କଥଂ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଗାଙ୍ଗେଯ କନ୍ଯାଂ ଭୂତ୍ଵା ପୁରା ତଦା। ପୁରୁଷୋଽଭୂଦ୍ଯୁଧିଶ୍ରେଷ୍ଠ ତନ୍ମେ ବ୍ରୂହି ପିତାମହ
ଶିଖଣ୍ଡୀ ପୂର୍ବେ କିପରି ଗଙ୍ଗାଜନ୍ମା କନ୍ୟା ଥିଲେ ଓ ପରେ ପୁରୁଷ ହେଲେ, ହେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ, ପିତାମହ।
ଭାର୍ଯା ତୁ ତସ୍ଯ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯ ମହୀପତେଃ। ମହିଷୀ ଦଯିତା ହ୍ଯାସୀଦପୁତ୍ରା ଚ ଵିଶାଂପତେ
ହେ ରାଜା, ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ରାଣୀ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ନିରସନ୍ତାନ ଥିଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନେଵ କାଲେ ତୁ ଦ୍ରୁପଦୋ ଵୈ ମହୀପତିଃ। ଅପତ୍ଯାର୍ଥେ ମହାରାଜ ତୋଷଯାମାସ ଶଙ୍କରମ୍
ଏହି ସମୟରେ, ଦ୍ରୁପଦ ରାଜା ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା କରି, ମହାଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ଅସ୍ମାଦ୍ଵଧାର୍ଥଂ ନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ତପୋ ଘୋରଂ ସମାସ୍ଥିତଃ। ଋତେ କନ୍ଯାଂ ମହାଦେଵ ପୁତ୍ରୋ ମେସ୍ଯାଦିତି ବ୍ରୁଵନ୍
ଶତ୍ରୁଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ସେ ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କଲେ, ‘ମହାଦେବ, ଝିଅ ଛାଡ଼ି ମୋତେ ପୁଅ ଦିଅ’ ବୋଲି କହି।
ଭଗଵନ୍ପୁତ୍ରମିଚ୍ଛାମି ଭୀଷ୍ମଂ ପ୍ରତିଚିକୀର୍ଷଯା । ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଦେଵଦେଵେନ ସ୍ତ୍ରୀପୁମାଂସ୍ତେ ଭଵିଷ୍ଯତି
‘ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ବିରୋଧରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ମୁଁ ପୁଅ ଚାହେଁ’ ବୋଲି ଦ୍ରୁପଦ କହିଲେ। ତେବେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, ‘ଏକ ଝିଅ ହେବେ, ଯିଏ ପରେ ପୁରୁଷ ହେବେ।’
ନିଵର୍ତସ୍ଵ ମହୀପାଲ ନୈତଞ୍ଜାତ୍ଵନ୍ଯଥା ଭଵେତ୍ । ସ ତୁ ଗତ୍ଵା ଚ ନଗରଂ ଭାର୍ଯାମିଦମୁଵାଚ ହ
‘ହେ ରାଜା, ତୁମେ ଫେରିଯାଅ; ଏହା ଅନ୍ୟଭାବେ ହେବ ନାହିଁ’ ବୋଲି ଦେବତା କହିଲେ। ତାପରେ ସେ ନଗରକୁ ଯାଇ, ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
କୃତୋ ଯତ୍ନୋ ମହାଦେଵସ୍ତପସାଽଽରାଧିତୋ ମଯା । କନ୍ଯା ଭୂତ୍ଵା ପୁମାନ୍ଭାଵୀ ଇତି ଚୋକ୍ତୋସ୍ମି ଶଂଭୁନା
‘ମୁଁ ବଡ଼ ଚେଷ୍ଟା କରି ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ମହାଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଛି; ଶମ୍ଭୁ ମୋତେ କହିଛନ୍ତି, ଏକ ଝିଅ ଜନ୍ମ ନେବେ, ଯିଏ ପରେ ପୁରୁଷ ହେବେ।’
ପୁନଃ ପୁନର୍ଯାଚ୍ଯମାନୋ ଦିଷ୍ଟମିତ୍ଯବ୍ରଵୀଚ୍ଛିଵଃ । ନତଦନ୍ଯଚ୍ଚ ଭଵିତା ଭଵିତଵ୍ଯଂ ହି ତତ୍ତଥା
ପୁନିପୁନି ଅନୁରୋଧ କଲେ ମଧ୍ୟ, ଶିବ କହିଲେ, ‘ଏହି ଭାଗ୍ୟ ଲିଖାଯାଇଛି; ଏହା ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କିଛି ହେବ ନାହିଁ। ଯାହା ହେବାକୁ ଥିବା, ସେହିପରି ହେବ।’
