ଯଦହଙ୍କାରମାଶ୍ରିତ୍ଯ ନ ଯୋତ୍ସ୍ଯ ଇତି ମନ୍ଯସେ । ମିଥ୍ଯୈଷ ଵ୍ଯଵସାଯସ୍ତେ ପ୍ରକୃତିସ୍ତ୍ଵାଂ ନିଯୋକ୍ଷ୍ଯତି
ଯଦି ଅହଂକାର ଧରି ଭାବୁଛ, 'ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି ନାହିଁ', ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ତୁମର ଭୁଲ; ତୁମ ନିଜ ସ୍ୱଭାବ ତୁମକୁ ବାଧ୍ୟ କରିବ।
ସ୍ଵଭାଵଜେନ କୌନ୍ତେଯ ନିବଦ୍ଧଃ ସ୍ଵେନ କର୍ମଣା । କର୍ତୁଂ ନେଚ୍ଛସି ଯନ୍ମୋହାତ୍କରିଷ୍ଯସ୍ଯଵଶୋପି ତତ୍
ହେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ନିଜ ସ୍ୱଭାବ ଦ୍ୱାରା ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବନ୍ଧା ହୋଇଛ; ମୋହରେ ତୁମେ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁନାହିଁ, ତଥାପି ଅବଶ୍ୟ ତୁମେ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେବ।
ଈଶ୍ଵରଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ହୃଦ୍ଦେଶେଽର୍ଜୁନ ତିଷ୍ଠତି। ଭ୍ରାମଯନ୍ସର୍ଵଭୂତାନି ଯନ୍ତ୍ରାରୂଢାନି ମାଯଯା
ହେ ଅର୍ଜୁନ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ହୃଦୟ ମଧ୍ୟରେ ଈଶ୍ୱର ବସିଛନ୍ତି; ସେ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ରରେ ବସାଇ ଘୁରାଇ ରଖିଛନ୍ତି।
ତମେଵ ଶରଣଂ ଗଚ୍ଛ ସର୍ଵଭାଵେନ ଭାରତ। ତତ୍ପ୍ରସାଦାତ୍ପରାଂ ଶାନ୍ତିଂ ସ୍ଥାନଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସି ଶାଶ୍ଵତଂ
ହେ ଭାରତ, ସମସ୍ତ ଭାବରେ ସେଉଁଠି ଆଶ୍ରୟ ନେ; ତାଙ୍କର କୃପାରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶାନ୍ତି ଓ ଶାଶ୍ୱତ ନିବାସକୁ ପାଇପାରିବ।
ଇତି ତେ ଜ୍ଞାନମାଖ୍ଯାତଂ ଗୁହ୍ଯାଦ୍ଗୁହ୍ଯତରଂ ମଯା । ଵିମୃଶ୍ଯୈତଦଶେଷେଣ ଯଥେଚ୍ଛସି ତଥା କୁରୁ
ଏଭଳି ମୁଁ ତୁମକୁ ସମସ୍ତ ଗୁପ୍ତ ଗ୍ୟାନ କହିଦେଲି; ଏହାକୁ ଭଲଭାବେ ଚିନ୍ତା କର, ଏବଂ ଯେପରି ଇଚ୍ଛା, ସେପରି କର।
ସର୍ଵଗୁହ୍ଯତମଂ ଭୂଯଃ ଶ୍ରୃଣୁ ମେ ପରମଂ ଵଚଃ । ଇଷ୍ଟେଽସି ମେ ଦୃଢମିତି ତତୋ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତେ ହିତମ୍
ମୋର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଓ ସବୁଠାରୁ ଗୁପ୍ତ ବଚନ ପୁଣି ଶୁଣ; ତୁମେ ମୋତେ ବହୁତ ପ୍ରିୟ, ଏହିଯୋଗ୍ୟ କଥା ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ କହିବି।
ମନ୍ମନା ଭଵ ମଦ୍ଭକ୍ତୋ ମଦ୍ଯାଜୀ ମାଂ ନମସ୍କୁରୁ । ମାମେଵୈଷ୍ଯସି ସତ୍ଯଂ ତେ ପ୍ରତିଜାନେ ପ୍ରିଯୋଽସି ମେ
