ଚେଦିରାଜସ୍ତୁ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧୋ ବାହ୍ଲୀକଂ ନଵଭିଃ ଶରୈଃ । ଵିଵ୍ଯାଧ ସମରେ ତୂର୍ଣଂ ମତ୍ତୋ ମତ୍ତମିଵ ଦ୍ଵିପମ୍
ଚେଦିର ରାଜା କ୍ରୋଧରେ, ତୁରନ୍ତ ବାହ୍ଳୀକଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ନଉଟି ତୀରରେ ଆଘାତ କଲେ, ଯେପରି ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀ ଅନ୍ୟ ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀକୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ।
ତୌ ତତ୍ର ସମରେ କ୍ରୁଦ୍ଧୌ ନର୍ଦନ୍ତୌ ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ । ସମୀଯତୁଃ ସୁସଂକ୍ରୁଦ୍ଧାଵଙ୍ଗାରଵବୁଧାଵିଵ
ସେ ଦୁଇଜଣେ ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୋଧରେ, ପୁନିପୁନି ଦହାଡ଼ି, ଏକାପରେକି ଆସିଗଲେ, ଦୁଇଟି ଜ୍ୱଳନ୍ତ କୋହଳ ପରି।
ରାକ୍ଷସଂ ରୌଦ୍ରକର୍ମାଣଂ କ୍ରୂରକର୍ମା ଘଟୋତ୍କଚଃ । ଅଲମ୍ବୁସଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଦିଯାଦ୍ବଲଂ ଶକ୍ର ଇଵାହଵେ
ଘଟୋତ୍କଚ, ଭୟାନକ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା, ରାକ୍ଷସ ଅଲମ୍ବୁସାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ।
ଘଟୋତ୍କଚସ୍ତତଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ରାକ୍ଷସଂ ତଂ ମହାବଲମ୍ । ନଵତ୍ଯା ସାଯକୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈର୍ଦାରଯାମାସ ଭାରତ
ତାପରେ ଘଟୋତ୍କଚ କ୍ରୋଧରେ, ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସକୁ ନବେଟି ତୀରରେ ଆଘାତ କଲେ, ଓ ଭାରତବଂଶୀ।
ଅଲମ୍ବୁସସ୍ତୁ ସମରେ ଭୈମସେନିଂ ମହାବଲମ୍ । ବହୁଧା ଦାରଯାମାସ ଶରୈଃ ସନ୍ନତପର୍ଵଭିଃ
କିନ୍ତୁ ଅଲମ୍ବୁସା ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀମସେନଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଅନେକ ଭାବରେ ଶୁଣିଆ ତୀରରେ ଆଘାତ କଲେ।
ଵ୍ଯଭ୍ରାଜେତାଂ ତତସ୍ତୌ ତୁ ସଂଯୁଗେ ଶରଵିକ୍ଷତୌ। ଯଥା ଦେଵାସୁରେ ଯୁଦ୍ଧେ ବଲଶକ୍ରୌ ମହାବଲୌ
ତାପରେ ତୀରରେ ଆଘାତ ପାଇଥିବା ସେ ଦୁଇଜଣେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଇ ଦେଖାଗଲେ, ଯେପରି ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧରେ ବଳି ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଇଥିଲେ।
ଶିଖଣ୍ଡୀ ସମରେ ରାଜନ୍ଦ୍ରୌଣିମଭ୍ଯୁଦ୍ଯଯୌ ବଲୀ । ଅଶ୍ଵତ୍ଥାମା ତତଃ କ୍ରୁଦ୍ଦଃ ଶିଖଣ୍ଡିନମୁପସ୍ଥିତମ୍
ଯୁଦ୍ଧରେ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଡ୍ରୋଣଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ; ତାପରେ ଅଶ୍ୱଥ୍ଥାମା କ୍ରୋଧରେ ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସିଗଲେ।
