ଦକ୍ଷିଣେନ ତୁ ଶ୍ଵେତସ୍ଯ ନୀଲସ୍ଯୈଵୋତ୍ତରେଣ ତୁ। ଵର୍ଷଂ ରମଣକଂ ନାମ ଜାଯନ୍ତେ ତତ୍ର ମାନଵାଃ
ଶ୍ୱେତ ପର୍ବତର ଦକ୍ଷିଣ ଓ ନୀଳ ପର୍ବତର ଉତ୍ତରରେ ରମଣକ ନାମକ ଦେଶ ଅଛି, ସେଠାରେ ଲୋକମାନେ ଜନ୍ମ ନେନ୍ତି।
ଶୁକ୍ଲାଭିଜନସଂପନ୍ନାଃ ସର୍ଵେ ସୁପ୍ରିଯଦର୍ଶନାଃ। ନିଃସପତ୍ନାଶ୍ଚ ତେ ସର୍ଵେ ଜାଯନ୍ତେ ତତ୍ର ମାନଵାଃ
ସେଠାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ସମସ୍ତ ଲୋକମାନେ ଉତ୍ତମ ବଂଶର, ଶୁଭ୍ର ଦେହର, ଏବଂ ସେମାନେ କୌଣସି ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ନାହିଁ।
ଦଶଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଶତାନି ଦଶ ପଞ୍ଚ ଚ। ଜୀଵନ୍ତି ତେ ମହାରାଜ ନିତ୍ଯଂ ମୁଦିତମାନସାଃ
ହେ ମହାରାଜ, ସେମାନେ ସଦା ଖୁସି ମନେ ଦଶ ହଜାର ଓ ପନ୍ଦର ଶହ ବର୍ଷ ଜୀବନ କରନ୍ତି।
ଦକ୍ଷିଣେ ଶୃଙ୍ଗିଣଶ୍ଚୈଵ ଶ୍ଵେତସ୍ଯାଥୋତ୍ତରେଣ ତୁ। ଵର୍ଷଂ ହିରଣ୍ମଯଂ ନାମ ଯତ୍ର ହୈରଣ୍ଵତୀ ନଦୀ
ଶ୍ରୁଙ୍ଗୀର ଦକ୍ଷିଣ ଓ ଶ୍ୱେତର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ହିରଣ୍ମୟ ନାମକ ଦେଶ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ହେରଣ୍ବତୀ ନଦୀ ବହିଯାଏ।
ଯତ୍ର ଚାଯଂ ମହାରାଜ ପକ୍ଷିରାଟ୍ ପତଗୋତ୍ତମଃ। ଯକ୍ଷାନୁଗା ମହାରାଜ ଧନିନଃ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନାଃ
ହେ ମହାରାଜ, ସେଠାରେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ରାଜା, ସବୁଠୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପକ୍ଷୀ ଅଛନ୍ତି; ଏଉଁଠି ଯକ୍ଷମାନେ ଧନୀ ଓ ଦେଖିବାକୁ ଭଲ ଅଛନ୍ତି।
ମହାବଲାସ୍ତତ୍ର ଜନା ରାଜନ୍ମୁଦିତମାନସାଃ। ଏକାଦଶସହସ୍ରାଣି ଵର୍ଷାଣାଂ ତେ ଜନାଧିପ
ହେ ରାଜା, ସେଠାରେ ଲୋକମାନେ ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ସଦା ଖୁସି ମନେ ଅଛନ୍ତି; ସେମାନେ ଏକାଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଜୀବନ କରନ୍ତି।
ଆଯୁଃପ୍ରମାଣଂ ଜୀଵନ୍ତି ଶତାନି ଦଶ ପଞ୍ଚ ଚ। ଶ୍ରୃଙ୍ଗାଣି ଵୈ ଶ୍ରୃଙ୍ଗଵତସ୍ତ୍ରୀଣ୍ଯେଵ ମନୁଜାଧିପ
ସେମାନଙ୍କର ଆୟୁ ଦଶ ହଜାର ଓ ପନ୍ଦର ଶହ ବର୍ଷ; ଶ୍ରୁଙ୍ଗବତ ପାହାଡରେ ତିନିଟି ଶିଖର ଅଛି, ହେ ମନୁଷ୍ୟର ମହାରାଜ।
ଏକଂ ମଣିମଯଂ ତତ୍ର ତଥୈକଂ ରୌକ୍ମମଦ୍ଭୁତମ୍ । ସର୍ଵରତ୍ନମଯଂ ଚୈକଂ ଭଵନୈରୁପଶୋଭିତମ୍ । ତତ୍ର ସ୍ଵଯଂପ୍ରଭା ଦେଵୀ ନିତ୍ଯଂ ଵସତି ଶାଣ୍ଡିଲୀ
ସେଠାରେ ଏକଟି ମଣିର ମହଲ, ଏକଟି ଅଦ୍ଭୁତ ସୁନାର ମହଲ, ଏକଟି ସମସ୍ତ ରତ୍ନର ମହଲ ଅଛି, ଯାହା ଅନେକ ଗୃହରେ ସୁସଜ୍ଜିତ; ଏଉଁଠି ସ୍ୱୟଂପ୍ରଭା ଦେବୀ ଶାଣ୍ଡିଳୀ ସଦା ବସିଥାନ୍ତି।
ଉତ୍ତରେଣ ତୁ ଶ୍ରୃଙ୍ଗସ୍ଯ ସମୁଦ୍ରାନ୍ତେ ଜନାଧିପ । ଵର୍ଷମୈରାଵତଂ ନାମ ତସ୍ମାଚ୍ଛୃଙ୍ଗଵତଃ ପରମ୍
ଶ୍ରୁଙ୍ଗର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ, ସମୁଦ୍ରର ସୀମାରେ, ଏଉଁଠି ଏଇରାବତ ନାମକ ଦେଶ ଅଛି, ଯାହା ଶ୍ରୁଙ୍ଗବତରୁ ଉପରେ।
ନ ତତ୍ର ସୂର୍ଯସ୍ତପତି ନ ଜୀର୍ଯନ୍ତେ ଚ ମାନଵାଃ । ଚନ୍ଦ୍ରମାଶ୍ଚ ସନକ୍ଷତ୍ରୋ ଜ୍ଯୋତିର୍ଭୂତ ଇଵାଵୃତଃ
ସେଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଲୋକ ଦେଇନାହିଁ, ଲୋକମାନେ ବୃଦ୍ଧ ହେଉନାହିଁ; ଚନ୍ଦ୍ରମା ନକ୍ଷତ୍ର ସହିତ ଆଲୋକରେ ବଡ଼ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ।
ପଦ୍ମପ୍ରଭାଃ ପଦ୍ମଵର୍ଣାଃ ପଦ୍ମପତ୍ରନିଭେକ୍ଷଣାଃ । ପଦ୍ମପତ୍ରସୁଗନ୍ଧାଶ୍ଚ ଜାଯନ୍ତେ ତତ୍ର ମାନଵାଃ
ସେଠାରେ ଲୋକମାନେ ପଦ୍ମ ପ୍ରଭା, ପଦ୍ମ ରଙ୍ଗର, ପଦ୍ମ ପତ୍ର ପରି ଚକ୍ଷୁ, ଓ ପଦ୍ମ ପତ୍ରର ସୁଗନ୍ଧ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
ଅନିଷ୍ପନ୍ଦା ଇଷ୍ଟଗନ୍ଧା ନିରାହାରା ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯାଃ । ଦେଵଲୋକଚ୍ଯୁତାଃ ସର୍ଵେ ତଥା ଵିରଜସୋ ନୃପ
ସେମାନେ ଅଚଳ, ଇଚ୍ଛିତ ସୁଗନ୍ଧ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଖାଦ୍ୟ ଚାହିଁନାହିଁ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜୟ କରିଛନ୍ତି; ସମସ୍ତେ ଦେବଲୋକରୁ ଅବତରିତ ଓ ରାଗ ରହିତ।
ତ୍ରଯୋଦଶସହସ୍ରାଣି ଵର୍ଷାଣାଂ ତେ ଜନାଧିପ । ଆଯୁଃପ୍ରମାଣଂ ଜୀଵନ୍ତି ନରା ଭରତସତ୍ତମ
ହେ ଭାରତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଠାରେ ଲୋକମାନେ ତ୍ରୟୋଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଆୟୁ ରେ ଜୀବନ କରନ୍ତି, ହେ ମନୁଷ୍ୟର ମହାରାଜ।
କ୍ଷୀରୋଦସ୍ଯ ସମୁଦ୍ରସ୍ଯ ତଥୈଵୋତ୍ତରତଃ ପ୍ରଭୁଃ । ହରିର୍ଵସତି ଵୈକୁଣ୍ଠଃ ଶକଟେ କନକୋଞ୍ଜ୍ଵଲେ
କ୍ଷୀର ସମୁଦ୍ରର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ହରି ଏକ ସୁନାର ରଥରେ ବୈକୁଣ୍ଠରେ ବସିଥାନ୍ତି।
ଅଷ୍ଟଚକ୍ରଂ ହି ତଦ୍ଯାନଂ ଭୂତଯୁକ୍ତଂ ମନୋଜଵମ୍ । ଅଗ୍ନିଵର୍ଣଂ ମହାତେଜୋ ଜାମ୍ବୂନଦଵିଭୂଷିତମ୍
ସେଇ ରଥର ଅଷ୍ଟ ଚକ୍ର ଅଛି, ଅନେକ ପ୍ରାଣୀ ରହିଛନ୍ତି, ଚିନ୍ତା ପରି ତେଜ ଗତି, ଅଗ୍ନି ରଙ୍ଗର, ବଡ଼ ତେଜସ୍ୱୀ, ଜାମ୍ବୁନଦ ସୁନାରେ ଭୂଷିତ।
ସ ପ୍ରଭୁଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ଵିଭୁଶ୍ଚ ଭରତର୍ଷଭ । ସଂକ୍ଷେପୋ ଵିସ୍ତରଶ୍ଚୈଵ କର୍ତା କାରଯିତା ତଥା