ତତଃ ସା ନିଯତା ଭୂତ୍ଵା ଋତୁକାଲେ ମନସ୍ଵିନୀ । ପତ୍ନୀ ଦ୍ରୁପଦରାଜସ୍ଯ ଦ୍ରୁପଦଂ ପ୍ରଵିଵେଶ ହ
ତାପରେ, ସେ ନିୟମିତ ଓ ବୁଦ୍ଧିମତୀ ଭାବେ, ଠିକ୍ ସମୟରେ, ଦ୍ରୁପଦ ରାଜାଙ୍କ ସହ ଦାମ୍ପତ୍ୟ ମିଳନ କଲେ।
ଲେଭେ ଗର୍ଭଂ ଯଥାକାଲଂ ଵିଧିଦୃଷ୍ଟେନ କର୍ମଣା । ପାର୍ଷତସ୍ଯ ମହୀପାଲ ଯଥା ମାଂ ନାରଦୋଽବ୍ରଵୀତ୍
ଠିକ୍ ସମୟରେ, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ସେ ଗର୍ଭଧାରଣ କଲେ, ହେ ରାଜା, ଯେପରି ନାରଦ ମୋତେ କହିଥିଲେ।
ତତୋ ଦଧାର ସା ଦେଵୀ ଗର୍ଭଂ ରାଜୀଵଲୋଚନା । ତାଂ ସ ରାଜା ପ୍ରିଯାଂ ଭାର୍ଯାଂ ଦ୍ରୁପଦଃ କୁରୁନନ୍ଦନ
ତାପରେ, ସେ ରାଜୀବନୟନୀ ରାଣୀ ଗର୍ଭଧାରଣ କଲେ, ଓ ଦ୍ରୁପଦ ରାଜା ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ଭଲଭାବେ ଦେଖିଲେ, ହେ କୁରୁବଂଶୀ।
ପୁତ୍ରସ୍ନେହାନ୍ମହାବାହୁଃ ମୁଖଂ ପର୍ଯଚରତ୍ତଦା । ସର୍ଵାନଭିପ୍ରାଯକୃତାନ୍ଭାର୍ଯାଽଲଭତ କୌରଵ
ପୁଅ ପ୍ରେମରେ, ବଳବାନ ଦ୍ରୁପଦ ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯତ୍ନ କଲେ, ଓ ରାଣୀ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଲେ, ହେ କୌରବ।
ଅପୁତ୍ରସ୍ଯ ସତୋ ରାଜ୍ଞୋ ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯ ମହୀପତେଃ । ଯଥାକାଲଂ ତୁ ସା ଦେଵୀ ମହିଷୀ ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯ ହ
ରାଜା ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ପୁଅ ନଥିବାବେଳେ, ସମୟ ଆସିଲାପରେ ତାଙ୍କ ରାଣୀ ଜଣେ ଶିଶୁକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
କନ୍ଯାଂ ପ୍ରଵରରୂପାଂ ତୁ ପ୍ରାଜାଯତ ନରାଧିପ । ଅପୁତ୍ରସ୍ଯ ତୁ ରାଜ୍ଞଃ ସା ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯ ମନସ୍ଵିନୀ
ପୁଅ ନଥିବା ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ଘରେ ଏକ ଅତି ରୂପସୀ, ବୁଦ୍ଧିମତୀ ଝିଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଖ୍ଯାପଯାମାସ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପୁତ୍ରୋ ହ୍ଯେଷ ମମେତି ଵୈ। ତତଃ ସ ରାଜା ଦ୍ରୁପଦ ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନାଯା ନରାଧିପ
ରାଣୀ କହିଲେ, 'ଏହି ମୋର ପୁଅ', ଏହିପରି ରାଜା ଦ୍ରୁପଦ ଏହି ଶିଶୁର ଠିକ ଚିହ୍ନଟ ଲୁଚାଇ ରଖିଲେ।
ପୁତ୍ରଵତ୍ପୁତ୍ରକାର୍ଯାଣି ସର୍ଵାଣି ସମକାରଯତ୍ । ରକ୍ଷଣଂ ଚୈଵ ମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ ମହିଷୀ ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯ ସା
ସେ ଝିଅ ପାଇଁ ସମସ୍ତ କାମ ପୁଅ ପରି କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ଗୁପ୍ତ ମାମଲାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସାବଧାନରେ ରଖିଥିଲେ।
ଚକାର ସର୍ଵଯତ୍ନେନ ବ୍ରୁଵଣା ପୁତ୍ର ଇତ୍ଯୁତ । ନ ଚ ତାଂ ଵେଦକ ନଗରେ କଶ୍ଚିଦନ୍ଯତ୍ର ପାର୍ଷତାତ୍
ସେ ସମସ୍ତ ଚେଷ୍ଟାରେ ଶିଶୁକୁ 'ପୁଅ' ବୋଲି ଡାକୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସହରରେ ପାର୍ଷତ ଛଡ଼ା କେହି ଏହି ସତ୍ୟ ଜାଣିନଥିଲେ।
ଶ୍ରଦ୍ଦଧାନୋ ହି ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଦେଵସ୍ଯାଚ୍ଯୁତତେଜସଃ। ଛାଦଯାମାସ ତାଂ କନ୍ଯାଂ ପୁମାନିତି ଚ ସୋବ୍ରଵୀତ୍
ଦେବତାଙ୍କ ଅଚ୍ୟୁତ ତେଜ ଓ ଶବ୍ଦରେ ଆସ୍ଥା ରଖି, ସେ ଝିଅକୁ ଲୁଚାଇ ରଖିଲେ ଏବଂ ଲୋକଙ୍କୁ ପୁଅ ବୋଲି କହିଲେ।
ଜାତକର୍ମାଣି ସର୍ଵାଣି କାରଯାମାସ ପାର୍ଥିଵଃ। ପୁଂଵଦ୍ଵିଧାନଯୁକ୍ତାନି ଶିଖଣ୍ଡୀତି ଚ ତାଂ ଵିଦୁଃ
ରାଜା ସମସ୍ତ ଜନ୍ମ କାର୍ଯ୍ୟ ପୁଅ ପରି କରାଇଥିଲେ ଏବଂ ସେ 'ଶିଖଣ୍ଡି' ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ।
ଅହମେକସ୍ତୁ ଚାରେଣ ଵଚନାନ୍ନାରଦସ୍ଯ ଚ। ଜ୍ଞାତଵାନ୍ଦେଵଵାକ୍ଯେନ ଅମ୍ବାଯାସ୍ତପସା ତଥା
ମୁଁ ଏକା ଚର ଦ୍ୱାରା, ନାରଦଙ୍କ କଥାରୁ, ଦେବତାଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଓ ଅମ୍ବାଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଏହି ସତ୍ୟ ଜାଣିପାରିଥିଲି।
ଚକାର ଯତ୍ନଂ ଦ୍ରୁପଦଃ ସୁତାଯାଃ ସର୍ଵକର୍ମସୁ। ତତୋ ଲେଖ୍ଯାଦିଷୁ ତଥା ଶିଲ୍ପେଷୁ ଚ ପରଂତପ
ଦ୍ରୁପଦ ତାଙ୍କ ଝିଅ ପାଇଁ ସମସ୍ତ କାମରେ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ, ଲେଖାପଢ଼ା ଓ କଳାକୌଶଳରେ ମଧ୍ୟ।
ଇଷ୍ଵସ୍ତ୍ରେ ଚୈଵ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଦ୍ରୋଣଶିଷ୍ଯୋ ବଭୂଵ ହ। ତସ୍ଯ ମାତା ମହାରାଜ ରାଜାନଂ ଵରଵର୍ଣିନୀ
ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ମାଆ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପବତୀ, ତାଙ୍କ ଝିଅର ବିବାହ ପାଇଁ ରାଜାଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ।
ଚୋଦଯାମାସ ଭାର୍ଯାର୍ଥଂ କନ୍ଯାଯାଃ ପୁତ୍ରଵତ୍ତଦା । ତତସ୍ତାଂ ପାର୍ଷତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କନ୍ଯାଂ ସଂପ୍ରାପ୍ତଯୌଵନାମ୍ । ସ୍ତ୍ରିଯଂ ମତ୍ଵା ତତଶ୍ଚିନ୍ତାଂ ପ୍ରପେଦେ ସହ ଭାର୍ଯଯା
ସେ ବିବାହ ପାଇଁ ଝିଅକୁ ପୁଅ ପରି ଚିନ୍ତା କରି ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରେରିତ କଲେ। ପରେ ପାର୍ଷତ ତାଙ୍କ ଝିଅକୁ ଯୁବତୀ ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ଝିଅ ବୋଲି ଭାବି, ରାଣୀ ସହିତ ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଲେ।
କନ୍ଯା ମମେଯଂ ସଂପ୍ରାପ୍ତା ଯୌଵନଂ ଶୋକଵର୍ଧିନୀ । ମଯା ପ୍ରଚ୍ଛାଦିତା ଚେଯଂ ଵଚନାଚ୍ଛୂଲପାଣିନଃ
ମୋ ଏହି ଝିଅ ବୟସ୍କ ହୋଇଗଲେ, ଏହା ମୋର ଦୁଃଖ ବଢ଼ାଏ। ଶୂଳପାଣିଙ୍କ କଥାରେ ମୁଁ ଏହାକୁ ଲୁଚାଇ ରଖିଛି।
ନ ତନ୍ମିଥ୍ଯା ମହାରାଜ ଭଵିଷ୍ଯତି କଥଂଚନ । ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯକର୍ତା କସ୍ମାଦ୍ଧି ଵୃଥା ଵକ୍ତୁମିହାର୍ହତି
ହେ ରାଜା, ଏହି କଥା କେବେ ମିଥ୍ୟା ହେବ ନାହିଁ। ତିନି ଲୋକର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା କାହିଁକି ବ୍ୟର୍ଥ କଥା କହିବେ?
