ଯାନସନ୍ଧିସ୍ତତଃ ପର୍ଵ ଭଗଵଦ୍ଯାନମେଵ ଚ। ମାତଲୀଯମୁପାଖ୍ଯାନଂ ଚରିତଂ ଗାଲଵସ୍ଯ ଚ
ତାପରେ ଯାନସନ୍ଧି ପର୍ବ, ଭଗବତ୍ବାଣୀ, ମାତଳୀଙ୍କ କଥା ଓ ଗାଳବଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟର ବର୍ଣ୍ଣନା ଆସିଛି।
ସାଵିତ୍ରଂ ଵାମଦେଵ୍ଯଂ ଚ ଵୈନ୍ଯୋପାଖ୍ଯାନମେଵ ଚ। ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯମୁପାଖ୍ଯାନଂ ପର୍ଵ ଷୋଡଶରାଜକମ୍
ସାବିତ୍ର ଓ ବାମଦେବ ପର୍ବ, ବେନ୍ୟଙ୍କ କଥା, ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟଙ୍କ ଉପାଖ୍ୟାନ ଓ ଷୋଳ ରାଜାଙ୍କ ପର୍ବ ଅଛି।
ସଭାପ୍ରଵେଶଃ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଵିଦୁଲାପୁତ୍ରଶାସନମ୍। ଉଦ୍ଯୋଗଃ ସୈନ୍ଯନିର୍ଯାଣଂ ଵିଶ୍ଵୋପାଖ୍ଯାନମେଵ ଚ
ଏଠାରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସଭାପ୍ରବେଶ, ବିଦୁଳାପୁତ୍ରଙ୍କ ଆଜ୍ଞା, ଉଦ୍ୟୋଗ ପର୍ବ, ସେନା ଯାତ୍ରା ଓ ବିଶ୍ୱଙ୍କ କଥା ଅଛି।
ଜ୍ଞେଯଂ ଵିଵାଦପର୍ଵାତ୍ର କର୍ଣସ୍ଯାପି ମହାତ୍ମନଃ। `ମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ ନିଶ୍ଚଯଂ କୃତ୍ଵା କାର୍ଯସ୍ଯ ସମନନ୍ତରମ୍
ଏଠାରେ ବିବାଦ ପର୍ବ ଓ ମହାତ୍ମା କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପର୍ବ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ମନ୍ତ୍ରଣା ଶେଷ ହେବା ପରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।
ଶ୍ଵେତସ୍ଯ ଵାସୁଦେଵେନ ଚିତ୍ରଂ ବହୁକଥାଶ୍ରଯମ୍।' ନିର୍ଯାଣଂ ଚ ତତଃ ପର୍ଵ କୁରୁପାଣ୍ଡଵସେନଯୋଃ
ଏଠାରେ ବାସୁଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ୱେତଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ କଥା, ଯାହାରୁ ଅନେକ କଥା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଏବଂ ପରେ କୁରୁ ଓ ପାଣ୍ଡବ ସେନାଙ୍କ ଯାତ୍ରା ପର୍ବ ଅଛି।
ରଥାତିରଥସଂଖ୍ଯା ଚ ପର୍ଵୋକ୍ତଂ ତଦନନ୍ତରମ୍। ଉଲୂକଦୂତାଗମନଂ ପର୍ଵାମର୍ଷଵିଵର୍ଧନମ୍
ତାପରେ ରଥ ଓ ଅତିରଥମାନେ କେତେ ଅଛନ୍ତି ତାହାର ଗଣନା, ଉଲୂକଙ୍କ ଦୂତିଆସିବା ଓ କ୍ରୋଧ ବଢ଼ାଇଥିବା ପର୍ବ ଅଛି।
ଅମ୍ବୋପାଖ୍ଯାନମତ୍ରୈଵ ପର୍ଵ ଜ୍ଞେଯମତଃ ପରମ୍।। ଭୀଷ୍ମାଭିଷେଚନଂ ପର୍ଵ ତତଶ୍ଚାଦ୍ଭୁତମୁଚ୍ଯତେ
ଏଠି ଅମ୍ବାଙ୍କ କଥା, ତାପରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପର୍ବ ଓ ପରେ ଅଦ୍ଭୁତ ପର୍ବ ଅଛି।
