରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପର୍ବ, କୁରୁମାନଙ୍କ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଦେହିକ କ୍ରିୟା, ଚାର୍ବାକ ନିଗ୍ରହ ପର୍ବ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପୀ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ବିଧ୍ୱଂସ ଅଛି।
ଆଭିଷେଚନିକଂ ପର୍ଵ ଧର୍ମରାଜସର୍ଯ ଧୀମତଃ। ପ୍ରଵିଭାଗୋ ଗୃହାଣାଂ ଚ ପର୍ଵୋକ୍ତଂ ତଦନନ୍ତରମ୍
ତାପରେ ଅଭିଷେଚନିକ ପର୍ବ, ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ ଓ ପରେ ଘର ବଣ୍ଟନ ପର୍ବ ଅଛି।
ଶାନ୍ତିପର୍ଵ ତତୋ ଯତ୍ର ରାଜଧର୍ମାନୁଶାସନମ୍। ଆପଦ୍ଧର୍ମଶ୍ଚ ପର୍ଵୋକ୍ତଂ ମୋକ୍ଷଧର୍ମସ୍ତତଃ ପରମ୍
ତାପରେ ଶାନ୍ତି ପର୍ବ, ଯେଉଁଠାରେ ରାଜଧର୍ମ ଶିଖାଯାଏ, ଆପଦ୍ଧର୍ମ ପର୍ବ ଓ ପରେ ମୋକ୍ଷଧର୍ମ ପର୍ବ ଅଛି।
ଶୁକପ୍ରଶ୍ନାଭିଗମନଂ ବ୍ରହ୍ମପ୍ରଶ୍ନାନୁଶାସନମ୍। ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵଶ୍ଚ ଦୁର୍ଵାସଃସଂଵାଦଶ୍ଚୈଵ ମାଯଯା
ଏଠି ଶୁକଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ ଉପସ୍ଥାନ, ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରଶ୍ନ ଶିକ୍ଷା, ଦୁର୍ବାସାଙ୍କ ପ୍ରକଟ ଓ ମାୟା ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଅଛି।
ତତଃ ପର୍ଵ ପରିଜ୍ଞେଯମାନୁଶାସନିକଂ ପରମ୍। ସ୍ଵର୍ଗାରୋହଣିକଂ ଚୈଵ ତତୋ ଭୀଷ୍ମସ୍ଯ ଧୀମତଃ
ତାପରେ ଅନୁଶାସନିକ ପର୍ବ, ଯାହା ଉତ୍ତମ ଉପଦେଶ ଦେଇଥାଏ, ଏବଂ ତାପରେ ସ୍ୱର୍ଗାରୋହଣିକ ପର୍ବ ଓ ପୁନି ଧୀର ଭୀଷ୍ମଙ୍କ କଥା ଅଛି।
ପର୍ଵ ଚାଶ୍ରମଵାସାଖ୍ଯଂ ପୁତ୍ରଦର୍ଶନମେଵ ଚ। ନାରଦାଗମନଂ ପର୍ଵ ତତଃ ପରମିହୋଚ୍ଯତେ
ଏଠାରେ ଆଶ୍ରମବାସ ପର୍ବ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ପୁଅ ସମ୍ମିଳନ ଘଟେ; ତାପରେ ନାରଦଙ୍କ ଆଗମନ ପର୍ବ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
ମୌସଲଂ ପର୍ଵ ଚୋଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ତତୋ ଘୋରଂ ସୁଦାରୁଣମ୍। ମହାପ୍ରସ୍ଥାନିକଂ ପର୍ଵ ସ୍ଵର୍ଗାରୋହଣିକଂ ତତଃ
ମୌସଳ ପର୍ବ ଉଲ୍ଲେଖିତ, ତାପରେ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଅତି ଭୀଷଣ ମହାପ୍ରସ୍ଥାନିକ ପର୍ବ, ଏବଂ ତାପରେ ସ୍ୱର୍ଗାରୋହଣିକ ପର୍ବ।
ହରିଵଂଶସ୍ତତଃ ପର୍ଵ ପୁରାଣଂ ଖିଲସଂଜ୍ଞିତମ୍। ଵିଷ୍ଣୁପର୍ଵ ଶିଶୋଶ୍ଚର୍ଯା ଵିଷ୍ଣୋଃ କଂସଵଧସ୍ତଥା
ତାପରେ ହରିବଂଶ ପର୍ବ, ଯାହାକୁ ପୁରାଣର ଅନୁପୂରକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ବିଷ୍ଣୁ ପର୍ବ, ଶିଶୁଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ, ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଂସ ବଧ ଅଛି।
ଭଵିଷ୍ଯଂ ପର୍ଵ ଚାପ୍ଯୁକ୍ତଂ ଖିଲେଷ୍ଵେଵାଦ୍ଭୁତଂ ମହତ୍। ଏତତ୍ପର୍ଵଶତଂ ପୂର୍ଣଂ ଵ୍ଯାସେନୋକ୍ତଂ ମହାତ୍ମନା
ଭବିଷ୍ୟ ପର୍ବ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅନୁପୂରକ ମଧ୍ୟରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ, ଏକ ବଡ଼ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ପର୍ବ; ଏହିପରି ଶତ ପର୍ବକୁ ମହାତ୍ମା ବ୍ୟାସ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଛନ୍ତି।
