ତତୋ ଦଧାର ସା ଦେଵୀ ଗର୍ଭଂ ରାଜୀଵଲୋଚନା । ତାଂ ସ ରାଜା ପ୍ରିଯାଂ ଭାର୍ଯାଂ ଦ୍ରୁପଦଃ କୁରୁନନ୍ଦନ
ତାପରେ, ସେ ରାଜୀବନୟନୀ ରାଣୀ ଗର୍ଭଧାରଣ କଲେ, ଓ ଦ୍ରୁପଦ ରାଜା ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ଭଲଭାବେ ଦେଖିଲେ, ହେ କୁରୁବଂଶୀ।
ପୁତ୍ରସ୍ନେହାନ୍ମହାବାହୁଃ ମୁଖଂ ପର୍ଯଚରତ୍ତଦା । ସର୍ଵାନଭିପ୍ରାଯକୃତାନ୍ଭାର୍ଯାଽଲଭତ କୌରଵ
ପୁଅ ପ୍ରେମରେ, ବଳବାନ ଦ୍ରୁପଦ ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯତ୍ନ କଲେ, ଓ ରାଣୀ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଲେ, ହେ କୌରବ।
ଅପୁତ୍ରସ୍ଯ ସତୋ ରାଜ୍ଞୋ ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯ ମହୀପତେଃ । ଯଥାକାଲଂ ତୁ ସା ଦେଵୀ ମହିଷୀ ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯ ହ
ରାଜା ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ପୁଅ ନଥିବାବେଳେ, ସମୟ ଆସିଲାପରେ ତାଙ୍କ ରାଣୀ ଜଣେ ଶିଶୁକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
କନ୍ଯାଂ ପ୍ରଵରରୂପାଂ ତୁ ପ୍ରାଜାଯତ ନରାଧିପ । ଅପୁତ୍ରସ୍ଯ ତୁ ରାଜ୍ଞଃ ସା ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯ ମନସ୍ଵିନୀ
ପୁଅ ନଥିବା ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ଘରେ ଏକ ଅତି ରୂପସୀ, ବୁଦ୍ଧିମତୀ ଝିଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଖ୍ଯାପଯାମାସ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପୁତ୍ରୋ ହ୍ଯେଷ ମମେତି ଵୈ। ତତଃ ସ ରାଜା ଦ୍ରୁପଦ ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନାଯା ନରାଧିପ
ରାଣୀ କହିଲେ, 'ଏହି ମୋର ପୁଅ', ଏହିପରି ରାଜା ଦ୍ରୁପଦ ଏହି ଶିଶୁର ଠିକ ଚିହ୍ନଟ ଲୁଚାଇ ରଖିଲେ।
ପୁତ୍ରଵତ୍ପୁତ୍ରକାର୍ଯାଣି ସର୍ଵାଣି ସମକାରଯତ୍ । ରକ୍ଷଣଂ ଚୈଵ ମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ ମହିଷୀ ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯ ସା
ସେ ଝିଅ ପାଇଁ ସମସ୍ତ କାମ ପୁଅ ପରି କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ଗୁପ୍ତ ମାମଲାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସାବଧାନରେ ରଖିଥିଲେ।
ଚକାର ସର୍ଵଯତ୍ନେନ ବ୍ରୁଵଣା ପୁତ୍ର ଇତ୍ଯୁତ । ନ ଚ ତାଂ ଵେଦକ ନଗରେ କଶ୍ଚିଦନ୍ଯତ୍ର ପାର୍ଷତାତ୍
ସେ ସମସ୍ତ ଚେଷ୍ଟାରେ ଶିଶୁକୁ 'ପୁଅ' ବୋଲି ଡାକୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସହରରେ ପାର୍ଷତ ଛଡ଼ା କେହି ଏହି ସତ୍ୟ ଜାଣିନଥିଲେ।
ଶ୍ରଦ୍ଦଧାନୋ ହି ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଦେଵସ୍ଯାଚ୍ଯୁତତେଜସଃ। ଛାଦଯାମାସ ତାଂ କନ୍ଯାଂ ପୁମାନିତି ଚ ସୋବ୍ରଵୀତ୍
ଦେବତାଙ୍କ ଅଚ୍ୟୁତ ତେଜ ଓ ଶବ୍ଦରେ ଆସ୍ଥା ରଖି, ସେ ଝିଅକୁ ଲୁଚାଇ ରଖିଲେ ଏବଂ ଲୋକଙ୍କୁ ପୁଅ ବୋଲି କହିଲେ।
ଜାତକର୍ମାଣି ସର୍ଵାଣି କାରଯାମାସ ପାର୍ଥିଵଃ। ପୁଂଵଦ୍ଵିଧାନଯୁକ୍ତାନି ଶିଖଣ୍ଡୀତି ଚ ତାଂ ଵିଦୁଃ
ରାଜା ସମସ୍ତ ଜନ୍ମ କାର୍ଯ୍ୟ ପୁଅ ପରି କରାଇଥିଲେ ଏବଂ ସେ 'ଶିଖଣ୍ଡି' ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ।
ଅହମେକସ୍ତୁ ଚାରେଣ ଵଚନାନ୍ନାରଦସ୍ଯ ଚ। ଜ୍ଞାତଵାନ୍ଦେଵଵାକ୍ଯେନ ଅମ୍ବାଯାସ୍ତପସା ତଥା
ମୁଁ ଏକା ଚର ଦ୍ୱାରା, ନାରଦଙ୍କ କଥାରୁ, ଦେବତାଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଓ ଅମ୍ବାଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଏହି ସତ୍ୟ ଜାଣିପାରିଥିଲି।
ଚକାର ଯତ୍ନଂ ଦ୍ରୁପଦଃ ସୁତାଯାଃ ସର୍ଵକର୍ମସୁ। ତତୋ ଲେଖ୍ଯାଦିଷୁ ତଥା ଶିଲ୍ପେଷୁ ଚ ପରଂତପ
ଦ୍ରୁପଦ ତାଙ୍କ ଝିଅ ପାଇଁ ସମସ୍ତ କାମରେ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ, ଲେଖାପଢ଼ା ଓ କଳାକୌଶଳରେ ମଧ୍ୟ।
ଇଷ୍ଵସ୍ତ୍ରେ ଚୈଵ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଦ୍ରୋଣଶିଷ୍ଯୋ ବଭୂଵ ହ। ତସ୍ଯ ମାତା ମହାରାଜ ରାଜାନଂ ଵରଵର୍ଣିନୀ
ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ମାଆ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପବତୀ, ତାଙ୍କ ଝିଅର ବିବାହ ପାଇଁ ରାଜାଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ।
ଚୋଦଯାମାସ ଭାର୍ଯାର୍ଥଂ କନ୍ଯାଯାଃ ପୁତ୍ରଵତ୍ତଦା । ତତସ୍ତାଂ ପାର୍ଷତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କନ୍ଯାଂ ସଂପ୍ରାପ୍ତଯୌଵନାମ୍ । ସ୍ତ୍ରିଯଂ ମତ୍ଵା ତତଶ୍ଚିନ୍ତାଂ ପ୍ରପେଦେ ସହ ଭାର୍ଯଯା
ସେ ବିବାହ ପାଇଁ ଝିଅକୁ ପୁଅ ପରି ଚିନ୍ତା କରି ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରେରିତ କଲେ। ପରେ ପାର୍ଷତ ତାଙ୍କ ଝିଅକୁ ଯୁବତୀ ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ଝିଅ ବୋଲି ଭାବି, ରାଣୀ ସହିତ ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଲେ।
କନ୍ଯା ମମେଯଂ ସଂପ୍ରାପ୍ତା ଯୌଵନଂ ଶୋକଵର୍ଧିନୀ । ମଯା ପ୍ରଚ୍ଛାଦିତା ଚେଯଂ ଵଚନାଚ୍ଛୂଲପାଣିନଃ
ମୋ ଏହି ଝିଅ ବୟସ୍କ ହୋଇଗଲେ, ଏହା ମୋର ଦୁଃଖ ବଢ଼ାଏ। ଶୂଳପାଣିଙ୍କ କଥାରେ ମୁଁ ଏହାକୁ ଲୁଚାଇ ରଖିଛି।
ନ ତନ୍ମିଥ୍ଯା ମହାରାଜ ଭଵିଷ୍ଯତି କଥଂଚନ । ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯକର୍ତା କସ୍ମାଦ୍ଧି ଵୃଥା ଵକ୍ତୁମିହାର୍ହତି
ହେ ରାଜା, ଏହି କଥା କେବେ ମିଥ୍ୟା ହେବ ନାହିଁ। ତିନି ଲୋକର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା କାହିଁକି ବ୍ୟର୍ଥ କଥା କହିବେ?
ଯଦି ତେ ରୋଚତେ ରାଜନ୍ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶ୍ରୃଣୁ ମେ ଵଚଃ। ଶ୍ରୁତ୍ଵେଦାନୀଂ ପ୍ରପଦ୍ଯେଥାଃ ସ୍ଵାଂ ମତିଂ ପୃଷତାତ୍ମଜ
ଯଦି ତୁମେ ଚାହଁ, ମୁଁ କହିବି; ମୋ କଥା ଶୁଣ। ଶୁଣିଲେ ପରେ ତୁମେ ନିଜ ମନରେ ଯାହା ଭଲ ଲାଗେ, କର।
କ୍ରିଯତାମସ୍ଯ ଯତ୍ନେନ ଵିଧିଵଦ୍ଦାରସଂଗ୍ରହଃ । ଭଵିତା ତଦ୍ଵଚଃ ସତ୍ଯମିତି ମେ ନିଶ୍ଚିତା ମତିଃ
ଏହା ପାଇଁ ଯଥାଯଥ ରୀତିରେ, ସମସ୍ତ ଚେଷ୍ଟା କରି ବିବାହ କରାଯାଉ। ମୋ ମନରେ ନିଶ୍ଚିତ, ଦେବତାଙ୍କ କଥା ନିଶ୍ଚୟ ସତ୍ୟ ହେବ।
ତତସ୍ତୌ ନିଶ୍ଚଯଂ କୃତ୍ଵା ତସ୍ମିନ୍କାର୍ଯେଽଥ ଦଂପତୀ । ଵରଯାଞ୍ଚକ୍ରତୁଃ କନ୍ଯାଂ ଦଶାର୍ଣାଧିପତେଃ ସୁତାମ୍
ତାପରେ ସେମାନେ ଦୁହେଁ ଏହି କାମରେ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇ, ଦାଶାର୍ଣ୍ଣ ରାଜାଙ୍କ ଝିଅକୁ ବରା ଭାବେ ଚୟନ କଲେ।
ତତୋ ରାଜା ଦ୍ରୁପଦୋ ରାଜସିଂହଃ ସର୍ଵାନ୍ରାଜ୍ଞଃ କୁଲତଃ ସନ୍ନିଶାମ୍ଯ। ଦାଶାର୍ଣକସ୍ଯ ନୃପତେସ୍ତନୂଜାଂ ଶିଖଣ୍ଡିନେ ଵରଯାମାସ ଦାରାନ୍
ତାପରେ ସିଂହ ସମାନ ରାଜା ଦ୍ରୁପଦ, ସମସ୍ତ ରାଜବଂଶକୁ ଭଲଭାବେ ଭାବି, ଦାଶାର୍ଣ୍ଣ ରାଜାଙ୍କ ଝିଅକୁ ଶିଖଣ୍ଡିଙ୍କ ପାଇଁ ବରା ଭାବେ ଚୟନ କଲେ।
ହିରଣ୍ଯଵର୍ମେତି ନୃପୋ ଯୋଽସୌ ଦାଶାର୍ଣକଃ ସ୍ମୃତଃ। ସ ଚ ପ୍ରାଦାନ୍ମହୀପାଲଃ କନ୍ଯାଂ ତସ୍ମୈ ଶିଖଣ୍ଡିନେ
ଦାଶାର୍ଣ୍ଣ ରାଜା, ଯିଏ 'ହିରଣ୍ୟବର୍ମା' ବୋଲି ପରିଚିତ, ସେ ତାଙ୍କ ଝିଅକୁ ଶିଖଣ୍ଡିଙ୍କୁ ବିବାହ ପାଇଁ ଦେଲେ।
ସ ଚ ରାଜା ଦଶାର୍ଣେଷୁ ମହାନାସୀତ୍ସୁଦୁର୍ଜଯଃ। ହିରଣ୍ଯଵର୍ମା ଦୁର୍ଧର୍ଷୋ ମହାସେନୋ ମହାମନାଃ
ଦଶାର୍ଣ୍ଣ ଦେଶରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଜିତିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ। ତାଙ୍କ ନାମ ହେଉଛି ହିରଣ୍ୟବର୍ମା, ସେ ଅପରାଜେୟ, ବଡ଼ ସେନା ଓ ଦୃଢ଼ ମନର ମାଲିକ।
କୃତେ ଵିଵାହେ ତୁ ତଦା ସା କନ୍ଯା ରାଜସତ୍ତମ। ଯୌଵନଂ ସମନୁପ୍ରାପ୍ତା ସା ଚ କନ୍ଯା ଶିଖଣ୍ଡିନୀ
ବିବାହ ସମ୍ପନ୍ନ ହେବା ପରେ, ହେ ରାଜା, ସେ ଯୁବତୀ କନ୍ୟା ଥିଲେ—ସେଇ କନ୍ୟା ହେଉଛି ଶିଖଣ୍ଡିନୀ।
କୃତଦାରଃ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଚ କାମ୍ପିଲ୍ଯଂ ପୁନରାଗମତ୍। ନ ଚ ସା ଵେଦ ତାଂ କନ୍ଯାଂ କଂଚିତ୍କାଲଂ ସ୍ତ୍ରିଯଂ କିଲ। ଯଦା ତ୍ଵେନାମଜାନାତ୍ସା ସ୍ତ୍ରିଯମେଵ ନୃପାତ୍ମଜା
ଶିଖଣ୍ଡୀ ବିବାହ କରି ଆଉଥରେ କାମ୍ପିଲ୍ୟ ନଗରକୁ ଫେରିଲେ। କିଛି ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସେ ଝିଅ ସେଠାରେ ଥିବା ଜଣେ ଜଣାଣିକୁ ନିଜେ ଝିଅ ବୋଲି ଜାଣିନଥିଲେ। କିନ୍ତୁ, ପରେ ଯେତେବେଳେ ସେ ଏହା ବୁଝିଲେ, ରାଜକୁମାରୀ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଜାଣିପାରିଲେ ଯେ ସେ ଜଣେ ଝିଅ।
ଧାତ୍ରୀଣାଂ ଚ ସଖୀନାଂ ଚ ଵ୍ରୀଡଯାନା ନ୍ଯଵେଦଯତ୍ । କନ୍ଯାଂ ପାଞ୍ଚାଲରାଜସ୍ଯ ସୁତାଂ ତାଂ ଵୈ ଶିଖଣ୍ଡିନୀମ୍
ଲଜ୍ଜାରେ, ସେ ଝିଅ ତାଙ୍କର ଧାତ୍ରୀମାନେ ଓ ସହେଳୀମାନଙ୍କୁ କହିଦେଲେ— ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜାଙ୍କ ଝିଅ ଶିଖଣ୍ଡିନୀ ଏଠି ଏକ ଝିଅ ଅଟେ।
ତତସ୍ତା ରାଜଶାର୍ଦୂଲ ଧାତ୍ର୍ଯୋ ଦାଶାର୍ଣିକାସ୍ତଦା। ଜଗ୍ମୁରାର୍ତି ପରାଂ ପ୍ରେଷ୍ଯାଃ ପ୍ରେଷଯାମାସୁରେଵ ଚ
ତାପରେ, ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ସମୟରେ ଦାଶାର୍ଣ୍ଣ ରାଜ୍ୟର ଧାତ୍ରୀମାନେ ଭୟ ଓ ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ଖବର ଦେବା ପାଇଁ ଦୂତମାନେଠାରେ ପଠାଇଲେ।
ତତୋ ଦଶାର୍ଣାଧିପତେଃ ପ୍ରେଷ୍ଯାଃ ସର୍ଵା ନ୍ଯଵେଦଯନ୍ । ଵିପ୍ରଲମ୍ଭଂ ଯଥାଵୃତ୍ତଂ ସ ଚ ଚୁକ୍ରୋଧ ପାର୍ଥିଵଃ
ତାପରେ, ଦାଶାର୍ଣ୍ଣ ରାଜାଙ୍କ ସମସ୍ତ ଦୂତମାନେ ଘଟିଥିବା ସମସ୍ତ କଥା ଯଥାଯଥିକ ଭାବେ ରାଜାଙ୍କୁ ଜଣାଇଦେଲେ। ଏହା ଶୁଣି, ସେ ରାଜା ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ।
ଶିଖଣ୍ଡ୍ଯପି ମହାରାଜ ପୁଂଵଦ୍ରାଜକୁଲେ ତଦା। ଵିଜହାର ମ୍ରୁଦା ଯୁକ୍ତଃ ସ୍ତ୍ରୀତ୍ଵଂ ନୈଵାତିରୋଚଯନ୍
ହେ ମହାରାଜ, ଶିଖଣ୍ଡୀ ସେଇ ସମୟରେ ରାଜପରିବାରରେ ପୁରୁଷମାନେ ଯେପରି ଚଳାଫେରା କରନ୍ତି, ସେହିଭଳି ହିଁ ଚାଲିଥିଲେ। ସେ ସଦା ମୃଦୁ ଓ ଶାନ୍ତ ଆଚରଣ କରୁଥିଲେ, କେବେ ମଧ୍ୟ ନାରୀ ସ୍ୱଭାବ ପ୍ରକାଶ କରିନଥିଲେ।
ତତଃ କତିପଯାହସ୍ଯ ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଭରତର୍ଷଭ । ହିରଣ୍ଯଵର୍ମା ରାଜେନ୍ଦ୍ର ରୋଷାଦର୍ତିଂ ଜଗାମ ହ
ତାପରେ କିଛି ଦିନ ପରେ, ଏହି କଥା ଶୁଣି, ହେ ଭାରତବଂଶୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରାଜା ହିରଣ୍ୟବର୍ମା ଦୁଃଖ ଓ କ୍ରୋଧରେ ବହୁତ ଅସ୍ୱସ୍ଥ ହେଲେ।
ତତୋ ଦାଶାର୍ଣକୋ ରାଜା ତୀଵ୍ରକୋପସମନ୍ଵିତଃ । ଦୂତଂ ପ୍ରସ୍ଥାପଯାମାସ ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯ ନିଵେଶନମ୍
ତାପରେ ଦାଶାର୍ଣ୍ଣର ରାଜା ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଡ୍ରୁପଦଙ୍କ ଗୃହକୁ ଏକ ଦୂତକୁ ପଠାଇଲେ।
ତତୋ ଦ୍ରୁପଦମାସାଦ୍ଯ ଦୂତଃ କାଞ୍ଚନଵର୍ମଣଃ। ଏକ ଏକାନ୍ତସୁତ୍ସାର୍ଯ ରହୋ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ତାପରେ କାଞ୍ଚନବର୍ମାଙ୍କ ଦୂତ ଡ୍ରୁପଦଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବାହାରକୁ କରି, ଏକାନ୍ତରେ ଗୁପ୍ତ କଥା କହିଲେ।