ଵିହରନ୍ତେ ରମନ୍ତେ ଚ ନ ତେଷୁ ମ୍ରିଯତେ ଜନଃ। ନ ତେଷୁ ଦସ୍ଯଵଃ ସନ୍ତି ମ୍ଲେଚ୍ଛଜାତ୍ଯୋପି ଵା ନୃପ
ସେଠାରେ ଲୋକମାନେ ଘୁଞ୍ଚିବା ଏବଂ ଆନନ୍ଦ କରିବାରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ କେହି ମରନ୍ତି ନାହିଁ। ସେଠାରେ ଚୋର ନାହିଁ, ବିଦେଶୀ ଜାତିର ଲୋକ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, ରାଜା।
ଗୌରପ୍ରାଯୋ ଜନଃ ସର୍ଵଃ ସୁକୁମାରଶ୍ଚ ପାର୍ଥିଵ । ଅଵଶିଷ୍ଟେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ମନୁଜେଶ୍ଵର
ସମସ୍ତ ଲୋକମାନେ ଅଧିକାଂଶ ଧଳା ଏବଂ ସୁକୁମାର। ଏହି ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟରୁ ଅବଶିଷ୍ଟ ବିଷୟ ମୁଁ କହିବି, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ନାଥ।
ଯଥାଶ୍ରୁତଂ ମହାରାଜ ତଦଵ୍ଯଗ୍ରମନାଃ ଶ୍ରୃଣୁ । କ୍ରୌଞ୍ଚଦ୍ଵୀପେ ମହାରା କ୍ରୌଞ୍ଚୋ ନାମ ମହାଗିରିଃ
ହେ ମହାରାଜ, ମୁଁ ଯେଉଁ କଥା ଶୁଣିଛି, ତାହା ଅବିକଳ ମନରେ ଶୁଣ। କ୍ରଉଞ୍ଚ ଦ୍ୱୀପରେ କ୍ରଉଞ୍ଚ ନାମକ ଏକ ବଡ଼ ପହାଡ଼ ଅଛି।
କ୍ରୌଞ୍ଚାତ୍ପରୋ ଵାମନକୋ ଵାମନାଦନ୍ଧକାରକଃ। ଅନ୍ଧକାରାତ୍ପରୋ ରାଜନ୍ମୈନାକଃ ପର୍ଵତୋତ୍ତମଃ
କ୍ରଉଞ୍ଚ ପହାଡ଼ ପରେ ବାମନକ ଅଛି, ବାମନକ ପରେ ଅନ୍ଧକାରକ ଅଛି। ଅନ୍ଧକାରକ ପରେ, ମହାରାଜ, ମୈନାକ ନାମକ ଉତ୍ତମ ପହାଡ଼ ଅଛି।
ମୈନାକାତ୍ପରତୋ ରାଦନ୍ଗୋଵିନ୍ଦୋ ଗିରିରୁତ୍ତମଃ । ଗୋଵିନ୍ଦାତ୍ପରତୋ ରାଜନ୍ନିବିଡୋ ନାମ ପର୍ଵତଃ
ମୈନାକ ପହାଡ଼ ପରେ ଗୋବିନ୍ଦ ନାମକ ଉତ୍ତମ ପହାଡ଼ ଅଛି। ଗୋବିନ୍ଦ ପରେ, ମହାରାଜ, ନିବିଡ଼ ନାମକ ପହାଡ଼ ଅଛି।
ପରସ୍ତୁ ଦ୍ଵିଗୁଣସ୍ତେଷାଂ ଵିଷ୍କମ୍ଭୋ ଵଂଶଵର୍ଧନ । ଦେଶାଂସ୍ତତ୍ର ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତନ୍ମେ ନିଗଦତଃ ଶ୍ରୃଣୁ
ତାହା ପରେ ବଂଶବର୍ଧନ ନାମକ ପହାଡ଼ ଅଛି, ଯାହାର ପ୍ରସ୍ତ ଆଗୁଆ ପହାଡ଼ମାନଙ୍କ ଠାରୁ ଦୁଇ ଗୁଣା। ସେଠାରେ ଅଞ୍ଚଳମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ମୁଁ କହିବି, ମୋ କଥା ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣ।
କ୍ରୋଞ୍ଚସ୍ଯ କୁଶଲୋ ଦେଶୋ ଵାମନସ୍ଯ ମନୋନୁଗଃ। ମନୋନୁଗାତ୍ପରଶ୍ଚୋଷ୍ଣୋ ଦେଶଃ କୁରୁକୁଲୋଦ୍ଵହ