ଯଥାଵତ୍ସୂତପୁତ୍ରେଣ ରୌମହର୍ଷଣିନା ତତଃ। ଉକ୍ତାନି ନୈମିଶାରଣ୍ଯେ ପର୍ଵାଣ୍ଯଷ୍ଟାଦଶୈଵ ତୁ
ଯେପରି ରୋମହର୍ଷଣଙ୍କ ପୁଅ ସୂତପୁତ୍ର ନୈମିଷାରଣ୍ୟରେ ଏହି ଅଠାର ପର୍ବକୁ ଠିକ୍ ଭାବରେ କହିଥିଲେ, ସେହିପରି ଏଠି ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
ସମାସୋ ଭାରତସ୍ଯାଯମତ୍ରୋକ୍ତଃ ପର୍ଵସଂଗ୍ରହଃ। ପୌଷ୍ଯଂ ପୌଲୋମମାସ୍ତୀକମାଦିରଂଶାଵତାରଣମ୍
ଏଠି ଭାରତର ସାରାଂଶ, ପର୍ବଗୁଡ଼ିକର ସଂଗ୍ରହ କୁହାଯାଇଛି: ପୌଷ୍ୟ, ପୌଲୋମ, ଆସ୍ତୀକ, ଆଦି, ଆଂଶାବତାରଣ।
ସଂଭଵୋ ଜତୁଵେଶ୍ମାଖ୍ଯଂ ହିଡିମ୍ବବକଯୋର୍ଵଧଃ। ତଥା ଚୈତ୍ରରଥଂ ଦେଵ୍ଯାଃ ପାଞ୍ଚାଲ୍ଯାଶ୍ଚ ସ୍ଵଯଂଵରଃ
ସମ୍ଭବ, ଲାକଡ଼ିଏଁ ଘର ପୋଡ଼ା, ହିଡିମ୍ବା ଓ ବକାଙ୍କ ବଧ, ଏହିପରି ଚୈତ୍ରରଥ ଏବଂ ପାଞ୍ଚାଳୀଙ୍କ ସ୍ୱୟଂବର ଅଛି।
କ୍ଷାତ୍ରଧର୍ମେଣ ନିର୍ଜିତ୍ଯ ତତୋ ଵୈଵାହିକଂ ସ୍ମୃତମ୍। ଵିଦୁରାଗମନଂ ଚୈଵ ରାଜ୍ଯଲାଭସ୍ତଥୈଵ ଚ
କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ଜିତିବା ପରେ ବିବାହ ପର୍ବ, ବିଦୁରଙ୍କ ଆଗମନ ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ଲାଭ ଉଲ୍ଲେଖିତ।
ଵନଵାସୋଽର୍ଜୁନସ୍ଯାପି ସୁଭଦ୍ରାହରଣଂ ତତଃ। ହରଣାହରଣଂ ଚୈଵ ଦହନଂ ଖାଣ୍ଡଵସ୍ଯ ଚ
ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ବନବାସ, ତାପରେ ସୁଭଦ୍ରା ହରଣ, ହରଣ ଓ ଆହରଣ, ଏବଂ ଖାଣ୍ଡବବନ ଦାହ ଅଛି।
ପୌଲୋମେ ଭୃଗୁଵଂଶସ୍ଯ ଵିସ୍ତାରଃ ପରିକୀର୍ତିତଃ। ଆସ୍ତୀକେ ସର୍ଵନାଗାନାଂ ଗରୁଡସ୍ଯ ଚ ସଂଭଵଃ
ପୌଲୋମ ପର୍ବରେ ଭୃଗୁ ବଂଶର ବିସ୍ତୃତ ବର୍ଣ୍ଣନା ଅଛି; ଆସ୍ତୀକ ପର୍ବରେ ସମସ୍ତ ନାଗ ଓ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଉଲ୍ଲେଖିତ।
କ୍ଷୀରୋଦମଥଂ ଚୈଵ ଜନ୍ମୋଚ୍ଚୈଃଶ୍ରଵସସ୍ତଥା। ଯଜତଃ ସର୍ପସତ୍ରେଣ ରାଜ୍ଞଃ ପାରିକ୍ଷିତସ୍ଯ ଚ
କ୍ଷୀରସାଗର ମଥନ, ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବାସଙ୍କ ଜନ୍ମ ଏବଂ ରାଜା ପାରୀକ୍ଷିତଙ୍କ ସର୍ପସତ୍ର ବଳି ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
କଥେଯମଭିନିର୍ଵୃତ୍ତା ଭାରତାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍। ଵିଵିଧାଃ ସଂଭଵା ରାଜ୍ଞାମୁକ୍ତାଃ ସଂଭଵପର୍ଵଣି
ଏହି କଥା ମହାତ୍ମା ଭାରତବଂଶୀମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ; ବିଭିନ୍ନ ରାଜାମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ସମ୍ଭବ ପର୍ବରେ କୁହାଯାଇଛି।
ଅନ୍ଯେଷାଂ ଚୈଵ ଶୂରାଣାମୃଷେର୍ଦ୍ଵୈପାଯନସ୍ଯ ଚ। ଅଂଶାଵତରଣଂ ଚାତ୍ର ଦେଵାନାଂ ପରିକୀର୍ତିତମ୍
ଅନ୍ୟ ଶୂରମାନେ, ଋଷି ବ୍ୟାସ ଏବଂ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଅଂଶାବତାରଣ ଏଠି ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖିତ।
ଦୈତ୍ଯାନାଂ ଦାନଵାନାଂ ଚ ଯକ୍ଷାଣାଂ ଚ ମହୌଜସାମ୍। ନାଗାନାମଥ ସର୍ପାଣାଂ ଗନ୍ଧର୍ଵାଣାଂ ପତତ୍ତ୍ରିଣାମ୍
ଦୈତ୍ୟ, ଦାନବ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯକ୍ଷ, ନାଗ, ସର୍ପ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଏବଂ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଏଠି ଦେଖାଯାଏ।
