ମୁଞ୍ଚେଯଂ ଯଦି ଵାସ୍ତ୍ରାଣି ମହାନ୍ତି ସମରେ ସ୍ଥିତଃ । ଶତସାହସ୍ରଘାତୀନି ହନ୍ଯାଂ ମାସେନ ଭାରତ
ଯଦି ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୃଢ଼ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଦେଉଛି, ହେ ଭାରତ, ତେବେ ମୁଁ ଏକ ମାସରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଶତ୍ରୁକୁ ମାରିପାରିବି।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭୀଷ୍ମସ୍ଯ ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ରାଜା ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ତତଃ । ପର୍ଯପୃଚ୍ଛତ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଦ୍ରୋଣମଙ୍ଗିରସାଂ ଵରମ୍
ଭୀଷ୍ମଙ୍କର ସେଇ କଥା ଶୁଣି, ଦୁର୍ୟୋଧନ ରାଜା ପୁନି ରାଜା ଦ୍ରୁପଦଙ୍କୁ, ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କ ବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠକୁ, ପଚାରିଲେ।
ଆଚାର୍ଯ କେନ କାଲେନ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରସ୍ଯ ସୈନିକାନ୍ । ନିହନ୍ଯା ଇତି ତଂ ଦ୍ରୋଣଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ହସନ୍ନିଵ
ହେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, କେତେ ସମୟରେ ଆପଣ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ସେନାକୁ ନଶ୍ଟ କରିପାରିବେ? ଏହାକୁ ଡ୍ରୋଣ ହସିହସି ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ସ୍ଥଵିରୋଽସ୍ମି ମହାବାହୋ ମନ୍ଦପ୍ରାଣଵିଚେଷ୍ଟିତଃ । ଶସ୍ତ୍ରାଗ୍ନିନା ନିର୍ଦହେଯଂ ପାଣ୍ଡଵାନାମନୀକିନୀମ୍
ମୁଁ ବୃଦ୍ଧ, ହେ ବଳଶାଳୀ, ମୋର ଶ୍ୱାସ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ଧୀରେ ଚାଲେ; ତଥାପି ମୁଁ ଶସ୍ତ୍ରର ଅଗ୍ନିରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ସେନାକୁ ଜଳାଇଦେଇପାରିବି।
ଯଥା ଭୀଷ୍ମଃ ଶାନ୍ତନଵୋ ମାସେନେତି ମତିର୍ମମ । ଏଷା ମେ ପରମା ଶକ୍ତିରେତନ୍ମେ ପରମଂ ବଲମ୍
ଭୀଷ୍ମ, ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର, ଯେପରି ଏକ ମାସ କହିଛନ୍ତି, ସେଇପରି ମୋର ମତ; ଏହିଠି ମୋର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶକ୍ତି, ଏହା ମୋର ସର୍ବାଧିକ ବଳ।
ଦ୍ଵାଭ୍ଯାମେଵ ତୁ ମାସାଭ୍ଯାଂ କୃପଃ ଶାରଦ୍ଵତୋଽବ୍ରଵୀତ୍। ଦ୍ରୌଣିସ୍ତୁ ଦଶରାତ୍ରେଣ ପ୍ରତିଜଜ୍ଞେ ବଲକ୍ଷଯମ୍। କର୍ଣସ୍ତୁ ପଞ୍ଚରାତ୍ରେଣ ପ୍ରତିଜଜ୍ଞେ ମହାସ୍ତ୍ରଵିତ୍
ଶାରଦ୍ୱତପୁତ୍ର କୃପ ଦୁଇ ମାସ କହିଲେ; ଡ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଦଶ ରାତିରେ ସେନା ନଶ୍ଟ କରିବାକୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ; ମହାଅସ୍ତ୍ରର ଦକ୍ଷ କର୍ଣ୍ଣ ପାଞ୍ଚ ରାତିରେ ସେହି କଥା କହିଲେ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ସୂତପୁତ୍ରସ୍ଯ ଵାକ୍ଯଂ ସାଗରଗାସୁତଃ। ଜହାସ ସସ୍ଵନଂ ହାସଂ ଵାକ୍ଯଂ ଚେଦମୁଵାଚ ହ
ସୂତପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସାଗରପୁତ୍ର ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ହସିଲେ ଏବଂ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ନ ହି ଯାଵଦ୍ରଣେ ପାର୍ଥଂ ବାଣଶଙ୍ଖଧନୁର୍ଧରମ୍। ଵାସୁଦେଵସମାଯୁକ୍ତଂ ରଥେନାଯାନ୍ତମାହଵେ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅର୍ଜୁନ ଧନୁଷ, ବାଣ ଓ ଶଂଖ ଧାରଣ କରି, ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ସାରଥୀ କରି ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆସିବେ, ରାଧେୟ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନା କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ସମାଗଚ୍ଛସି ରାଧେଯ ତେନୈଵମଭିମନ୍ଯସେ । ଶକ୍ଯମେଵଂ ଚ ଭୂଯଶ୍ଚ ତ୍ଵଯା ଵକ୍ତୁଂ ଯଥେଷ୍ଟତଃ
ତୁମେ ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନା କରିବ, ରାଧେୟ, ତେବେ ଏପରି ଭାବିପାରିବ; ଏବଂ ଯେପରି ଇଚ୍ଛା କର, ସେପରି କହିପାର।
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ କୌନ୍ତେଯଃ ସର୍ଵାନ୍ଭ୍ରାତୄନୁପହ୍ଵରେ। ଆହୂଯ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ଇଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଏକାନ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ସମସ୍ତ ଭାଇମାନେକୁ ଡାକି, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ସୈନ୍ଯେଷୁ ଯେ ଚାରପୁରୁଷା ମମ। ତେ ପ୍ରଵୃତ୍ତିଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛନ୍ତି ମମେମାଂ ଵ୍ଯୁଷିତାଂ ନିଶାମ୍
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସେନାରେ ଯେଉଁମାନେ ମୋର ଚର, ସେମାନେ ଏହି ରାତିରେ ଯାହା ଘଟିଛି, ତାହାର ସମ୍ବାଦ ମୋତେ ଦେଇଛନ୍ତି।
ଦୁର୍ଯୋଧନଃ କିଲାପୃଚ୍ଛଦାପଗେଯଂ ମହାଵ୍ରତମ୍ । କେନ କାଲେନ ପାଣ୍ଡୂନାଂ ହନ୍ଯାଃ ସୈନ୍ଯମିତି ପ୍ରଭୋ
ଦୁର୍ୟୋଧନ କିଛି ମହାବ୍ରତୀଙ୍କୁ ନଦୀପାରେ ପଚାରିଥିଲେ, 'କେତେ ସମୟରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ସେନାକୁ ନଶ୍ଟ କରିପାରିବେ, ହେ ପ୍ରଭୁ?'
ମାସେନେତି ଚ ତେନୋକ୍ତୋ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରଃ ସୁଦୁର୍ମତିଃ। ତାଵତା ଚାପି କାଲେନ ଦ୍ରୋଣୋପି ପ୍ରତିଜଜ୍ଞିଵାନ୍
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟମନା ପୁଅକୁ କୁହାଯାଇଥିଲା, “ଏକ ମାସ ମଧ୍ୟରେ।” ସେଇ ସମୟ ଭିତରେ ଡ୍ରୋଣ ମଧ୍ୟ ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ।
ଗୌତମୋ ଦ୍ଵିଗୁଣଂ କାଲମୁକ୍ତଵାନିତି ନଃ ଶ୍ରୁତମ୍ । ଦ୍ରୌଣିସ୍ତୁ ଦଶରାତ୍ରେଣ ପ୍ରତିଜଜ୍ଞେ ମହାସ୍ତ୍ରଵିତ୍
ଆମେ ଶୁଣିଛୁ ଯେ, ଗୌତମ ଦୁଇ ଗୁଣା ସମୟ ଦେଇଥିଲେ, ଏବଂ ଡ୍ରୋଣଙ୍କ ପୁଅ, ଯିଏ ମହାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଦଶ ରାତି ମଧ୍ୟରେ ଏହି କାମ କରିବା ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ।
ତଥା ଦିଵ୍ଯାସ୍ତ୍ରଵିତ୍କର୍ଣଃ ସଂପୃଷ୍ଟଃ କୁରୁସଂସଦି । ପଞ୍ଚଭିର୍ଦିଵସୈର୍ହନ୍ତୁଂ ସସୈନ୍ଯଂ ପ୍ରତିଜଜ୍ଞିଵାନ୍
ଏଭଳି, ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଦର୍ଶୀ କର୍ଣ୍ଣ, କୁରୁ ସଭାରେ ପଚାରାଯିବାପରେ, ପାଞ୍ଚ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ସେନା ସହିତ ଶତ୍ରୁମାନୋକୁ ସଂହାର କରିବା ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ।
ତସ୍ମାଦହମପୀଚ୍ଛାମି ଶ୍ରୋତୁମର୍ଜୁନ ତେ ଵଚଃ। କାଲେନ କିଯତା ଶତ୍ରୂନ୍କ୍ଷପଯେରିତି ଫାଲ୍ଗୁନ
ତେଣୁ, ଫାଲ୍ଗୁନ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତୋର କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ—ତୁ ଏହି ଶତ୍ରୁମାନୋକୁ କେତେ ସମୟରେ ସମାପ୍ତ କରିପାରିବି?
ଏଵମୁକ୍ତୋ ଗୁଡାକେଶଃ ପାର୍ଥିଵେନ ଧନଞ୍ଜଯଃ । ଵାସୁଦେଵଂ ସମୀକ୍ଷ୍ଯେଦଂ ଵଚନଂ ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ
ରାଜାଙ୍କ ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନରେ, ଧନଞ୍ଜୟ ଗୁଡାକେଶଙ୍କୁ ଦେଖି, ଭଗବାନ୍ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଚାହିଁ, ଏହି କଥା କହିଲେ।
ସର୍ଵ ଏତେ ମହାତ୍ମାନଃ କୃତାସ୍ତ୍ରାଶ୍ଚିତ୍ରଯୋଧିନଃ । ଅସଂଶଯଂ ମହାରାଜ ହନ୍ଯୁରେଵ ନ ସଂଶଯଃ
ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ମହାନ୍ ଆତ୍ମା, ଅସ୍ତ୍ରରେ ପାରଦର୍ଶୀ ଏବଂ ଅଦ୍ଭୁତ ଯୋଦ୍ଧା। ରାଜା, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ କହୁଛି—ଏମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ହତ୍ୟା କରିପାରିବେ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଅପୈତୁ ତେ ମନସ୍ତାପୋ ଯଥା ସତ୍ଯଂ ବ୍ରଵୀମ୍ଯହମ୍ । ହନ୍ଯାମେକରଥେନୈଵ ଵାସୁଦେଵସହାଯଵାନ୍
ତୁମର ମନର ଦୁଃଖ ଦୂର ହେଉ। ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି—ବାସୁଦେବ ମୋ ସହଯୋଗୀ ଥିଲେ, ମୁଁ ଏକା ରଥରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସଂହାର କରିପାରିବି।
ସାମରାନପି ଲୋକାଂସ୍ତ୍ରୀନ୍ସର୍ଵାନ୍ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମାନ୍ । ଭୂତଂ ଭଵ୍ଯଂ ଭଵିଷ୍ଯଂ ଚ ନିମେଷାଦିତି ମେ ମତିଃ
ତିନି ଲୋକର ସମସ୍ତ ସେନା, ସ୍ଥାବର ଓ ଚର ଜୀବ, ଭୂତ, ଭବିଷ୍ୟତ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ—ମୋର ବିଚାରରେ, ମୁଁ ଏମାନୋକୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସଂହାର କରିପାରିବି।
ଯାଵଦିଚ୍ଛେଦ୍ଧରିରଯଂ ତାଵଦସ୍ତି ନ ଚାନ୍ଯଥା।' ଯତ୍ତଦ୍ଧୋରଂ ପଶୁପତିଃ ପ୍ରାଦାଦସ୍ତ୍ରଂ ମହନ୍ମମ। କୈରାତେ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵଯୁଦ୍ଧେ ତୁ ତଦିଦଂ ମଯି ଵର୍ତତେ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ହରି ଚାହାନ୍ତି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ସମ୍ଭବ, ତା’ଠାରୁ ଅନ୍ୟଥା କିଛି ନୁହେଁ। ଯେ ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ପଶୁପତି ମୋତେ କୈରାତ ସହ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେଇଥିଲେ, ସେଠିଏ ଏବେ ମୋ ପାଖରେ ଅଛି।
ଯଦ୍ଯୁଗାନ୍ତେ ପଶୁପତିଃ ସର୍ଵଭୂତାନି ସଂହରନ୍ । ପ୍ରଯୁଙ୍କ୍ତେ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ର ତଦିଦଂ ମଯି ଵର୍ତତେ
ଯଦି ଯୁଗ ଶେଷରେ ପଶୁପତି ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ସଂହାର କରନ୍ତି, ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଇ ଅସ୍ତ୍ର ଏବେ ମୋ ପାଖରେ ଅଛି।
ତନ୍ନ ଜାନାତି ଗାଙ୍ଗେଯୋ ନ ଦ୍ରୋଣୋ ନ ଚ ଗୌତମଃ । ନ ଚ ଦ୍ରୋଣସୁତୋ ରାଜନ୍କୁତ ଏଵ ତୁ ସୂତଜଃ
ଏହି କଥା ଗାଙ୍ଗେୟ, ଡ୍ରୋଣ, ଗୌତମ କିମ୍ବା ଡ୍ରୋଣଙ୍କ ପୁଅ ଜାଣନ୍ତି ନାହାନ୍ତି, ରାଜା—ଏହି କଥା ସୂତପୁତ୍ର ତ ଅଧିକ କେଉଁଠି ଜାଣିବେ!
ନ ତୁ ଯୁକ୍ତଂ ରଣେ ହନ୍ତୁଂ ଦିଵ୍ଯୈରସ୍ତ୍ରୈଃ ପୃଥଗ୍ଜନମ୍ । ଆର୍ଜଵେନୈଵ ଯୁଦ୍ଧେନ ଵିଜେଷ୍ଯାମୋ ଵଯଂ ପରାନ୍
କିନ୍ତୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହତ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ନିଷ୍କଳୁଷ ଯୁଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଶତ୍ରୁମାନୋକୁ ଜିତିବା।
ତଥେମେ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରାଃ ସହାଯାସ୍ତଵ ପାର୍ଥିଵ । ସର୍ଵେ ଦିଵ୍ଯାସ୍ତ୍ରଵିଦ୍ଵାଂସଃ ସର୍ଵେ ଯୁଦ୍ଧାଭିକାଙ୍କ୍ଷିଣଃ
ତେଣୁ, ରାଜା, ଏହି ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ସମସ୍ତେ ତୁମ ସହଯୋଗୀ—ସମସ୍ତେ ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଦର୍ଶୀ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ।
ଵେଦାନ୍ତାଵଭୃଥସ୍ନାତାଃ ସର୍ଵ ଏତେଽପରାଜିତାଃ । ନିହନ୍ଯୁଃ ସମରେ ସେନାଂ ଦେଵାନାମପି ପାଣ୍ଡଵ
ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ବେଦାନ୍ତ ସମାପ୍ତିରେ ସ୍ନାନ କରିଛନ୍ତି, ଅପରାଜିତ। ଏମାନେ ଦେବମାନୋଙ୍କ ସେନାକୁ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ସଂହାର କରିପାରିବେ, ହେ ପାଣ୍ଡବ।
ଶିଖଣ୍ଡୀ ଯୁଯୁଧାନଶ୍ଚ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନଶ୍ଚ ପାର୍ଷତଃ । ଭୀମସେନୋ ଯମୌ ଚୋଭୌ ଯୁଧାମନ୍ଯୂତ୍ତମୌଜସୌ
ଶିଖଣ୍ଡୀ, ଯୁୟୁଧାନ, ପୃଷତପୁତ୍ର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଭୀମସେନ, ଯମର ଦୁଇ ପୁଅ, ଯୁଧାମନ୍ୟୁ ଓ ଉତ୍ତମୌଜାସ୍—
ଵିରାଟଦ୍ରୁପଦୌ ଚୋଭୌ ଭୀଷ୍ମଦ୍ରୋଣସମୌ ଯୁଧି। ଶଙ୍ଖଶ୍ଚୈଵ ମହାବାହୁର୍ହୈଡିମ୍ବଶ୍ଚ ମହାବଲଃ
ବିରାଟ ଓ ଦ୍ରୁପଦ, ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମ ଓ ଡ୍ରୋଣ ସମାନ; ଶଂଖ, ମହାବାହୁ, ଏବଂ ହଇଡିମ୍ବ, ମହାବଳୀ—
ପୁତ୍ରୋଽସ୍ଯାଞ୍ଜନପର୍ଵା ତୁ ମହାବଲପରାକ୍ରମଃ । ଶୈନେଯଶ୍ଚ ମହାବାହୁଃ ସହାଯୋ ରଣକେଵିଦଃ
ତାଙ୍କର ପୁଅ ଅଞ୍ଜନପର୍ବ, ମହାବଳ ଓ ପ୍ରତାପଶାଳୀ; ଶେଣିୟ, ମହାବାହୁ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପାରଦର୍ଶୀ ଏବଂ ସହଯୋଗୀ—
ଅଭିମନ୍ଯୁଶ୍ଚ ବଲଵାନ୍ଦ୍ରୌପଦ୍ଯାଃ ପଞ୍ଚ ଚାତ୍ମଜାଃ । ସ୍ଵଯଂ ଚାପି ସମର୍ଥୋସି ତ୍ରେଲୋକ୍ଯୋତ୍ସାଦନେପି ଚ
ଅଭିମନ୍ୟୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ପୁଅ; ଏବଂ ତୁମେ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ତିନି ଲୋକକୁ ନଶ୍ଟ କରିବାରେ ସମର୍ଥ।