ତତଃ ସଂମନ୍ତ୍ରଯାମାସ ମନ୍ତ୍ରିଭିଃ ସ ମହୀପତିଃ । ହିରଣ୍ଯଵର୍ମା ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପାଞ୍ଚାଲ୍ଯଂ ପାର୍ଥିଵଂ ପ୍ରତି
ତାପରେ, ହିରଣ୍ୟବର୍ମା ନାମକ ରାଜା ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜା ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କଲେ।
ତତ୍ର ଵୈ ନିଶ୍ଚିତଂ ତେଷାମଭୂଦ୍ରାଜ୍ଞାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍ । ତଥ୍ଯଂ ଭଵତି ଚେଦେତତ୍କନ୍ଯା ରାଜଞ୍ଶିଖଣ୍ଡିନୀ
ସେଠାରେ, ସେଇ ସମସ୍ତ ବଡ଼ ଆତ୍ମା ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ହେଲା: 'ଯଦି ଏହା ସତ୍ୟ ଯେ ଶିଖଣ୍ଡିନୀ ଝିଅ—'
ବଦ୍ଧ୍ଵା ପାଞ୍ଚାଲରାଜାନମାନଯିଷ୍ଯାମହେ ଗୃହମ୍ । ଅନ୍ଯଂ ରାଜାନମାଧାଯ ପାଞ୍ଚାଲେଷୁ ନରେଶ୍ଵରମ୍
'ତେବେ ଆମେ ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜାଙ୍କୁ ବାନ୍ଧି ଘରକୁ ଆଣିବୁ, ଏବଂ ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ଉପରେ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ରାଜାକୁ ବସାଇଦେବୁ।'
ଘାତଯିଷ୍ଯାମ ନୃପତିଂ ପାଞ୍ଚାଲଂ ସଶିଖଣ୍ଡିନମ୍
'ଆମେ ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜା ଓ ଶିଖଣ୍ଡିନଙ୍କୁ ମାରିଦେବୁ।'
ସ ତଦା ଦ୍ରୁତମାଜ୍ଞାଯ ପୁନର୍ଦୂତାନ୍ନରାଧିପଃ। ପ୍ରାସ୍ଥାପଯତ୍ପାର୍ଷତଯା ନିହନ୍ମୀତି ସ୍ଥିରୋ ଭଵ
ତାପରେ, ଏହି କଥା ଶୀଘ୍ର ଜାଣି, ସେ ରାଜା ପୁଣି ସନ୍ଦେଶବାହକମାନେ ପଠାଇଲେ: 'ଦୃଢ଼ ହେଉ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମାରିଦେବି।'
ସ ହି ପ୍ରକୃତ୍ଯା ଵୈ ଭୀତଃ କିଲ୍ବିଷୀ ଚ ନରାଧିପଃ । ଭଯଂ ତୀଵ୍ରମନୁପ୍ରାପ୍ତୋ ଦ୍ରୁପଦଃ ପୃଥିଵୀପତିଃ
କାରଣ, ଡ୍ରୁପଦ ରାଜା ସ୍ୱଭାବରୁ ଡରାଳା ଏବଂ ପାପୀ ଥିଲେ; ସେ ଭୟରେ ବଡ଼ ଅସ୍ଥିର ହେଇପଡ଼ିଲେ।
ଵିସୃଜ୍ଯ ଦୂତାନ୍ଦାଶାର୍ଣେ ଦ୍ରୁପଦଃ ଶୋକମୂର୍ଚ୍ଛିତଃ । ସମେତ୍ଯ ଭାର୍ଯାଂ ରହିତେ ଵାକ୍ଯମାହ ନରାଧିପଃ
ଦଶାର୍ଣ୍ଣର ସନ୍ଦେଶବାହକମାନେକୁ ଛାଡ଼ି, ଶୋକରେ ଅଚେତନ ଡ୍ରୁପଦ ରାଜା ଗୁପ୍ତରେ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଏବଂ କିଛି କଥା କହିଲେ।
ଭଯେନ ମହତାଽଽଵିଷ୍ଟୋ ହୃଦି ଶୋକେନ ଚାହତଃ । ପାଞ୍ଚାଲରାଜୋ ଦଯିତାଂ ମାତରଂ ଵୈ ଶିଖଣ୍ଡିନଃ
ବଡ଼ ଭୟ ଓ ଦୁଃଖରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜା ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ଶିଖଣ୍ଡିନଙ୍କ ମାତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଅଭିଯାସ୍ଯତି ମାଂ କୋପାତ୍ସଂବନ୍ଧୀ ସୁମହାବଲଃ । ହିରଣ୍ଯଵର୍ମା ନୃପତିଃ କର୍ଷମାଣୋ ଵରୂଥିନୀମ୍
'ମୋ ସମ୍ବନ୍ଧୀ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହିରଣ୍ୟବର୍ମା ରାଜା କ୍ରୋଧରେ ସେନା ନେଇ ମୋ ପ୍ରତି ଆସିବେ।'
କିମିଦାନୀଂ କରିଷ୍ଯାଵୋ ମୂଢୌ କନ୍ଯାମିମାଂ ପ୍ରତି। ଶିଖଣ୍ଡୀ କିଲ ପୁତ୍ରସ୍ତେ କନ୍ଯେତି ପରିଶଙ୍କିତଃ
'ଏହି ଝିଅକୁ ନେଇ ଏବେ ଆମେ ମୁଁହଁ ହୋଇ ବସିଛୁ, କଣ କରିବୁ? ସେମାନେ ତୁମ ପୁଅ ଶିଖଣ୍ଡିନ୍ କିଛି ଝିଅ ବୋଲି ସନ୍ଦେହ କରୁଛନ୍ତି।'
ଇତି ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ଯତ୍ନେନ ସମିତ୍ରଃ ସବଲାନୁଗଃ । ଵଞ୍ଚିତୋଽସ୍ମୀତି ମନ୍ଵାନୋ ମାଂ କିଲୋଦ୍ଧର୍ତୁମିଚ୍ଛତି
ଏଭଳି ଭାବି, ସେ ମିତ୍ର ଓ ସେନା ସହିତ ଚିନ୍ତା କଲେ: 'ମୋତେ ଠକାଯାଇଛି; ସେ ନିଶ୍ଚୟ ମୋର ନାଶ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି।'
କିମତ୍ର ତଥ୍ଯଂ ସୁଶ୍ରୋଣି ମିଥ୍ଯା କିଂ ବ୍ରୂହି ଶୋଭନେ । ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତ୍ଵତ୍ତଃ ଶୁଭଂ ଵାକ୍ଯଂ ସଂଵିଧାସ୍ଯାମ୍ଯହଂ ତଥା
'ଏଠାରେ କଣ ସତ୍ୟ, କଣ ମିଥ୍ୟା, ମୋତେ କହ, ସୁନ୍ଦରୀ। ତୁମ ପାଖରୁ ଶୁଭ କଥା ଶୁଣି, ମୁଁ ତାହାଅନୁସାରେ କାମ କରିବି।'
ଅହଂ ହି ସଂଶଯପ୍ରାପ୍ତୋ ବାଲା ଚେଯଂ ଶିଖଣ୍ଡିନୀ । ତ୍ଵଂ ଚ ରାଜ୍ଞି ମହତ୍କୃଚ୍ଛ୍ରଂ ସଂପ୍ରାପ୍ତା ଵରଵର୍ଣିନି
'ମୁଁ ସନ୍ଦେହରେ ପଡ଼ିଛି, ଏହି ଶିଖଣ୍ଡିନୀ ଏଉଁ ଛୁଆଁ, ଏବଂ ତୁମେ, ରାଣୀ, ବଡ଼ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଛ।'
ସା ତ୍ଵଂ ସର୍ଵଵିମୋକ୍ଷାଯ ତତ୍ତ୍ଵମାଖ୍ଯାହି ପୃଚ୍ଛତଃ। ତଥା ଵିଦଧ୍ଯାଂ ସୁଶ୍ରୋଣି କୃତ୍ଯମାଶୁ ଶୁଚିସ୍ମିତେ
'ସମସ୍ତଙ୍କ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ, ମୁଁ ପଚାରୁଛି, ତୁମେ ସତ୍ୟ କଥା କହ। ତେବେ, ସୁନ୍ଦର କଟି ଓ ହସମୁଖୀ, ମୁଁ ଦ୍ରୁତ କାମ କରିପାରିବି।'
ଶିଖଣ୍ଡିନି ଚ ମା ଭୈସ୍ତ୍ଵଂ ଵିଧାସ୍ଯେ ତତ୍ର ତତ୍ତ୍ଵତଃ । କୃପଯାହଂ ଵରାରୋହେ ଵଞ୍ଚିତଃ ପୁତ୍ରଧର୍ମତଃ
'ଏବଂ ଶିଖଣ୍ଡିନୀ, ତୁମେ ଭୟ କରନାହାଁ, ମୁଁ ସତ୍ୟ ଭାବେ ସବୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଦେବି। ଦୟାବଶତଃ, ମୁଁ ପୁଅର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବିଷୟରେ ଠକାଯାଇଛି, ସୁନ୍ଦରୀ।'
ମଯା ଦାଶାର୍ଣକୋ ରାଜା ଵଞ୍ଚିତଃ ସ ମହୀପତିଃ । ତଦାଚକ୍ଷ୍ଵ ମହାଭାଗେ ଵିଧାସ୍ଯେ ତତ୍ର ଯଦ୍ଧିତମ୍
'ମୋ ଦ୍ୱାରା ଦଶାର୍ଣ୍ଣର ରାଜା, ସେ ମହାନ ଭୂପତି, ଠକାଯାଇଛନ୍ତି। ତେଣୁ, ମହାଭାଗେ, ମୋତେ କହ, ଏଠି ଯାହା ଭଲ, ମୁଁ ସେହି କାମ କରିବି।'
ଜନାତା ହ ନରେନ୍ଦ୍ରେଣ ଖ୍ଯାପନାର୍ଥଂ ପରସ୍ଯ ଵୈ । ପ୍ରକାଶଂ ଚୋଦିତା ଦେଵୀ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ମହୀପତିମ୍
ତାପରେ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସତ୍ୟ ଜଣାଇବା ପାଇଁ ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ରାଣୀ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତତଃ ଶିଖଣ୍ଡିନୋ ମାତା ଯଥାତତ୍ତ୍ଵଂ ନରାଧିପ। ଆଚଚକ୍ଷେ ମହାବାହୋ ଭର୍ତ୍ର କନ୍ଯାଂ ଶିଖଣ୍ଡିନୀମ୍
ତାପରେ, ଶିଖଣ୍ଡିନୀଙ୍କ ମାଆ ଏହି ସତ୍ୟ କଥା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜାଙ୍କୁ ଖୋଲାସା କଲେ ଯେ, ତାଙ୍କର ଝିଅ ଶିଖଣ୍ଡିନୀକୁ ବିବାହ କରାଯାଇଥିଲା।
ଅପୁତ୍ରଯା ମଯା ରାଜନ୍ସପତ୍ନୀନାଂ ଭଯାଦିଦମ୍ । କନ୍ଯା ଶିଖଣ୍ଡିନୀ ଜାତା ପୁରୁଷୋ ଵୈ ନିଵେଦିତା
ହେ ରାଜା, ମୋର ପୁଅ ନଥିବା ଓ ସହପତ୍ନୀମାନେ ଭୟରେ, ମୁଁ ମୋର ଝିଅ ଶିଖଣ୍ଡିନୀ, ଯିଏ ଝିଅ ଭାବେ ଜନ୍ମିଥିଲା, ସେଉଁଠି ପୁଅ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଥିଲି।
ତ୍ଵଯା ଚୈଵ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ତନ୍ମେ ପ୍ରୀତ୍ଯାଽନୁମୋଦିତମ୍ । ପୁତ୍ରକର୍ମ କୃତଂ ଚୈଵ କନ୍ଯାଯାଃ ପାର୍ଥିଵର୍ଷଭ
ଏହି କଥାକୁ ଆପଣ, ମୋତେ ସ୍ନେହରେ, ଅନୁମତି ଦେଇଥିଲେ; ଏବଂ ଝିଅ ପାଇଁ ପୁଅଙ୍କ ନିମିତ୍ତର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା, ହେ ରାଜା।
ଭାର୍ଯା ଚୋଢା ତ୍ଵଯା ରାଜନ୍ଦଶାର୍ଣାଧିପତେଃ ସୁତା। ମଯା ଚ ପ୍ରତ୍ଯଭିହିତଂ ଦେଵଵାକ୍ଯାର୍ଥଦର୍ଶନାତ୍। କନ୍ଯା ଭୂତ୍ଵା ପୁମାନ୍ଭାଵୀତ୍ଯେଵଂ ଚୈତଦୁପେକ୍ଷିତମ୍
ହେ ରାଜା, ଆପଣ ତାଙ୍କୁ ଦଶାର୍ଣ୍ଣ ରାଜାଙ୍କ ଝିଅଙ୍କ ସହ ବିବାହ କରାଇଥିଲେ; ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ଉପଦେଶ ବୁଝି, ଘୋଷଣା କରିଥିଲି ଯେ ଝିଅ ଭାବେ ଜନ୍ମିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ପୁଅ ହେବେ, ଏହିପରି ଭାବି ଏହି କଥାକୁ ଅନ୍ୟମାନେ ଅବହେଳା କରିଥିଲେ।
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଦ୍ରୁପଦୋ ଯଜ୍ଞସେନଃ ସର୍ଵଂ ତତ୍ତ୍ଵଂ ମନ୍ତ୍ରଵିଦ୍ଭ୍ଯୋ ନିଵେଦ୍ଯ। ମନ୍ତ୍ରଂ ରାଜା ମନ୍ତ୍ରଯାମାସ ରାଜନ୍ ଯଥାଯୁକ୍ତଂ ରକ୍ଷଣେ ଵୈ ପ୍ରଜାନାମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି ଯଜ୍ଞସେନ ପୁତ୍ର ଦ୍ରୁପଦ ସମସ୍ତ ସତ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ପାଖରେ ଖୋଲାସା କଲେ, ଏବଂ ରାଜା ତାଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିଲେ କିପରି ଜନମାନେଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବାଯିବ।
ସଂବନ୍ଧକଂ ଚୈଵ ସମର୍ଥ୍ଯ ତସ୍ମିନ୍ ଦାଶାର୍ଣକେ ଵୈ ନୃପତୌ ନରେନ୍ଦ୍ର। ସ୍ଵଯଂ କୃତ୍ଵା ଵିପ୍ରଲମ୍ଭଂ ଯଥାଵ- ନ୍ମନ୍ତ୍ର୍ଯୈକାଗ୍ରୋ ନିଶ୍ଚଯଂ ଵୈ ଜଗାମ
ଦଶାର୍ଣ୍ଣ ରାଜା ସହ ସମ୍ପର୍କ ପ୍ରମାଣିତ କରି, ନିଜେ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ଚତୁରତା କରି, ରାଜା ମନ୍ତ୍ରଣାରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ସ୍ଵଭାଵଗୁପ୍ତଂ ନଗରମାପତ୍କାଲେ ତୁ ଭାରତ। ଗୋପଯାମାସ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସର୍ଵତଃ ସମଲଙ୍କୃତମ୍
ହେ ଭାରତ, ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ରାଜା ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଶୋଭିତ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ନଗରକୁ ତାହାର ନିଜସ୍ୱ ଗୁଣ ଲୁଚାଇ ରଖିଲେ।
ଆର୍ତିଂ ଚ ପରମାଂ ରାଜା ଜଗାମ ସହ ଭାର୍ଯଯା। ଦଶାର୍ଣପତିନା ସାର୍ଧଂ ଵିରୋଧେ ଭରତର୍ଷଭ
ଦଶାର୍ଣ୍ଣ ରାଜା ସହ ବିରୋଧ ହେବାରେ, ରାଜା ଓ ତାଙ୍କର ରାଣୀ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଗଲେ, ହେ ଭାରତବଂଶୀ।
କଥଂ ସଂବନ୍ଧିନା ସାର୍ଧଂ ନ ମେ ସ୍ଯାଦ୍ଵିଗ୍ରହୋ ମହାନ୍। ଇତି ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ମନସା ଦେଵତାମର୍ଚଯତ୍ତଦା
ମୋ ସମ୍ପର୍କୀୟଙ୍କ ସହ କିପରି ବଡ଼ ବିବାଦ ହେବାକୁ ଦିଅନାହିଁ, ଏହିପରି ଭାବି, ସେ ସମୟରେ ରାଜା ମନରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ।
ତଂ ତୁ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଦା ରାଜନ୍ଦେଵୀ ଦେଵପରଂ ତଦା। ଅର୍ଚାଂ ପ୍ରଯୁଞ୍ଜାନମଥୋ ଭାର୍ଯା ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ସେଉଁଠି ରାଜାଙ୍କୁ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିବା ଦେଖି, ଦେବଭକ୍ତ ରାଣୀ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଦେଵାନାଂ ପ୍ରତିପତ୍ତିଶ୍ଚ ସତ୍ଯଂ ସାଧୁମତା ସତାମ୍ । କିମୁ ଦୁଃସ୍ଵାର୍ଣଵଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ତସ୍ମାଦର୍ଚଯତାଂ ଗୁରୂନ୍
ଦେବତାଙ୍କ ଦୟା ପ୍ରାପ୍ତି ସତ୍ୟ ଓ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଉପକାରୀ; କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ଲଭ ସମୁଦ୍ର ପାଇଁ କଣ ଉପକାର? ତେଣୁ, ବଡ଼ମାନ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କର।
ଦୈଵତାନି ଚ ସର୍ଵାଣି ପୂଜ୍ଯନାଂ ଭୂରିଦକ୍ଷିଣମ୍ । ଅଗ୍ନଯଶ୍ଚାପି ହୃଯନ୍ତାଂ ଦାଶାର୍ଣପ୍ରତିଷେଧନେ
ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅଧିକ ଦାନଦେଇ ପୂଜା କର, ଏବଂ ଦଶାର୍ଣ୍ଣ ରାଜାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଅଗ୍ନିକୁ ଜଳା।
ଅଯୁଦ୍ଧେନ ନିଵୃତ୍ତିଂ ଚ ମନସା ଚିନ୍ତଯ ପ୍ରଭୋ। ଦେଵତାନାଂ ପ୍ରସାଦେନ ସର୍ଵମେତଦ୍ଭଵିଷ୍ଯତି
ଯୁଦ୍ଧ ଛାଡ଼ି କିପରି ସମାଧାନ ହେବ, ଏହିପରି ଭାବିବା; ଦେବତାଙ୍କ ଦୟାରେ ସମସ୍ତ କଥା ସଫଳ ହେବ।