ସର୍ଵକାମଫଲାସ୍ତତ୍ର କେଚିଦ୍ଵୃକ୍ଷା ଜନାଧିପ । ଅପରେ କ୍ଷୀରିଣୋ ନାମ ଵୃକ୍ଷାସ୍ତତ୍ର ନରାଧିପ
ମନୁଷ୍ୟ ରାଜା, କିଛି ଗଛ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାର ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି; ଅନ୍ୟ ଗଛଗୁଡିକ 'କ୍ଷୀର ଦେଇଥିବା' ନାମରେ ପରିଚିତ।
ଯେ କ୍ଷରନ୍ତି ସଦା କ୍ଷୀରଂ ଷଡ୍ରସଂ ଚାମୃପୋତମମ୍ । ଵସ୍ତ୍ରାଣି ଚ ପ୍ରସୂଯନ୍ତେ ଫଲେଷ୍ଵାଭରଣାନି ଚ
ଏହି ଗଛଗୁଡିକ ସଦା କ୍ଷୀର ଝରାଇଥାନ୍ତି, ଛଅ ରସ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅମୃତ ସମାନ; ତାଙ୍କର ଫଳରୁ ଜମା ଓ ଅଳଙ୍କାର ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ସର୍ଵା ମଣିମଯୀ ଭୂମିଃ ସୂକ୍ଷ୍ମକାଞ୍ଚନଵାଲୁକା । ସର୍ଵର୍ତୁସୁଖସଂସ୍ପର୍ଶା ନିଷ୍ପଙ୍କା ଚ ଜନାଧିପ । ପୁଷ୍କରିଷ୍ଯଃ ଶୁଭାସ୍ତତ୍ର ସୁଖସ୍ପର୍ଶା ମନୋରମାଃ
ସମସ୍ତ ଭୂମି ମଣିରେ ତିଆରି, ସୂକ୍ଷ୍ମ ସୁନା ରେତ ରହିଛି; ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ଛୁଆଁକୁ ସୁଖଦାୟକ, କେହି ମଳ ନାହିଁ, ରାଜା; ସେଠାରେ ଶୁଭ୍ର ପଦ୍ମପୋକରୀ ଅଛି, ସ୍ପର୍ଶରେ ମନୋହର ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ।
ଦେଵଲୋକଚ୍ଯୁତାଃ ସର୍ଵେ ଜାଯନ୍ତେ ତତ୍ର ମାନଵାଃ। ଶୁକ୍ଲାଭିଜନସଂଯନ୍ନାଃ ସର୍ଵେ ସୁପ୍ରିଯଦର୍ଶନାଃ
ସମସ୍ତ ଲୋକ ସେଠାରେ ଦେବଲୋକରୁ ଅବତରିତ, ସମସ୍ତେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବଂଶର ଏବଂ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଦେଖାଯାନ୍ତି।
ମିଥୁନାନି ଚ ଜାଯନ୍ତେ ସ୍ତ୍ରିଯଶ୍ଚାପ୍ସରସୋପମାଃ। ତେଷାଂ ତେ କ୍ଷୀରିଣାଂ କ୍ଷୀରଂ ପିବନ୍ତ୍ଯମୃତସନ୍ନିଭମ୍
ସେଠାରେ ଦମ୍ପତିମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି, ମହିଳାମାନେ ଅପ୍ସରା ସମାନ; ସେମାନେ କ୍ଷୀର ଦେଇଥିବା ଗଛର କ୍ଷୀର ପିଇଥାନ୍ତି, ଯାହା ଅମୃତ ସମାନ।
ମିଥୁନଂ ଜାଯତେ କାଲେ ସମଂ ତଚ୍ଚ ପ୍ରଵର୍ଧତେ। ତୁଲ୍ଯରୂଗୁଣୋପେତଂ ସମଵେଷଂ ତଥୈଵ ଚ
ଦମ୍ପତିମାନେ ଏକ ସମୟରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି, ଏବଂ ସେମାନେ ସାଙ୍ଗରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଆନ୍ତି; ସମାନ ରୂପ ଓ ଗୁଣରେ ଭରିଥାନ୍ତି, ଏବଂ ଏକାକା ଅପରିଧାନ ମଧ୍ୟ ପିନ୍ଧିଥାନ୍ତି।
ଏଵମେଵାନୁରୂପଂ ଚ ଚକ୍ରଵାକସମଂ ଵିଭୋ । ନିରାପଗାମ ତେ ଲୋକା ନିତ୍ଯଂ ମୁଦିତମାନସାଃ
ଏଭଳି, ସେମାନେ ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀମାନେ ପରି ଏକାତ୍ମ; ସେମାନଙ୍କର ଲୋକ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ, ସଦା ମନ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଥାଏ।
ଦଶଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଶଶଵର୍ଷଶତାନି ଚ । ଜୀଵନ୍ତି ତେ ମହାରାଜ ନ ଚାନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ଜହତ୍ଯୁତ
ମହାରାଜା, ସେମାନେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଓ ଶଶୀର ଶତ ବର୍ଷ ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି; ଏବଂ କେବେ ଏକାପରକୁ ଛାଡ଼ି ନାହିଁ।
ଭାରୁଣ୍ଡା ନାମ ଶକୁନାସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣତୁଣ୍ଡା ମହାବଲାଃ । ତାନ୍ନିର୍ହରନ୍ତୀହ ମୃତାନ୍ଦରୀଷୁ ପ୍ରକ୍ଷିପନ୍ତି ଚ
ଭାରୁଣ୍ଡ ନାମକ ଚିଡ଼ିଆମାନେ ଅଛନ୍ତି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଚିହ୍ନ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ସେମାନେ ମୃତ ଦେହକୁ ଉଠାଇ ଗୁହାରେ ରଖିଦିଅନ୍ତି।
ଉତ୍ତରାଃ କୁରଵୋ ରାଜନ୍ଵ୍ଯାଖ୍ଯାତାସ୍ତେ ସମାସତଃ। ମେରୋଃ ପାର୍ଶ୍ଵମହଂ ପୂର୍ଵଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମ୍ଯଥ ଯଥାତଥମ୍
ରାଜା, ଉତ୍ତର କୁରୁ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଏଭଳି ସଂକ୍ଷିପ୍ତରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି; ଏବେ ମେରୁର ପୂର୍ବ ପାର୍ଶ୍ୱ ବିଷୟରେ ଯଥାର୍ଥ ଭାବରେ କହିବି।
ତସ୍ଯ ମୂର୍ଧାଭିଷେକସ୍ତୁ ଭଦ୍ରାଶ୍ଵସ୍ଯ ଵିଶାଂପତେ । ଭଦ୍ରସାଲଵନଂ ଯତ୍ର କାଲାମ୍ରଶ୍ଚ ମହାଦ୍ରୁମଃ
ଭଦ୍ରାଶ୍ୱର ରାଜ୍ୟର ଅଭିଷେକ ସ୍ଥଳ ଏଠାରେ ଅଛି, ଜନପତି; ଯେଉଁଠି ଭଦ୍ରସାଳ ଅଟା ଓ କାଳାମ୍ବ୍ର ମହାଗଛ ଅଛି।
କାଲାମ୍ରସ୍ତୁ ମହାରାଜ ନିତ୍ଯପୁଷ୍ପଫଲଃ ଶୁଭଃ । ଦ୍ରୁମଶ୍ଚ ଯୋଜନୋତ୍ସେଧଃ ସିଦ୍ଧଚାରଣସେଵିତଃ
ମହାରାଜା, କାଳାମ୍ବ୍ର ଗଛ ଶୁଭ୍ର, ସଦା ପୁଷ୍ପ ଓ ଫଳରେ ଭରିଥାଏ; ଏହା ଅତି ଉଚ୍ଚ, ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ପ୍ରିୟ କରନ୍ତି।
ତତ୍ର ତେ ପୁରୁଷାଃ ଶ୍ଵେତାସ୍ତେଜୋଯୁକ୍ତା ମହାବଲାଃ। ସ୍ତ୍ରିଯଃ କୁମୁଦଵର୍ଣାଶ୍ଚ ସୁନ୍ଦର୍ଯଃ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନାଃ
ସେଠାରେ ପୁରୁଷମାନେ ଧଳା, ଶକ୍ତି ଓ ତେଜରେ ଭରିଥାନ୍ତି; ମହିଳାମାନେ କୁମୁଦ ରଙ୍ଗର, ସୁନ୍ଦର ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ।
ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭାଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଵର୍ଣାଃ ପୂର୍ଵଚନ୍ଦ୍ରନିଭାନନାଃ । ଚନ୍ଦ୍ରଶୀତଲଗାତ୍ର୍ଯଶ୍ଚ ନୃତ୍ତିଗୀତଵିଶାରଦାଃ
ସେମାନେ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଚମକିଥାନ୍ତି, ମୁହଁ ଆଗ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି; ଦେହ ଚନ୍ଦ୍ରର ଶୀତଳତା ଦେଇଥାଏ, ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତରେ ପ୍ରବୀଣ।
ଦଶଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ତତ୍ରାଯୁର୍ଭରତର୍ଷଭ । କାଲାମ୍ରରସପୀତାସ୍ତେ ନିତ୍ଯଂ ସଂସ୍ଥିତଯୌଵନାଃ
ଓ ଭାରତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଠାରେ ଜୀବନକାଳ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ। କାଳାମ୍ର ଫଳର ରସ ପିଇ ଏମାନେ ସଦା ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ରହନ୍ତି।
ଦକ୍ଷିଣେନ ତୁ ନୀଲସ୍ଯ ନିଷଧସ୍ଯୋତ୍ତରେଣ ତୁ। ସୁଦର୍ଶନୋ ନାମ ମହାଞ୍ଜମ୍ବୂଵୃକ୍ଷଃ ସନାତନଃ
ନୀଳ ପର୍ବତର ଦକ୍ଷିଣ ଓ ନିଷଧର ଉତ୍ତରରେ, ସୁଦର୍ଶନ ନାମକ ଏକ ବଡ଼ ଓ ଚିରଯୁଗୀ ଜାମ୍ବୁ ଗଛ ଅଛି।
ସର୍ଵକାମଫଲଃ ପୁଣ୍ଯଃ ସିଦ୍ଧଚାରଣସେଵିତଃ। ତସ୍ଯ ନାମ୍ନା ସମାଖ୍ଯାତୋ ଜମ୍ବୂଦ୍ଵୀପଃ ସନାତନଃ
ଏହି ଗଛ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ପବିତ୍ର ଓ ସିଦ୍ଧ ଚାରଣମାନେ ଏଠି ସେବା କରନ୍ତି। ଏହି ଗଛର ନାମରୁ ଏହି ପୁରାତନ ଦ୍ୱୀପକୁ ଜାମ୍ବୁଦ୍ୱୀପ ଡାକାଯାଏ।
ଯୋଜନାନାଂ ସହସ୍ତ୍ରଂ ଚ ଶତଂ ଚ ଭରତର୍ଷଭ । ଉତ୍ସେଧୋ ଵୃକ୍ଷରାଜସ୍ଯ ଦିଵସ୍ପୃଙ୍ଭନୁଜେଶ୍ଵର
ଓ ଭାରତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ଗଛର ଉଚ୍ଚତା ହଜାର ଏକଶ ଯୋଜନ।
ଅରତ୍ନୀନାଂ ସହସ୍ରଂ ଚ ଶତାନି ଦଶ ପଞ୍ଚ ଚ । ପରିଣାହସ୍ତୁ ଵୃକ୍ଷସ୍ଯ ଫଲାନାଂ ରସଭେଦିନାମ୍
ଏହି ଗଛର ପରିଧି ପନ୍ଦର ହଜାର ଅରତ୍ନି। ଫଳମାନେ ବିଭିନ୍ନ ରସରେ ଭରି ଗଛକୁ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି।
ପତମାନାନି ତାନ୍ଯୁର୍ଵୀ କୁର୍ଵନ୍ତି ଵିପୁଲଂ ସ୍ଵନମ୍ । ମୁଞ୍ଚନ୍ତି ଚ ରସଂ ରାଜଂସ୍ତସ୍ମିନ୍ରଜତସନ୍ନିଭମ୍
ଏହି ଫଳମାନେ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିବାବେଳେ ବଡ଼ ଶବ୍ଦ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଏଠାରୁ ରଜତ ଭଳି ରସ ବହିଯାଏ।
ତସ୍ଯା ଜମ୍ବାଃ ଫଲରସୋ ନଦୀ ଭୂତ୍ଵା ଜନାଧିପ । ମେରୁଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ କୃତ୍ଵା ସଂପ୍ରଯାତ୍ଯୁତ୍ତରାନ୍କୁରୂନ୍
ଏହି ଜାମ୍ବୁ ଫଳର ରସ ଏକ ନଦୀ ହୋଇ ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ଉତ୍ତର କୁରୁ ଦେଶକୁ ବହିଯାଏ।
ତତ୍ର ତେଷାଂ ମନଃଶାନ୍ତିର୍ନ ପିପାସା ଜନାଧିପ । ତସ୍ମିନ୍ଫଲରସେ ପୀତେ ନ ଜରା ବାଧତେ ଚ ତାନ୍
ଓ ରାଜା, ସେଠାରେ ଲୋକମାନଙ୍କର ମନ ଶାନ୍ତିତ, ତିଆସ ନାହିଁ, ଏହି ଫଳର ରସ ପିଇ ଏମାନେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ପୀଡିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।
ତତ୍ର ଜାମ୍ବୂନଦଂ ନାମ କନକଂ ଦେଵଭୂଷଣମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରଗୋପକସଂକାଶଂ ଜାଯତେ ଭାସ୍ଵରଂ ତୁ ତତ୍
ସେଠାରେ ଜାମ୍ବୁନଦ ନାମକ ସୁନା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯାହା ଦେବମାନଙ୍କର ଭୂଷଣ, ଏହା ଇନ୍ଦ୍ରଗୋପ ପୋକା ଭଳି ଚମକେ।
ତରୁଣାଦିତ୍ଯଵର୍ଣାଶ୍ଚ ଜାଯନ୍ତେ ତତ୍ର ମାନଵାଃ । ତଥା ମାଲ୍ଯଵତଃ ଶ୍ରୃଙ୍ଗେ ଦୃଶ୍ଯତେ ହଵ୍ଯଵାଟ୍ ସଦା
ସେଠାରେ ଲୋକମାନେ ତରୁଣ ସୂର୍ଯ୍ୟର ରଙ୍ଗରେ ଜନ୍ମ ନେନ୍ତି; ଏବଂ ମାଲ୍ୟବତ ପର୍ବତର ଶିଖରରେ ସଦା ହବ୍ୟବାଟ୍ ଦେଖାଯାଏ।
ନାମ୍ନା ସଂଵର୍ତକୋ ନାମ କାଲାଗ୍ନିର୍ଭରତର୍ଷଭ । ତଥା ମାଲ୍ଯଵତଃ ଶ୍ରୃଙ୍ଗେ ପୂର୍ଵପୂର୍ଵାନୁଗଣ୍ଡିକା
ଓ ଭାରତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଠାରେ ସଂବର୍ତ୍ତକ ନାମକ କାଳାଗ୍ନି ଅଛି; ଏଭଳି ମାଲ୍ୟବତର ଶିଖରରେ ପୁର୍ବପୁର୍ବ ଗଣ୍ଡିକାମାନେ ଦେଖାଯାନ୍ତି।
ଯୋଜନାନାଂ ସହସ୍ରାଣି ପଞ୍ଚଷଣ୍ମାଲ୍ଯଵାନଥ । ମହାରଜତସଂକାଶା ଜାଯନ୍ତେ ତତ୍ର ମାନଵାଃ
ମାଲ୍ୟବତ ପର୍ବତ ଛଅ ହଜାର ଯୋଜନ ଯାଏ; ସେଠାରେ ଲୋକମାନେ ବଡ଼ ରଜତର ଭାସ୍କର୍ୟ ଭଳି ଚମକି ଜନ୍ମ ନେନ୍ତି।
ବ୍ରହ୍ମଲୋକଚ୍ଯୁତାଃ ସର୍ଵେ ସର୍ଵେ ସର୍ଵେଷୁ ସାଧଵଃ । ତପସ୍ତପ୍ଯନ୍ତି ତେ ତୀଵ୍ରଂ ଭଵନ୍ତି ହ୍ଯୂର୍ଧ୍ଵରେତସଃ । ରକ୍ଷଣାର୍ଥଂ ତୁ ଭୂତାନାଂ ପ୍ରଵିଶ୍ଯନ୍ତେ ଦିଵାକରମ୍
ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରୁ ପଡ଼ିଥିବା ସମସ୍ତ ଭଲ ଲୋକମାନେ ଏଠି ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟା କରନ୍ତି, ସଦା ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ରହନ୍ତି; ଭୂତମାନଙ୍କର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।
ଷଷ୍ଟିସ୍ତାନି ସହସ୍ରାଣି ଷଷ୍ଟିରେଵ ଶତାନି ଚ। ଅରୁଣସ୍ଯାଗ୍ରତୋ ଯାନ୍ତି ପରିଵାର୍ଯ ଦିଵାକରମ୍
ଅରୁଣଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ଷଠି ହଜାର ଏବଂ ଷଠି ଶତ ଲୋକ, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଘେରି ଚାଲନ୍ତି।
ଷଷ୍ଟିଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଷଷ୍ଟିମେଵ ଶତାନି ଚ। ଆଦିତ୍ଯତାପତପ୍ତାସ୍ତେ ଵିଶନ୍ତି ଶଶିମଣ୍ଡଲମ୍
ଷଠି ହଜାର ଏବଂ ଷଠି ଶତ ବର୍ଷ ଧରି, ସୂର୍ଯ୍ୟର ତାପରେ ଜଳି, ସେମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରମାଣ୍ଡଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।
ଵର୍ଷାଣାଂ ଚୈଵ ନାମାନି ପର୍ଵତାନାଂ ଚ ସଂଜଯ। ଆଚକ୍ଷ୍ଵ ମେ ଯଥାତତ୍ତ୍ଵଂ ଯେ ଚ ପର୍ଵତଵାସିନଃ
ଓ ସଞ୍ଜୟ, ମୋତେ ଦେଶ ଓ ପର୍ବତମାନଙ୍କର ସଠିକ୍ ନାମ ଏବଂ ପର୍ବତରେ ବସୁଥିବା ଲୋକମାନେ କିଏ, ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କହ।