ଭାର୍ଯା ଚୋଢା ତ୍ଵଯା ରାଜନ୍ଦଶାର୍ଣାଧିପତେଃ ସୁତା। ମଯା ଚ ପ୍ରତ୍ଯଭିହିତଂ ଦେଵଵାକ୍ଯାର୍ଥଦର୍ଶନାତ୍। କନ୍ଯା ଭୂତ୍ଵା ପୁମାନ୍ଭାଵୀତ୍ଯେଵଂ ଚୈତଦୁପେକ୍ଷିତମ୍
ହେ ରାଜା, ଆପଣ ତାଙ୍କୁ ଦଶାର୍ଣ୍ଣ ରାଜାଙ୍କ ଝିଅଙ୍କ ସହ ବିବାହ କରାଇଥିଲେ; ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ଉପଦେଶ ବୁଝି, ଘୋଷଣା କରିଥିଲି ଯେ ଝିଅ ଭାବେ ଜନ୍ମିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ପୁଅ ହେବେ, ଏହିପରି ଭାବି ଏହି କଥାକୁ ଅନ୍ୟମାନେ ଅବହେଳା କରିଥିଲେ।
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଦ୍ରୁପଦୋ ଯଜ୍ଞସେନଃ ସର୍ଵଂ ତତ୍ତ୍ଵଂ ମନ୍ତ୍ରଵିଦ୍ଭ୍ଯୋ ନିଵେଦ୍ଯ। ମନ୍ତ୍ରଂ ରାଜା ମନ୍ତ୍ରଯାମାସ ରାଜନ୍ ଯଥାଯୁକ୍ତଂ ରକ୍ଷଣେ ଵୈ ପ୍ରଜାନାମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି ଯଜ୍ଞସେନ ପୁତ୍ର ଦ୍ରୁପଦ ସମସ୍ତ ସତ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ପାଖରେ ଖୋଲାସା କଲେ, ଏବଂ ରାଜା ତାଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିଲେ କିପରି ଜନମାନେଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବାଯିବ।
ସଂବନ୍ଧକଂ ଚୈଵ ସମର୍ଥ୍ଯ ତସ୍ମିନ୍ ଦାଶାର୍ଣକେ ଵୈ ନୃପତୌ ନରେନ୍ଦ୍ର। ସ୍ଵଯଂ କୃତ୍ଵା ଵିପ୍ରଲମ୍ଭଂ ଯଥାଵ- ନ୍ମନ୍ତ୍ର୍ଯୈକାଗ୍ରୋ ନିଶ୍ଚଯଂ ଵୈ ଜଗାମ
ଦଶାର୍ଣ୍ଣ ରାଜା ସହ ସମ୍ପର୍କ ପ୍ରମାଣିତ କରି, ନିଜେ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ଚତୁରତା କରି, ରାଜା ମନ୍ତ୍ରଣାରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ସ୍ଵଭାଵଗୁପ୍ତଂ ନଗରମାପତ୍କାଲେ ତୁ ଭାରତ। ଗୋପଯାମାସ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସର୍ଵତଃ ସମଲଙ୍କୃତମ୍
ହେ ଭାରତ, ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ରାଜା ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଶୋଭିତ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ନଗରକୁ ତାହାର ନିଜସ୍ୱ ଗୁଣ ଲୁଚାଇ ରଖିଲେ।
ଆର୍ତିଂ ଚ ପରମାଂ ରାଜା ଜଗାମ ସହ ଭାର୍ଯଯା। ଦଶାର୍ଣପତିନା ସାର୍ଧଂ ଵିରୋଧେ ଭରତର୍ଷଭ
