ଯଦି ମାଂ ନାଧିଗଚ୍ଛେଥା ଯୁଦ୍ଧାଯ କୃତନିଶ୍ଚଯଃ । ଶପେଯଂ ତ୍ଵାଂ ମହାରାଜ ପରୀଭାଵାଯ ଵୈ ରଣେ
ମହାରାଜ, ଯଦି ଆପଣ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ଠା ନେଇଛନ୍ତି ଏବଂ ମୋତେ ପାଇବାରେ ଅସମର୍ଥ ହେବେ, ତେବେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଅପମାନ ହେବା ପାଇଁ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଇଥାଏ।
ତୁଷ୍ଟୋଽସ୍ମି ପୂଜିତଶ୍ଚାସ୍ମି ଯତ୍କାଙ୍କ୍ଷସି ତଦସ୍ତୁ ତେ । ଅନୁଜାନାମି ଚୈଵ ତ୍ଵାଂ ଯୁଧ୍ଯସ୍ଵ ଜଯମାପ୍ନୁହି
ମୁଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଏବଂ ସମ୍ମାନିତ ହେଇଛି; ଆପଣ ଯାହା ଚାହାନ୍ତି, ତାହା ଆପଣଙ୍କୁ ମିଳିଯାଉ। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦେଉଛି—ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଜୟ ଲାଭ କରନ୍ତୁ।
ବ୍ରୂହି ଚୈଷ ପରଂ ଵୀର କେନାର୍ଥଃ କିଂ ଦଦାମି ତେ। ଏଵଂ ଗତେ ମହାରାଜ ଯୁଦ୍ଧାଦନ୍ଯତ୍କିମିଚ୍ଛସି
ବୀର, ଆପଣଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କଣ? ମୁଁ କଣ ଦେଇପାରିବି? ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ମହାରାଜ, ଯୁଦ୍ଧ ଛଡ଼ା ଆପଣ କଣ ଚାହାନ୍ତି?
ଅର୍ଥସ୍ଯ ପୁରୁଷୋ ଦାସୋ ଦାସସ୍ତ୍ଵର୍ଥୋ ନ କସ୍ଯଚିତ୍। ଇତି ସତ୍ଯଂ ମହାରାଜ ବଦ୍ଧୋସ୍ମ୍ଯର୍ଥେନ କୌରଵୈଃ
ମଣିଷ ଧନର ଦାସ ହୁଏ; ଧନ କାହାର ଦାସ ନୁହେଁ। ଏହି ଏକ ସତ୍ୟ, ମହାରାଜ—ମୁଁ ଧନ ଦ୍ୱାରା କୌରବଙ୍କ ପାଖରେ ବାନ୍ଧି ରହିଛି।
କରିଷ୍ଯାମି ହି ତେ କାମଂ ଭାଗିନେଯ ଯଥେପ୍ସିତମ୍। ବ୍ରଵୀମ୍ଯତଃ କ୍ଲୀବଵତ୍ତ୍ଵାଂ ଯୁଦ୍ଧାଦନ୍ଯତ୍କିମିଚ୍ଛସି
ଭାଗିନୀପୁତ୍ର, ଆପଣ ଯାହା ଚାହାନ୍ତି, ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ କରିଦେବି। ଏହିପରି, କହନ୍ତୁ—ଯୁଦ୍ଧ ଛଡ଼ା ଆପଣ କଣ ଚାହାନ୍ତି, ଯାହା ଆପଣଙ୍କୁ କ୍ଳୀବ ଭାବେ ଦେଖାଏ ନାହିଁ?