ନାରାଚେନ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣେନ ଭୃଶଂ ଵିଦ୍ଧ୍ଵା ହ୍ଯକମ୍ପଯତ୍ । ଶିଖଣ୍ଡ୍ଯପି ତତୋ ରାଜନ୍ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରମତାଡଯତ୍
ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଇରନ ତୀରରେ ଭଳି ଆଘାତ କରି ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କୁ କମ୍ପିତ କରିଦେଲେ; କିନ୍ତୁ ତାପରେ ଶିଖଣ୍ଡୀ ମଧ୍ୟ ରାଜା ଡ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।
ସାଯକେନ ସୁପୀତେନ ତୀକ୍ଷ୍ଣେନ ନିଶିତେନ ଚ। ତୌ ଜଘ୍ନତୁସ୍ତଦାନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ଶରୈର୍ବହୁଵିଧୈର୍ମୃଧେ
ସୁନିଆଁ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ତିରିବା ତୀରରେ, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକାପରକୁ ବହୁ ପ୍ରକାର ତୀର ମାରି ଆଘାତ କରିଲେ।
ଭଗଦତ୍ତଂ ରଣେ ଶୂରଂ ଵିରାଟୋ ଵାହିନୀପତିଃ। ଅଭ୍ଯଯାତ୍ତ୍ଵରିତୋ ରାଜଂସ୍ତତୋ ଯୁଦ୍ଧମଵର୍ତତ
ବାହିନୀପତି ବିରାଟ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୂର ଭଗଦତ୍ତଙ୍କୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଭାବରେ ଆଗକୁ ଆସିଲେ, ରାଜା, ଏହା ପରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ଵିରାଟୋ ଭଗଦତ୍ତଂ ତୁ ଶରଵର୍ଷଣ ଭାରତ। ଅଭ୍ଯଵର୍ଷତ୍ସୁସଂକ୍ରୁଦ୍ଧୋ ମେଘୋ ଵୃଷ୍ଟ୍ଯା ଇଵାଚଲମ୍
ବିରାଟ, ଭଗଦତ୍ତଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ତୀରର ବର୍ଷା କରିଲେ, ଭାରତ, ଏହା ଏକ ମେଘ ମାଳା ରେ ପାହାଡ଼କୁ ବର୍ଷା କରିବା ପରି ଲାଗିଲା।
ଭଗଦତ୍ତସ୍ତତସ୍ତୂର୍ଣଂ ଵିରାଟଂ ପୃଥିଵୀପତିମ୍ । ଛାଦଯାମାସ ସମରେ ମେଘଃ ସୂର୍ଯମିଵୋଦିତମ୍
ଭଗଦତ୍ତ ତୁରନ୍ତ ବିରାଟ ରାଜାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୀରରେ ଢାକି ଦେଲେ, ଏହା ଏକ ମେଘ ଉଦୟ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଢାକି ଦେବା ପରି ଲାଗିଲା।
ବୃହତ୍କ୍ଷତ୍ରଂ ତୁ କୈକେଯଂ କୃପଃ ଶାରଦ୍ଵତୋ ଯଯୌ । ତଂ କୃପଃ ଶରଵର୍ଷେଣ ଚ୍ଛାଦଯାମାସ ଭାରତ
କୈକେୟର ବୃହତ୍କ୍ଷତ୍ରଙ୍କୁ କୃପ, ଶାରଦ୍ୱତଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଆଗକୁ ଆସିଲେ; କୃପ ତୀରର ବର୍ଷାରେ ତାଙ୍କୁ ଢାକି ଦେଲେ, ଭାରତ।
ଗୌତମଂ କୈକଯଃ କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ଶରଵୃଷ୍ଟ୍ଯାଽଭ୍ଯପୂରଯତ୍ । ତାଵନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ହଯାନ୍ହତ୍ଵା ଧନୁଶ୍ଛିତ୍ଵା ଚ ଭାରତ
କୈକେୟ କ୍ରୋଧରେ ଗୌତମଙ୍କୁ ତୀରର ବର୍ଷାରେ ଭରି ଦେଲେ; ଦୁଇଜଣ, ଏକାପରର ଘୋଡ଼ାମାନେ ମାରି ଦେଇ, ଧନୁଷ ଭଙ୍ଗ କରି, ଭାରତ—
ଵିରଥାଵସିଯୁଦ୍ଧାଯ ସମୀଯତୁରମର୍ଷଣୌ । ତଯୋସ୍ତଦଭଵଦ୍ଯୁଦ୍ଧଂ ଘୋରରୂପଂ ସୁଦାରୁଣମ୍
