ଶକ୍ଯନ୍ତେ ପରିସଂଖ୍ଯାତୁଂ ପୁଣ୍ଯାସ୍ତା ହି ସରିଦ୍ଵରାଃ । ତତ୍ର ପୁଣ୍ଯା ଜନପଦାଶ୍ଚତ୍ଵାରୋ ଲୋକସଂମତାଃ
ସେହି ପବିତ୍ର ନଦୀମାନେ ଗଣନା କରିପାରିବା ନୁହେଁ; ସେମାନେ ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ। ସେଠି ଚାରିଟି ପବିତ୍ର ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି, ସମସ୍ତ ଲୋକ ଦ୍ୱାରା ଗୃହୀତ।
ମଙ୍ଗାଶ୍ଚ ମଶକାଶ୍ଚୈଵ ମାନସା ମନ୍ଦଗାସ୍ତଥା । ମଙ୍ଗା ବ୍ରାହ୍ମଣଭୂଯିଷ୍ଠାଃ ସ୍ଵକର୍ମନିରତା ନୃପ
ମଙ୍ଗା, ମଶକା, ମାନସା ଓ ମନ୍ଦଗା; ମଙ୍ଗାମାନେ ପ୍ରାୟଃ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ନିଜ କାମରେ ଲଗିଥାନ୍ତି, ହେ ରାଜା।
ମଶକେଷୁ ଚ ରାଜନ୍ଯା ଧାର୍ମିକାଃ ସର୍ଵକାମଦାଃ । ମାନସାଶ୍ଚ ମହାରାଜ ଵୈଶ୍ଯଧର୍ମୋପଜୀଵିନଃ
ମଶକାମାନେ ମଧ୍ୟ ରାଜନ୍ୟ, ଧାର୍ମିକ ଓ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି; ମାନସାମାନେ, ହେ ରାଜା, ବୈଶ୍ୟ ଧର୍ମରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି।
ସର୍ଵକାମସମାଯୁକ୍ତାଃ ଶୂରା ଧର୍ମାର୍ଥନିଶ୍ଚିତାଃ । ଶୂଦ୍ରାସ୍ତୁ ମନ୍ଦଗା ନିତ୍ଯଂ ପୁରୁଷା ଧର୍ମଶୀଲିନଃ
ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାରେ ଯୁକ୍ତ, ସୂରା ଓ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥରେ ନିଶ୍ଚିତ; ଶୂଦ୍ରମାନେ ସଦା ମନ୍ଦଗା, ଧର୍ମଶୀଳ ଲୋକ।
ନ ତତ୍ର ରାଜା ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନ ଦଣ୍ଡୋ ନ ଚ ଦଣ୍ଡିକାଃ। ସ୍ଵଧର୍ମେଣୈଵ ଧର୍ମଜ୍ଞାସ୍ତେ ରକ୍ଷନ୍ତି ପରସ୍ପରମ୍
ସେଠାରେ କେହି ରାଜା ନାହିଁ, ରାଜାଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଲୋକ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ଧର୍ମକୁ ଜଣାଇଥିବା ଲୋକମାନେ ନିଜ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପରସ୍ପରକୁ ସୁରକ୍ଷା କରନ୍ତି।
ଏତାଵଦେଵ ଶକ୍ଯଂ ତୁ ତତ୍ର ଦ୍ଵୀପେ ପ୍ରଭାଷିତୁମ୍। ଏତଦେଵ ଚ ଶ୍ରୋତଵ୍ଯଂ ଶାକଦ୍ଵୀପେ ମହୌଜସି
ଏହି ଦ୍ୱୀପ ବିଷୟରେ ଏତିକି କଥା କହିବା ସମ୍ଭବ, ଏହି ଅଂଶକୁ ମାତ୍ର ଶୁଣିବା ଉଚିତ, ଶାକ ଦ୍ୱୀପ ବିଷୟରେ ବଡ଼ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତି।