ମନ୍ତ୍ରଯସ୍ଵ ମହାରାଜ ନିତ୍ଯଂ ମଦ୍ଧିତମୁତ୍ତମମ୍। କାମଂ ଯୁଦ୍ଧ୍ଯ ପରସ୍ଯାର୍ଥେ ଵରମେତଂ ଵୃଣୋମ୍ଯହମ୍
ମହାରାଜ, ସଦା ମୋର ଉତ୍ତମ ଭଲ ପାଇଁ ଆଲୋଚନା କରନ୍ତୁ। ଚାହେଁ ଅନ୍ୟର ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତୁ; ଏହି ଦାନ ମୁଁ ଚୟନ କରୁଛି।
କିମତ୍ର ବ୍ରୂହି ସାହ୍ଯଂ ତେ କରୋମି ନୃପସତ୍ତମ। କାମଂ ଯୋତ୍ସ୍ଯେ ପରସ୍ଯାର୍ଥେ ବଦ୍ଧୋଽସ୍ମ୍ଯର୍ଥେନ କୌରଵୈଃ
ମହାରାଜ, ଏଠାରେ ଆପଣଙ୍କୁ କଣ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରିବି, କହନ୍ତୁ। ଚାହେଁ ମୁଁ ଅନ୍ୟର ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି; ମୁଁ କୌରବଙ୍କ ପାଖରେ ଧନ ଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧି ରହିଛି।
ସ ଏଵ ମେ ଵରଃ ଶଲ୍ଯ ଉଦ୍ଯୋଗେ ଯସ୍ତ୍ଵଯା କୃତଃ। ସୂତପୁତ୍ରସ୍ଯ ସଂଗ୍ରାମେ କାର୍ଯସ୍ତେଜୋଵଧସ୍ତ୍ଵଯା
ଶଳ୍ୟ, ଯୁଦ୍ଧ ପୂର୍ବରେ ଆପଣ ଯେଉଁ ଦାନ ଦେଇଥିଲେ, ସେହି ଦାନ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆପଣଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ—ରଥୀପୁତ୍ରଙ୍କର ପ୍ରତାପକୁ ଦମନ କରିବା।
ସଂପତ୍ସ୍ଯତ୍ଯେଷ ତେ କାମଃ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯଥେପ୍ସିତମ୍ । ଗଚ୍ଛ ଯୁଧ୍ଯସ୍ଵ ଵିସ୍ରବ୍ଧଃ ପ୍ରତିଜାନେ ଵଚସ୍ତଵ
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ଆପଣଙ୍କର ଏହି ଇଚ୍ଛା ଆପଣ ଚାହିଥିବା ପରି ପୂରଣ ହେବ। ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତୁ—ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ଶବ୍ଦ ଦେଉଛି।
ଅନୁମାନ୍ଯାଥ କୌନ୍ତେଯୋ ମାତୁଲଂ ମଦ୍ରକେଶ୍ଵରମ୍ । ନିର୍ଜଗାମ ମହାସୈନ୍ଯାଦ୍ଭ୍ରତୃଭିଃ ପରିଵାରିତଃ
ତାପରେ, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ତାଙ୍କର ମାମା, ମଦ୍ରର ରାଜାଙ୍କୁ ଅନୁମତି ନେଇ, ମହାସେନାରୁ ଭାଇମାନେ ଘେରି ଚାଲିଗଲେ।
ଵାସୁଦେଵସ୍ତୁ ରାଧେଯମାହଵେଽଭିଜଗାମ ଵୈ। ତତ ଏନମୁଵାଚେଦଂ ପାଣ୍ଡଵାର୍ଥେ ଗଦାଗ୍ରଜଃ
ବାସୁଦେବ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ରାଧେୟଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ; ତାପରେ ଗଦାଧାରୀଙ୍କ ଜେଷ୍ଠ ତାଙ୍କୁ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଶ୍ରୁତଂ ମେ କର୍ଣ ଭୀଷ୍ମସ୍ଯ ଦ୍ଵୋଷାତ୍କିଲ ନ ଯୋତ୍ସ୍ଯସେ। ଅସ୍ମାନ୍ଵରଯ ରାଧେଯ ଯାଵଦ୍ଭୀଷ୍ମୋ ନ ହନ୍ଯତେ
କର୍ଣ୍ଣ, ମୁଁ ଶୁଣିଛି ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଅପମାନ ଦେଇଥିବାରୁ ଆପଣ ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ ନାହିଁ। ତେଣୁ, ରାଧାପୁତ୍ର, ଭୀଷ୍ମ ମରିଯିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆମଠାରୁ ଏକ ଦାନ ଚୟନ କରନ୍ତୁ।
ହତେ ତୁ ଭୀଷ୍ମେ ରାଧେଯ ପୁନରେଷ୍ଯସି ସଂଯୁଗମ୍ । ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ସାହାଯ୍ଯଂ ଯଦି ପଶ୍ଯସି ଚେତ୍ସମମ୍
ଭୀଷ୍ମ ମରିଗଲେ, ରାଧାପୁତ୍ର, ଆପଣ ଚାହିଲେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ପୁନି ଯୁଦ୍ଧ କରିପାରିବେ।
ନ ଵିପ୍ରିଯଂ କରିଷ୍ଯାମି ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ କେଶଵ । ତ୍ଯକ୍ତପ୍ରାଣଂ ହି ମାଂ ଵିଦ୍ଧି ଦୁର୍ଯୋଧନହିତୈଷିଣମ୍