କ୍ରଉଞ୍ଚ ପହାଡ଼ର ଅଞ୍ଚଳ କୁଶଳ ଅଛି, ବାମନକର ଅଞ୍ଚଳ ମନୋନୁଗ ଅଛି। ମନୋନୁଗ ପରେ, ହେ କୁରୁକୁଳର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଉଷ୍ଣ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି।
ଉଷ୍ଣାତ୍ପରଃ ପ୍ରାଵରକଃ ପ୍ରାଵାରାଦନ୍ଧକାରକଃ। ଅନ୍ଧକାରକଦେଶାତ୍ତୁ ମୁନିଦେଶଃ ପରଃ ସ୍ମୃତଃ
ଉଷ୍ଣ ଅଞ୍ଚଳ ପରେ ପ୍ରାବରକ ଅଛି, ପ୍ରାବରକ ପରେ ଅନ୍ଧକାରକ ଅଛି। ଅନ୍ଧକାରକ ଅଞ୍ଚଳ ପରେ ମୁନିମାନଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳ ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ।
ମୁନିଦେଶାତ୍ପରଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ ଦୁନ୍ଦୁଭିସ୍ଵନଃ। ସିଦ୍ଧଚାରଣସଂକୀର୍ଣୋ ଗୌରପ୍ରାଯୋ ଜନାଧିପ
ମୁନିମାନଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳ ପରେ ଡୁନ୍ଦୁଭିସ୍ବନ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ରହନ୍ତି, ଏଠି ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ଧଳା ଚାମର।
ଏତେ ଦେଶା ମହାରାଜ ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵସେଵିତାଃ । ପୁଷ୍କରେ ପୁଷ୍କରୋ ନାମ ପର୍ଵତୋ ମଣିରତ୍ନଵାନ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ, ମହାରାଜ, ଦେବ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ପୁଷ୍କରରେ ପୁଷ୍କର ନାମକ ପହାଡ଼ ଅଛି, ଯାହା ମଣି ଓ ରତ୍ନରେ ଭରିଥିବା।
ତତ୍ର ନିତ୍ଯଂ ପ୍ରଭଵତି ସ୍ଵଯଂ ଦେଵଃ ପ୍ରଜାପତିଃ । ତଂ ପର୍ଯୁପାସତେ ନିତ୍ଯଂ ଦେଵାଃ ସର୍ଵେ ମହର୍ଷଯଃ
ସେଠି ପ୍ରଜାପତି ଦେବ ସ୍ୱୟଂ ସଦା ବସିଛନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଦେବ ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ ସେଠି ସଦା ସେଙ୍କୁ ସେବା କରନ୍ତି।
ଵାଗ୍ଭିର୍ମନୋନୁକୂଲାଭିଃ ପୂଜଯନ୍ତୋ ଜନାଧିପ। ଜମ୍ବୂଦ୍ଵୀପାତ୍ପ୍ରଵର୍ତନ୍ତେ ରତ୍ନାନି ଵିଵିଧାନ୍ଯୁତ
ବାକ୍ୟ ଓ ମନରେ ଏକତା ରଖି ସେଠି ପୂଜା କରନ୍ତି, ହେ ଜନାଧିପ। ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପରୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ରତ୍ନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଦ୍ଵୀପେଷୁ ତେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ପ୍ରଜାନାଂ କୁରୁସତ୍ତମ। ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯେଣ ସତ୍ଯେନ ପ୍ରଜାନାଂ ହି ଦମେନ ଚ
ସେସବୁ ଦ୍ୱୀପରେ, ହେ କୁରୁର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଲୋକମାନେ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ, ସତ୍ୟ ଓ ଦମ ରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି।
ଆରୋଗ୍ଯାଯୁଃପ୍ରମାଣାଭ୍ଯାଂ ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ତତଃ। ଏକୋ ଜନପଦୋ ରାଜନ୍ଦ୍ଵୀପେଷ୍ଵେତେଷୁ ଭାରତ। ଉକ୍ତା ଜନପଦା ଯେଷୁ ଧର୍ମଶ୍ଚୈକଃ ପ୍ରଦୃଶ୍ଯତେ
ସେଠି ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ଆୟୁଷ୍ୟ ପ୍ରତିଟି ଦ୍ୱୀପରେ ଦୁଇ ଗୁଣା ହୁଏ, ହେ ଭାରତ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ୱୀପରେ ଏକ ଜନପଦ ଅଛି, ଏବଂ ସେଠି ଏକ ଧର୍ମ ଦେଖାଯାଏ।
ଈଶ୍ଵରୋ ଦଣ୍ଡମୁଦ୍ଯମ୍ଯ ସ୍ଵଯମେଵ ପ୍ରଜାପତିଃ । ଦ୍ଵୀପାନେତାନ୍ମହାରାଜ ରକ୍ଷଂସ୍ତିଷ୍ଠତି ନିତ୍ଯଦା
ପ୍ରଜାପତି ଦେବ ସ୍ୱୟଂ ଦଣ୍ଡ ଉଠାଇ, ମହାରାଜ, ସେସବୁ ଦ୍ୱୀପକୁ ସଦା ସୁରକ୍ଷା କରନ୍ତି।
ସ ରାଜା ସ ଶିଵୋ ରାଜନ୍ସ ପିତା ପ୍ରତିତାମହଃ । ଗୋପାଯତି ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଜାଃ ସଜଡପଣ୍ଡିତାଃ
ସେଇ ରାଜା, ସେଇ ଶିବ, ମହାରାଜ, ସେଇ ପିତା ଓ ପିତାମହ। ସେ ନରମାନଙ୍କୁ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଜଡ ଓ ପଣ୍ଡିତ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।
ଭୋଜନଂ ଚାତ୍ର କୌରଵ୍ଯ ପ୍ରଜାଃ ସ୍ଵଯମୁପସ୍ଥିତମ୍ । ସିଦ୍ଧମେଵ ମହାବାହୋ ତଦ୍ଧି ଭୁଞ୍ଜନ୍ତି ନିତ୍ଯଦା
ଏଠି, ହେ କୌରବ୍ୟ, ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ସ୍ୱୟଂ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ। ଏହା ସଦା ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥାଏ, ହେ ମହାବାହୁ, ଏବଂ ସେମାନେ ଦିନେ ଦିନେ ଏହା ଭୋଗ କରନ୍ତି।
ତତଃ ପରଂ ସମା ନାମ ଦୃଶ୍ଯତେ ଲୋକସଂସ୍ଥିତିଃ। ଚତୁରଶ୍ର ମହାରାଜ ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶତ୍ତୁ ମଣ୍ଡଲମ୍
ତାହା ପରେ ସମା ନାମକ ଅଞ୍ଚଳ ଦେଖାଯାଏ, ଯାହା ଲୋକମାନଙ୍କ ନିବାସ। ଏହା ଚତୁର୍ଶ୍ର ଆକୃତିର, ମହାରାଜ, ଏବଂ ତାହାର ଚକ୍ର ତିରିଶି ତିନି।
ତତ୍ର ତିଷ୍ଠନ୍ତି କୌରଵ୍ଯ ଚତ୍ଵାରୋ ଲୋକସଂମତାଃ। ଦିଗ୍ଗଜା ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ଵାମନୈରାଵତାଦଯଃ
ସେଠି, ହେ କୌରବ୍ୟ, ଚାରିଟି ଦିଗର ଗଜ ରହନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ହେ ଭାରତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବାମନ, ଏରାବତ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ।
ସୁପ୍ରତୀକସ୍ତଦା ରାଜନ୍ପ୍ରଭିନ୍ନକରଟାମୁଖଃ। ତସ୍ଯାହଂ ପରିମାଣଂ ତୁ ନ ସଂଖ୍ଯାତୁମିହୋତ୍ସହେ
ସୁପ୍ରତୀକ ନାମକ ଗଜ, ମହାରାଜ, ଏଠି ଅଛି, ଯାହାର ମୁଁ ଭାଙ୍ଗି ଓ ବଡ଼ ମୁଖ। ତାହାର ଆକାର ମୁଁ ଏଠି ଗଣନା କରିପାରିବିନାହିଁ।
ଅସଂଖ୍ଯାତଃ ସ ନିତ୍ଯଂ ହି ତିର୍ଯଗୂର୍ଧ୍ଵମଧସ୍ତଥା । ତତ୍ର ଵୈ ଵାଯଵୋ ଵାନ୍ତି ଦିଗ୍ଭ୍ଯଃ ସର୍ଵାଭ୍ଯ ଏଵ ହି
ଏହି ବାୟୁଗୁଡିକ ଅସଂଖ୍ୟ, ସଦା ଉପର, ତଳ, ଏବଂ ଚାରିଦିଗରେ ଚଳିଥାନ୍ତି । ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ବାୟୁ ବହିଯାଏ ।
ଅସଂବଦ୍ଧା ମହାରାଜ ତାନ୍ନିଗୃହ୍ଣନ୍ତି ତେ ଗଜାଃ । ପୁଷ୍କରୈଃ ପଦ୍ମସଂକାଶୈର୍ଵିକସଦ୍ଭିର୍ମହାପ୍ରଭୈଃ
ହେ ମହାରାଜ, ଏହି ବାୟୁଗୁଡିକ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଦିଗଗଜମାନେ ସେଗୁଡିକୁ ତାଙ୍କର ପଦ୍ମପ୍ରମାଣ ଶୁଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଅଟକାଇ ରଖନ୍ତି ।
ଶତଧା ପୁନରେଵାଶୁ ତେ ତାନ୍ମୁଞ୍ଚନ୍ତି ନିତ୍ଯଶଃ । ଶ୍ଵସଦ୍ଭିର୍ମୁଚ୍ଯମାନାସ୍ତୁ ଦିଗ୍ଗଜୈରିହ ମାରୁତାଃ । ଆଗଚ୍ଛନ୍ତି ମହାରାଜ ତତସ୍ତିଷ୍ଠନ୍ତି ଵୈ ପ୍ରଜାଃ
କିନ୍ତୁ, ଦିଗଗଜମାନେ ପୁନି ପୁନି ଶତଧା ଭାବରେ ବାୟୁଗୁଡିକୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଶ୍ୱାସ ଦ୍ୱାରା ବାୟୁ ମୁକ୍ତ ହେଉଛି, ଏହିପରି ଭାବରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ରହିଥାନ୍ତି ।
ପରୋ ଵୈ ଵିସ୍ତରୋଽତ୍ଯର୍ଥଂ ତ୍ଵଯା ସଞ୍ଜଯ କୀର୍ତିତଃ। ଦର୍ଶିତଂ ଦ୍ଵୀପସଂସ୍ଥାନମୁତ୍ତରଂ ବ୍ରୂହି ସଞ୍ଜଯ
ହେ ସଞ୍ଜୟ, ତୁମେ ବିଶାଳ ବିସ୍ତୃତିକୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ନନା କରିଛ । ଦ୍ୱୀପଗୁଡିକର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦେଖାଇଛ । ଏବେ ଉତ୍ତର ଦିଗ ବିଷୟରେ କହ ।
ଉକ୍ତା ଦ୍ଵୀପା ମହାରାଜ ଗ୍ରହଂ ଵୈ ଶୃଣୁ ତତ୍ତ୍ଵତଃ । ସ୍ଵର୍ଭାନୋଃ କୌରଵଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯାଵଦେଵ ପ୍ରମାଣତଃ
ହେ ମହାରାଜ, ଦ୍ୱୀପଗୁଡିକ ବର୍ଣ୍ନିତ ହୋଇଛି । ଏବେ ସ୍ୱର୍ଭାନୁ ଗ୍ରହ ବିଷୟରେ ଏବଂ ତାହାର ଠିକ୍ ମାପ ବିଷୟରେ ଶୁଣ ।
ପରିମଣ୍ଡଲୋ ମହାରାଜ ସ୍ଵର୍ଭାନୁଃ ଶ୍ରୂଯତେ ଗ୍ରହଃ । ଯୋଜନାନାଂ ସହସ୍ରାଣି ଵିଷ୍କମ୍ଭୋ ଦ୍ଵାଦଶାସ୍ଯ ଵୈ
ହେ ମହାରାଜ, ସ୍ୱର୍ଭାନୁ ଗ୍ରହକୁ ଗୋଲାକାର ଭାବରେ କୁହାଯାଏ । ତାହାର ବ୍ୟାସ ଦ୍ୱାଦଶ ହଜାର ଯୋଜନ ।
ପରିଣାହେନ ଷଟ୍ତ୍ରିଂଶଦ୍ଵିପୁଲତ୍ଵେନ ଚାନଘ । ଷଷ୍ଟିମାହୁଃ ଶତାନ୍ଯସ୍ଯ ବୁଧାଃ ପୌରାଣିକାସ୍ତଥା
ତାହାର ପରିଧି ଶତ୍ତିସ ହଜାର ଯୋଜନ ଏବଂ ଚଉଡ଼ା ଷଷ୍ଟି ହଜାର ଯୋଜନ ଭାବରେ ପୁରାତନ ଋଷିମାନେ କୁହନ୍ତି ।
ଚନ୍ଦ୍ରମାସ୍ତୁ ସହସ୍ରାଣି ରାଜନ୍ନେକାଦଶ ସ୍ମୃତଃ । ଵିଷ୍କମ୍ଭେଣ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶତ୍ତୁ ମଣ୍ଡଲମ୍
ଚନ୍ଦ୍ରମାର ବ୍ୟାସ ଏଗାର ହଜାର ଯୋଜନ ଏବଂ ତାହାର ଗୋଲାକାର ପରିଧି ତିରିଶି ହଜାର ଯୋଜନ ।
ଏକୋନଷଷ୍ଟିଵିଷ୍କମ୍ଭଂ ଶୀତରଶ୍ମେର୍ମହାତ୍ମନଃ
ଶୀତରଶ୍ମି ଚନ୍ଦ୍ରମାର ବ୍ୟାସ ପଞ୍ଚାନବେ ହଜାର ଯୋଜନ ।
ସୂର୍ଯସ୍ତ୍ଵଷ୍ଟୌ ସହସ୍ରାଣି ଦ୍ଵେ ଚାନ୍ଯେ କୁରୁନନ୍ଦନ। ଵିଷ୍କମ୍ଭେଣ ତତୋ ରାଜନ୍ମଣ୍ଡଲଂ ତ୍ରିଂଶତା ସମମ୍
ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ବ୍ୟାସ ଆଠ ହଜାର ଏବଂ ଦୁଇ ହଜାର ଯୋଜନ ଅଧିକ । ତାହାର ପରିଧି ତିରିଶି ହଜାର ଯୋଜନ ।