ଶୃଣୁ ଭଦ୍ରେ ମମ ସୁତେ ମମ ଵାକ୍ଯଂ ଶୁଚିସ୍ମିତେ
ମୋ ପୁଅ, ମୋ କଥା ଶୁଣ, ହେ ଶୁଭ୍ର ହସିଥିବା ମୋ ଝିଅ।
ପତିଵ୍ରତାନାଂ ନାରୀଣାଂ ଵିଶିଷ୍ଟମିତି ଚୋଚ୍ଯତେ। ପତିଶୁଶ୍ରୂଷଣଂ ପୂର୍ଵଂ ମନୋଵାକ୍କାଯଚେଷ୍ଟିତୈଃ
ପତିନିଷ୍ଠା ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପତିଙ୍କୁ ମନ, କଥା ଓ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସେବା କରିବାକୁ ସର୍ବୋପରି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଅନୁଜ୍ଞାତା ମଯା ପୂର୍ଵଂ ପୂଜଯୈତଦ୍ଵ୍ରତଂ ତଵ। ଏତେନୈଵ ଚ ଵୃତ୍ତେନ ପୁଣ୍ଯାଁଲ୍ଲୋକାନଵାପ୍ଯ ଚ
ମୋର ଅନୁମତିରେ ତୁମେ ଏହି ବ୍ରତ ରଖିଛ, ଏହି ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ପୁଣ୍ୟ ଲୋକ ପାଇପାରିବ।
ତସ୍ଯାନ୍ତେ ମାନୁଷେ ଲୋକେ ଵିଶିଷ୍ଟାଂ ତପ୍ସ୍ଯସେ ଶ୍ରିଯମ୍। ତସ୍ମାଦ୍ଭଦ୍ରେଽଦ୍ଯ ଯାତଵ୍ଯଂ ସମୀପଂ ପୌରଵସ୍ଯ ହ
ଏହା ପରେ ମାନବ ଲୋକରେ ତୁମେ ବିଶେଷ ଶ୍ରୀ ପାଇବ, ତେଣୁ ହେ ଭଦ୍ରେ, ଆଜି ପୌରବବଂଶୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ସ୍ଵଯଂ ନାଯାତି ମତ୍ଵା ତେ ଗତଂ କାଲଂ ଶୁଚିସ୍ମିତେ। ଗତ୍ଵାଽଽରାଧଯ ରାଜାନଂ ଦୁଷ୍ଯନ୍ତଂ ହିତକାମ୍ଯଯା
ସେ ନିଜେ ଆସୁନାହାନ୍ତି, ସମୟ ବିତିଗଲା ବୋଲି ଭାବି, ହେ ଶୁଭ୍ର ହସିଥିବା, ତୁମେ ଯାଇ ରାଜା ଦୁଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ପ୍ରସନ୍ନ କର।
ଦୌଷ୍ଯନ୍ତିଂ ଯୌଵରାଜ୍ଯସ୍ଥଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରୀତିମଵାପ୍ସ୍ଯସି। ଦେଵତାନାଂ ଗୁରୂଣାଂ ଚ କ୍ଷତ୍ରିଯାଣାଂ ଚ ଭାମିନି
ଦୁଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କୁ ଯୁବରାଜ୍ୟରେ ବସିଥିବା ଦେଖି ତୁମର ଆନନ୍ଦ ହେବ; ଦେବତା, ବଡ଼ମାନେ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ପାଇଁ ଏହା ମଙ୍ଗଳକର।
ଭର୍ତୄଣାଂ ଚ ଵିଶେଷେମ ହିତଂ ସଂଗମନଂ ଭଵେତ୍। ତସ୍ମାତ୍ପୁତ୍ରି କୁମାରେଣ ଗନ୍ତଵ୍ଯଂ ମତ୍ପ୍ରିଯେପ୍ସଯା
ପତିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶେଷ କରି ଏହି ମିଳନ ଉପକୃତିକର; ତେଣୁ ମୋ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ, ଝିଅ, ପୁଅ ସହିତ ଯିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରତିଵାକ୍ଯଂ ନ ଦଦ୍ଯାସ୍ତ୍ଵଂ ଶପିତା ମମ ପାଦଯୋଃ
ତୁମେ କୌଣସି ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେବା ନାହିଁ; ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ବନ୍ଧିତ ଅଛ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସୁତାଂ ତତ୍ର ପୌତ୍ରଂ କଣ୍ଵୋଽଭ୍ଯଭାଷତ। ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ଚ ବାହୁଭ୍ଯାଂ ମୂର୍ଧ୍ନ୍ଯୁପାଘ୍ରାଯ ପୌରଵମ୍
