ଇତି ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ଯତ୍ନେନ ସମିତ୍ରଃ ସବଲାନୁଗଃ । ଵଞ୍ଚିତୋଽସ୍ମୀତି ମନ୍ଵାନୋ ମାଂ କିଲୋଦ୍ଧର୍ତୁମିଚ୍ଛତି
ଏଭଳି ଭାବି, ସେ ମିତ୍ର ଓ ସେନା ସହିତ ଚିନ୍ତା କଲେ: 'ମୋତେ ଠକାଯାଇଛି; ସେ ନିଶ୍ଚୟ ମୋର ନାଶ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି।'
କିମତ୍ର ତଥ୍ଯଂ ସୁଶ୍ରୋଣି ମିଥ୍ଯା କିଂ ବ୍ରୂହି ଶୋଭନେ । ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତ୍ଵତ୍ତଃ ଶୁଭଂ ଵାକ୍ଯଂ ସଂଵିଧାସ୍ଯାମ୍ଯହଂ ତଥା
'ଏଠାରେ କଣ ସତ୍ୟ, କଣ ମିଥ୍ୟା, ମୋତେ କହ, ସୁନ୍ଦରୀ। ତୁମ ପାଖରୁ ଶୁଭ କଥା ଶୁଣି, ମୁଁ ତାହାଅନୁସାରେ କାମ କରିବି।'
ଅହଂ ହି ସଂଶଯପ୍ରାପ୍ତୋ ବାଲା ଚେଯଂ ଶିଖଣ୍ଡିନୀ । ତ୍ଵଂ ଚ ରାଜ୍ଞି ମହତ୍କୃଚ୍ଛ୍ରଂ ସଂପ୍ରାପ୍ତା ଵରଵର୍ଣିନି
'ମୁଁ ସନ୍ଦେହରେ ପଡ଼ିଛି, ଏହି ଶିଖଣ୍ଡିନୀ ଏଉଁ ଛୁଆଁ, ଏବଂ ତୁମେ, ରାଣୀ, ବଡ଼ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଛ।'
ସା ତ୍ଵଂ ସର୍ଵଵିମୋକ୍ଷାଯ ତତ୍ତ୍ଵମାଖ୍ଯାହି ପୃଚ୍ଛତଃ। ତଥା ଵିଦଧ୍ଯାଂ ସୁଶ୍ରୋଣି କୃତ୍ଯମାଶୁ ଶୁଚିସ୍ମିତେ
'ସମସ୍ତଙ୍କ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ, ମୁଁ ପଚାରୁଛି, ତୁମେ ସତ୍ୟ କଥା କହ। ତେବେ, ସୁନ୍ଦର କଟି ଓ ହସମୁଖୀ, ମୁଁ ଦ୍ରୁତ କାମ କରିପାରିବି।'
ଶିଖଣ୍ଡିନି ଚ ମା ଭୈସ୍ତ୍ଵଂ ଵିଧାସ୍ଯେ ତତ୍ର ତତ୍ତ୍ଵତଃ । କୃପଯାହଂ ଵରାରୋହେ ଵଞ୍ଚିତଃ ପୁତ୍ରଧର୍ମତଃ
'ଏବଂ ଶିଖଣ୍ଡିନୀ, ତୁମେ ଭୟ କରନାହାଁ, ମୁଁ ସତ୍ୟ ଭାବେ ସବୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଦେବି। ଦୟାବଶତଃ, ମୁଁ ପୁଅର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବିଷୟରେ ଠକାଯାଇଛି, ସୁନ୍ଦରୀ।'
ମଯା ଦାଶାର୍ଣକୋ ରାଜା ଵଞ୍ଚିତଃ ସ ମହୀପତିଃ । ତଦାଚକ୍ଷ୍ଵ ମହାଭାଗେ ଵିଧାସ୍ଯେ ତତ୍ର ଯଦ୍ଧିତମ୍
'ମୋ ଦ୍ୱାରା ଦଶାର୍ଣ୍ଣର ରାଜା, ସେ ମହାନ ଭୂପତି, ଠକାଯାଇଛନ୍ତି। ତେଣୁ, ମହାଭାଗେ, ମୋତେ କହ, ଏଠି ଯାହା ଭଲ, ମୁଁ ସେହି କାମ କରିବି।'
ଜନାତା ହ ନରେନ୍ଦ୍ରେଣ ଖ୍ଯାପନାର୍ଥଂ ପରସ୍ଯ ଵୈ । ପ୍ରକାଶଂ ଚୋଦିତା ଦେଵୀ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ମହୀପତିମ୍
ତାପରେ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସତ୍ୟ ଜଣାଇବା ପାଇଁ ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ରାଣୀ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତତଃ ଶିଖଣ୍ଡିନୋ ମାତା ଯଥାତତ୍ତ୍ଵଂ ନରାଧିପ। ଆଚଚକ୍ଷେ ମହାବାହୋ ଭର୍ତ୍ର କନ୍ଯାଂ ଶିଖଣ୍ଡିନୀମ୍
ତାପରେ, ଶିଖଣ୍ଡିନୀଙ୍କ ମାଆ ଏହି ସତ୍ୟ କଥା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜାଙ୍କୁ ଖୋଲାସା କଲେ ଯେ, ତାଙ୍କର ଝିଅ ଶିଖଣ୍ଡିନୀକୁ ବିବାହ କରାଯାଇଥିଲା।
ଅପୁତ୍ରଯା ମଯା ରାଜନ୍ସପତ୍ନୀନାଂ ଭଯାଦିଦମ୍ । କନ୍ଯା ଶିଖଣ୍ଡିନୀ ଜାତା ପୁରୁଷୋ ଵୈ ନିଵେଦିତା
ହେ ରାଜା, ମୋର ପୁଅ ନଥିବା ଓ ସହପତ୍ନୀମାନେ ଭୟରେ, ମୁଁ ମୋର ଝିଅ ଶିଖଣ୍ଡିନୀ, ଯିଏ ଝିଅ ଭାବେ ଜନ୍ମିଥିଲା, ସେଉଁଠି ପୁଅ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଥିଲି।
ତ୍ଵଯା ଚୈଵ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ତନ୍ମେ ପ୍ରୀତ୍ଯାଽନୁମୋଦିତମ୍ । ପୁତ୍ରକର୍ମ କୃତଂ ଚୈଵ କନ୍ଯାଯାଃ ପାର୍ଥିଵର୍ଷଭ
ଏହି କଥାକୁ ଆପଣ, ମୋତେ ସ୍ନେହରେ, ଅନୁମତି ଦେଇଥିଲେ; ଏବଂ ଝିଅ ପାଇଁ ପୁଅଙ୍କ ନିମିତ୍ତର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା, ହେ ରାଜା।
ଭାର୍ଯା ଚୋଢା ତ୍ଵଯା ରାଜନ୍ଦଶାର୍ଣାଧିପତେଃ ସୁତା। ମଯା ଚ ପ୍ରତ୍ଯଭିହିତଂ ଦେଵଵାକ୍ଯାର୍ଥଦର୍ଶନାତ୍। କନ୍ଯା ଭୂତ୍ଵା ପୁମାନ୍ଭାଵୀତ୍ଯେଵଂ ଚୈତଦୁପେକ୍ଷିତମ୍
ହେ ରାଜା, ଆପଣ ତାଙ୍କୁ ଦଶାର୍ଣ୍ଣ ରାଜାଙ୍କ ଝିଅଙ୍କ ସହ ବିବାହ କରାଇଥିଲେ; ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ଉପଦେଶ ବୁଝି, ଘୋଷଣା କରିଥିଲି ଯେ ଝିଅ ଭାବେ ଜନ୍ମିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ପୁଅ ହେବେ, ଏହିପରି ଭାବି ଏହି କଥାକୁ ଅନ୍ୟମାନେ ଅବହେଳା କରିଥିଲେ।
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଦ୍ରୁପଦୋ ଯଜ୍ଞସେନଃ ସର୍ଵଂ ତତ୍ତ୍ଵଂ ମନ୍ତ୍ରଵିଦ୍ଭ୍ଯୋ ନିଵେଦ୍ଯ। ମନ୍ତ୍ରଂ ରାଜା ମନ୍ତ୍ରଯାମାସ ରାଜନ୍ ଯଥାଯୁକ୍ତଂ ରକ୍ଷଣେ ଵୈ ପ୍ରଜାନାମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି ଯଜ୍ଞସେନ ପୁତ୍ର ଦ୍ରୁପଦ ସମସ୍ତ ସତ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ପାଖରେ ଖୋଲାସା କଲେ, ଏବଂ ରାଜା ତାଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିଲେ କିପରି ଜନମାନେଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବାଯିବ।
ସଂବନ୍ଧକଂ ଚୈଵ ସମର୍ଥ୍ଯ ତସ୍ମିନ୍ ଦାଶାର୍ଣକେ ଵୈ ନୃପତୌ ନରେନ୍ଦ୍ର। ସ୍ଵଯଂ କୃତ୍ଵା ଵିପ୍ରଲମ୍ଭଂ ଯଥାଵ- ନ୍ମନ୍ତ୍ର୍ଯୈକାଗ୍ରୋ ନିଶ୍ଚଯଂ ଵୈ ଜଗାମ
ଦଶାର୍ଣ୍ଣ ରାଜା ସହ ସମ୍ପର୍କ ପ୍ରମାଣିତ କରି, ନିଜେ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ଚତୁରତା କରି, ରାଜା ମନ୍ତ୍ରଣାରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ସ୍ଵଭାଵଗୁପ୍ତଂ ନଗରମାପତ୍କାଲେ ତୁ ଭାରତ। ଗୋପଯାମାସ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସର୍ଵତଃ ସମଲଙ୍କୃତମ୍
ହେ ଭାରତ, ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ରାଜା ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଶୋଭିତ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ନଗରକୁ ତାହାର ନିଜସ୍ୱ ଗୁଣ ଲୁଚାଇ ରଖିଲେ।
ଆର୍ତିଂ ଚ ପରମାଂ ରାଜା ଜଗାମ ସହ ଭାର୍ଯଯା। ଦଶାର୍ଣପତିନା ସାର୍ଧଂ ଵିରୋଧେ ଭରତର୍ଷଭ
ଦଶାର୍ଣ୍ଣ ରାଜା ସହ ବିରୋଧ ହେବାରେ, ରାଜା ଓ ତାଙ୍କର ରାଣୀ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଗଲେ, ହେ ଭାରତବଂଶୀ।
କଥଂ ସଂବନ୍ଧିନା ସାର୍ଧଂ ନ ମେ ସ୍ଯାଦ୍ଵିଗ୍ରହୋ ମହାନ୍। ଇତି ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ମନସା ଦେଵତାମର୍ଚଯତ୍ତଦା
ମୋ ସମ୍ପର୍କୀୟଙ୍କ ସହ କିପରି ବଡ଼ ବିବାଦ ହେବାକୁ ଦିଅନାହିଁ, ଏହିପରି ଭାବି, ସେ ସମୟରେ ରାଜା ମନରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ।
ତଂ ତୁ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଦା ରାଜନ୍ଦେଵୀ ଦେଵପରଂ ତଦା। ଅର୍ଚାଂ ପ୍ରଯୁଞ୍ଜାନମଥୋ ଭାର୍ଯା ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ସେଉଁଠି ରାଜାଙ୍କୁ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିବା ଦେଖି, ଦେବଭକ୍ତ ରାଣୀ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଦେଵାନାଂ ପ୍ରତିପତ୍ତିଶ୍ଚ ସତ୍ଯଂ ସାଧୁମତା ସତାମ୍ । କିମୁ ଦୁଃସ୍ଵାର୍ଣଵଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ତସ୍ମାଦର୍ଚଯତାଂ ଗୁରୂନ୍
ଦେବତାଙ୍କ ଦୟା ପ୍ରାପ୍ତି ସତ୍ୟ ଓ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଉପକାରୀ; କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ଲଭ ସମୁଦ୍ର ପାଇଁ କଣ ଉପକାର? ତେଣୁ, ବଡ଼ମାନ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କର।
ଦୈଵତାନି ଚ ସର୍ଵାଣି ପୂଜ୍ଯନାଂ ଭୂରିଦକ୍ଷିଣମ୍ । ଅଗ୍ନଯଶ୍ଚାପି ହୃଯନ୍ତାଂ ଦାଶାର୍ଣପ୍ରତିଷେଧନେ
ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅଧିକ ଦାନଦେଇ ପୂଜା କର, ଏବଂ ଦଶାର୍ଣ୍ଣ ରାଜାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଅଗ୍ନିକୁ ଜଳା।
ଅଯୁଦ୍ଧେନ ନିଵୃତ୍ତିଂ ଚ ମନସା ଚିନ୍ତଯ ପ୍ରଭୋ। ଦେଵତାନାଂ ପ୍ରସାଦେନ ସର୍ଵମେତଦ୍ଭଵିଷ୍ଯତି
ଯୁଦ୍ଧ ଛାଡ଼ି କିପରି ସମାଧାନ ହେବ, ଏହିପରି ଭାବିବା; ଦେବତାଙ୍କ ଦୟାରେ ସମସ୍ତ କଥା ସଫଳ ହେବ।
ମନ୍ତ୍ରିଭିର୍ମନ୍ତ୍ରିତଂ ସାର୍ଧଂ ତ୍ଵଯା ପୃଥୁଲଲୋଚନ। ପୁରସ୍ଯାସ୍ଯାଵିନାଶାଯ ଯଚ୍ଚ ରାଜଂସ୍ତଥା କୁରୁ
ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହ ଆଲୋଚନା କରି, ଏହି ନଗରର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଯାହା ଦରକାର, ହେ ରାଜା, ତାହା କର।
ଦୈଵଂ ହି ମାନୁଷୋପେତଂ ଭୃଶଂ ସିଦ୍ଧ୍ଯତି ପାର୍ଥିଵ । ପରମ୍ପରଵିରୋଧାଦ୍ଧି ସିଦ୍ଧିରସ୍ତି ନ ଚୈତଯୋଃ
ଦେବତାଙ୍କ ଦୟା ସହ ମାନବ ଉଦ୍ୟମ ଯୋଗୁ ଅତି ଭଲ ଫଳ ମିଳେ; କିନ୍ତୁ କେବଳ ବିରୋଧ କିମ୍ବା ପୁରୁଣା ପଦ୍ଧତିରେ କୌଣସି ସଫଳତା ନାହିଁ।
ତସ୍ମାଦ୍ଵିଧାଯ ନଗରେ ଵିଧାନଂ ସଚିଵୈଃ ସହ। ଅର୍ଚଯସ୍ଵ ଯଥାକାମଂ ଦୈଵତାନି ଵିଶାଂପତେ
ତେଣୁ, ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହ ନଗରରେ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା କର, ଏବଂ ଚାହିଁଥିବା ପରି ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କର, ହେ ଜନମାନ୍ୟଙ୍କ ନାଥ।
ଏଵଂ ସଂଭାଷମାଣୌ ତୁ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶୋକପରାଯଣୌ। ଶିଖଣ୍ଡିନୀ ତଦା କନ୍ଯା ଵ୍ରୀଡିତେଵ ତପସ୍ଵିନୀ
ଏହିପରି ଦୁଇଜଣେ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଥିବା ଦେଖି, ଶିଖଣ୍ଡିନୀ ଝିଅ ଲଜ୍ଜାରେ ମୌନ ରହିଲେ, ଯେପରି ତାପସୀ ଧ୍ୟାନରେ ଅଛନ୍ତି।
ତତଃ ସା ଚିନ୍ତଯାମାସ ମନ୍କୃତେ ଦୁଃଖିତାଵୁଭୌ । ଇମାଵିତି ତତଶ୍ଚକ୍ରେ ମତିଂ ପ୍ରାଣଵିନାଶନେ
ତାପରେ ସେ ଦେଖିଲା ଯେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ମାତା-ପିତା ଦୁଃଖରେ ଅଛନ୍ତି, ଏହା ଭାବି ସେ ନିଜ ପ୍ରାଣ ଦେଇଦେବାକୁ ଠାନିଲେ।
ଏଵଂ ସା ନିଶ୍ଚଯଂ କୃତ୍ଵା ଭୃଶଂ ଶୋକପରାଯଣା। ନିର୍ଜଗାମ ଗୃହଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଗହନଂ ନିର୍ଜନଂ ଵନମ୍
ଏଭଳି ନିଷ୍ପତ୍ତି କରି, ଦୁଃଖରେ ଭାସୁଥିବା ସେ ଘର ଛାଡ଼ି ଘନ ଏବଂ ଜଣେ ନଥିବା ଜଙ୍ଗଲକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଯକ୍ଷେଣର୍ଦ୍ଧିମତା ରାଜନ୍ସ୍ଥୂଣାକର୍ଣେନ ପାଲିତମ୍ । ତଦ୍ଭଯାଦେଵ ଚ ଜନୋ ଵିସର୍ଜଯତି ତଦ୍ଵନମ୍
ହେ ରାଜା, ସେଇ ଜଙ୍ଗଲଟିକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯକ୍ଷ ଥୁଣାକର୍ଣ୍ଣ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଭୟରେ ଲୋକେ ସେଠାକୁ ଯିବାକୁ ଭୟ କରୁଥିଲେ।
ତତ୍ର ଚ ସ୍ଥୂଣଭଵନଂ ସୁଧାମୃତ୍ତିକଲେପନମ୍ । ଲାଜୋଲ୍ଲାପିକଧୂମାଢ୍ଯମୁଚ୍ଚପ୍ରାକାରତୋରଣମ୍
ସେଠାରେ ଥିଲା ଥୁଣାଙ୍କର ଘର, ଚୁନା ଓ ମାଟିରେ ଲେପା, ଭଜା ଧାନର ଧୂଆଁରେ ଭରିଥିବା, ଉଚ୍ଚ ପାଗା ଓ ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରା ସୁଶୋଭିତ।
ତନ୍ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଶିଖଣ୍ଡୀ ସା ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯାତ୍ମଜା ନୃପ । ଅନଶ୍ନାନା ବହୁତିଥଂ ଶରୀରମୁଦଶୋପଯତ୍
ସେଠାକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଦ୍ରୁପଦଙ୍କର ସନ୍ତାନ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଅନେକ ଦିନ ଖାଇନଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ନିଜ ଦେହକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇ ରହିଲେ।
ଦର୍ଶଯାମାସ ତାଂ ଯକ୍ଷଃ ସ୍ଥୂଣୋ ମାର୍ଦଵସଂଯୁତଃ । କିମର୍ଥୋଽଯଂ ତଵାରମ୍ଭଃ କରିଷ୍ଯେ ବ୍ରୂହି ମାଚିରମ୍
ସେଠାରେ ମୃଦୁ ସ୍ଭାଭାବର ଯକ୍ଷ ଥୁଣା ତାଙ୍କୁ ଦେଖାଦେଲେ ଏବଂ କହିଲେ, 'ତୁମେ କାହିଁକି ଏଠାକୁ ଆସିଛ? ତୁମ ଇଚ୍ଛା କ'ଣ, ଶୀଘ୍ର କହ, ମୁଁ ସେଠିକି କରିଦେବି।'