ହେ ଭାରତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ପ୍ରଭୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ନାୟକ ଓ ବ୍ୟାପ୍ତି; ସେ ସଂକ୍ଷେପ ଓ ବିସ୍ତାର, କରିବା ଓ କରାଇବାର କାରଣ।
ପୃଥିଵ୍ଯାପସ୍ତଥାଽଽକାଶଂ ଵାଯୁସ୍ତେଜଶ୍ଚ ପାର୍ଥିଵ । ସ ଯଜ୍ଞଃ ସର୍ଵଭୂତନାମାସ୍ଯଂ ତସ୍ଯ ହୁତାଶନଃ
ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଆକାଶ, ପବନ ଓ ଅଗ୍ନି, ହେ ରାଜା, ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଯଜ୍ଞ; ତାଙ୍କର ମୁଁହ ହୁଏ ହୋମ ଅଗ୍ନି।
ଏଵମୁକ୍ତଃ ସଂଜଯେନ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋ ମହାମନାଃ। ଧ୍ଯାନମନ୍ଵଗମଦ୍ରାଜା ପୁତ୍ରାନ୍ପ୍ରତି ଜନାଧିପ
ସଂଜୟ କହିଲା ପରେ, ମହାମନା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜା ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ଉପରେ ଧ୍ୟାନରେ ଲଗିଲେ।
ସ ଵିଚିନ୍ତ୍ଯ ମହାତେଜାଃ ପୁନରେଵାବ୍ରଵୀଦ୍ଵଚଃ। ଅସଂଶଯଂ ସୂତପୁତ୍ର କାଲଃ ସଂକ୍ଷିପତେ ଜଗତ୍
ଏପରେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଚିନ୍ତା କରି, ପୁନି କହିଲେ: 'ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ହେ ସୂତପୁତ୍ର, କାଳ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ କରେ।'
ସୃଜତେ ଚ ପୁନଃ ସର୍ଵଂ ନେହ ଵିଦ୍ଯତି ଶାଶ୍ଵତମ୍ । ନରୋ ନାରାଯଣଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵଜ୍ଞଃ ସର୍ଵଭୂତହୃତ୍
ସେ ପୁନି ସମସ୍ତକୁ ସୃଷ୍ଟି କରେ, ଏଠାରେ କିଛି ଚିରସ୍ଥାୟୀ ନୁହେଁ; ନର ଓ ନାରାୟଣ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ହୃଦୟ ଓ ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା।
ଦେଵା ଵୈକୁଣ୍ଠ ଇତ୍ଯାଦ୍ଦୁର୍ଵେଦା ଵିଷ୍ଣୁରିତି ପ୍ରଭୁମ୍
ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ 'ବୈକୁଣ୍ଠ' ବୋଲି ଡାକନ୍ତି; ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତାଙ୍କୁ 'ବିଷ୍ଣୁ' ଭଗବାନ୍ ଭାବରେ ଜାଣନ୍ତି।
ଭାରତସ୍ଯାସ୍ଯ ଵର୍ଷସ୍ଯ ତଥା ହୈମଵତସ୍ଯ ଚ। ପ୍ରମାଣମାଯୁଷଃ ସୂତ ବଲଂ ଚାପି ଶୁଭାଶୁଭମ୍
ହେ ସୂତ, ଏହି ଭାରତ ଦେଶ ଓ ହିମାଳୟ ଅଞ୍ଚଳର ଜୀବନର ଦୀର୍ଘତା, ଶକ୍ତି, ଭଲ ଓ ମନ୍ଦ ଦିଗ୍ଗୁଡିକ ବିଷୟରେ ମୋତେ କହ।
ଅନାଗତମତିକ୍ରାନ୍ତଂ ଵର୍ତମାନଂ ଚ ସଂଜଯ । ଆଚକ୍ଷ୍ଵ ମେ ଵିସ୍ତରେଣ ହରିଵର୍ଷଂ ତଥୈଵ ଚ