କେଶବ, ମୁଁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କୁ କେବେ ଅପ୍ରିୟ କାମ କରିବି ନାହିଁ। ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ମୁଁ ଜୀବନ ଦେଇବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚନଂ କୃଷ୍ଣଃ ସଂନ୍ଯଵର୍ତତ ଭାରତ । ଯୁଧିଷ୍ଠିରପୁରୋଗୈଶ୍ଚ ପାଣ୍ଡଵୈଃ ସହ ସଂଗତଃ
କୃଷ୍ଣ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଭାରତ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଯାଉଥିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କ ସହିତ ଯୋଗ ଦେଲେ।
ଅଥ ସୈନ୍ଯସ୍ଯ ମଧ୍ଯେ ତୁ ପ୍ରାକ୍ରୋଶତ୍ପାଣ୍ଡଵାଗ୍ରଜଃ । ଯୋଽସ୍ମାନ୍ଵୃଣୋତି ତମହଂ ଵରଯେ ସାହ୍ଯକାରଣାତ୍
ତାପରେ, ସେନାର ମଧ୍ୟରେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଜେଷ୍ଠ ପ୍ରକାଶ କଲେ: 'ଯେଉଁଠି ଆମକୁ ବାଛିବେ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ବାଛିବି, ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ।'
ଅଥ ତାନ୍ସମଭିପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଯୁଯୁତ୍ସୁରିଦମବ୍ରଵୀତ୍ । ପ୍ରୀତାତ୍ମା ଧର୍ମରାଜାନଂ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍
ଏହାପରେ, ସେମାନେ ଦେଖି, ଯୁୟୁତ୍ସୁ ଖୁସି ହୋଇ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଅହଂ ଯୋତ୍ସ୍ଯାମି ଭଵତଃ ସଂଯୁଗେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଜାନ୍ । ଯୁଷ୍ମଦର୍ଥଂ ମହାରାଜ ଯଦି ମାଂ ଵୃଣୁଷେଽନଘ
ମହାରାଜ, ଆପଣ ମୋତେ ବାଛିଲେ, ମୁଁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି।
ଏହ୍ଯେହି ସର୍ଵେ ଯୋତ୍ସ୍ଯାମସ୍ତଵ ଭ୍ରାତୄନପଣ୍ଡିତାନ୍। ଯୁଯୁତ୍ସୋ ଵାସୁଦେଵଶ୍ଚ ଵଯଂ ଚ ବ୍ରୂମ ସର୍ଵଶଃ
ଆସ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ତୋର ଭାଇମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଅବିବେକୀ, ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବା। ଯୁୟୁତ୍ସୁ, ବାସୁଦେବ ଏବଂ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏହି କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ କରୁଛୁ।
ଵୃଣୋମି ତ୍ଵାଂ ମହାବାହୋ ଯୁଧ୍ଯସ୍ଵ ମମ କାରଣାତ୍। ତ୍ଵଯି ପିଣ୍ଡଶ୍ଚ ତନ୍ତୁଶ୍ଚ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ଦୃଶ୍ଯତେ
ମହାବାହୁ, ମୁଁ ତୁମକୁ ବାଛିଛି, ମୋ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ କର। ତୁମରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଗୋତ୍ର ଓ ବଂଶର ଦ୍ରଷ୍ଟି ପଡ଼ୁଛି।
ଭଜସ୍ଵାସ୍ମାନ୍ରାଜପୁତ୍ର ଭଜମାନାନ୍ମହାଦ୍ଯୁତେ । ନ ଭଵିଷ୍ଯତି ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧିର୍ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽତ୍ଯମର୍ଷଣଃ
ରାଜପୁତ୍ର, ଆମେ ଯେପରି ତୁମ ସହ ଯୋଗ ଦେଉଛୁ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଆମ ସହିତ ଯୋଗ ଦିଅ। ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଅତିକ୍ରୁଧ ପୁଅ କେବେ ବିଜୟୀ ହେବେ ନାହିଁ।
ତତୋ ଯୁଯୁତ୍ସୁଃ କୌରଵ୍ଯାନ୍ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ସୁତାଂସ୍ତଵ। ଜଗାମ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରାଣାଂ ସେନାଂ ଵିଶ୍ରାଵ୍ଯ ଦୁନ୍ଦୁଭିଂ