ଯଦି ତେ ରୋଚତେ ରାଜନ୍ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶ୍ରୃଣୁ ମେ ଵଚଃ। ଶ୍ରୁତ୍ଵେଦାନୀଂ ପ୍ରପଦ୍ଯେଥାଃ ସ୍ଵାଂ ମତିଂ ପୃଷତାତ୍ମଜ
ଯଦି ତୁମେ ଚାହଁ, ମୁଁ କହିବି; ମୋ କଥା ଶୁଣ। ଶୁଣିଲେ ପରେ ତୁମେ ନିଜ ମନରେ ଯାହା ଭଲ ଲାଗେ, କର।
କ୍ରିଯତାମସ୍ଯ ଯତ୍ନେନ ଵିଧିଵଦ୍ଦାରସଂଗ୍ରହଃ । ଭଵିତା ତଦ୍ଵଚଃ ସତ୍ଯମିତି ମେ ନିଶ୍ଚିତା ମତିଃ
ଏହା ପାଇଁ ଯଥାଯଥ ରୀତିରେ, ସମସ୍ତ ଚେଷ୍ଟା କରି ବିବାହ କରାଯାଉ। ମୋ ମନରେ ନିଶ୍ଚିତ, ଦେବତାଙ୍କ କଥା ନିଶ୍ଚୟ ସତ୍ୟ ହେବ।
ତତସ୍ତୌ ନିଶ୍ଚଯଂ କୃତ୍ଵା ତସ୍ମିନ୍କାର୍ଯେଽଥ ଦଂପତୀ । ଵରଯାଞ୍ଚକ୍ରତୁଃ କନ୍ଯାଂ ଦଶାର୍ଣାଧିପତେଃ ସୁତାମ୍
ତାପରେ ସେମାନେ ଦୁହେଁ ଏହି କାମରେ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇ, ଦାଶାର୍ଣ୍ଣ ରାଜାଙ୍କ ଝିଅକୁ ବରା ଭାବେ ଚୟନ କଲେ।
ତତୋ ରାଜା ଦ୍ରୁପଦୋ ରାଜସିଂହଃ ସର୍ଵାନ୍ରାଜ୍ଞଃ କୁଲତଃ ସନ୍ନିଶାମ୍ଯ। ଦାଶାର୍ଣକସ୍ଯ ନୃପତେସ୍ତନୂଜାଂ ଶିଖଣ୍ଡିନେ ଵରଯାମାସ ଦାରାନ୍
ତାପରେ ସିଂହ ସମାନ ରାଜା ଦ୍ରୁପଦ, ସମସ୍ତ ରାଜବଂଶକୁ ଭଲଭାବେ ଭାବି, ଦାଶାର୍ଣ୍ଣ ରାଜାଙ୍କ ଝିଅକୁ ଶିଖଣ୍ଡିଙ୍କ ପାଇଁ ବରା ଭାବେ ଚୟନ କଲେ।
ହିରଣ୍ଯଵର୍ମେତି ନୃପୋ ଯୋଽସୌ ଦାଶାର୍ଣକଃ ସ୍ମୃତଃ। ସ ଚ ପ୍ରାଦାନ୍ମହୀପାଲଃ କନ୍ଯାଂ ତସ୍ମୈ ଶିଖଣ୍ଡିନେ
ଦାଶାର୍ଣ୍ଣ ରାଜା, ଯିଏ 'ହିରଣ୍ୟବର୍ମା' ବୋଲି ପରିଚିତ, ସେ ତାଙ୍କ ଝିଅକୁ ଶିଖଣ୍ଡିଙ୍କୁ ବିବାହ ପାଇଁ ଦେଲେ।