ଅନ୍ଯେଷାଂ ଚୈଵ ଭୂତାନାଂ ଵିଵିଧାନାଂ ସମୁଦ୍ଭଵଃ। ମହର୍ଷେରାଶ୍ରମପଦେ କଣ୍ଵସ୍ଯ ଚ ତପସ୍ଵିନଃ
ଅନ୍ୟ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଜୀବମାନଙ୍କ ଜନ୍ମ, ମହାର୍ଷି କଣ୍ବଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ।
ଶକୁନ୍ତଲାଯାଂ ଦୁଷ୍ଯନ୍ତାଦ୍ଭରତଶ୍ଚାପି ଜଜ୍ଞିଵାନ୍। ଯସ୍ଯ ଲୋକେଷୁ ନାମ୍ନେଦଂ ପ୍ରଥିତଂ ଭାରତଂ କୁଲମ୍
ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ଓ ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କଠାରୁ ଭରତଙ୍କ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା, ଯାହାଙ୍କ ନାମରେ ଏହି ଭାରତ ବଂଶ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇଛି।
ଵସୂନାଂ ପୁନରୁତ୍ପତ୍ତିର୍ଭାଗୀରଥ୍ଯାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍। ଶନ୍ତନୋର୍ଵେଶ୍ମନି ପୁନସ୍ତେଷାଂ ଚାରୋହଣଂ ଦିଵି
ଭାଗୀରଥୀ ନଦୀରେ ମହାତ୍ମା ବସୁମାନଙ୍କ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ଏବଂ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ଘରେ ତାଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି, ପରେ ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଥିଲେ।
ତେଜୋଂଶାନାଂ ଚ ସଂପାତୋ ଭୀଷ୍ମସ୍ଯାପ୍ଯତ୍ର ସଂଭଵଃ। ରାଜ୍ଯାନ୍ନିଵର୍ତନଂ ତସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯଵ୍ରତେ ସ୍ଥିତିଃ
ଶକ୍ତିର ଅଂଶମାନେ ଏକତ୍ର ହେବା, ଏଠି ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଜନ୍ମ, ସେମାନେ ରାଜ୍ୟ ଛାଡ଼ିବା ଓ ନିର୍ମଳ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ପାଳନ କରିଥିବା କଥା ଅଛି।
ପ୍ରତିଜ୍ଞାପାଲନଂ ଚୈଵ ରକ୍ଷା ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦସ୍ଯ ଚ। ହତେ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦେ ଚୈଵ ରକ୍ଷା ଭ୍ରାତୁର୍ଯଵୀଯସଃ
ସେ ଦେଇଥିବା ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପାଳନ, ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା, ଏବଂ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଥିବା କଥା ଅଛି।
ଵିଚିତ୍ରଵୀର୍ଯସ୍ଯ ତଥା ରାଜ୍ଯେ ସଂପ୍ରତିପାଦନମ୍। ଧର୍ମସ୍ଯ ନୃଷୁ ସଂଭୂତିରଣୀମାଣ୍ଡଵ୍ଯଶାପଜା
ଏହିପରି ଭାବେ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରେ ବସାଇବା, ଏବଂ ଅଣୀମାଣ୍ଡବ୍ୟଙ୍କ ଶାପରୁ ଧର୍ମର ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେବା କଥା ଅଛି।
କୃଷ୍ଣଦ୍ଵୈପାଯନାଚ୍ଚୈଵ ପ୍ରସୂତିର୍ଵରଦାନଜା। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ପାଣ୍ଡୋଶ୍ଚ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ଚ ସଂଭଵଃ
କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଆଶୀର୍ବାଦରୁ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ପାଣ୍ଡୁ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା କଥା ଅଛି।