ଉତ୍ତରେଷୁ ଚ କୌରଵ୍ଯ ଦ୍ଵୀପେଷୁ ଶ୍ରୂଯତେ କଥା। ଏଵଂ ତତ୍ର ମହାରାଜ ବ୍ରୁଵତଶ୍ଚ ନିବୋଧ ମେ
କୁରୁବଂଶୀ, ଉତ୍ତର ଦ୍ୱୀପଗୁଡିକରେ ବିଭିନ୍ନ କଥା ଶୁଣାଯାଏ। ଏଭଳି ଅବସ୍ଥା ରହିଛି, ମହାରାଜ, ମୁଁ କହୁଛି, ଆପଣ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ଘୃତତୋଯଃ ସମୁଦ୍ରୋଽତ୍ର ଦଧିମଣ୍ଡୋଦକୋଽପରଃ । ସୁରୋଦଃ ସାଗରଶ୍ଚୈଵ ତଥାନ୍ଯୋ ଜଲସାଗରଃ
ସେଠାରେ ଘିଁର ଜଳର ସମୁଦ୍ର ଅଛି, ଦହିର ଜଳର ଅନ୍ୟ ଏକ ସମୁଦ୍ର ଅଛି, ମଦର ସମୁଦ୍ର ଅଛି, ଏବଂ ଜଳର ଅନ୍ୟ ଏକ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ପରସ୍ପରେଣ ଦ୍ଵିଗୁଣାଃ ସର୍ଵେ ଦ୍ଵୀପା ନରାଧିପ । ପର୍ଵତାଶ୍ଚ ମହାରାଜ ସମୁଦ୍ରୈଃ ପରିଵାରିତାଃ
ସମସ୍ତ ଦ୍ୱୀପଗୁଡିକ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ଦ୍ୱୀପଠାରୁ ଦୁଇ ଗୁଣା ବଡ଼, ମହାରାଜ। ପାହାଡ଼ଗୁଡିକ ସମୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଘିରି ରହିଛି।
ଗୌରସ୍ତୁ ମଧ୍ଯମେ ଦ୍ଵୀପେ ଗିରିର୍ମାନଃଶିଲୋ ମହାନ୍ । ପର୍ଵତଃ ପଶ୍ଚିମେ କୃଷ୍ଣୋ ନାରାଯଣସଖୋ ନୃପ
ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱୀପରେ ମାନଶିଳା ନାମକ ସୁବର୍ଣ୍ଣର ପାହାଡ଼ ଅଛି। ପଶ୍ଚିମରେ କୃଷ୍ଣ ନାମକ ଅନ୍ଧାର ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଯେଉଁଥିରେ ନାରାୟଣଙ୍କ ସଙ୍ଗୀ।
ତତ୍ର ରତ୍ନାନି ଦିଵ୍ଯାନି ସ୍ଵଯଂ ରକ୍ଷତି କେଶଵଃ । ପ୍ରସନ୍ନଶ୍ଚାଭଵତ୍ତତ୍ର ପ୍ରଜାନାଂ ଵ୍ଯଦଧତ୍ସୁଖମ୍
ସେଠାରେ ଦିବ୍ୟ ରତ୍ନଗୁଡିକୁ କେଶବ ନିଜେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ସେଉଁଠି ସେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ସୁଖ ଦେଇଥିଲେ।
କୁଶସ୍ତମ୍ବଃ କୁଶଦ୍ଵୀପେ ମଧ୍ଯେ ଜନପଦୈଃ ସହ । ସଂପୂଜ୍ଯତେ ଶାଲ୍ମଲିଶ୍ଚ ଦ୍ଵୀପେ ଶାଲ୍ମଲିକେ ନୃପ
କୁଶ ଦ୍ୱୀପରେ ପବିତ୍ର କୁଶ ଗଛକୁ ଲୋକମାନେ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ସେଉଁଠିର ଜନମାନେ ସହିତ। ଏହିପରି ଶାଲମଲି ଦ୍ୱୀପରେ ଶାଲମଲି ଗଛକୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ ଦିଆଯାଏ, ମହାରାଜ।