ମନକୁ ମୋ ଉପରେ ଲଗା, ମୋର ଭକ୍ତ ହେ, ମୋକୁ ପୂଜା କର, ମୋତେ ନମସ୍କାର କର; ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତୁମେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିବ; ଏହା ସତ୍ୟ, ମୁଁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରୁଛି, କାରଣ ତୁମେ ମୋତେ ପ୍ରିୟ।
ସର୍ଵଧର୍ମାନ୍ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ମାମେକଂ ଶରଣଂ ଵ୍ରଜ । ଅହଂ ତ୍ଵା ସର୍ଵପାପେଭ୍ଯୋ ମୋକ୍ଷଯିଷ୍ଯାମି ମା ଶୁଚଃ
ସମସ୍ତ ଧର୍ମକୁ ଛାଡ଼ି, ମୋତେ ଏକମାତ୍ର ଆଶ୍ରୟ କର; ମୁଁ ତୁମକୁ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେବି, ଚିନ୍ତା କରିନାହିଁ।
ଇଦଂ ତେ ନାତପସ୍କାଯ ନାଭକ୍ତାଯ କଦାଚନ। ନ ଚାଶୁଶ୍ରୂଷଵେ ଵାଚ୍ଯଂ ନ ଚ ମାଂ ଯୋଽଭ୍ଯସୂଯତି
ଏହି କଥା କେବେ ଅନୁଷ୍ଠାନ ନଥିବା, ଭକ୍ତି ନଥିବା, ସେବା ନକରୁଥିବା, କିମ୍ବା ମୋ ଉପରେ ଦ୍ୱେଷ ରଖୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଯ ଇଦଂ ପରମଂ ଗୁହ୍ଯଂ ମଦ୍ଭକ୍ତେଷ୍ଵଭିଧାସ୍ଯତି। ଭକ୍ତିଂ ମଯି ପରାଂ କୃତ୍ଵା ମାମେଵୈଷ୍ଯତ୍ଯସଂଶଯଃ
ଯେଉଁଠି ମୋର ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗୁପ୍ତ କଥା କହିବ, ସେ ମୋ ପ୍ରତି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭକ୍ତି ରଖି, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିବ।
ନ ଚ ତସ୍ମାନ୍ମନୁଷ୍ଯେଷୁ କଶ୍ଚିନ୍ମେ ପ୍ରିଯକୃତ୍ତମଃ । ଭଵିତା ନ ଚ ମେ ତସ୍ମାଦନ୍ଯଃ ପ୍ରିଯତରୋ ଭୁଵି
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେଠିଏ ମୋ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ହେବେ; ପୃଥିବୀରେ ମୋର ତାଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ କେହି ହେବେ ନାହିଁ।
ଅଧ୍ଯେଷ୍ଯତେ ଚ ଯ ଇମଂ ଧର୍ମ୍ଯଂ ସଂଵାଦମାଵଯୋଃ । ଜ୍ଞାନଯଜ୍ଞେନ ତେନାହମିଷ୍ଟଃ ସ୍ଯାମିତି ମେ ମତିଃ
ଯେଉଁଠି ଏହି ଧର୍ମମୟ ସଂବାଦକୁ ଜଣେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବେ, ସେ ଜ୍ଞାନର ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ପୂଜିଲେ ବୋଲି ମୁଁ ଭାବିଏ।
ଶ୍ରଦ୍ଧାଵାନନସୂଯଶ୍ଚ ଶ୍ରୃଣୁଯାଦପି ଯୋ ନରଃ। ସୋପି ମୁକ୍ତଃ ଶୁଭାଁଲ୍ଲୋକାନ୍ପ୍ରାପ୍ନୁଯାତ୍ପୁଣ୍ଯକର୍ମଣାଂ
ଯେଉଁ ମଣିଷ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଏବଂ ଇର୍ଷ୍ୟା ଛାଡ଼ି ଏହି କଥାକୁ ଶୁଣିଥାଏ, ସେ ମଧ୍ୟ ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ମୁକ୍ତି ପାଇ ଶୁଭ ଲୋକକୁ ଲାଗିଯାଏ।
କଚ୍ଚିଦେତଚ୍ଛ୍ରୁତଂ ପାର୍ଥ ତ୍ଵଯୈକାଗ୍ରେଣ ଚେତସା । କଚ୍ଚିଦଜ୍ଞାନସଂମୋହଃ ପ୍ରନଷ୍ଟସ୍ତେ ଧନଂଜଯ
ହେ ପାର୍ଥ, ତୁମେ ଏହି କଥାକୁ ଏକାଗ୍ର ମନେ ଶୁଣିଛ କି? ହେ ଧନଞ୍ଜୟ, ତୁମର ଅଜ୍ଞାନ ଜନିତ ଭ୍ରମ କ୍ଷୟ ହୋଇଛି କି?