ଏଭଳି କହି, କଣ୍ବ ତାଙ୍କ ଝିଅଙ୍କୁ ଓ ପଉତ୍ରକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ପୌରବଙ୍କୁ ବାହୁ ଦ୍ୱାରା ଧରି, ମୁଣ୍ଡ ଘ୍ରାଣ କଲେ।
ସୋମଵଂଶୋଦ୍ଭଵୋ ରାଜା ଦୁଷ୍ଯନ୍ତ ଇତି ଵିଶ୍ରୁତଃ। ତସ୍ଯାଗ୍ରମହିଷୀ ଚୈଷା ତଵ ମାତା ଶୁଚିଵ୍ରତା
ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ନାମକ ରାଜା ସୋମବଂଶରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି; ଏହି ଶୁଦ୍ଧ ଚରିତ୍ର ନାରୀ ତାଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ରାଣୀ ଓ ତୁମ ମାଆ।
ଗନ୍ତୁକାମା ଭର୍ତୃପାର୍ଶ୍ଵଂ ତ୍ଵଯା ସହ ସୁମଧ୍ଯମା। ଗତ୍ଵାଽଭିଵାଦ୍ଯ ରାଜନଂ ଯୌଵରାଜ୍ଯମଵାପ୍ସ୍ଯସି
ଏହି ସୁନ୍ଦରୀ ତୁମ ସହିତ ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି; ଯାଇ, ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ତୁମେ ଯୁବରାଜ୍ୟ ପାଇବ।
ସ ପିତା ତଵ ରାଜେନ୍ଦ୍ରସ୍ତସ୍ଯ ତ୍ଵଂ ଵଶଗୋ ଭଵ। ପିତୃପୈତାମହଂ ରାଜ୍ଯମାତିଷ୍ଠସ୍ଵ ସ୍ଵଭାଵତଃ
ସେ ତୁମ ପିତା, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ତାଙ୍କୁ ଆଜ୍ଞାମାନ୍ୟ କର। ପିତା ଓ ପର୍ଦ୍ଦାଦାଙ୍କ ରାଜ୍ୟକୁ ନିଜ ଗୁଣରେ ଶାସନ କର।
ତସ୍ମିନ୍କାଲେ ସ୍ଵରାଜ୍ଯସ୍ଥୋ ମାମନୁସ୍ମର ପୌରଵ
ତୁମେ ନିଜ ରାଜ୍ୟରେ ବସିବାବେଳେ, ହେ ପୌରବ, ମୋତେ ଭୁଲିଯିଅନି।
ଅଭିଵାଦ୍ଯ ମୁନେଃ ପାଦୌ ପୌରଵୋ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍। ତ୍ଵଂ ପିତା ମମ ଵିପ୍ରର୍ଷେ ତ୍ଵଂ ମାତା ତ୍ଵଂ ଗତିଶ୍ଚ ମେ
ମୁନିଙ୍କ ପାଦକୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ପୌରବ କହିଲେ: 'ମୁଁ ତୁମକୁ ପିତା, ମାଆ ଓ ଆଶ୍ରୟ ଭାବେ ମାନେ।'
ନ ଚାନ୍ଯଂ ପିତରଂ ମନ୍ଯେ ତ୍ଵାମୃତେ ତୁ ମହାତପଃ। ତଵ ଶୁଶ୍ରୂଷଣଂ ପୁଣ୍ଯମିହ ଲୋକେ ପରତ୍ର ଚ
ହେ ମହାତପସ୍ବୀ, ଆପଣ ଛାଡ଼ି ମୁଁ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ମୋ ପିତା ବୋଲି ଭାବେ ନାହିଁ। ଏହି ଜଗତରେ ଓ ପରଲୋକରେ ଆପଣଙ୍କୁ ସେବା କରିବା ଅତି ପୁଣ୍ୟର କାମ।
ଶକୁନ୍ତଲା ଭର୍ତୃକାମା ସ୍ଵଯଂ ଯାତୁ ଯଥେଷ୍ଟତଃ। ଅହଂ ସୁଶ୍ରୂଷଣପରଃ ପାଦମୂଲେ ଵସାମି ଵଃ
ଶକୁନ୍ତଳା ଯେଉଁଠି ଚାହେଁ, ସେଉଁଠି ଯାଉ। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପାଦ ତଳେ ରୁହି, ସେବାରେ ଲାଗି ରହିବି।
କ୍ରୀଡାଂ ଵ୍ଯାଲମୃଗୈଃ ସାର୍ଧଂ କରିଷ୍ଯେ ନ ପୁରା ଯଥା। ତ୍ଵଚ୍ଛାସନପରୋ ନିତ୍ଯଂ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯଂ ଚ କରୋମ୍ଯହମ୍