ତାପରେ ଯୁୟୁତ୍ସୁ, ହେ କୌରବ, ତୋର ପୁଅମାନେକୁ ଛାଡ଼ି ଦେଇ, ଡ଼ଙ୍ଗ ମାଡ଼ି ଦେଇ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେଙ୍କ ସେନାକୁ ଯାଇଲେ।
ତତୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋ ରାଜା ସଂପ୍ରହୃଷ୍ଟଃକ ସହାନୁଜଃ । ଜଗ୍ରାହ କଵଚଂ ଭୂଯୋ ଦୀପ୍ତିମତ୍କନକୋଞ୍ଜ୍ଵଲମ୍
ତାପରେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ସହ ଖୁସି ହୋଇ, ପୁଣିଥରେ ସୁନାରେ ମଣ୍ଡିତ ଦୀପ୍ତିମାନ କବଚ ଧରିଲେ।
ପ୍ରତ୍ଯପଦ୍ଯନ୍ତ ତେ ସର୍ଵେ ସ୍ଵରଥାନ୍ପୁରୁଷର୍ଷଭାଃ । ତତୋ ଵ୍ଯୂହଂ ଯଥାପୂର୍ଵଂ ପ୍ରତ୍ଯଵ୍ଯୂହନ୍ତ ତେ ପୁନଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ। ପୁଣି ପୁରୁଣା ପ୍ରକାରରେ ସେମାନେ ତାଲିକା ଗଠନ କଲେ।
ଅଵାଦଯନ୍ଦୁନ୍ଦୁଭୀଂଶ୍ଚ ଶତଶଶ୍ଚୈଵ ପୁଷ୍କରାନ୍ । ସିଂହନାଦାଂଶ୍ଚ ଵିଵିଧାନ୍ଵିନେଦୁଃ ପୁରୁଷର୍ଷଭାଃ
ସେମାନେ ଶତଶଃ ଡ଼ଙ୍ଗ ଓ ବହୁ ପ୍ରକାର ତୁରୀ ବଜାଇଲେ। ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ସିଂହନାଦ କଲେ।
ରଥସ୍ଥାନ୍ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରାନ୍ପାଣ୍ଡଵାନ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ପାର୍ଥିଵାଃ । ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନାଦଯଃ ସର୍ଵେ ପୁନର୍ଜହୃଷିରେ ତଦା
ପାଣ୍ଡବମାନେ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ ସମାନ, ରଥରେ ଦଢ଼ିଥିବାକୁ ଦେଖି, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ନାୟକମାନେ ପୁଣି ଖୁସି ହେଲେ।
ଗୌରଵଂ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରାଣାଂ ମାନ୍ଯାନ୍ମାନଯତାଂ ଚ ତାନ୍। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହୀକ୍ଷିତସ୍ତତ୍ର ପୂଜଯାଂଚକ୍ରିରେ ଭୃଶମ୍
ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେଙ୍କୁ ଯେଉଁମାନେ ଆଦର ଓ ସମ୍ମାନ ଦେଉଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ସେଠାରେ ରାଜାମାନେ ବହୁତ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ସୌହୃଦଂ ଚ କୃପାଂ ଚୈଵ ପ୍ରାପ୍ତକାଲଂ ମହାତ୍ମନାମ୍ । ଦଯାଂ ଚ ଜ୍ଞାତିଷୁ ପରାଂ କଥଯାଂଚକ୍ରିରେ ନୃପାଃ
ମହାତ୍ମାମାନେ ସମୟଯୋଗ୍ୟ ମିତ୍ରତା, କୃପା ଓ ଜନ୍ମସମ୍ବନ୍ଧୀମାନେ ପ୍ରତି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦୟା ଦେଖାଇଥିବାକୁ ରାଜାମାନେ କଥା ହେଲେ।
ସାଧୁସାଧ୍ଵିତି ସର୍ଵତ୍ର ନିଶ୍ଚେରୁଃ ସ୍ତୁତିସଂହିତାଃ। ଵାଚଃ ପୁଣ୍ଯାଃ କୀର୍ତିମତାଂ ମନୋହୃଦଯହର୍ଷଣାଃ
ସମସ୍ତଠାରେ 'ଭଲ କଲେ, ଭଲ କଲେ' ବୋଲି ପ୍ରଶଂସାର ସ୍ୱର ଉଠିଲା। ପୁଣ୍ୟମୟ, ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ, ହୃଦୟକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ଶବ୍ଦ ଗୁଞ୍ଜିଲା।
ମ୍ଲେଚ୍ଛାଶ୍ଚାର୍ଯାଶ୍ଚ ଯେ ତତ୍ର ଦଦୃଶୁଃ ଶୁଶ୍ରୁଵୁସ୍ତଥା । ଵୃତ୍ତଂ ତତ୍ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରାଣାଂ ରୁରୁଦୁସ୍ତେ ସଗଦ୍ଗଦାଃ
ସେଠାରେ ଥିବା ବିଦେଶୀ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ଲୋକମାନେ, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେଙ୍କ ଆଚରଣ ଦେଖି ଓ ଶୁଣି, ଗଳା ଆଟକି ଅଶ୍ରୁ ପକାଇଲେ।