କ୍ରୌଞ୍ଚଦ୍ଵୀପେ ମହାକ୍ରୌଞ୍ଚୋ ଗିରୀ ରତ୍ନଚଯାକରଃ । ସଂପୂଜ୍ଯତେ ମହାରାଜ ଚାତୁର୍ଵର୍ଣ୍ଯେନ ନିତ୍ଯଦା
କ୍ରଉଞ୍ଚ ଦ୍ୱୀପରେ ମହାକ୍ରଉଞ୍ଚ ନାମକ ରତ୍ନର ଭଣ୍ଡାର ପାହାଡ଼କୁ ସମସ୍ତ ଚାରି ଜାତିର ଲୋକମାନେ ସଦା ପୂଜା କରନ୍ତି, ମହାରାଜ।
ଗୋମନ୍ତଃ ପର୍ଵତୋ ରାଜନ୍ସୁମହାନ୍ସର୍ଵଧାତୁମାନ୍ । ଯତ୍ର ନିତ୍ଯଂ ନିଵସତି ଶ୍ରୀମାନ୍କମଲଲୋଚନଃ
ଗୋମନ୍ତ ପାହାଡ଼, ରାଜା, ବହୁତ ବଡ଼ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଧାତୁରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ସେଠାରେ ଶ୍ରୀମାନ୍ କମଳନୟନ ସଦା ବାସ କରନ୍ତି।
ମୋକ୍ଷିଭିଃ ସଂସ୍ତୁତୋ ନିତ୍ଯଂ ପ୍ରଭୁର୍ନାରାଯଣୋ ହରିଃ । କୁଶଦ୍ଵୀପେ ତୁ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପର୍ଵତୋ ଵିଦ୍ରୁମୈଶ୍ଚିତଃ
ମୋକ୍ଷ ଚାହିଁଥିବା ଲୋକମାନେ ସେଠାରେ ସଦା ନାରାୟଣ ହରିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି। କୁଶ ଦ୍ୱୀପରେ, ରାଜାଙ୍ଗ, ଏକ ପାହାଡ଼ ରହିଛି ଯାହା କୋରାଲରେ ଶୋଭିତ।
ସୁନାମା ନାମ ଦୁର୍ଧର୍ଷୋ ଦ୍ଵିତୀଯୋ ହେମପର୍ଵତଃ । ଦ୍ଯୁତିମାନ୍ନାମ କୌରଵ୍ଯ ତୃତୀଯଃ କୁମୁଦୋ ଗିରିଃ
ପ୍ରଥମ ପାହାଡ଼ଟି ହେଉଛି ସୁନାମା ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଦୁର୍ଜୟ। ଦ୍ୱିତୀୟଟି ସୁବର୍ଣ୍ଣର ପାହାଡ଼। ତୃତୀୟଟି, କୌରବ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ କୁମୁଦ ପାହାଡ଼।
ଚତୁର୍ଥଃ ପୁଷ୍ପଵାନ୍ନାମ ପଞ୍ଚମସ୍ତୁ କୁଶେଶଯଃ । ଷଷ୍ଠୋ ହରିଗିରିର୍ନାମ ଷଡେତେ ପର୍ଵତୋତ୍ତମାଃ
ଚତୁର୍ଥଟି ପୁଷ୍ପବତ୍ ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା, ପଞ୍ଚମଟି କୁଶେଶୟ, ଷଷ୍ଠଟି ହରିଗିରି ନାମରେ। ଏହି ଛଅଟି ପାହାଡ଼ ସର୍ବୋତ୍ତମ।
ତେଷାମନ୍ତରଵିଷ୍କମ୍ଭୋ ଦ୍ଵିଗୁଣଃ ସର୍ଵଭାଗଶଃ । ଔଦ୍ଭିଦଂ ପ୍ରଥମଂ ଵର୍ଷଂ ଦ୍ଵିତୀଯଂ ଵେଣୁମଣ୍ଡଲମ୍
ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତ୍ୟେକର ଦୂରତା ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀଠାରୁ ଦୁଇ ଗୁଣା ଅଛି। ପ୍ରଥମ ଅଞ୍ଚଳଟି ହେଉଛି ଔଦ୍ଭିଦ, ଦ୍ୱିତୀୟଟି ହେଉଛି ବେଣୁମଣ୍ଡଳ।