ମୁଁ ଆଗରୁ ପରି ଅପରିଚିତ ପଶୁମାନେ ସହ କ୍ରୀଡ଼ା କରିବି ନାହିଁ। ମୁଁ ସବୁବେଳେ ଆପଣଙ୍କ ଆଦେଶ ମାନିବି ଏବଂ ନିତ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବି।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ସଂଶ୍ଲିଷ୍ଯ ପାଦୌ କଣ୍ଵସ୍ଯ ତିଷ୍ଠତଃ। ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରରୁରୋଦ ଶକୁନ୍ତଲା
ଏଭଳି କହି, ସେ କଣ୍ବ ଋଷିଙ୍କ ପାଦକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲା। ତାଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଶକୁନ୍ତଳା କାନ୍ଦିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ସ୍ନେହାତ୍ପିତୁଶ୍ଚ ପୁତ୍ରସ୍ଯ ହର୍ଷଶୋକସମନ୍ଵିତା। ନିଶାମ୍ଯ ରୁଦତୀମାର୍ତାଂ ଦୌଷ୍ଯନ୍ତିର୍ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍
ପିତାଙ୍କ ସ୍ନେହ ଓ ପୁଅର ହର୍ଷ ଦୁଃଖ ମିଶି, ଶକୁନ୍ତଳା ଯେତେବେଳେ ବେଦନାରେ କାନ୍ଦୁଥିଲେ, ଦୌଷ୍ୟନ୍ତୀ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭଗଵତୋ ଵାକ୍ଯଂ କିଂ ରୋଦିଷି ଶକୁନ୍ତଲେ। ଗନ୍ତଵ୍ଯଂ କାଲ୍ଯ ଉତ୍ଥାଯ ଭର୍ତୃପ୍ରୀତିସ୍ଵଵାସ୍ତି ଚେତ୍
ଭଗବାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ କହିଲେ, 'ଶକୁନ୍ତଳେ, କାହିଁକି କାନ୍ଦୁଛ? ଯଦି ପତିଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ସକାଳେ ଉଠି ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ।'
ଏକସ୍ତୁ କୁରୁତେ ପାପଂ ଫଲଂ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ମହାଜନଃ। ମଯା ନିଵାରିତୋ ନିତ୍ଯଂ ନ କରୋଷି ଵଚୋ ମମ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲୋକ ନିଜେ ଦୁଷ୍କର୍ମ କରେ ଏବଂ ତାହାର ଫଳ ନିଜେ ଭୋଗ କରେ। ମୁଁ ସବୁବେଳେ ତୁମକୁ ରୋକିଛି, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ମୋ କଥା ଶୁଣ ନାହଁ।
ନିଃସୃତାନ୍କୁଞ୍ଜରାନ୍ନିତ୍ଯଂ ବାହୁଭ୍ଯାଂ ସଂପ୍ରମଥ୍ଯ ଵୈ। ଵନଂ ଚ ଲୋଡଯନ୍ନିତ୍ଯଂ ସିଂହଵ୍ଯାଘ୍ରଗଣୈର୍ଵୃତମ୍
ତୁମେ ସବୁବେଳେ ଦୁଇହାତରେ ହାତୀମାନେକୁ ତାଡ଼ିଦେଉଥିଲ, ଏବଂ ସିଂହ ବା ବାଘ ଭରା ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୁରୁଥିଲ।
ଏଵଂଵିଧାନି ଚାନ୍ଯାନି କୃତ୍ଵା ଵୈ ପୁରୁନନ୍ଦନ। ରୁଷିତୋ ଭଗଵାଂସ୍ତାତ ତସ୍ମାଦାଵାଂ ଵିଵାସିତୌ
ଏପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାମ କରି, ହେ ପୁରୁବଂଶର ଗର୍ବ, ଭଗବାନ ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ ଏବଂ ଏହିକାରଣରୁ ଆମେ ଦୁଇଜଣ ଅଶ୍ରମରୁ ବାହାରିଦେଲେ।
ନାହଂ ଗଚ୍ଛାମି ଦୁଷ୍ଯନ୍ତଂ ନାସ୍ମି ପୁତ୍ର ହିତୈଷିଣୀ। ପାଦମୂଲେ ଵସିଷ୍ଯାମି ମହର୍ଷେର୍ଭାଵିତାତ୍ମନଃ
ମୁଁ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କଠାରେ ଯିବିନି, ମୁଁ ପୁଅର ଭଲଚାହୁଁଥିବା ମା' ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ମୁଁ ମହାତ୍ମା ମୁନିଙ୍କ ପାଦ ତଳେ ରହିବି।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ରୁଦତୀ ପପାତ ମୁନିପାଦଯୋଃ। ଏଵଂ ଵିଲପତୀଂ କଣ୍ଵଶ୍ଚାନୁନୀଯ ଚ ହେତୁଭିଃ। ପୁନଃ ପ୍ରୋଵାଚ ଭଗଵାନାନୃଶଂସ୍ଯାଦ୍ଧିତଂ ଵଚଃ
ଏଭଳି କହି, ସେ କାନ୍ଦୁଥିବାବେଳେ ମୁନିଙ୍କ ପାଦ ତଳେ ପଡ଼ିଗଲେ। ଏଭଳି ବିଳାପ କରୁଥିବା ସମୟରେ, କଣ୍ବ ମୃଦୁ ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଲେ ଏବଂ ପୁଣି ଦୟାଭରା ଉପକାରୀ କଥା କହିଲେ।
ଶକୁନ୍ତଲେ ଶୃଣୁଷ୍ଵେଦଂ ହିତଂ ପଥ୍ଯଂ ଚ ଭାମିନି। ପତିଵ୍ରତାଭାଵଗୁଣାନ୍ହିତ୍ଵା ସାଧ୍ଯଂ ନ କିଂଚନ
ଶକୁନ୍ତଳେ, ଏହି ଉପକାରୀ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ କଥା ଶୁଣ। ପତିବ୍ରତା ନାରୀଙ୍କ ଗୁଣ ଛାଡ଼ି, ଅନ୍ୟ କିଛି ଏଠି ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେବ ନାହିଁ।
ପ୍ରତିଵ୍ରତାନାଂ ଦେଵା ଵୈ ତୁଷ୍ଟାଃ ସର୍ଵରପ୍ରଦାଃ। ପ୍ରସାଦଂ ଚ କରିଷ୍ଯନ୍ତି ଆପଦୋ ମୋକ୍ଷଯନ୍ତି ଚ
ପତିବ୍ରତା ନାରୀମାନେ ଉପରେ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ସମସ୍ତ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥାନ୍ତି। ସେମାନେ କୃପା କରନ୍ତି ଓ ବିପଦରୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି।
ପତିପ୍ରସାଦାତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ଚ ପ୍ରାପ୍ନୁଵନ୍ତି ନ ଚାଶୁଭମ୍। ତସ୍ମାଦ୍ଗତ୍ଵା ତୁ ରାଜାନମାରାଧଯ ଶୁଚିସ୍ମିତେ
ପତିଙ୍କ ଦୟାରେ ନାରୀ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି ଏବଂ କେବେ ଅପମଙ୍ଗଳ ହୁଏ ନାହିଁ। ତେଣୁ, ହେ ଶୁଚିସ୍ମିତେ, ରାଜାଙ୍କଠାରେ ଯାଇ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କର।
ଶକୁନ୍ତଲାଂ ତଥୋକ୍ତ୍ଵା ଵୈ ଶାକୁନ୍ତଲମଥାବ୍ରଵୀତ୍। ଦୌହିତ୍ରୋ ମମ ପୌତ୍ରସ୍ତ୍ଵମିଲିଲସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ
ଏଭଳି ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କୁ କହି, ସେ ପରେ ତାଙ୍କର ପୁଅକୁ କହିଲେ, 'ହେ ଶାକୁନ୍ତଳ, ତୁମେ ମୋ ନାତି ଏବଂ ମହାତ୍ମା ଇଲିଳଙ୍କ ନାତି ହେଉଛ।'
ଶୃଣୁଷ୍ଵ ଵଚନଂ ସତ୍ଯଂ ପ୍ରବ୍ରଵୀମି ତଵାନଘ। ମନସା ଭର୍ତୃକାମା ଵୈ ଵାଗ୍ଭିରୁକ୍ତ୍ଵା ପୃଥଗ୍ଵିଧମ୍
ମୋର ସତ୍ୟ କଥା ଶୁଣ, ହେ ନିର୍ମଳ। ସେ ମନରେ ପତିଙ୍କୁ ଚାହେଁ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ କଥା କହିଛି, କିନ୍ତୁ ଏହି ମହିଳା ଯିବାକୁ ଚାହୁଁନାହିଁ।