ନ ନୂନଂ କ୍ଷତ୍ରିଯକୁଲେ ଜାତଃ ସଂପ୍ରଥିତେ ଭୁଵି। ଯଥାଽସ୍ଯ ହୃଦଯଂ ଭୀତମଲ୍ପସତ୍ଵସ୍ଯ ସଂଯୁଗେ
ଯେପରି ଯୁଧରେ ତାଙ୍କ ହୃଦୟ ଭୟରେ ଭରିଯାଇଛି, ଏହା ଦେଖି ଲାଗେ ଯେ, ସେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଘରେ ଜନ୍ମ ନେଇନାହାନ୍ତି।
ତତସ୍ତେ ସୈନିକାଃ ସର୍ଵେ ପ୍ରଶଂସନ୍ତି ସ୍ମ କୌରଵାନ୍ । ହୃଷ୍ଟାଃ ସୁମନସୋ ଭୂତ୍ଵା ଚେଲାନି ଦୁଧୁଵୁଶ୍ଚ ହ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ସେନା ଖୁସି ହୋଇ, କୌରବମାନେ ଉପରେ ପ୍ରଶଂସା କଲେ ଓ ନିଜ ଜାମା ହଲାଇଲେ।
ଵ୍ଯନିନ୍ଦଂଶ୍ଚ ତଥା ସର୍ଵେ ଯୋଧାସ୍ତଵ ଵିଶାଂପତେ। ଯୁଧିଷ୍ଠିରଂ ସସୋଦର୍ଯଂ ସହିତଂ କେଶଵନେନ ହି
ହେ ରାଜା, ତୁମ ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହିତ ଥିବା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ଉପରେ ଉପହାସ କଲେ।
ତତସ୍ତତ୍କୌରଵଂ ସୈନ୍ଯଂ ଧିକ୍ଵୃତ୍ଵା ତୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍ । ନିଃଶବ୍ଦମଭଵତ୍ତୂର୍ଣଂ ପୁନରେଵ ଵିଶାଂପତେ
ତାପରେ, କୌରବ ସେନା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରି, ପୁଣି ଶୀଘ୍ର ଚୁପ୍ଚାପ ହୋଇଗଲା, ହେ ରାଜା।
କିଂ ନୁ ଵକ୍ଷ୍ଯାତି ରାଜାଽସୌ କିଂ ଭୀଷ୍ମଃ ପ୍ରତିଵକ୍ଷ୍ଯତି। କିଂ ଭୀମଃ ସମରଶ୍ଲାଘୀ କିଂ ନୁ କୃଷ୍ଣାର୍ଜୁନାଵିତି
ସେ ରାଜା କଣ କହିବେ? ଭୀଷ୍ମ କଣ ଉତ୍ତର ଦେବେ? ଯୁଦ୍ଧରେ ଗର୍ବିତ ଭୀମ କଣ କହିବେ? ଏବଂ କୃଷ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନ କଣ କହିବେ?
ଵିଵକ୍ଷିତଂ କିମସ୍ଯେତି ସଂଶଯଃ ସୁମହାନଭୂତ୍ । ଉଭଯୋ ସେନଯୋ ରାଜନ୍ଯୁଧିଷ୍ଠିରକୃତେ ତଦା
ସେଇ ସମୟରେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର କଣ କହିବେ ବୋଲି, ଦୁଇଟି ସେନା ମଧ୍ୟରେ ବଡ ଅନ୍ଦୋଳନ ଓ ସନ୍ଦେହ ଜନ୍ମ ନେଲା।
ସୋଽଵଗାହ୍ଯ ଚମୂଂ ଶତ୍ରୋଃ ଶରଶକ୍ତିସମାକୁଲାମ୍ । ଭୀଷ୍ମମେଵାଭ୍ଯାତ୍ତୂର୍ଣଂ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ପରିଵାରିତଃ
ଏହିପରି, ତିର ଓ ବଣ୍ଡୁକରେ ଭରିଥିବା ଶତ୍ରୁ ସେନାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ସହିତ ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ତମୁଵାଚ ତତଃ ପାଦୌ କାରଭ୍ଯାଂ ପୀଡ୍ଯ ପାଣ୍ଡଵଃ । ଭୀଷ୍ମଂ ଶାନ୍ତନଵଂ ରାଜା ଯୁଦ୍ଧାଯ ସମୁପସ୍ଥିତମ୍
ତାପରେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କ ହାତରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ପାଦ ଚାପି, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରାଜା ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଆମନ୍ତ୍ରଯେ ତ୍ଵାଂ ଦୁର୍ଧର୍ଷ ତ୍ଵଯା ଯୋତ୍ସ୍ଯାମହେ ସହ। ଅନଜାନୀହି ମାଂ ତାତ ଆଶିଷଶ୍ଚ ପ୍ରଯୋଜଯ
ହେ ଅଜୟ, ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି; ଆମେ ଏବେ ତୁମ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଯାଉଛୁ। ମୋତେ ଚିହ୍ନିବା ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବା।
ଯଦ୍ଯେଵଂ ନାଭିଗଚ୍ଛେଥା ଯୁଧି ମାଂ ପୃଥିଵୀପତେ। ଶପେଯଂ ତ୍ଵାଂ ମହାରାଜ ପରୀଭାଵାଯ ଭାରତ
ଯଦି ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋ ପାଖକୁ ନ ଆସ, ହେ ପୃଥିବୀପତି, ତେବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଅପମାନ ପାଇଁ ଶାପ ଦେଇଥାଏ, ହେ ମହାରାଜ।
ପ୍ରୀତୋଽହଂ ପୁତ୍ର ଯୁଧ୍ଯସ୍ଵ ଜଯମାପ୍ନୁହି ପାଣ୍ଡଵ । ଯତ୍ତେଽଭିଲଷିତଂ ଚାନ୍ଯତ୍ତଦଵାପ୍ନୁହି ସଂଯୁଗେ
ମୁଁ ଖୁସି ହେଲି, ପୁଅ; ଯୁଦ୍ଧ କର, ବିଜୟ ଲାଭ କର। ତୁମେ ଯାହା ଚାହୁଁଛ, ଯୁଦ୍ଧରେ ତାହା ମିଳୁ।
ଵ୍ରିଯତାଂ ଚ ଵରଃ ପାର୍ଥ କିମସ୍ମତ୍ତୋଽଭିକାଙ୍କ୍ଷସି । ଏଵଂ ଗତେ ମହାରାଜ ନ ତଵାସ୍ତି ପରାଜଯଃ
ହେ ପାର୍ଥ, ଏବେ ମୋ ପାଖରୁ ଏକ ଦାନ ମାଗ; ତୁମେ କଣ ଚାହୁଁଛ? ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ, ହେ ମହାରାଜ, ତୁମେ କେବେ ହାରିବେ ନାହିଁ।
ଅର୍ଥସ୍ଯ ପୁରୁଷୋ ଦାସୋ ଦାସସ୍ତ୍ଵର୍ଥୋ ନ କସ୍ଯଚିତ୍। ଇତି ସତ୍ଯଂ ମହାରାଜ ବଦ୍ଧୋଽସ୍ମ୍ଯର୍ଥେନ କୌରଵୈଃ
ମନୁଷ୍ୟ ଧନର ଦାସ, ଧନ କାହାର ଦାସ ନୁହେଁ। ଏହିଠାରେ ସତ୍ୟ କଥା, ହେ ମହାରାଜ; ମୁଁ ଧନ ପାଇଁ କୌରବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧାଯାଇଛି।
ଅତସ୍ତ୍ଵାଂ କ୍ଲୀବଵଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ବ୍ରଵୀମି କୁରୁନନ୍ଦନ । ଭୃତୋଽସ୍ତ୍ମ୍ଯର୍ଥେନ କୌରଵ୍ଯ ଯୁଦ୍ଧାଦନ୍ଯତ୍କିମିଚ୍ଛସି
ଏହି ତେଣୁ, ହେ କୁରୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ, ମୁଁ ତୁମକୁ କ୍ଳିବ ଭଳି କଥା କହୁଛି; ମୁଁ ଧନ ପାଇଁ କୌରବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୋଷିତ, ଯୁଦ୍ଧ ଛାଡ଼ି ତୁମେ ଆଉ କଣ ଚାହୁଁଛ?
ମନ୍ତ୍ରଯସ୍ଵ ମହାବାହୋ ହିତୈଷୀ ମମ ନିତ୍ଯଶଃ। ଯୁଧ୍ଯସ୍ଵ କୌରଵସ୍ଯାର୍ଥେ ମମୈଷ ସତତଂ ଵରଃ
ମହାବାହୁ, ତୁମେ ସଦା ମୋର ଭଲ ଚାହୁଁଥାଅ, ତେଣୁ ମୋତେ ଉପଦେଶ ଦିଅ। କୌରବଙ୍କ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ କର, କାରଣ ଏହି ଅନୁଗ୍ରହ ମୁଁ ସଦା ଦେଇଛି।
ରାଜନ୍କିମତ୍ର ସାହ୍ଯଂ ତେ କରୋମି କୁରୁନନ୍ଦନ। କାମଂ ଯୋତ୍ସ୍ଯେ ପରସ୍ଯାର୍ଥେ ବ୍ରୂହି ଯତ୍ତେ ଵିଵକ୍ଷିତମ୍
ରାଜା, କୁରୁବଂଶର ନନ୍ଦନ, ଏଠାରେ ମୁଁ ତୁମକୁ କଣ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରିବି? ମୁଁ ଅନ୍ୟର ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି, ତୁମେ ଯାହା ଚାହଁ, ସେଥିରେ ମତେ କୁହ।
କଥଂ ଜଯେଯଂ ସଂଗ୍ରାମେ ଭଵନ୍ତମପରାଜିତମ୍। ଏତନ୍ମେ ମନ୍ତ୍ରଯ ହିତଂ ଯଦି ଶ୍ରେଯଃ ପ୍ରପଶ୍ଯସି
ଯୁଦ୍ଧରେ ଅପରାଜିତ ତୁମକୁ କିପରି ମୁଁ ଜିତିପାରିବି? ଯଦି ମୋର ଭଲ ଦେଖୁଛ, ତେବେ ଏଥିରେ ମୋତେ ଉପଦେଶ ଦିଅ।
ନୈନଂ ପଶ୍ଯାମି କୌନ୍ତେଯ ଯୋ ମାଂ ଯୁଧ୍ଯନ୍ତମାହଵେ। ଵିଜଯେତ ପୁମାନ୍କଶ୍ତିତ୍ସାକ୍ଷାଦପି ଶତକ୍ରତୁଃ
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମୋତେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଦେଖି, କେହି ମୋତେ ଜିତିପାରିବେ ନାହିଁ—ଏହି କଥା ମୁଁ ଦେଖୁନି, ଏହି କଥା ଶକ୍ର ମଧ୍ୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ହନ୍ତ ପୃଚ୍ଛାମି ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵାଂ ପିତାମହ ନମୋସ୍ତୁ ତେ। ଵଧୋପାଯଂ ବ୍ରଵୀହି ତ୍ଵମାତ୍ମନଃ ସମରେ ପରୈଃ
ତେଣୁ, ପିତାମହ, ମୁଁ ତୁମକୁ ପଚାରୁଛି—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନେ କିପରି ତୁମର ବଧ କରିପାରିବେ, ଏହା ମୋତେ କୁହ।
ନ ସ୍ମ ତଂ ତାତ ପଶ୍ଯାମି ସମରେ ଯୋ ଜଯେତ ମାମ୍। ନ ତାଵନ୍ମୃତ୍ଯୁକାଲୋଽପି ପୁନରାଗମନଂ କୁରୁ
ପୁଅ, ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ କେହି ମୋତେ ଜିତିପାରିବେ ବୋଲି ମୁଁ ଦେଖୁନି। ମୃତ୍ୟୁର ସମୟ ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ପୁଣି ଫେରିଆସିବି ନାହିଁ।
ତତୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋ ଵାକ୍ଯଂ ଭୀଷ୍ମସ୍ଯ କୁରୁନନ୍ଦନ। ଶିରସା ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ଭୂଯସ୍ତମଭିଵାଦ୍ଯ ଚ
ତାପରେ କୁରୁବଂଶର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଭୀଷ୍ମଙ୍କର କଥା ଶିର ନମାଇ ସ୍ୱୀକାର କଲେ, ଏବଂ ପୁଣି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
ପ୍ରାଯାତ୍ପୁନର୍ମହାବାହୁରାଚାର୍ଯସ୍ଯ ରଥଂ ପ୍ରତି। ପଶ୍ଯତାଂ ସର୍ଵସୈନ୍ଯାନାଂ ମଧ୍ଯେନ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ
ତାପରେ, ସେ ମହାବାହୁ ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ ସହିତ ସମସ୍ତ ସେନା ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ରଥ ପାଖକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ସ ଦ୍ରୋଣମଭିଵାଦ୍ଯାଥ କୃତ୍ଵଂ ଚାଭିପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍ । ଉଵାଚ ରାଜା ଦୁର୍ଧର୍ଷମାତ୍ମନିଃଶ୍ରେଯସଂ ଵଚଃ
ସେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ, ତାଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ଅଜୟ ରାଜାଙ୍କୁ ନିଜ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ କଥା କହିଲେ।
ଆମନ୍ତ୍ରଯେ ତ୍ଵାଂ ଭଗଵନ୍ଯୋତ୍ସ୍ଯେ ଵିଗିତକଲ୍ମଷଃ । କଥଂ ଜଯେ ରିପୂନ୍ସର୍ଵାନନୁଜ୍ଞାତସ୍ତ୍ଵଯା ଦ୍ଵିଜ
ଭଗବନ୍ତ, ମୁଁ ତୁମକୁ ବିଦାୟ ଦେଉଛି, ପାପ ହରାଇ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି। ଦ୍ୱିଜ, ତୁମେ ଅନୁମତି ଦେଲେ, କିପରି ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜିତିପାରିବି, ଏହା କୁହ।
ଯଦି ମାଂ ନାଭିଗଚ୍ଛେଥା ଯୁଦ୍ଧାଯ କୃତନିଶ୍ଚଯଃ। ଶପେଯଂ ତ୍ଵାଂ ମହାରାଜ ପରୀଭାଵାଯ ସର୍ଵଶଃ
ଯଦି ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚୟ କରି ମୋ ପାଖକୁ ନ ଆସ, ତେବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅପମାନ ପାଇଁ ଶାପ ଦେବି, ମହାରାଜ।
ତଦ୍ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତୁଷ୍ଟୋଽସ୍ମି ପୂଜିତଶ୍ଚ ତ୍ଵଯାଽନଘ। ଅନୁଜାନାମି ଯୁଧ୍ଯସ୍ଵ ଵିଜଯଂ ସମଵାପ୍ନୁହି
ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ତୁମେ ମୋତେ ସମ୍ମାନ ଦେଇଛ, ଏଥିରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ। ମୁଁ ଅନୁମତି ଦେଉଛି—ଯୁଦ୍ଧ କର, ବିଜୟ ଲାଭ କର।
କରଵାଣି ଚ ତେ କାମଂ ବ୍ରୂହି ତ୍ଵମଭିକାଙ୍କ୍ଷିତମ୍ । ଏଵଂ ଗତେ ମହାରାଜ ଯୁଦ୍ଧାଦନ୍ଯତ୍କିମିଚ୍ଛସି
ମୁଁ ତୁମର ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ କିଛି କରିବି, ତୁମେ ଯାହା ଚାହଁ, ସେଥିରେ କୁହ। ଏପରି ସମୟରେ, ମହାରାଜ, ଯୁଦ୍ଧ ଛାଡ଼ି ଆଉ କଣ ଚାହଁଛ?
ଅର୍ଥସ୍ଯ ପୁରୁଷୋ ଦାସୋ ଦାସସ୍ତ୍ଵର୍ଥୋ ନ କସ୍ଯଚିତ୍। ଇତି ସତ୍ଯଂ ମହାରାଜ ବଦ୍ଧୋଽସ୍ମ୍ଯର୍ଥେନ କୌରଵୈଃକ
ମଣିଷ ଧନର ଦାସ, ଧନ କାହାର ଦାସ ନୁହେଁ। ଏହିଠାରେ ଏହା ଏକ ସତ୍ୟ, ମହାରାଜ—ମୁଁ ଧନ ଦ୍ୱାରା କୌରବଙ୍କ ପାଖରେ ବନ୍ଧା।
ବ୍ରଵୀମ୍ଯେତତ୍କ୍ଲୀବଵତ୍ତ୍ଵାଂ ଯୁଦ୍ଧାଦନ୍ଯତ୍କିମିଚ୍ଛସି। ଯୋତ୍ସ୍ଯେଽହଂ କୌରଵସ୍ଯାର୍ଥେ ତଵାଶାସ୍ଯୋ ଜଯୋ ମଯା
ମୁଁ ଏହି କଥା କୁହୁଛି, ଯଦିଓ ଏହା ଦୁର୍ବଳତା ଲାଗିପାରେ—ଯୁଦ୍ଧ ଛାଡ଼ି ଆଉ କଣ ଚାହଁଛ? ମୁଁ କୌରବଙ୍କ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି, ମୋ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ବିଜୟ ଆଶା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଜଯମାଶାସ୍ସ୍ଵ ମେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ମନ୍ତ୍ରଯସ୍ଵ ଚ ମଦ୍ଧିତମ୍। ଯୁଧ୍ଯସ୍ଵ କୌରଵସ୍ଯାର୍ଥେ ଵର ଏଷ ଵୃତୋ ମଯା
ମୋ ପାଖରୁ ବିଜୟ ଆଶା କର, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏବଂ ମୋର ଭଲ ପାଇଁ ଉପଦେଶ ଦିଅ। କୌରବଙ୍କ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ କର, କାରଣ ଏହି ଅନୁଗ୍ରହ ମୁଁ ନିଜେ ଚୟନ କରିଛି।