ରଥ ହାରାଇ ଦୁଇଜଣ ତଳବାର ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆଗକୁ ଆସିଲେ; ତାଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଏତେ ଭୟଙ୍କର ଓ ଦାରୁଣ ହେଲା।
ଦ୍ରୁପଦସ୍ତୁ ତତୋ ରାଜନ୍ସୈନ୍ଧଵଂ ଵୈ ଜଯଦ୍ରଥମ୍ । ଅଭ୍ଯୁଦ୍ଯଯୌ ହୃଷ୍ଟରୂପୋ ହୃଷ୍ଟରୂପଂ ପରଂତପଃ
ଏହା ପରେ, ରାଜା, ଶତ୍ରୁମାନେ ଭୟଭୀତ କରୁଥିବା ଦ୍ରୁପଦ ଆନନ୍ଦରେ ସାଇନ୍ଧବ ରାଜା ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କୁ ଆଗକୁ ଆସିଲେ, ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ହେଉଥିଲା।
ତତଃ ସୈନ୍ଧଵକୋ ରାଜା ଦ୍ରୁପଦଂ ଵିଶିଖୈସ୍ତ୍ରିଭିଃ । ତାଜଯାମାସ ସମରେ ସ ଚ ତଂ ପ୍ରତ୍ଯବିଧ୍ଯତ
ସାଇନ୍ଧବ ରାଜା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରରେ ତିନିଟି ତୀର ଦ୍ରୁପଦଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆଘାତ କରିଲେ, ଦ୍ରୁପଦ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଆଘାତ କରିଲେ।
ତଯୋସ୍ତଦଭଵଦ୍ଯୁଦ୍ଧଂ ଘୋରରୂପଂ ସୁଦାରୁଣମ୍ । ଈକ୍ଷଣପ୍ରୀତିଜନନଂ ଶୁକ୍ରାଙ୍ଗରକଯୋରିଵ
ତାଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଏତେ ଭୟଙ୍କର ଓ ଦାରୁଣ ହେଲା, ଦେଖିବାକୁ ଦର୍ଶକମାନେ ଖୁସି ହେଲେ, ଏହା ଶୁକ୍ର ଓ ମଙ୍ଗଳ ଗ୍ରହର ଯୁଗମ ପରି ଲାଗିଲା।
ଵିକର୍ଣସ୍ତୁ ସୁତସ୍ତୁଭ୍ଯଂ ସୁତସୋମଂ ମହାବଲମ୍ । ଅଭ୍ଯଯାଞ୍ଜଵନୈରଶ୍ଵୈସ୍ତତୋ ଯୁଦ୍ଧମଵର୍ତତ
ତୁମର ପୁତ୍ର ବିକର୍ଣ୍ଣ ତୀବ୍ର ଘୋଡ଼ାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୁତସୋମଙ୍କୁ ଆଗକୁ ଆସିଲେ, ଏହା ପରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ଵିକର୍ଣଃ ସୁତସୋମଂ ତୁ ଵିଦ୍ଧ୍ଵା ନାକମ୍ପଯଚ୍ଛରୈଃ । ସୁତସୋମୋ ଵିକର୍ଣଂ ଚ ତଦଦ୍ଭୁତମିଵାଭଵତ୍
ବିକର୍ଣ୍ଣ ସୁତସୋମଙ୍କୁ ତୀରରେ ଆଘାତ କରିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ କମ୍ପିଲେ ନାହିଁ; ସୁତସୋମ ମଧ୍ୟ ବିକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଆଘାତ କରିଲେ, ଏହା ଦେଖିବାକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଲାଗିଲା।
ସୁଶର୍ମାଣଂ ନରଵ୍ଯାଘ୍ରଶ୍ଚେକିତାନୋ ମହାରଥଃ । ଅଭ୍ଯଦ୍ରଵତ୍ସୁସଂକ୍ରୁଦ୍ଧଃ ପାଣ୍ଡଵାର୍ଥେ ପରାକ୍ରମୀ
ମଣିଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ ଭଳି ଏବଂ ମହାରଥୀ ଚେକିତାନ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରତାପ ଦେଖାଇ, ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ସୁଶର୍ମାଙ୍କୁ ଆଘାତ କରିଲେ।
ଶୁଶର୍ମା ତୁ ମହାରାଜ ଚେକିତାନଂ ମହାରଥମ୍ । ମହତା ଶରଵର୍ଷେଣ ଵାରଯାମାସ ସଂଯୁଗେ
ମହାରାଜା, ସୁଶର୍ମା ମହାରଥୀ ଚେକିତାନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଡ଼ ତୀର ବର୍ଷାରେ ରୋକି ଦେଲେ।
ଚେକିତାନୋଽପି ସଂରବ୍ଧଃ ସୁଶର୍ମାଣାଂ ମହାହଵେ । ପ୍ରାଚ୍ଛାଦଯତ୍ତମିଷୁଭିର୍ମହାମେଘ ଇଵାଚଲମ୍