ଜମ୍ବୂଖମ୍ଡଵିନିର୍ମାଣଂ ପର୍ଵୋକ୍ତଂ ତଦନନ୍ତରମ୍।। ଭୂମିପର୍ଵ ତତଃ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଦ୍ଵୀପଵିସ୍ତାରକୀର୍ତନମ୍
ତାପରେ ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପ ତିଆରି କଥା, ତାପରେ ଭୂମି ପର୍ବ ଓ ଦ୍ୱୀପମାନଙ୍କ ବିସ୍ତାର ବର୍ଣ୍ଣନା ଅଛି।
ଦିଵ୍ଯଂ ଚକ୍ଷୁର୍ଦଦୌ ଯତ୍ର ସଂଜଯାଯ ମହାମୁନିଃ।' ପର୍ଵୋକ୍ତଂ ଭଗଵଦ୍ଗୀତା ପର୍ଵ ଭୀଷ୍ମଵଧସ୍ତତଃ। ଦ୍ରୋଣାଭିଷେଚନଂ ପର୍ଵ ସଂଶପ୍ତକଵଧସ୍ତତଃ
ଏଠି ମହାମୁନି ସଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇଥିଲେ; ଏଠାରେ ଭଗବଦ୍ଗୀତା ପର୍ବ, ତାପରେ ଭୀଷ୍ମ ବଧ, ପରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଅଭିଷେକ ଓ ସଂଶପ୍ତକ ବଧ ପର୍ବ ଅଛି।
ଅଭିମନ୍ଯୁଵଧଃ ପର୍ଵ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପର୍ଵ ଚୋଚ୍ଯତେ। ଜଯଦ୍ରଥଵଧଃ ପର୍ଵ ଘଟୋତ୍କଚଵଧସ୍ତତଃ
ଏଠି ଅଭିମନ୍ୟୁ ବଧ ପର୍ବ, ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପର୍ବ, ଜୟଦ୍ରଥ ବଧ ଓ ଘଟୋତ୍କଚ ବଧ ପର୍ବ ଅଛି।
ତତୋ ଦ୍ରୋଣଵଧଃ ପର୍ଵ ଵିଜ୍ଞେଯଂ ଲୋମହର୍ଷଣମ୍। ମୋକ୍ଷୋ ନାରାଯଣାସ୍ତ୍ରସ୍ଯ ପର୍ଵାନନ୍ତରମୁଚ୍ଯତେ
ତାପରେ ଦ୍ରୋଣ ବଧ ପର୍ବ, ଯାହା ଶୁଣିଲେ ଦେହର ରୋମ ଖଡ଼ିଯାଏ; ପରେ ନାରାୟଣାସ୍ତ୍ର ମୁକ୍ତି ପର୍ବ ଅଛି।
କର୍ଣପର୍ଵ ତତୋ ଜ୍ଞେଯଂ ଶଲ୍ଯପର୍ଵ ତତଃ ପରମ୍। ହ୍ରଦପ୍ରଵେଶନଂ ପର୍ଵ ଗଦାଯୁଦ୍ଧମତଃ ପରମ୍
ତାପରେ କର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବ, ପରେ ଶଲ୍ୟ ପର୍ବ, ହ୍ରଦ ପ୍ରବେଶ ପର୍ବ ଓ ପରେ ଗଦାଯୁଦ୍ଧ ପର୍ବ ଅଛି।
ସାରସ୍ଵତଂ ତତଃ ପର୍ଵ ତୀର୍ଥଵଂଶାନୁକୀର୍ତନମ୍। ଅତ ଊର୍ଧ୍ଵଂ ସୁବୀଭତ୍ସଂ ପର୍ଵ ସୌପ୍ତିକମୁଚ୍ଯତେ
ତାପରେ ସାରସ୍ୱତ ପର୍ବ, ତୀର୍ଥ ଓ ବଂଶ ବର୍ଣ୍ଣନା, ପରେ ଭୟଙ୍କର ସୌପ୍ତିକ ପର୍ବ ଅଛି।
ଐଷୀକଂ ପର୍ଵ ଚୋଦ୍ଦିଷ୍ଟମତ ଊର୍ଧ୍ଵଂ ସୁଦାରୁଣମ୍। ଜଲପ୍ରଦାନିକଂ ପର୍ଵ ସ୍ତ୍ରୀଵିଲାପସ୍ତତଃ ପରମ୍
ତାପରେ ଐଷୀକ ପର୍ବ, ପରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ସୁଦାରୁଣ ପର୍ବ, ଜଳ ଦାନ ପର୍ବ ଓ ପରେ ଜନାନୀମାନଙ୍କ ବିଳାପ ଅଛି।
ଶ୍ରାଦ୍ଧପର୍ଵ ତତୋ ଜ୍ଞେଯଂ କୁରୂଣାମୌର୍ଧ୍ଵଦେହିକମ୍। ଚାର୍ଵାକନିଗ୍ରହଃ ପର୍ଵ ରକ୍ଷସୋ ବ୍ରହ୍ମରୂପିଣଃ
ତାପରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପର୍ବ, କୁରୁମାନଙ୍କ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଦେହିକ କ୍ରିୟା, ଚାର୍ବାକ ନିଗ୍ରହ ପର୍ବ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପୀ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ବିଧ୍ୱଂସ ଅଛି।
ଆଭିଷେଚନିକଂ ପର୍ଵ ଧର୍ମରାଜସର୍ଯ ଧୀମତଃ। ପ୍ରଵିଭାଗୋ ଗୃହାଣାଂ ଚ ପର୍ଵୋକ୍ତଂ ତଦନନ୍ତରମ୍
ତାପରେ ଅଭିଷେଚନିକ ପର୍ବ, ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ ଓ ପରେ ଘର ବଣ୍ଟନ ପର୍ବ ଅଛି।
ଶାନ୍ତିପର୍ଵ ତତୋ ଯତ୍ର ରାଜଧର୍ମାନୁଶାସନମ୍। ଆପଦ୍ଧର୍ମଶ୍ଚ ପର୍ଵୋକ୍ତଂ ମୋକ୍ଷଧର୍ମସ୍ତତଃ ପରମ୍
ତାପରେ ଶାନ୍ତି ପର୍ବ, ଯେଉଁଠାରେ ରାଜଧର୍ମ ଶିଖାଯାଏ, ଆପଦ୍ଧର୍ମ ପର୍ବ ଓ ପରେ ମୋକ୍ଷଧର୍ମ ପର୍ବ ଅଛି।
ଶୁକପ୍ରଶ୍ନାଭିଗମନଂ ବ୍ରହ୍ମପ୍ରଶ୍ନାନୁଶାସନମ୍। ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵଶ୍ଚ ଦୁର୍ଵାସଃସଂଵାଦଶ୍ଚୈଵ ମାଯଯା
ଏଠି ଶୁକଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ ଉପସ୍ଥାନ, ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରଶ୍ନ ଶିକ୍ଷା, ଦୁର୍ବାସାଙ୍କ ପ୍ରକଟ ଓ ମାୟା ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଅଛି।
ତତଃ ପର୍ଵ ପରିଜ୍ଞେଯମାନୁଶାସନିକଂ ପରମ୍। ସ୍ଵର୍ଗାରୋହଣିକଂ ଚୈଵ ତତୋ ଭୀଷ୍ମସ୍ଯ ଧୀମତଃ
ତାପରେ ଅନୁଶାସନିକ ପର୍ବ, ଯାହା ଉତ୍ତମ ଉପଦେଶ ଦେଇଥାଏ, ଏବଂ ତାପରେ ସ୍ୱର୍ଗାରୋହଣିକ ପର୍ବ ଓ ପୁନି ଧୀର ଭୀଷ୍ମଙ୍କ କଥା ଅଛି।
ପର୍ଵ ଚାଶ୍ରମଵାସାଖ୍ଯଂ ପୁତ୍ରଦର୍ଶନମେଵ ଚ। ନାରଦାଗମନଂ ପର୍ଵ ତତଃ ପରମିହୋଚ୍ଯତେ
ଏଠାରେ ଆଶ୍ରମବାସ ପର୍ବ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ପୁଅ ସମ୍ମିଳନ ଘଟେ; ତାପରେ ନାରଦଙ୍କ ଆଗମନ ପର୍ବ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
ମୌସଲଂ ପର୍ଵ ଚୋଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ତତୋ ଘୋରଂ ସୁଦାରୁଣମ୍। ମହାପ୍ରସ୍ଥାନିକଂ ପର୍ଵ ସ୍ଵର୍ଗାରୋହଣିକଂ ତତଃ
ମୌସଳ ପର୍ବ ଉଲ୍ଲେଖିତ, ତାପରେ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଅତି ଭୀଷଣ ମହାପ୍ରସ୍ଥାନିକ ପର୍ବ, ଏବଂ ତାପରେ ସ୍ୱର୍ଗାରୋହଣିକ ପର୍ବ।
ହରିଵଂଶସ୍ତତଃ ପର୍ଵ ପୁରାଣଂ ଖିଲସଂଜ୍ଞିତମ୍। ଵିଷ୍ଣୁପର୍ଵ ଶିଶୋଶ୍ଚର୍ଯା ଵିଷ୍ଣୋଃ କଂସଵଧସ୍ତଥା
ତାପରେ ହରିବଂଶ ପର୍ବ, ଯାହାକୁ ପୁରାଣର ଅନୁପୂରକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ବିଷ୍ଣୁ ପର୍ବ, ଶିଶୁଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ, ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଂସ ବଧ ଅଛି।
ଭଵିଷ୍ଯଂ ପର୍ଵ ଚାପ୍ଯୁକ୍ତଂ ଖିଲେଷ୍ଵେଵାଦ୍ଭୁତଂ ମହତ୍। ଏତତ୍ପର୍ଵଶତଂ ପୂର୍ଣଂ ଵ୍ଯାସେନୋକ୍ତଂ ମହାତ୍ମନା
ଭବିଷ୍ୟ ପର୍ବ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅନୁପୂରକ ମଧ୍ୟରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ, ଏକ ବଡ଼ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ପର୍ବ; ଏହିପରି ଶତ ପର୍ବକୁ ମହାତ୍ମା ବ୍ୟାସ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଛନ୍ତି।
ଯଥାଵତ୍ସୂତପୁତ୍ରେଣ ରୌମହର୍ଷଣିନା ତତଃ। ଉକ୍ତାନି ନୈମିଶାରଣ୍ଯେ ପର୍ଵାଣ୍ଯଷ୍ଟାଦଶୈଵ ତୁ
ଯେପରି ରୋମହର୍ଷଣଙ୍କ ପୁଅ ସୂତପୁତ୍ର ନୈମିଷାରଣ୍ୟରେ ଏହି ଅଠାର ପର୍ବକୁ ଠିକ୍ ଭାବରେ କହିଥିଲେ, ସେହିପରି ଏଠି ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
ସମାସୋ ଭାରତସ୍ଯାଯମତ୍ରୋକ୍ତଃ ପର୍ଵସଂଗ୍ରହଃ। ପୌଷ୍ଯଂ ପୌଲୋମମାସ୍ତୀକମାଦିରଂଶାଵତାରଣମ୍
ଏଠି ଭାରତର ସାରାଂଶ, ପର୍ବଗୁଡ଼ିକର ସଂଗ୍ରହ କୁହାଯାଇଛି: ପୌଷ୍ୟ, ପୌଲୋମ, ଆସ୍ତୀକ, ଆଦି, ଆଂଶାବତାରଣ।
ସଂଭଵୋ ଜତୁଵେଶ୍ମାଖ୍ଯଂ ହିଡିମ୍ବବକଯୋର୍ଵଧଃ। ତଥା ଚୈତ୍ରରଥଂ ଦେଵ୍ଯାଃ ପାଞ୍ଚାଲ୍ଯାଶ୍ଚ ସ୍ଵଯଂଵରଃ
ସମ୍ଭବ, ଲାକଡ଼ିଏଁ ଘର ପୋଡ଼ା, ହିଡିମ୍ବା ଓ ବକାଙ୍କ ବଧ, ଏହିପରି ଚୈତ୍ରରଥ ଏବଂ ପାଞ୍ଚାଳୀଙ୍କ ସ୍ୱୟଂବର ଅଛି।
କ୍ଷାତ୍ରଧର୍ମେଣ ନିର୍ଜିତ୍ଯ ତତୋ ଵୈଵାହିକଂ ସ୍ମୃତମ୍। ଵିଦୁରାଗମନଂ ଚୈଵ ରାଜ୍ଯଲାଭସ୍ତଥୈଵ ଚ
କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ଜିତିବା ପରେ ବିବାହ ପର୍ବ, ବିଦୁରଙ୍କ ଆଗମନ ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ଲାଭ ଉଲ୍ଲେଖିତ।
ଵନଵାସୋଽର୍ଜୁନସ୍ଯାପି ସୁଭଦ୍ରାହରଣଂ ତତଃ। ହରଣାହରଣଂ ଚୈଵ ଦହନଂ ଖାଣ୍ଡଵସ୍ଯ ଚ
ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ବନବାସ, ତାପରେ ସୁଭଦ୍ରା ହରଣ, ହରଣ ଓ ଆହରଣ, ଏବଂ ଖାଣ୍ଡବବନ ଦାହ ଅଛି।
ପୌଲୋମେ ଭୃଗୁଵଂଶସ୍ଯ ଵିସ୍ତାରଃ ପରିକୀର୍ତିତଃ। ଆସ୍ତୀକେ ସର୍ଵନାଗାନାଂ ଗରୁଡସ୍ଯ ଚ ସଂଭଵଃ
ପୌଲୋମ ପର୍ବରେ ଭୃଗୁ ବଂଶର ବିସ୍ତୃତ ବର୍ଣ୍ଣନା ଅଛି; ଆସ୍ତୀକ ପର୍ବରେ ସମସ୍ତ ନାଗ ଓ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଉଲ୍ଲେଖିତ।
କ୍ଷୀରୋଦମଥଂ ଚୈଵ ଜନ୍ମୋଚ୍ଚୈଃଶ୍ରଵସସ୍ତଥା। ଯଜତଃ ସର୍ପସତ୍ରେଣ ରାଜ୍ଞଃ ପାରିକ୍ଷିତସ୍ଯ ଚ
କ୍ଷୀରସାଗର ମଥନ, ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବାସଙ୍କ ଜନ୍ମ ଏବଂ ରାଜା ପାରୀକ୍ଷିତଙ୍କ ସର୍ପସତ୍ର ବଳି ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।