ଘନୁଶ୍ଚିଚ୍ଛେଦ ଭୀଷ୍ମସ୍ଯ ନଵଭିର୍ଦଶଧା ଶରୈଃ । ସଂଧାଯ ଵିଶିଖଂ ଚୈଵ ଶରଂ ଲୋମପ୍ରଵାହିନମ୍
ସେ ନଉଟି ତୀରରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଧନୁଷକୁ ଦଶ ଭାଗରେ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ । ତାପରେ ଏକ ଶୁଭ୍ର ପଙ୍କିରା ତୀର ଧନୁଷରେ ଲଗାଇଲେ ।
ଉନ୍ମମାଥ ତତସ୍ତାଲଂ ଧ୍ଵଜଶୀର୍ଷଂ ମହାତ୍ମନଃ । କେତୁଂ ନିପତିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭୀଷ୍ମସ୍ଯ ତନଯାସ୍ତଵ
ସେ ମହାତ୍ମା ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ରଥର ଉପର ଉଁଚା ପତାକାକୁ ତୀରରେ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ । ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ପତାକା ପଡ଼ିଯିବା ଦେଖି, ତୁମ ପୁଅମାନେ
ହତଂ ଭୀଷ୍ମମମନ୍ଯନ୍ତ ଶ୍ଵେତସ୍ଯ ଵଶମାଗତମ୍। ପାଣ୍ଡଵାଶ୍ଚାପି ସଂହୃଷ୍ଟା ଦଧ୍ମୁଃ ଶଙ୍ଖାନ୍ମୁଦା ଯୁତାଃ
ଭୀଷ୍ମ ମରିଗଲେ ଏବଂ ଶ୍ୱେତଙ୍କ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଆସିଗଲେ ବୋଲି ଭାବିଲେ । ପାଣ୍ଡବମାନେ ଖୁସି ହୋଇ ଆନନ୍ଦରେ ଶଂଖ ଦେଇଲେ ।
ଭୀଷ୍ମସ୍ଯ ପତିତଂ କେତୁଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାଲଂ ମହାତ୍ମନଃ । ତତୋ ଦୁର୍ଯୋଧନଃ କ୍ରୋଧାତ୍ସ୍ଵମନୀକମନୋଦଯତ୍
ମହାତ୍ମା ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ପତାକା ପଡ଼ିଯିବା ଦେଖି, ଦୁର୍ୟୋଧନ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ତାଙ୍କର ସେନାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ ।
ଯତ୍ତା ଭୀଷ୍ମଂ ପରୀପ୍ସଧ୍ଵଂ ରକ୍ଷମାଣାଃ ସମଂତତଃ। ମା ନଃ ପ୍ରପଶ୍ଯମାନାନାଂ ଶ୍ଵେତାନ୍ମୃତ୍ଯୁମଵାପ୍ସ୍ଯତି
ତୁମେମାନେ ସମସ୍ତେ ଚାରିପଟେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛ, ଆମେ ଦେଖୁଥିବା ସମୟରେ ଆମର ଧଳା ପତାକା ଧାରୀ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ଆସି ନେଉନାହିଁ।
ଭୀଷ୍ମଃ ଶାନ୍ତନଵଃ ଶୂରସ୍ତଥା ସତ୍ଯଂ ବ୍ରଵୀମି ଵଃ। ରାଜ୍ଞସ୍ତୁ ଵଚନଂ ଶ୍ରତ୍ଵା ତ୍ଵରମାଣା ମହାରଥାଃ
ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଦ୍ଧା—ଏହା ମୁଁ ତୁମେମାନଙ୍କୁ ସତ୍ୟ କହୁଛି। ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶ ଶୁଣି ବଡ଼ ରଥୀମାନେ ତୁରନ୍ତ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ବଲେନ ଚତୁରଙ୍ଗେଣ ଗାଙ୍ଗେଯପ୍ରନ୍ଵପାଲଯନ୍। ବାହ୍ଲୀକଃ କୃତଵର୍ମା ଚ ଶଲଃ ଶଲ୍ଯଶ୍ଚ ଭାରତ
ଚାରି ପ୍ରକାର ସେନା ନେଇ ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ରଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ ବାହ୍ଲୀକ, କୃତବର୍ମା, ଶଳ ଏବଂ ଶଲ୍ୟ।
ଜଲସନ୍ଧୋ ଵିକର୍ଣଶ୍ଚ ଚିତ୍ରସେନୋ ଵିଵିଂଶତିଃ। ତ୍ଵରମାଣାସ୍ତ୍ଵରାକାଲେ ପରିଵାର୍ଯ ସମଂତତଃ
ଜଳସନ୍ଧ, ବିକର୍ଣ୍ଣ, ଚିତ୍ରସେନ ଏବଂ ବିବିଂଶତି ମଧ୍ୟ ତୁରନ୍ତ ଏହି ସମୟରେ ସମସ୍ତେ ଚାରିପଟେ ଘେରି ନେଲେ।
ଶସ୍ତ୍ରଵୃଷ୍ଟିଂ ସୁତୁମୁଲାଂ ଶ୍ଵେତସ୍ଯୋପର୍ଯପାତଯନ୍। ତାନ୍କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ନିଶିତୈର୍ବାଣୈସ୍ତ୍ଵରମାଣୋ ମହାରଥଃ
ସେମାନେ ଶ୍ୱେତଙ୍କ ଉପରେ ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରବୃଷ୍ଟି କରିଲେ; କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସେ ବଡ଼ ରଥୀ ତିକ୍ତ ତୀରରେ ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଅଵାରଯଦମେଯାତ୍ମା ଦର୍ଶଯନ୍ପାଣିଲାଘଵମ୍ । ସ ନିଵାର୍ଯ ତୁ ତାନ୍ସର୍ଵାନ୍କେସରୀ କୁଞ୍ଜରାଵିଵ
ସେ ନିଜ ହାତର ଚାଳାକି ଦେଖାଇ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପଛେଇଲେ; ସିଂହ ଯେପରି ହାତୀମାନେକୁ ଫେରାଇ ଦେଉଛି, ସେମିତି।
ମହତା ଶରଵର୍ଷେଣ ଭୀଷ୍ମସ୍ଯ ଧନୁରାଚ୍ଛିନତ୍। ତତୋଽନ୍ଯଦ୍ଧନୁରାଦାଯ ଭୀଷ୍ମଃ ଶାନ୍ତନଵୋ ଯୁଧି
ବଡ଼ ତୀରବୃଷ୍ଟିରେ ସେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଧନୁଷ୍ୟ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ; ତାପରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ଆଉ ଏକ ଧନୁଷ୍ୟ ଧରିଲେ।
ଶ୍ଵେତଂ ଵିଵ୍ଯାଧ ରାଜେନ୍ଦ୍ର କଙ୍କପତ୍ରୈଃ ଶିତୈଃ ଶରୈଃ । ତତଃ ସେନାପତିଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଭୀଷ୍ମଂ ବହୁଭିରାଯସୈଃ
ରାଜା, ସେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କଙ୍କପତ୍ର ତୀରରେ ଶ୍ୱେତଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ତାପରେ କ୍ରୋଧିତ ସେନାପତି ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ବହୁତ ଲୋହା ତୀରରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
ଵିଵ୍ଯାଧ ସମରେ ରାଜନ୍ସର୍ଵଲୋକସ୍ଯ ପଶ୍ଯତଃ । ତତଃ ପ୍ରଵ୍ଯଥିତୋ ରାଜା ଭୀଷ୍ମଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନିଵାରିତମ୍
ସେ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ସାମ୍ନାରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ତାପରେ ରାଜା ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ରୋକାଯିବା ଦେଖି ବହୁତ ଅସ୍ଥିର ହେଲେ।
ପ୍ରଵୀରଂ ସର୍ଵଲୋକସ୍ଯ ଶ୍ଵେତେନ ଯୁଧି ଵୈ ତଦା। ନିଷ୍ଠାନକଶ୍ଚ ସୁମହାଂସ୍ତଵ ସୈନ୍ଯସ୍ଯ ଚାଭଵତ୍
ସମସ୍ତଙ୍କ ଦେଖାଗୋଟେ ଶ୍ୱେତ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ରୋକିଦେଲେ; ଏହାରେ ତୁମ ସେନାରେ ଭୟ ଓ ଅସ୍ଥିରତା ଛାଇଗଲା।
ତଂ ଵୀରଂ ଵାରିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶ୍ଵେତେନ ଶରଵିକ୍ଷତମ୍ । ହତଂ ଶ୍ଵେତେନ ମନ୍ଯନ୍ତେ ଶ୍ଵେତସ୍ଯ ଵଶମାଗତମ୍
ଶ୍ୱେତଙ୍କ ତୀରରେ ଆହତ ଓ ରୋକାଯାଇଥିବା ସେ ନାୟକଙ୍କୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତେ ଭାବିଲେ ଭୀଷ୍ମ ଶ୍ୱେତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହୋଇ ତାଙ୍କ ଅଧୀନକୁ ଆସିଗଲେ।
ତତଃ କ୍ରୋଧଵଶଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ ପିତା ଦେଵଵ୍ରତସ୍ତଵ । ଧ୍ଵଜମୁନ୍ମତିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାଂ ଚ ସେନାଂ ନିଵାରିତାମ୍
ତାପରେ ତୁମ ପିତା ଦେବବ୍ରତ କ୍ରୋଧରେ ଭରିଗଲେ; ତାଙ୍କ ପତାକା ଭାଙ୍ଗିଯିବା ଓ ସେନା ପଛେଇଯିବା ଦେଖି।
ଶ୍ଵେତଂ ପ୍ରତି ମହାରାଜ ଵ୍ଯସୃଜତ୍ପ୍ତାଯକାନ୍ବହୂନ୍ । ତାନାଵାର୍ଯ ରଣେ ଶ୍ଵେତୋ ଭୀଷ୍ମସ୍ଯ ରଥିନାଂ ଵରଃ
ହେ ମହାରାଜ, ସେ ଶ୍ୱେତଙ୍କ ଉପରେ ଅନେକ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ; କିନ୍ତୁ ଶ୍ୱେତ, ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ପଛେଇଦେଲେ।
ଧନୁଶ୍ଚିଚ୍ଛେଦ ଭଲ୍ଲେନ ପୁନରେଵ ପିତୁସ୍ତଵ। ଉତ୍ସୃଜ୍ଯ କାର୍ମୁକଂ ରାଜନ୍ଗାଙ୍ଗେଯଃ କ୍ରୋଧମୂର୍ଚ୍ଛିତଃ
ଶ୍ୱେତ ଏକ ଚୌଡ଼ା ତୀରରେ ତୁମ ପିତାଙ୍କ ଧନୁଷ୍ୟ ପୁଣି ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ; ତାପରେ, ରାଜା, ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର କ୍ରୋଧରେ ମତିହାରା ହୋଇ ଧନୁଷ୍ୟକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ଅନ୍ଯତ୍କାର୍ମୁକମାଦାଯ ଵିପୁଲଂ ବଲଵତ୍ତରମ୍। ତତ୍ର ସଂଧାଯ ଵିପୁଲାନ୍ଭଲ୍ଲାନ୍ସପ୍ତ ଶିଲାଶିତାନ୍
ସେ ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁଷ୍ୟ ନେଇ, ତାହାରେ ସାତଟି ଚୌଡ଼ା ପଥର ଧାର ତୀର ଲଗାଇଲେ।
ଚତୁର୍ଭିଶ୍ଚ ଜଘାନାଶ୍ଵାଞ୍ଶ୍ଵେତସ୍ଯ ପୃତନାପତେଃ । ଧ୍ଵଜଂ ଦ୍ଵାଭ୍ଯାଂ ତୁ ଚିଚ୍ଛେଦ ସପ୍ତମେନ ଚ ସାରଥେ
ସେ ଚାରିଟି ତୀରରେ ଶ୍ୱେତଙ୍କ ସେନାପତିଙ୍କ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ମାରିଦେଲେ; ଦୁଇଟି ତୀରରେ ପତାକାକୁ କାଟିଦେଲେ, ସପ୍ତମ ତୀରରେ ସାରଥିକୁ ମାରିଦେଲେ।
ଶିରଶ୍ଚିଚ୍ଛେଦ ଭଲ୍ଲେନ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧୋଽଲଘୁଵିକ୍ରମଃ । ହତାଶ୍ଵସୂତାତ୍ସୁ ରଥାଦଵପ୍ଲୁତ୍ଯ ମହାବଲଃ
ବଡ଼ କ୍ରୋଧରେ ଏବଂ ଅଦମ୍ୟ ଶକ୍ତିରେ, ସେ ଚୌଡ଼ା ତୀରରେ ଶ୍ୱେତଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ; ଘୋଡ଼ା ଓ ସାରଥି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବାରୁ, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଦ୍ଧା ରଥରୁ ଅବତରିଗଲେ।
ଅମର୍ଷଵଶମାପନ୍ନୋ ଵ୍ଯାକୁଲଃ ସମପଦ୍ଯତ । ଵିରଥଂ ରଥିନାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଶ୍ଵେତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପିତାମହଃ
କ୍ଷୁବ୍ଧ ହୋଇ ସେ ଅସ୍ଥିର ହେଲେ; ରଥ ହୀନ ହୋଇଥିବା ଶ୍ୱେତଙ୍କୁ, ଯିଏ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ, ଦେଖି ପିତାମହଙ୍କ ମନ ଦୁଃଖିତ ହେଲା।
ତାଡଯାମାସ ନିଶିତୈଃ ଶରସଙ୍ଘୈଃ ସମଂତତଃ । ସ ତାଡ୍ଯମାନଃ ସମରେ ଭୀଷ୍ମଚାପଚ୍ଯୁତୈଃ ଶରୈଃ
ସେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଧନୁରୁ ଛୁଟିଥିବା ବାଣରେ ସେ ଭଳିଭାବେ ଆହତ ହେଉଥିଲେ।
ସ୍ଵରଥେ ଧନୁରୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ଶକ୍ତିଂ ଜଗ୍ରାହ କାଞ୍ଚନୀମ୍ । ତତଃ ଶକ୍ତିଂ ରଣେ ଶ୍ଵେତୋ ଜଗ୍ରାହୋଗ୍ରଂ ମହାଭଯାମ୍
ନିଜ ରଥରେ ଧନୁକୁ ଛାଡ଼ି, ସେ ସୁନାର ଶକ୍ତି ଧରିଲେ। ତାପରେ, ଯୁଦ୍ଧମଞ୍ଚରେ ଶ୍ୱେତା ଏହି ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୟଭୀତିକର ଶକ୍ତିକୁ ଉଠାଇଲେ।
କାଲଦଣ୍ଡୋପମାଂ ଘୋରାଂ ମୃତ୍ଯୋର୍ଜିହ୍ଵାମେଵ ଶ୍ଵସନ୍ । ଅବ୍ରଵୀଚ୍ଚ ତଦା ଶ୍ଵେତୋ ଭୀଷ୍ମଂ ଶାନ୍ତନଵଂ ରଣେ
ସେଇ ଶକ୍ତି କାଳଦଣ୍ଡ ପରି ଭୟଙ୍କର ଓ ମୃତ୍ୟୁର ଜିହ୍ବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏହିପରି ଶକ୍ତିକୁ ହାତରେ ନେଇ, ଶ୍ୱେତା ଯୁଦ୍ଧରେ ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତିଷ୍ଠେଦାନୀଂ ସୁସଂରବ୍ଧଃ ପଶ୍ଯ ମାଂ ପୁରୁଷୋ ଭଵ। ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମହେଷ୍ଵାସୋ ଭୀଷ୍ମଂ ଯୁଧି ପରାକ୍ରମୀ
"ଏବେ ଦୃଢ଼ ହୋଇ ଦଢ଼ିଯାଅ, ମୋତେ ଦେଖ, ପୁରୁଷ ହୋଇ ଦଢ଼ିଥିବାକୁ ପ୍ରମାଣ କର।" ଏପରି କହି, ଶୂରବୀର ଧନୁର୍ଧର ଶ୍ୱେତା ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ।
ତତଃ ଶକ୍ତିମମେଯାତ୍ମା ଚିକ୍ଷେପ ଭୁଜଗୋପମାମ୍। ପାଣ୍ଡଵାର୍ଥେ ପରାକ୍ରାନ୍ତସ୍ତଵାନର୍ଥଂ ଚିକୀର୍ଷୁକଃ
ତାପରେ, ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶ୍ୱେତା ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏବଂ ତୁମ ନାଶ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସେଇ ସର୍ପପରି ଶକ୍ତିକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ହାହାକାରୋ ମହାନାସୀତ୍ପୁତ୍ରାଣାଂ ତେ ଵିଶାଂପତେ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶକ୍ତିଂ ମହାଘୋରାଂ ମୃତ୍ଯୋର୍ଦଣ୍ଡସମପ୍ରଭାମ୍
ହେ ରାଜା, ତୁମ ପୁଅମାନେ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁର ଦଣ୍ଡ ପରି ଉଜ୍ୱଳ ଶକ୍ତିକୁ ଦେଖି ବଡ଼ ଦୁଃଖର ଚିତ୍କାର କଲେ।
ଶ୍ଵେତସ୍ଯ କରନିର୍ମୁକ୍ତାଂ ନିର୍ମୁକ୍ତୋରଗସନ୍ନିଭାମ୍ । ଅପତତ୍ସହସା ରାଜନ୍ମହୋଲ୍କେଵ ନଭସ୍ତଲାତ୍
ଶ୍ୱେତାଙ୍କ ହାତରୁ ଛୁଟିଥିବା, ସର୍ପପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଏହି ଶକ୍ତି ହେଠାତ୍ ଆକାଶରୁ ବଡ଼ ଉଲ୍କା ପରି ପୃଥିବୀକୁ ଖସିପଡ଼ିଲା।
ଜ୍ଵଲନ୍ତୀମନ୍ତରିକ୍ଷେ ତାଂ ଜ୍ଵାଲାଭିରିଵ ସଂଵୃତାମ୍ । ଅସଂଭ୍ରାନ୍ତସ୍ତଦା ରାଜନ୍ପିତା ଦେଵଵ୍ରତସ୍ତଵ
ଏହି ଶକ୍ତି ଆକାଶରେ ଅଗ୍ନିପରି ଜଳୁଥିଲା, ଆଗୁନରେ ଢାକାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଦୃଶ୍ୟରେ ତୁମ ପିତା ଦେବବ୍ରତ ଅଚଳ ଓ ଅଭୟ ରହିଲେ।