ହେ ସଞ୍ଜୟ, ଯେଉଁ ଘଟଣା ଆସିବାକୁ ଅଛି, ଯେଉଁ ଘଟିଗଲା, ଏବଂ ଏବେ ଘଟୁଛି, ଏହା ସହିତ ହରିବର୍ଷ ବିଷୟରେ ମୋତେ ଏକାଏକି ଭାବରେ ଖୋଲା କର।
ଚତ୍ଵାରି ଭାରତେ ଵର୍ଷେ ଯୁଗାନି ଭରତର୍ଷଭ। କୃତଂ ତ୍ରେତା ଦ୍ଵାପରଂ ଚ ତିଷ୍ଯଂ ଚ କୁରୁଵର୍ଧନ
ହେ ଭାରତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭାରତ ଦେଶରେ ଚାରିଟି ଯୁଗ ଅଛି—କୃତ, ତ୍ରେତା, ଦ୍ୱାପର ଓ ତିଷ୍ୟ, ହେ କୁରୁବଂଶର ବୃଦ୍ଧିକାରୀ।
ପୂର୍ଵଂ କୃତଯୁଗଂ ନାମ ତତସ୍ରେତାଯୁଗଂ ପ୍ରଭୋ । ସଂକ୍ଷେପାଦ୍ଦ୍ଵାପରସ୍ଯାଥ ତତସ୍ତିଷ୍ଯଂ ପ୍ରଵର୍ତତେ
ପ୍ରଥମେ 'କୃତ' ଯୁଗ ନାମକ ଯୁଗ ଆସେ, ତାପରେ 'ତ୍ରେତା' ଯୁଗ, ତାପରେ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବରେ 'ଦ୍ୱାପର' ଯୁଗ, ଏବଂ ତାପରେ 'ତିଷ୍ୟ' ଯୁଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।
ଚତ୍ଵାରି ତୁ ସହସ୍ରାଣି ଵର୍ଷାଣାଂ କୁରୁସତ୍ତମ। ଆଯୁଃସଂଖ୍ଯା କୃତଯୁଗେ ସଂଖ୍ଯାତା ରାଜସତ୍ତମ
ହେ କୁରୁମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, 'କୃତ' ଯୁଗରେ ଜୀବନର ଦୀର୍ଘତା ଚାରି ହଜାର ବର୍ଷ ଥିଲା, ହେ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ତଥା ତ୍ରୀଣି ସହସ୍ରାଣି ତ୍ରେତାଯାଂ ମନୁଜାଧିପ । ଦ୍ଵେ ସହସ୍ରେ ଦ୍ଵାପରେ ତୁ ଭୁଵି ତିଷ୍ଠନ୍ତି ସାଂପ୍ରତମ୍
ଏହିପରି, ହେ ମନୁଷ୍ୟର ମହାରାଜ, 'ତ୍ରେତା' ଯୁଗରେ ତିନି ହଜାର ବର୍ଷ ଥିଲା; 'ଦ୍ୱାପର' ଯୁଗରେ ଦୁଇ ହଜାର ବର୍ଷ ପୃଥିବୀରେ ଅଛି।
ନ ପ୍ରମାଣସ୍ଥିତିର୍ହ୍ଯସ୍ତି ତିଷ୍ଯେଽସ୍ମିନ୍ଭରତର୍ଷଭ । ଗର୍ଭସ୍ଥାଶ୍ଚ ମ୍ରିଯନ୍ତେଽତ୍ର ତଥା ଜାତା ମ୍ରିଯନ୍ତି ଚ
ହେ ଭାରତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, 'ତିଷ୍ୟ' ଯୁଗରେ ଜୀବନର କୌଣସି ନିଶ୍ଚିତ ମାପ ନାହିଁ; ଏଠାରେ କେହି ଗର୍ଭରେ ମରିଯାନ୍ତି, କେହି ଜନ୍ମ ନେଇ ମରିଯାନ୍ତି।
ମହାବଲା ମହାସତ୍ଵାଃ ପ୍ରଜ୍ଞାଗୁଣସମନ୍ଵିତାଃ। ପ୍ରଜାଯନ୍ତେ ଚ ଜାତାଶ୍ଚ ଶତଶୋଽଥ ସହସ୍ରଶଃ
ସେ ସମୟରେ ମହାଶକ୍ତି, ମହାସ୍ବଭାବ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଗୁଣରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଲୋକ ଶତେ ଓ ହଜାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।
ଜାତାଃ କୃତଯୁଗେ ରାଜନ୍ଧନିନଃ ପ୍ରଯଦର୍ଶନାଃ । ପ୍ରଜାଯନ୍ତେ ଚ ଜାତାଶ୍ଚ ମୁନଯୋ ଵୈ ତପୋଧନାଃ
ହେ ରାଜା, 'କୃତ' ଯୁଗରେ ଜନ୍ମିଥିବା ଲୋକ ଧନୀ ଓ ଦେଖିବାକୁ ଭଲ; ଏବଂ ଏହି ଯୁଗରେ ତପସ୍ଵୀ ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।