ଚେକିତାନ, ମହାଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ସୁଶର୍ମାଙ୍କୁ ତୀରରେ ଢାକି ଦେଲେ, ଏହା ଏକ ବଡ଼ ମେଘ ପାହାଡ଼କୁ ଢାକି ଦେବା ପରି ଲାଗିଲା।
ଶକୁନିଃ ପ୍ରତିଵିନ୍ଧ୍ଯଂ ତୁ ପରାକ୍ରାନ୍ତଂ ପରାକ୍ରମୀ । ଅଭ୍ଯଦ୍ରଵତ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ମତ୍ତଃ ସିଂହ ଇଵ ଦ୍ଵିପମ୍
ଶକୁନି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରତିବିନ୍ଧ୍ୟଙ୍କୁ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଏକ ମତ୍ତ ସିଂହ ହାତୀକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ପରି ଆଘାତ କରିଲେ।
ଯୌଧିଷ୍ଠିରସ୍ତୁ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧଃ ସୌବଲଂ ନିଶିତୈଃ ଶରୈଃ । ଵ୍ଯଦାରଯତ ସଂଗ୍ରାମେ ମଘଵାନିଵ ଦାନଵମ୍
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପୁତ୍ର, କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ସଉବଳ (ଶକୁନି)ଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆଘାତ କରିଲେ, ଏହା ମଘବାନ (ଇନ୍ଦ୍ର) ଦାନବକୁ ଆଘାତ କରିବା ପରି ଲାଗିଲା।
ଶକୁନିଃ ପ୍ରତିଵିନ୍ଧ୍ଯଂ ତୁ ପ୍ରତିଵିଧ୍ଯନ୍ତମାହଵେ। ଵ୍ଯଦାରଯନ୍ମହାପ୍ରାଜ୍ଞଃ ଶରୈଃ ସନ୍ନତପର୍ଵଭିଃ
ଶକୁନି, ବଡ଼ ଜ୍ଞାନୀ, ପ୍ରତିବିନ୍ଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରତିଆଘାତ କରୁଥିବାବେଳେ, ଭଲ ଭାଙ୍ଗା ତୀରରେ ତାଙ୍କୁ ଆଘାତ କରିଲେ।
ସୁଦକ୍ଷିଣଂ ତୁ ରାଜେନ୍ଦ୍ର କାମ୍ଭୋଜାନାଂ ମହାରଥମ୍ । ଶ୍ରୁତକର୍ମା ପରାକ୍ରାନ୍ତମଭ୍ଯଦ୍ରଵତ ସଂଯୁଗେ
ଓ ରାଜା, ଶ୍ରୁତକର୍ମା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥଯୋଧା, ଯୁଦ୍ଧରେ କାମ୍ଭୋଜ ଦେଶର ମହାରଥୀ ସୁଦକ୍ଷିଣଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ସୁଦକ୍ଷିଣସ୍ତୁ ସମରେ ସାହଦେଵିଂ ମହାରଥମ୍ । ଵିଦ୍ଧ୍ଵା ନାକମ୍ପଯତ ଵୈ ମୈନାକମିଵ ପର୍ଵତମ୍
ଯୁଦ୍ଧରେ ସୁଦକ୍ଷିଣ ମହାରଥୀ ସାହଦେବଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ମେନାକ ପାହାଡ଼ ଭଳି ଅଚଳ ରହିଲେ।
ଶ୍ରୁତକର୍ମା ତତଃ କ୍ରୁଦ୍ଧଃ କାମ୍ଭୋଜାନାଂ ମହାରଥମ୍ । ଶରୈର୍ବହୁଭିରାନର୍ଚ୍ଛଦ୍ଦାରଯନ୍ନିଵ ସର୍ଵଶଃ
ତାପରେ ଶ୍ରୁତକର୍ମା କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, କାମ୍ଭୋଜ ଦେଶର ମହାରଥୀ ସୁଦକ୍ଷିଣଙ୍କୁ ଅନେକ ବାଣରେ ଭରିଦେଲେ, ମାନେ ସେଠାରେ ସୁଦକ୍ଷିଣକୁ ପ୍ରାୟ ଭାଗି ଦେଲେ।
ଇରାଵାନଥ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧଃ ଶ୍ରୁତାଯୁଷମରିନ୍ଦମମ୍ । ପ୍ରତ୍ଯୁଦ୍ଯଯୌ ରଣେ ଯତ୍ତୋ ଯତ୍ତରୂପଂ ପରଂତପଃ
ତାପରେ ଇରାବାନ୍ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଶ୍ରୁତାୟୁଷ ଶତ୍ରୁନାଶକଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।