ନଷ୍ଟୋ ମୋହଃ ସ୍ମୃତିର୍ଲବ୍ଧା ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାନ୍ମଯାଽଚ୍ଯୁତ । ସ୍ଥିତୋଽସ୍ମି ଗତସଂଦେହଃ କରିଷ୍ଯେ ଵଚନଂ ତଵ
ମୋର ମୋହ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା, ସ୍ମୃତି ଫେରିଲା, ତୁମ ଦୟାରେ, ହେ ଅଚ୍ୟୁତ। ମୁଁ ଏବେ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଭାବେ ଦଢ଼ ହୋଇଛି, ତୁମ କଥା ଅନୁଯାୟୀ କାମ କରିବି।
ଇତ୍ଯହଂ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ପାର୍ଥସ୍ଯ ଚ ମହାତ୍ମନଃ। ସଂଵାଦମିମମଶ୍ରୌଷମଦ୍ଭୁତଂ ରୋମହର୍ଷଣମ୍
ଏଭଳି ମୁଁ ବାସୁଦେବ ଓ ମହାତ୍ମା ପାର୍ଥଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ରୋମାଞ୍ଚକର ସଂବାଦ ଶୁଣିଲି।
ଵ୍ଯାସପ୍ରସାଦାଚ୍ଛ୍ରୁତଵାନେତଦ୍ଗୁହ୍ଯମହଂ ପରମ୍। ଯୋଗଂ ଯୋଗେଶ୍ଵରାତ୍କୃଷ୍ଣାତ୍ସାକ୍ଷାତ୍କଥଯତଃ ସ୍ଵଯମ୍
ବ୍ୟାସଙ୍କ ଦୟାରେ ମୁଁ ଏହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଓ ଗୁପ୍ତ ଯୋଗକୁ ଯୋଗେଶ୍ୱର କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମୁଖରୁ ସ୍ୱୟଂ ଶୁଣିପାରିଲି।
ରାଜନ୍ସଂସ୍ମୃତ୍ଯ ସଂସ୍ମୃତ୍ଯ ସଂଵାଦମିମମଦ୍ଭୁତମ୍ । କେଶଵାର୍ଜୁଵଯୋଃ ପୁଣ୍ଯଂ ହୃଷ୍ଯାମି ଚ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ହେ ରାଜା, କେଶବ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ପବିତ୍ର ସଂବାଦକୁ ପୁନିପୁନି ମନେ ପକାଇ ମୁଁ ପୁନିପୁନି ଆନନ୍ଦିତ ହେଉଛି।
ତଚ୍ଚ ସଂସ୍ମୃତ୍ଯ ସଂସ୍ମୃତ୍ଯ ରୂପମତ୍ଯଦ୍ଭୁତଂ ହରେଃ। ଵିସ୍ମଯୋ ମେ ମହାନ୍ରାଜନ୍ହୃଷ୍ଯାମି ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ
ହେ ରାଜା, ହରିଙ୍କ ଏହି ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପକୁ ପୁନିପୁନି ମନେ ପକାଇ ମୋର ମନ ଭାରି ଆଶ୍ଚର୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ ଓ ମୁଁ ପୁନିପୁନି ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରେ।
ଯତ୍ର ଯୋଗେଶ୍ଵରଃ କୃଷ୍ଣୋ ଯତ୍ର ପାର୍ଥୋ ଧନୁର୍ଧରଃ । ତତ୍ର ଶ୍ରୀର୍ଵିଜଯୋ ଭୂତିର୍ଧ୍ରୁଵା ନୀତିର୍ମତିର୍ମମ
ଯେଉଁଠି ଯୋଗେଶ୍ୱର କୃଷ୍ଣ ଓ ଧନୁର୍ଧାରୀ ପାର୍ଥ ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଶ୍ରୀ, ବିଜୟ, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଧର୍ମ ରହିଥାଏ—ଏହା ମୋର ଦୃଢ଼ ବିଶ୍ୱାସ।
ଗୀତା ସୁଗୀତା କର୍ତଵ୍ଯା କିମନ୍ଯୈଃ ଶାସ୍ତ୍ରସଂଗ୍ରହୈଃ । ଯା ସ୍ଵଯଂ ପଦ୍ମନାଭସ୍ଯ ସୁଖପଦ୍ମାଦ୍ଵିନିଃସୃତା
ଉତ୍ତମ ଭାବେ ଗୀତାକୁ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ; ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ର ସଂଗ୍ରହର ଆବଶ୍ୟକତା କ'ଣ? ଏହି ଗୀତା ସ୍ୱୟଂ ପଦ୍ମନାଭଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ହ୍ରଦୟରୁ ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଛି।
ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରମଯୀ ଗୀତା ସର୍ଵଦେଵମଯୋ ହରିଃ। ସର୍ଵତୀର୍ଥମଯୀ ଗଙ୍ଗା ସର୍ଵଦେଵମଯୋ ମନୁଃ
ଗୀତା ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ସାର; ହରି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସାର। ଗଙ୍ଗା ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ସାର; ମନୁ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସାର।
ଗୀତା ଗଙ୍ଗା ଚ ଗାଯତ୍ରୀ ଗୋଵିନ୍ଦେତି ହୃଦି ସ୍ଥିତେ। ଚତୁର୍ଗକାରସଂଯୁକ୍ତେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଯେଉଁବେଳେ ହୃଦୟରେ ଗୀତା, ଗଙ୍ଗା, ଗାୟତ୍ରୀ ଓ ଗୋବିନ୍ଦ ନାମ ଅଟୁଟ ରହେ, ଏହି ଚାରିଟି 'ଗ' ଅକ୍ଷର ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ, ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନାହିଁ।
ଷଟ୍ଶତାନି ସଵିଂଶାନି ଶ୍ଲୋକାନାଂ ପ୍ରାହ କେଶଵଃ। ଅର୍ଜୁନଃ ସପ୍ତପଞ୍ଚାଶତ୍ସପ୍ତଷଷ୍ଟିଂ ତୁ ସଞ୍ଜଯଃ
କେଶବ ଛଅ ଶତ ବିଶି ଶ୍ଲୋକ କହିଥିଲେ; ଅର୍ଜୁନ ସତାବନ୍ ଓ ସଞ୍ଜୟ ଛଅଷଠି ଶ୍ଲୋକ କହିଥିଲେ।
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଃ ଶ୍ଲୋକମେକଂ ଗୀତାଯା ମାନମୁଚ୍ଯତେ । ଭାରତାମୃତସର୍ଵସ୍ଵଗୀତାଯା ମଥିତସ୍ଯ ଚ। ସାରମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ କୃଷ୍ଣେନ ଅର୍ଜୁନସ୍ଯ ମୁଖେ ହୁତମ୍
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଗୀତାରେ ଗୋଟିଏ ଶ୍ଲୋକ କହିଥିଲେ; ଏହା ଗୀତାର ମାପ। ଭାରତର ଅମୃତ ସାରକୁ ମଥି ନେଇ, କୃଷ୍ଣ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ମୁଖରେ ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ।
ତତୋ ଧନଂଜଯଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ବାଣଗାଣ୍ଡୀଵଧାରିଣମ୍ । ପୁନରେଵ ମହାନାଦଂ ଵ୍ଯସୃଜନ୍ତ ମହାରଥାଃକ
ତାପରେ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧାରଣ କରି ଦେଖି, ସେଠି ଥିବା ମହାରଥୀମାନେ ପୁନି ଏକ ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି କରିଲେ।
ପାଣ୍ଡଵାଃ ସୋମକାଶ୍ଚୈଵ ଯେ ଚୈଷାମନୁଯାଯିନଃ । ଦଧ୍ମୁଶ୍ଚ ମୁଦିତାଃ ଶଙ୍ଖାନ୍ଵୀରାଃ ସାଗରସଂଭଵାନ୍
ପାଣ୍ଡବ, ସୋମକ ଓ ସେମାନଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ସମୁଦ୍ର ଜନ୍ମ ଶଂଖଗୁଡ଼ିକୁ ବଜାଇଲେ।
ତତୋ ଭେର୍ଯଶ୍ଚ ପେଶ୍ଯଶ୍ଚ କ୍ରକଚା ଗୋଵିଷାଣିକାଃ । ସହସୈଵାଭ୍ଯହନ୍ଯନ୍ତ ତତଃ ଶବ୍ଦୋ ମହାନଭୂତ୍
ତାପରେ ଢୋଳ, ଝାଞ୍ଜ, ତବଲା ଓ ଗାଈଁ ଶିଙ୍ଗା ଏକାସାଥିରେ ଜୋରେ ବଜିଲା, ଏବଂ ବଡ଼ ଶବ୍ଦ ହେଲା।
ତଥା ଦେଵାଃ ସଗନ୍ଧର୍ଵାଃ ପିତରଶ୍ଚ ଜନାଧିପ । ସିଦ୍ଧଚାରଣସଙ୍ଘାଶ୍ଚ ସମୀଯୁସ୍ତେ ଦିଦୃକ୍ଷଯା
ଏଭଳି ଦେବତାମାନେ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ, ପିତୃମାନେ, ରାଜା ଓ ସିଦ୍ଧ-ଚାରଣମାନେ ସମେତ, ସମସ୍ତେ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଥିଲେ।
ଋଷଯଶ୍ଚ ମହାଭାଗାଃ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଶତକ୍ରତୁମ୍ । ସମୀଯୁସ୍ତତ୍ର ସହିତା ଦ୍ରୁଷ୍ଟୁଂ ତଦ୍ଵୈଶସଂ ମହତ୍
ମହାନ ଋଷିମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ସେଠାକୁ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ସେ ବଡ଼ ହନ୍ତାକାଣ୍ଡ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଥିଲେ।