ଅଶକ୍ଯଯିତି ସା ଯକ୍ଷଂ ପୁନଃ ପୁନରୁଵାଚ ହ। କରିଷ୍ଯାମୀତି ଵୈ କ୍ଷିପ୍ରଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚାଥ ଗୁହ୍ଯକଃ
ସେ ପୁନିପୁନି ଯକ୍ଷଙ୍କୁ କହୁଥିଲେ, 'ଏହା ଅସମ୍ଭବ', କିନ୍ତୁ ଗୁପ୍ତ ଦେବତା ତୁରନ୍ତ କହିଲେ, 'ମୁଁ କରିପାରିବି।'
ଧନେଶ୍ଵରସ୍ଯାନୁଚରୋ ଵରଦୋଽସ୍ମି ନୃପାତ୍ମଜେ। ଅଦେଯମପି ଦାସ୍ଯାଦି ବ୍ରୂହି ଯତ୍ତେ ଵିଵକ୍ଷିତମ୍
ମୁଁ ଧନର ଦେବତାଙ୍କର ସେବକ, ଓ ଦାତା, ରାଜକୁମାରୀ, ଯାହା ଦେବା କଷ୍ଟକର, ତାହା ମଧ୍ୟ ଦେଇପାରିବି—ତୁମେ ଯାହା ଚାହଁ, ସେ କହ।
ତତଃ ଶିଖଣ୍ଡୀ ତତ୍ସର୍ଵମଖିଲେନ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍। ତସ୍ମୈ ଯକ୍ଷପ୍ରଧାନାଯ ସ୍ଥୂଣାକର୍ଣାଯ ଭାରତ
ତାପରେ ଶିଖଣ୍ଡୀ ସମସ୍ତ କଥା ଯକ୍ଷମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଥୁଣାକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିଦେଲେ।
ଆପନ୍ନୋ ମେ ପିତା ଯକ୍ଷ ନ ଚିରାନ୍ନାଶମେଷ୍ଯତି। ଅଭିଯାସ୍ଯତି ସକ୍ରୋଧୋ ଦଶାର୍ଣାଧିପତିର୍ହି ତମ୍
ମୋର ପିତା ଦୁଃଖରେ ଅଛନ୍ତି, ଯକ୍ଷ, ଏଭଳି ଚାଲିଲେ ଅଧିକ ସମୟ ରହିପାରିବେ ନାହିଁ; ଦଶାର୍ଣ୍ଣ ରାଜା କ୍ରୋଧରେ ଆସିବେ।
ମନ୍ନିମିତ୍ତଂ ମହୋତ୍ସାହଃ ସହେମକଵଚୋ ନୃପଃ । ତସ୍ମାଦ୍ରକ୍ଷସ୍ଵ ମାଂ ଯକ୍ଷ ମାତରଂ ପିତରଂ ଚ ମେ
ମୋ ପାଇଁ ସେ ରାଜା, ସୁନାର କବଚ ପିନ୍ଧି, ଦୃଢ଼ ଇଚ୍ଛାରେ ଆସୁଛନ୍ତି; ତେଣୁ ଯକ୍ଷ, ମୋତେ, ମୋ ମାତା ଓ ପିତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର।
ପ୍ରତିଜ୍ଞାତୋ ହି ଭଵତା ଦୁଃଖପ୍ରତିଶମୋ ମମ । ଭଵେଯଂ ପୁରୁଷୋ ଯକ୍ଷ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଦନିନ୍ଦିତଃ
ତୁମେ ମୋର ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଛ; ତୁମ ଦୟାରେ, ଯକ୍ଷ, ମୁଁ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ପୁରୁଷ ହେଉ।
ଯାଵଦେଵ ସ ରାଜା ଵୈ ନୋପଯାତି ପୁରଂ ମମ । ତାଵଦେଵ ମହାଯକ୍ଷ ପ୍ରସାଦଂ କୁରୁ ଗୁହ୍ଯକ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ରାଜା ମୋ ନଗରକୁ ଆସୁନାହାନ୍ତି, ମହାଯକ୍ଷ, ତେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋତେ ତୁମ ଦୟା ଦିଅ।
ଶିଖଣ୍ଡିଵାକ୍ଯଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵାଽଥ ସ ଯକ୍ଷୋ ଭରତର୍ଷଭ । ପ୍ରୋଵାଚ ମନସା ଚିନ୍ତ୍ଯ ଦୈଵେନୋପନିପୀଡିତଃ
ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଯକ୍ଷ ଭାଗ୍ୟର ଚିନ୍ତାରେ ମନେ ଭାବିଲେ ଏବଂ କହିଲେ, ହେ ଭାରତବଂଶୀ।
ଭଵିତଵ୍ଯଂ ତଥା ତଦ୍ଧି ମମ ଦୁଃଖାଯ କୌରଵ। ଭଦ୍ରେ କାମଂ କରିଷ୍ଯାମି ସମଯଂ ତୁ ନିବୋଧ ମେ
ଏହିପରି ହେବା ନିଶ୍ଚିତ, କୌରବ, ଏହା ମୋ ପାଇଁ ଦୁଃଖଦାୟକ ହେଲେ ମଧ୍ୟ; ଭଦ୍ରେ, ମୁଁ ତୁମ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବି, କିନ୍ତୁ ମୋ ଏକ ଶର୍ତ୍ତ ଶୁଣ।