ଦଶାର୍ଣ୍ଣ ରାଜା ସହ ବିରୋଧ ହେବାରେ, ରାଜା ଓ ତାଙ୍କର ରାଣୀ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଗଲେ, ହେ ଭାରତବଂଶୀ।
କଥଂ ସଂବନ୍ଧିନା ସାର୍ଧଂ ନ ମେ ସ୍ଯାଦ୍ଵିଗ୍ରହୋ ମହାନ୍। ଇତି ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ମନସା ଦେଵତାମର୍ଚଯତ୍ତଦା
ମୋ ସମ୍ପର୍କୀୟଙ୍କ ସହ କିପରି ବଡ଼ ବିବାଦ ହେବାକୁ ଦିଅନାହିଁ, ଏହିପରି ଭାବି, ସେ ସମୟରେ ରାଜା ମନରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ।
ତଂ ତୁ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଦା ରାଜନ୍ଦେଵୀ ଦେଵପରଂ ତଦା। ଅର୍ଚାଂ ପ୍ରଯୁଞ୍ଜାନମଥୋ ଭାର୍ଯା ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ସେଉଁଠି ରାଜାଙ୍କୁ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିବା ଦେଖି, ଦେବଭକ୍ତ ରାଣୀ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଦେଵାନାଂ ପ୍ରତିପତ୍ତିଶ୍ଚ ସତ୍ଯଂ ସାଧୁମତା ସତାମ୍ । କିମୁ ଦୁଃସ୍ଵାର୍ଣଵଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ତସ୍ମାଦର୍ଚଯତାଂ ଗୁରୂନ୍
ଦେବତାଙ୍କ ଦୟା ପ୍ରାପ୍ତି ସତ୍ୟ ଓ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଉପକାରୀ; କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ଲଭ ସମୁଦ୍ର ପାଇଁ କଣ ଉପକାର? ତେଣୁ, ବଡ଼ମାନ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କର।
ଦୈଵତାନି ଚ ସର୍ଵାଣି ପୂଜ୍ଯନାଂ ଭୂରିଦକ୍ଷିଣମ୍ । ଅଗ୍ନଯଶ୍ଚାପି ହୃଯନ୍ତାଂ ଦାଶାର୍ଣପ୍ରତିଷେଧନେ
ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅଧିକ ଦାନଦେଇ ପୂଜା କର, ଏବଂ ଦଶାର୍ଣ୍ଣ ରାଜାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଅଗ୍ନିକୁ ଜଳା।
ଅଯୁଦ୍ଧେନ ନିଵୃତ୍ତିଂ ଚ ମନସା ଚିନ୍ତଯ ପ୍ରଭୋ। ଦେଵତାନାଂ ପ୍ରସାଦେନ ସର୍ଵମେତଦ୍ଭଵିଷ୍ଯତି
ଯୁଦ୍ଧ ଛାଡ଼ି କିପରି ସମାଧାନ ହେବ, ଏହିପରି ଭାବିବା; ଦେବତାଙ୍କ ଦୟାରେ ସମସ୍ତ କଥା ସଫଳ ହେବ।
ମନ୍ତ୍ରିଭିର୍ମନ୍ତ୍ରିତଂ ସାର୍ଧଂ ତ୍ଵଯା ପୃଥୁଲଲୋଚନ। ପୁରସ୍ଯାସ୍ଯାଵିନାଶାଯ ଯଚ୍ଚ ରାଜଂସ୍ତଥା କୁରୁ
ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହ ଆଲୋଚନା କରି, ଏହି ନଗରର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଯାହା ଦରକାର, ହେ ରାଜା, ତାହା କର।
ଦୈଵଂ ହି ମାନୁଷୋପେତଂ ଭୃଶଂ ସିଦ୍ଧ୍ଯତି ପାର୍ଥିଵ । ପରମ୍ପରଵିରୋଧାଦ୍ଧି ସିଦ୍ଧିରସ୍ତି ନ ଚୈତଯୋଃ
ଦେବତାଙ୍କ ଦୟା ସହ ମାନବ ଉଦ୍ୟମ ଯୋଗୁ ଅତି ଭଲ ଫଳ ମିଳେ; କିନ୍ତୁ କେବଳ ବିରୋଧ କିମ୍ବା ପୁରୁଣା ପଦ୍ଧତିରେ କୌଣସି ସଫଳତା ନାହିଁ।
ତସ୍ମାଦ୍ଵିଧାଯ ନଗରେ ଵିଧାନଂ ସଚିଵୈଃ ସହ। ଅର୍ଚଯସ୍ଵ ଯଥାକାମଂ ଦୈଵତାନି ଵିଶାଂପତେ
ତେଣୁ, ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହ ନଗରରେ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା କର, ଏବଂ ଚାହିଁଥିବା ପରି ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କର, ହେ ଜନମାନ୍ୟଙ୍କ ନାଥ।
ଏଵଂ ସଂଭାଷମାଣୌ ତୁ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶୋକପରାଯଣୌ। ଶିଖଣ୍ଡିନୀ ତଦା କନ୍ଯା ଵ୍ରୀଡିତେଵ ତପସ୍ଵିନୀ
ଏହିପରି ଦୁଇଜଣେ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଥିବା ଦେଖି, ଶିଖଣ୍ଡିନୀ ଝିଅ ଲଜ୍ଜାରେ ମୌନ ରହିଲେ, ଯେପରି ତାପସୀ ଧ୍ୟାନରେ ଅଛନ୍ତି।
ତତଃ ସା ଚିନ୍ତଯାମାସ ମନ୍କୃତେ ଦୁଃଖିତାଵୁଭୌ । ଇମାଵିତି ତତଶ୍ଚକ୍ରେ ମତିଂ ପ୍ରାଣଵିନାଶନେ
ତାପରେ ସେ ଦେଖିଲା ଯେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ମାତା-ପିତା ଦୁଃଖରେ ଅଛନ୍ତି, ଏହା ଭାବି ସେ ନିଜ ପ୍ରାଣ ଦେଇଦେବାକୁ ଠାନିଲେ।
ଏଵଂ ସା ନିଶ୍ଚଯଂ କୃତ୍ଵା ଭୃଶଂ ଶୋକପରାଯଣା। ନିର୍ଜଗାମ ଗୃହଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଗହନଂ ନିର୍ଜନଂ ଵନମ୍
ଏଭଳି ନିଷ୍ପତ୍ତି କରି, ଦୁଃଖରେ ଭାସୁଥିବା ସେ ଘର ଛାଡ଼ି ଘନ ଏବଂ ଜଣେ ନଥିବା ଜଙ୍ଗଲକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଯକ୍ଷେଣର୍ଦ୍ଧିମତା ରାଜନ୍ସ୍ଥୂଣାକର୍ଣେନ ପାଲିତମ୍ । ତଦ୍ଭଯାଦେଵ ଚ ଜନୋ ଵିସର୍ଜଯତି ତଦ୍ଵନମ୍
ହେ ରାଜା, ସେଇ ଜଙ୍ଗଲଟିକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯକ୍ଷ ଥୁଣାକର୍ଣ୍ଣ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଭୟରେ ଲୋକେ ସେଠାକୁ ଯିବାକୁ ଭୟ କରୁଥିଲେ।
ତତ୍ର ଚ ସ୍ଥୂଣଭଵନଂ ସୁଧାମୃତ୍ତିକଲେପନମ୍ । ଲାଜୋଲ୍ଲାପିକଧୂମାଢ୍ଯମୁଚ୍ଚପ୍ରାକାରତୋରଣମ୍
ସେଠାରେ ଥିଲା ଥୁଣାଙ୍କର ଘର, ଚୁନା ଓ ମାଟିରେ ଲେପା, ଭଜା ଧାନର ଧୂଆଁରେ ଭରିଥିବା, ଉଚ୍ଚ ପାଗା ଓ ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରା ସୁଶୋଭିତ।
ତନ୍ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଶିଖଣ୍ଡୀ ସା ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯାତ୍ମଜା ନୃପ । ଅନଶ୍ନାନା ବହୁତିଥଂ ଶରୀରମୁଦଶୋପଯତ୍
ସେଠାକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଦ୍ରୁପଦଙ୍କର ସନ୍ତାନ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଅନେକ ଦିନ ଖାଇନଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ନିଜ ଦେହକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇ ରହିଲେ।
ଦର୍ଶଯାମାସ ତାଂ ଯକ୍ଷଃ ସ୍ଥୂଣୋ ମାର୍ଦଵସଂଯୁତଃ । କିମର୍ଥୋଽଯଂ ତଵାରମ୍ଭଃ କରିଷ୍ଯେ ବ୍ରୂହି ମାଚିରମ୍
ସେଠାରେ ମୃଦୁ ସ୍ଭାଭାବର ଯକ୍ଷ ଥୁଣା ତାଙ୍କୁ ଦେଖାଦେଲେ ଏବଂ କହିଲେ, 'ତୁମେ କାହିଁକି ଏଠାକୁ ଆସିଛ? ତୁମ ଇଚ୍ଛା କ'ଣ, ଶୀଘ୍ର କହ, ମୁଁ ସେଠିକି କରିଦେବି।'
ଅଶକ୍ଯଯିତି ସା ଯକ୍ଷଂ ପୁନଃ ପୁନରୁଵାଚ ହ। କରିଷ୍ଯାମୀତି ଵୈ କ୍ଷିପ୍ରଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚାଥ ଗୁହ୍ଯକଃ
ସେ ପୁନିପୁନି ଯକ୍ଷଙ୍କୁ କହୁଥିଲେ, 'ଏହା ଅସମ୍ଭବ', କିନ୍ତୁ ଗୁପ୍ତ ଦେବତା ତୁରନ୍ତ କହିଲେ, 'ମୁଁ କରିପାରିବି।'
ଧନେଶ୍ଵରସ୍ଯାନୁଚରୋ ଵରଦୋଽସ୍ମି ନୃପାତ୍ମଜେ। ଅଦେଯମପି ଦାସ୍ଯାଦି ବ୍ରୂହି ଯତ୍ତେ ଵିଵକ୍ଷିତମ୍
ମୁଁ ଧନର ଦେବତାଙ୍କର ସେବକ, ଓ ଦାତା, ରାଜକୁମାରୀ, ଯାହା ଦେବା କଷ୍ଟକର, ତାହା ମଧ୍ୟ ଦେଇପାରିବି—ତୁମେ ଯାହା ଚାହଁ, ସେ କହ।
ତତଃ ଶିଖଣ୍ଡୀ ତତ୍ସର୍ଵମଖିଲେନ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍। ତସ୍ମୈ ଯକ୍ଷପ୍ରଧାନାଯ ସ୍ଥୂଣାକର୍ଣାଯ ଭାରତ
ତାପରେ ଶିଖଣ୍ଡୀ ସମସ୍ତ କଥା ଯକ୍ଷମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଥୁଣାକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିଦେଲେ।
ଆପନ୍ନୋ ମେ ପିତା ଯକ୍ଷ ନ ଚିରାନ୍ନାଶମେଷ୍ଯତି। ଅଭିଯାସ୍ଯତି ସକ୍ରୋଧୋ ଦଶାର୍ଣାଧିପତିର୍ହି ତମ୍
ମୋର ପିତା ଦୁଃଖରେ ଅଛନ୍ତି, ଯକ୍ଷ, ଏଭଳି ଚାଲିଲେ ଅଧିକ ସମୟ ରହିପାରିବେ ନାହିଁ; ଦଶାର୍ଣ୍ଣ ରାଜା କ୍ରୋଧରେ ଆସିବେ।
ମନ୍ନିମିତ୍ତଂ ମହୋତ୍ସାହଃ ସହେମକଵଚୋ ନୃପଃ । ତସ୍ମାଦ୍ରକ୍ଷସ୍ଵ ମାଂ ଯକ୍ଷ ମାତରଂ ପିତରଂ ଚ ମେ
ମୋ ପାଇଁ ସେ ରାଜା, ସୁନାର କବଚ ପିନ୍ଧି, ଦୃଢ଼ ଇଚ୍ଛାରେ ଆସୁଛନ୍ତି; ତେଣୁ ଯକ୍ଷ, ମୋତେ, ମୋ ମାତା ଓ ପିତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର।
ପ୍ରତିଜ୍ଞାତୋ ହି ଭଵତା ଦୁଃଖପ୍ରତିଶମୋ ମମ । ଭଵେଯଂ ପୁରୁଷୋ ଯକ୍ଷ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଦନିନ୍ଦିତଃ
ତୁମେ ମୋର ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଛ; ତୁମ ଦୟାରେ, ଯକ୍ଷ, ମୁଁ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ପୁରୁଷ ହେଉ।
ଯାଵଦେଵ ସ ରାଜା ଵୈ ନୋପଯାତି ପୁରଂ ମମ । ତାଵଦେଵ ମହାଯକ୍ଷ ପ୍ରସାଦଂ କୁରୁ ଗୁହ୍ଯକ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ରାଜା ମୋ ନଗରକୁ ଆସୁନାହାନ୍ତି, ମହାଯକ୍ଷ, ତେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋତେ ତୁମ ଦୟା ଦିଅ।
ଶିଖଣ୍ଡିଵାକ୍ଯଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵାଽଥ ସ ଯକ୍ଷୋ ଭରତର୍ଷଭ । ପ୍ରୋଵାଚ ମନସା ଚିନ୍ତ୍ଯ ଦୈଵେନୋପନିପୀଡିତଃ
ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଯକ୍ଷ ଭାଗ୍ୟର ଚିନ୍ତାରେ ମନେ ଭାବିଲେ ଏବଂ କହିଲେ, ହେ ଭାରତବଂଶୀ।
ଭଵିତଵ୍ଯଂ ତଥା ତଦ୍ଧି ମମ ଦୁଃଖାଯ କୌରଵ। ଭଦ୍ରେ କାମଂ କରିଷ୍ଯାମି ସମଯଂ ତୁ ନିବୋଧ ମେ
ଏହିପରି ହେବା ନିଶ୍ଚିତ, କୌରବ, ଏହା ମୋ ପାଇଁ ଦୁଃଖଦାୟକ ହେଲେ ମଧ୍ୟ; ଭଦ୍ରେ, ମୁଁ ତୁମ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବି, କିନ୍ତୁ ମୋ ଏକ ଶର୍ତ୍ତ ଶୁଣ।
ସ୍ଵଂ ତେ ପୁଂସ୍ତ୍ଵଂ ପ୍ରଦାସ୍ଯାମି ସ୍ତ୍ରୀତ୍ଵଂ ଧାରଯିତାଽସ୍ମି ତେ' କିଂଚିତ୍କାଲଂ ତୁ ତେ ଦାସ୍ଯେ ପୁଲ୍ଲିଙ୍ଗଂ ସ୍ଵମିଦଂ ତଵ। ଆଗନ୍ତଵ୍ଯଂ ତ୍ଵଯା କାଲେ ସତ୍ଯଂ ଚୈଵ ଵଦସ୍ଵ ମେ
ମୁଁ ମୋର ପୁରୁଷତ୍ୱ ତୁମକୁ ଦେଇବି, ତୁମ ନାରୀତ୍ୱ ମୁଁ ଧାରଣ କରିବି; କିଛି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ମୋର ପୁରୁଷ ରୂପ ରଖିବ; ସମୟ ଆସିଲେ ତୁମେ ଏହା ଫେରାଇଦେବା—ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୋତେ କହ।