ତୃତୀଯଂ ସୁରଥାକାରଂ ଚତୁର୍ଥଂ କମ୍ବଲଂ ସ୍ମୃତମ୍ । ଧୃତିମତ୍ପଞ୍ଚମଂ ଵର୍ଷଂ ଷଷ୍ଠଂ ପ୍ରଭାକରମ୍
ତୃତୀୟ ଅଞ୍ଚଳଟି ସୁରଥାକାର, ଚତୁର୍ଥଟି କମ୍ବଳ ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା। ପଞ୍ଚମଟି ଧୃତିମତ୍, ଷଷ୍ଠଟି ପ୍ରଭାକର।
ସପ୍ତମଂ କାପିଲଂ ଵର୍ଷଂ ସପ୍ତୈତେ ଵର୍ଷଲମ୍ଭକାଃ । ଏତେଷୁ ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵାଃ ପ୍ରଜାଶ୍ଚ ଜଗତୀଶ୍ଵର
ସପ୍ତମ ଅଞ୍ଚଳଟି କାପିଳ। ଏହି ସପ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି। ଏମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଏବଂ ଲୋକମାନେ ବାସ କରନ୍ତି, ପୃଥିବୀର ନାଥ।
ଵିହରନ୍ତେ ରମନ୍ତେ ଚ ନ ତେଷୁ ମ୍ରିଯତେ ଜନଃ। ନ ତେଷୁ ଦସ୍ଯଵଃ ସନ୍ତି ମ୍ଲେଚ୍ଛଜାତ୍ଯୋପି ଵା ନୃପ
ସେଠାରେ ଲୋକମାନେ ଘୁଞ୍ଚିବା ଏବଂ ଆନନ୍ଦ କରିବାରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ କେହି ମରନ୍ତି ନାହିଁ। ସେଠାରେ ଚୋର ନାହିଁ, ବିଦେଶୀ ଜାତିର ଲୋକ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, ରାଜା।
ଗୌରପ୍ରାଯୋ ଜନଃ ସର୍ଵଃ ସୁକୁମାରଶ୍ଚ ପାର୍ଥିଵ । ଅଵଶିଷ୍ଟେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ମନୁଜେଶ୍ଵର
ସମସ୍ତ ଲୋକମାନେ ଅଧିକାଂଶ ଧଳା ଏବଂ ସୁକୁମାର। ଏହି ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟରୁ ଅବଶିଷ୍ଟ ବିଷୟ ମୁଁ କହିବି, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ନାଥ।
ଯଥାଶ୍ରୁତଂ ମହାରାଜ ତଦଵ୍ଯଗ୍ରମନାଃ ଶ୍ରୃଣୁ । କ୍ରୌଞ୍ଚଦ୍ଵୀପେ ମହାରା କ୍ରୌଞ୍ଚୋ ନାମ ମହାଗିରିଃ
ହେ ମହାରାଜ, ମୁଁ ଯେଉଁ କଥା ଶୁଣିଛି, ତାହା ଅବିକଳ ମନରେ ଶୁଣ। କ୍ରଉଞ୍ଚ ଦ୍ୱୀପରେ କ୍ରଉଞ୍ଚ ନାମକ ଏକ ବଡ଼ ପହାଡ଼ ଅଛି।
କ୍ରୌଞ୍ଚାତ୍ପରୋ ଵାମନକୋ ଵାମନାଦନ୍ଧକାରକଃ। ଅନ୍ଧକାରାତ୍ପରୋ ରାଜନ୍ମୈନାକଃ ପର୍ଵତୋତ୍ତମଃ
କ୍ରଉଞ୍ଚ ପହାଡ଼ ପରେ ବାମନକ ଅଛି, ବାମନକ ପରେ ଅନ୍ଧକାରକ ଅଛି। ଅନ୍ଧକାରକ ପରେ, ମହାରାଜ, ମୈନାକ ନାମକ ଉତ୍ତମ ପହାଡ଼ ଅଛି।
ମୈନାକାତ୍ପରତୋ ରାଦନ୍ଗୋଵିନ୍ଦୋ ଗିରିରୁତ୍ତମଃ । ଗୋଵିନ୍ଦାତ୍ପରତୋ ରାଜନ୍ନିବିଡୋ ନାମ ପର୍ଵତଃ
ମୈନାକ ପହାଡ଼ ପରେ ଗୋବିନ୍ଦ ନାମକ ଉତ୍ତମ ପହାଡ଼ ଅଛି। ଗୋବିନ୍ଦ ପରେ, ମହାରାଜ, ନିବିଡ଼ ନାମକ ପହାଡ଼ ଅଛି।
ପରସ୍ତୁ ଦ୍ଵିଗୁଣସ୍ତେଷାଂ ଵିଷ୍କମ୍ଭୋ ଵଂଶଵର୍ଧନ । ଦେଶାଂସ୍ତତ୍ର ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତନ୍ମେ ନିଗଦତଃ ଶ୍ରୃଣୁ
ତାହା ପରେ ବଂଶବର୍ଧନ ନାମକ ପହାଡ଼ ଅଛି, ଯାହାର ପ୍ରସ୍ତ ଆଗୁଆ ପହାଡ଼ମାନଙ୍କ ଠାରୁ ଦୁଇ ଗୁଣା। ସେଠାରେ ଅଞ୍ଚଳମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ମୁଁ କହିବି, ମୋ କଥା ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣ।
କ୍ରୋଞ୍ଚସ୍ଯ କୁଶଲୋ ଦେଶୋ ଵାମନସ୍ଯ ମନୋନୁଗଃ। ମନୋନୁଗାତ୍ପରଶ୍ଚୋଷ୍ଣୋ ଦେଶଃ କୁରୁକୁଲୋଦ୍ଵହ
କ୍ରଉଞ୍ଚ ପହାଡ଼ର ଅଞ୍ଚଳ କୁଶଳ ଅଛି, ବାମନକର ଅଞ୍ଚଳ ମନୋନୁଗ ଅଛି। ମନୋନୁଗ ପରେ, ହେ କୁରୁକୁଳର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଉଷ୍ଣ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି।
ଉଷ୍ଣାତ୍ପରଃ ପ୍ରାଵରକଃ ପ୍ରାଵାରାଦନ୍ଧକାରକଃ। ଅନ୍ଧକାରକଦେଶାତ୍ତୁ ମୁନିଦେଶଃ ପରଃ ସ୍ମୃତଃ
ଉଷ୍ଣ ଅଞ୍ଚଳ ପରେ ପ୍ରାବରକ ଅଛି, ପ୍ରାବରକ ପରେ ଅନ୍ଧକାରକ ଅଛି। ଅନ୍ଧକାରକ ଅଞ୍ଚଳ ପରେ ମୁନିମାନଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳ ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ।
ମୁନିଦେଶାତ୍ପରଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ ଦୁନ୍ଦୁଭିସ୍ଵନଃ। ସିଦ୍ଧଚାରଣସଂକୀର୍ଣୋ ଗୌରପ୍ରାଯୋ ଜନାଧିପ
ମୁନିମାନଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳ ପରେ ଡୁନ୍ଦୁଭିସ୍ବନ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ରହନ୍ତି, ଏଠି ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ଧଳା ଚାମର।
ଏତେ ଦେଶା ମହାରାଜ ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵସେଵିତାଃ । ପୁଷ୍କରେ ପୁଷ୍କରୋ ନାମ ପର୍ଵତୋ ମଣିରତ୍ନଵାନ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ, ମହାରାଜ, ଦେବ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ପୁଷ୍କରରେ ପୁଷ୍କର ନାମକ ପହାଡ଼ ଅଛି, ଯାହା ମଣି ଓ ରତ୍ନରେ ଭରିଥିବା।