ସ୍ଵଂ ତେ ପୁଂସ୍ତ୍ଵଂ ପ୍ରଦାସ୍ଯାମି ସ୍ତ୍ରୀତ୍ଵଂ ଧାରଯିତାଽସ୍ମି ତେ' କିଂଚିତ୍କାଲଂ ତୁ ତେ ଦାସ୍ଯେ ପୁଲ୍ଲିଙ୍ଗଂ ସ୍ଵମିଦଂ ତଵ। ଆଗନ୍ତଵ୍ଯଂ ତ୍ଵଯା କାଲେ ସତ୍ଯଂ ଚୈଵ ଵଦସ୍ଵ ମେ
ମୁଁ ମୋର ପୁରୁଷତ୍ୱ ତୁମକୁ ଦେଇବି, ତୁମ ନାରୀତ୍ୱ ମୁଁ ଧାରଣ କରିବି; କିଛି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ମୋର ପୁରୁଷ ରୂପ ରଖିବ; ସମୟ ଆସିଲେ ତୁମେ ଏହା ଫେରାଇଦେବା—ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୋତେ କହ।
ପ୍ରଭୁଃ ସଂକଲ୍ପସିଦ୍ଧୋଽସ୍ମି କାମଚାରୀ ଵିହଂଗମଃ । ମତ୍ପ୍ରସାଦାତ୍ପୁରଂ ଚୈଵ ତ୍ରାହି ବନ୍ଧୂଂଶ୍ଚ କେଵଲମ୍
ମୁଁ ଇଚ୍ଛାକ୍ଷମ, ଯାହା ଭାବିବି, ସେ କରିପାରିବି, ଯେଉଁଠି ଇଚ୍ଛା କରିବି, ସେଠି ଯାଇପାରିବି; ମୋ ଦୟାରେ, ତୁମେ ତୁମ ନଗର ଓ ବନ୍ଧୁମାନେକୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବ।
ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗଂ ଧାରଯିଷ୍ଯାମି ତଵେଦଂ ପାର୍ଥିଵାତ୍ମଜେ। ସତ୍ଯଂ ମେ ପ୍ରତିଜାନୀହି କରିଷ୍ଯାମି ପ୍ରିଯଂ ତଵ
ମୁଁ ତୁମ ନାରୀ ରୂପ ଧାରଣ କରିବି, ରାଜକୁମାରୀ, ଏହା ମୋର ପ୍ରତିଜ୍ଞା; ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୋତେ କହ, ମୁଁ ତୁମ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବି।
ପ୍ରତିଦାସ୍ଯାମି ଭଗଵନ୍ପୁଲିଙ୍ଗଂ ତଵ ସୁଵ୍ରତ। କିଂଚିତ୍କାଲାନ୍ତରଂ ସ୍ତ୍ରୀତ୍ଵଂ ଧାରଯସ୍ଵ ନିଶାଚର
ହେ ପୁଣ୍ୟବାନ, ମୁଁ ତୁମକୁ ପୁରୁଷ ରୂପ ପୁନି ଦେଇଦେବି; କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ତୁମେ ଜଣେ ଜନାନୀ ରୂପ ଧାରଣ କରିବାକୁ ପଡିବ, ହେ ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା।
ପ୍ରତିଯାତେ ଦଶାର୍ଣେ ତୁ ପାର୍ଥିଵେ ହେମଵର୍ମଣି । କନ୍ଯୈଵ ହି ଭଵିଷ୍ଯାମି ପୁରୁଷସ୍ତ୍ଵଂ ଭଵିଷ୍ଯସି
ଦଶାର୍ଣ୍ଣ ରାଜା ହେମବର୍ମାନ୍ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ମୁଁ ପୁଣି ଜଣେ କନ୍ୟା ହେବି ଏବଂ ତୁମେ ପୁନି ପୁରୁଷ ହେବ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସମଯଂ ତତ୍ର ଚକ୍ରାତେ ତାଵୁଭୌ ନୃପ । ଅନ୍ଯୋନ୍ଯସ୍ଯାନଭିଦ୍ରୋହେ ତୌ ସଂକ୍ରାମଯତାଂ ତତଃ
ଏଭଳି କହି, ସେମାନେ ସେଠାରେ ଏକ ଚୁକ୍ତି କଲେ, ଯେ ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟକୁ ଠକିବେ ନାହିଁ; ତାପରେ ସେମାନେ ଆପଣାପଣି ରୂପ ବଦଳାଇଲେ।
ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗଂ ଧାରଯାମାସ ସ୍ଥୂଣୋ ଯକ୍ଷୋଽଥ ଭାରତ । ଯକ୍ଷରୂପଂ ଚ ତଦ୍ଦୀପ୍ତଂ ଶିଖଣ୍ଡୀ ପ୍ରତ୍ଯପଦ୍ଯତ
ତାପରେ ଯକ୍ଷ ଷ୍ଠୂଣ ଜଣାନୀ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ, ଓ ଶିଖଣ୍ଡୀ ସେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଯକ୍ଷ ରୂପ ନେଲେ।
ତତଃ ଶିଖଣ୍ଡୀ ପାଞ୍ଚାଲ୍ଯଃ ପୁଂସ୍ତ୍ଵମାସାଦ୍ଯ ପାର୍ଥିଵ । ଵିଵେଶ ନଗରଂ ହୃଷ୍ଟଃ ପିତରଂ ଚ ସମାସଦତ୍
ତାପରେ ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜପୁତ୍ର ଶିଖଣ୍ଡୀ ପୁରୁଷତ୍ୱ ପାଇଁ ଖୁସିରେ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ବାପାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ଯଥାଵୃତ୍ତଂ ତୁ ତତ୍ସର୍ଵମାଚଖ୍ଯୌ ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯ ତତ୍। `ମାତୁଶ୍ଚ ରହିତେ ରାଜନ୍ପ୍ରସାଦଂ ଯକ୍ଷଜଂ ତଦା।' ଦ୍ରୁପଦସ୍ତସ୍ଯ ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ହର୍ଷମାହାରଯତ୍ପରମ୍
ଶିଖଣ୍ଡୀ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଡ୍ରୁପଦଙ୍କୁ କହିଲେ ଏବଂ ଗୁପ୍ତରେ ମାଆକୁ ଯକ୍ଷଙ୍କ ଦୟା ବିଷୟରେ ଅବଗତ କଲେ; ଏହା ଶୁଣି ଡ୍ରୁପଦ ବହୁତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
ସଭାର୍ଯସ୍ତଚ୍ଚ ସସ୍ମାର ମହେଶ୍ଵରଵଚସ୍ତଦା । ତତଃ ସଂପ୍ରେଷଯାମାସ ଦଶାର୍ଣାଧିପତେର୍ନୃପଃ
ସେ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ମହାଦେବଙ୍କ ଉପଦେଶ ମନେ ପକାଇଲେ ଏବଂ ପରେ ଡ୍ରୁପଦ ଦଶାର୍ଣ୍ଣ ରାଜାଙ୍କୁ ସନ୍ଦେଶ ପଠାଇଲେ।
ପୁରୁଷୋଽଯଂ ମମ ସୁତଃ ଶ୍ରଦ୍ଧତ୍ତାଂ ମେ ଭଵାନିତି । ଅଥ ଦାଶାର୍ଣକୋ ରାଜା ସହସାଭ୍ଯାଗମତ୍ତଦା
"ମୋ ପୁଅ ପୁରୁଷ, ଆପଣ ଏଥିରେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତୁ"—ଏହିପରି ଡ୍ରୁପଦ କହିଲେ। ତାପରେ ଦଶାର୍ଣ୍ଣ ରାଜା ସତ୍ୱରେ ଆସିଲେ।
ପାଞ୍ଚାଲରାଜଂ ଦ୍ରୁପଦଂ ଦୁଃଖଶୋକସମନ୍ଵିତଃ। ତତଃ କାମ୍ପିଲ୍ଯମାସାଦ୍ଯ ଦଶାର୍ଣାଧିପତିସ୍ତତଃ
ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକରେ ଭରିଥିବା ଦଶାର୍ଣ୍ଣ ରାଜା କାମ୍ପିଲ୍ୟ ଶହରକୁ ଯାଇ ଡ୍ରୁପଦଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ପ୍ରେଷଯାମାସ ସତ୍କୃତ୍ଯ ଦୂତଂ ବ୍ରହ୍ମଵିଦାଂ ଵରମ୍। ବ୍ରୂହି ମଦ୍ଵଚନାଦ୍ଦୂତ ପାଞ୍ଚାଲ୍ଯଂ ତଂ ନୃପାଧମମ୍
ସେ ବେଦଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦୂତ ବାନ୍ଧି ଆଦର ସହିତ ପଠାଇଲେ, "ମୋ କଥା ଏହି ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜାଙ୍କୁ କହ, ସେ ରାଜାମାନ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି"।
ଯନ୍ମେ କନ୍ଯାଂ ସ୍ଵକନ୍ଯାର୍ଥେ ଵୃତଵାନସି ଦୁର୍ମତେ। ଫଲଂ ତସ୍ଯାଵଲେପସ୍ଯ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସ୍ଯଦ୍ଯ ନ ସଂଶଯଃ
"ମୋ କନ୍ୟା ପାଇଁ ତୁମେ ତୁମର କନ୍ୟାକୁ ବିବାହ କରାଇଛ, ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି; ଏହି ଅହଂକାରର ଫଳ ଆଜି ଦେଖିବ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।"
ଏଵମୁକ୍ତଶ୍ଚ ତେନାସୌ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ରାଜସତ୍ତମ। ଦୂତଃ ପ୍ରଯାତୋ ନଗରଂ ଦାଶାର୍ଣନୃପଚୋଦିତଃ
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଦଶାର୍ଣ୍ଣ ରାଜାଙ୍କ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦୂତ ସହରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ତତଃ ଆସାଦଯାମାସ ପୁରୋଧା ଦ୍ରୁପଦଂ ପୁରେ। ତସ୍ମୈ ପାଞ୍ଚାଲକୋ ରାଜା ଗାମର୍ଘ୍ଯଂ ଚ ସୁସତ୍କୃତମ୍
ସେଠାରେ ପୁରୋହିତ ଡ୍ରୁପଦଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଶିଖଣ୍ଡୀ ସହ ଆଦର ସହିତ ଅତିଥି ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।
ପ୍ରାପଯାମାସ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସହ ତେନ ଶିଖଣ୍ଡିନା । ତାଂ ପୂଜାଂ ନାଭ୍ଯନନ୍ଦତ୍ସ ଵାକ୍ଯଂ ଚେଦମୁଵାଚ ହ
କିନ୍ତୁ ପୁରୋହିତ ସେ ଆଦର ଗ୍ରହଣ କଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ ଏହି କଥା କହିଲେ:
ଯଦୁକ୍ତଂ ତେନ ଵୀରେଣ ରାଜ୍ଞା କାଞ୍ଚନଵର୍ମଣା । ଯତ୍ତେଽହମଧମାଚାର ଦୁହିତ୍ରାଽସ୍ମ୍ଯଭିଵଞ୍ଚିତଃ
"ସେ ଶୂର ରାଜା କାଞ୍ଚନବର୍ମା ଯାହା କହିଥିଲେ, ଏବଂ ତୁମର ଝିଅର ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ କିପରି ଠକାଯାଇଛି—"
ତସ୍ଯ ପାପସ୍ଯ କରଣାତ୍ଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ନୁହି ଦୁର୍ମତେ । ଦେହି ଯୁଦ୍ଧଂ ନରପତେ ମମାଦ୍ଯ ରଣମୂର୍ଧନି
"ସେ ପାପ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ତୁମେ ଭୋଗିବ, ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି; ଏଠାରେ ମୋ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କର, ରାଜା!"
ଉଦ୍ଧରିଷ୍ଯାମି ତେ ସଦ୍ଯଃ ସାମାତ୍ଯସୁତବାନ୍ଧଵମ୍ । ତଦୁପାଲମ୍ଭସଂଯୁକ୍ତଂ ଶ୍ରାଵିତଃ କିଲ ପାର୍ଥିଵଃ
"ମୁଁ ତୁମକୁ ତୁମର ମନ୍ତ୍ରୀ, ପୁଅ ଓ ଆତ୍ମୀୟ ସହିତ ଏହିଖଣ୍ଡେ ନଶ୍ଟ କରିଦେବି!" ଏଭଳି ଉପାଳମ୍ଭ ଭରା କଥା ରାଜାଙ୍କୁ ଶୁଣାଯାଇଲା।
ଦଶାର୍ଣପତିନା ଚୋକ୍ତୋ ମନ୍ତ୍ରିମଧ୍ଯେ ପୁରୋଧସା। ଅଭଵଦ୍ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ରୁପଦଃ ପ୍ରଣଯାନତଃ
ଦଶାର୍ଣ୍ଣ ରାଜାଙ୍କ ପୁରୋହିତ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳୀ ମଧ୍ୟରେ ଏହିପରି କହିଲେ; ତାପରେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ଡ୍ରୁପଦ ଆଦର ସହ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇଲେ।