ସ୍ତ୍ରୀଭାଵେନ ଚ ମେ ଗାଢଂ ମନଃ ଶାନ୍ତମୁମାପତେ । ପ୍ରତିଶ୍ରୁତଶ୍ଚ ଭୂତେଶ ତ୍ଵଯା ଭୀଷ୍ମପରାଜଯଃ
'ନାରୀ ଭାବରେ ମୋର ମନ ଶାନ୍ତ ଅଛି, ହେ ଉମାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ; କିନ୍ତୁ ଭୂତମାନଙ୍କ ନାଥ, ଆପଣ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ପରାଜୟ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଛନ୍ତି।'
ଯଥା ସ ସତ୍ଯୋ ଭଵତି ତଥା କୁରୁ ଵୃଷଧ୍ଵଜ । ଯଥା ହନ୍ଯାଂ ସମାଗମ୍ଯ ଭୀଷ୍ମଂ ଶାନ୍ତନଵଂ ଯୁଧି
'ହେ ବୃଷଧ୍ୱଜ, ଏହି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ସତ୍ୟ ହେଉ, ଯେପରି ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ମାରିପାରିବି।'
ତାମୁଵାଚ ମହାଦେଵଃ କନ୍ଯାଂ କିଲ ଵୃଷଧ୍ଵଜଃ । ନ ମେ ଵାଗମୃତଂ ପ୍ରାହ ସତ୍ଯଂ ଭଦ୍ରେ ଭଵିଷ୍ଯସି
ତେବେ ବୃଷଧ୍ୱଜ ମହାଦେବ, ସେ କନ୍ୟାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୋର କଥା କେବେ ମିଥ୍ୟା ହୁଏନାହିଁ; ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ସଫଳ ହେବ।'
ହନିଷ୍ଯସି ରଣେ ଭୀଷ୍ମଂ ପୁରୁଷତ୍ଵଂ ଚ ଲପ୍ସ୍ଯତି ।। ସ୍ମରିଷ୍ଯସି ଚ ତତ୍ସର୍ଵଂ ଦେହମନ୍ଯଂ ଗତା ସତୀ
'ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ମାରିପାରିବ, ଏବଂ ପୁରୁଷତ୍ୱ ଲାଭ କରିବ। ତୁମେ ଅନ୍ୟ ଦେହ ନେଇଲେ, ଏ ସବୁ କଥା ମନେ ପଡ଼ିବ।'
ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯ କୁଲେ ଜାତା ଭଵିଷ୍ଯସି ମହାରଥଃ। ଶୀଘ୍ରାସ୍ତ୍ରଶ୍ଚିତ୍ରଯୋଧୀ ଚ ଭଵିଷ୍ଯସି ସୁସଂମତଃ
ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ତୁମେ ଏକ ମହାବୀର ରଥୀ ହେବା। ତୁମେ ଶସ୍ତ୍ରଚଳନରେ ଦ୍ରୁତ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଦ୍ଭୁତ ହେବା, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ମାନିତ ହେବା।
ଯଥୋକ୍ତମେଵ କଲ୍ଯାଣି ସର୍ଵମେତଦ୍ଭଵିଷ୍ଯତି। ଭଵିଷ୍ଯସି ପୁମାନ୍ପଶ୍ଚାତ୍କସ୍ମାଚ୍ଚିତ୍କାଲପର୍ଯଯାତ୍
ଓ ଶୁଭେ, ମୁଁ ଯେପରି କହିଛି, ସେହିପରି ସବୁଠି ଘଟିବ। କିଛି ସମୟ ପରେ ତୁମେ ପୁରୁଷ ହେବା।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମହାଦେଵଃ କପର୍ଦୀ ଵୃଷଭଧ୍ଵଜଃ। ପଶ୍ଯତାମେଵ ଵିପ୍ରାଣାଂ ତତ୍ରୈଵାନ୍ତରଧୀଯତ
ଏପରି କହି, ଜଟାଧାରୀ, ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ମହାଦେବ, ସେଠାରେ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
ତତଃ ସା ପଶ୍ଯତାଂ ତେଷାଂ ମହର୍ଷୀଣାମନିନ୍ଦିତା । ସମାହୃତ୍ଯ ଵନାତ୍ତସ୍ମାତ୍କାଷ୍ଠାନି ଵରଵର୍ଣିନୀ
ତାପରେ, ସେ ଦୋଷରହିତା ମହିଳା, ମହାର୍ଷିମାନେ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ସେଇ ଅରଣ୍ୟରୁ କାଠ ଆଣିଲେ।
ଚିତାଂ କୃତ୍ଵା ସୁମହତୀଂ ପ୍ରଦାଯ ଚ ହୁତାଶନମ୍ । ପ୍ରଦୀପ୍ତେଽଗ୍ନୌ ମହାରାଜ ରୋଷଦୀପ୍ତେନ ଚେତସା
ସେ ଏକ ବଡ଼ ଚିତା ତିଆରି କଲେ, ତାହାକୁ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିକୁ ଦେଲେ, ଓ ରାଜା, କ୍ରୋଧରେ ପୁରିଥିବା ମନସହିତ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଉକ୍ତ୍ଵା ଭୀଷ୍ମଵଧାଯେତି ପ୍ରଵିଵେଶ ହୁତାଶନମ୍ । ଜ୍ଯେଷ୍ଠା କାଶିସୁତା ରାଜନ୍ଯମୁନାମଭିତୋ ନଦୀମ୍
‘ଏହା ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ’ ବୋଲି କହି, କାଶୀରାଜଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ କନ୍ୟା ରାଜାମାନେ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ଯମୁନା ନଦୀର କୂଳରେ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
କଥଂ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଗାଙ୍ଗେଯ କନ୍ଯାଂ ଭୂତ୍ଵା ପୁରା ତଦା। ପୁରୁଷୋଽଭୂଦ୍ଯୁଧିଶ୍ରେଷ୍ଠ ତନ୍ମେ ବ୍ରୂହି ପିତାମହ
ଶିଖଣ୍ଡୀ ପୂର୍ବେ କିପରି ଗଙ୍ଗାଜନ୍ମା କନ୍ୟା ଥିଲେ ଓ ପରେ ପୁରୁଷ ହେଲେ, ହେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ, ପିତାମହ।
ଭାର୍ଯା ତୁ ତସ୍ଯ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯ ମହୀପତେଃ। ମହିଷୀ ଦଯିତା ହ୍ଯାସୀଦପୁତ୍ରା ଚ ଵିଶାଂପତେ
ହେ ରାଜା, ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ରାଣୀ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ନିରସନ୍ତାନ ଥିଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନେଵ କାଲେ ତୁ ଦ୍ରୁପଦୋ ଵୈ ମହୀପତିଃ। ଅପତ୍ଯାର୍ଥେ ମହାରାଜ ତୋଷଯାମାସ ଶଙ୍କରମ୍
ଏହି ସମୟରେ, ଦ୍ରୁପଦ ରାଜା ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା କରି, ମହାଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ଅସ୍ମାଦ୍ଵଧାର୍ଥଂ ନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ତପୋ ଘୋରଂ ସମାସ୍ଥିତଃ। ଋତେ କନ୍ଯାଂ ମହାଦେଵ ପୁତ୍ରୋ ମେସ୍ଯାଦିତି ବ୍ରୁଵନ୍
ଶତ୍ରୁଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ସେ ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କଲେ, ‘ମହାଦେବ, ଝିଅ ଛାଡ଼ି ମୋତେ ପୁଅ ଦିଅ’ ବୋଲି କହି।
ଭଗଵନ୍ପୁତ୍ରମିଚ୍ଛାମି ଭୀଷ୍ମଂ ପ୍ରତିଚିକୀର୍ଷଯା । ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଦେଵଦେଵେନ ସ୍ତ୍ରୀପୁମାଂସ୍ତେ ଭଵିଷ୍ଯତି
‘ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ବିରୋଧରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ମୁଁ ପୁଅ ଚାହେଁ’ ବୋଲି ଦ୍ରୁପଦ କହିଲେ। ତେବେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, ‘ଏକ ଝିଅ ହେବେ, ଯିଏ ପରେ ପୁରୁଷ ହେବେ।’
ନିଵର୍ତସ୍ଵ ମହୀପାଲ ନୈତଞ୍ଜାତ୍ଵନ୍ଯଥା ଭଵେତ୍ । ସ ତୁ ଗତ୍ଵା ଚ ନଗରଂ ଭାର୍ଯାମିଦମୁଵାଚ ହ
‘ହେ ରାଜା, ତୁମେ ଫେରିଯାଅ; ଏହା ଅନ୍ୟଭାବେ ହେବ ନାହିଁ’ ବୋଲି ଦେବତା କହିଲେ। ତାପରେ ସେ ନଗରକୁ ଯାଇ, ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
କୃତୋ ଯତ୍ନୋ ମହାଦେଵସ୍ତପସାଽଽରାଧିତୋ ମଯା । କନ୍ଯା ଭୂତ୍ଵା ପୁମାନ୍ଭାଵୀ ଇତି ଚୋକ୍ତୋସ୍ମି ଶଂଭୁନା
‘ମୁଁ ବଡ଼ ଚେଷ୍ଟା କରି ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ମହାଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଛି; ଶମ୍ଭୁ ମୋତେ କହିଛନ୍ତି, ଏକ ଝିଅ ଜନ୍ମ ନେବେ, ଯିଏ ପରେ ପୁରୁଷ ହେବେ।’
ପୁନଃ ପୁନର୍ଯାଚ୍ଯମାନୋ ଦିଷ୍ଟମିତ୍ଯବ୍ରଵୀଚ୍ଛିଵଃ । ନତଦନ୍ଯଚ୍ଚ ଭଵିତା ଭଵିତଵ୍ଯଂ ହି ତତ୍ତଥା
ପୁନିପୁନି ଅନୁରୋଧ କଲେ ମଧ୍ୟ, ଶିବ କହିଲେ, ‘ଏହି ଭାଗ୍ୟ ଲିଖାଯାଇଛି; ଏହା ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କିଛି ହେବ ନାହିଁ। ଯାହା ହେବାକୁ ଥିବା, ସେହିପରି ହେବ।’
ତତଃ ସା ନିଯତା ଭୂତ୍ଵା ଋତୁକାଲେ ମନସ୍ଵିନୀ । ପତ୍ନୀ ଦ୍ରୁପଦରାଜସ୍ଯ ଦ୍ରୁପଦଂ ପ୍ରଵିଵେଶ ହ
ତାପରେ, ସେ ନିୟମିତ ଓ ବୁଦ୍ଧିମତୀ ଭାବେ, ଠିକ୍ ସମୟରେ, ଦ୍ରୁପଦ ରାଜାଙ୍କ ସହ ଦାମ୍ପତ୍ୟ ମିଳନ କଲେ।
ଲେଭେ ଗର୍ଭଂ ଯଥାକାଲଂ ଵିଧିଦୃଷ୍ଟେନ କର୍ମଣା । ପାର୍ଷତସ୍ଯ ମହୀପାଲ ଯଥା ମାଂ ନାରଦୋଽବ୍ରଵୀତ୍
ଠିକ୍ ସମୟରେ, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ସେ ଗର୍ଭଧାରଣ କଲେ, ହେ ରାଜା, ଯେପରି ନାରଦ ମୋତେ କହିଥିଲେ।
ତତୋ ଦଧାର ସା ଦେଵୀ ଗର୍ଭଂ ରାଜୀଵଲୋଚନା । ତାଂ ସ ରାଜା ପ୍ରିଯାଂ ଭାର୍ଯାଂ ଦ୍ରୁପଦଃ କୁରୁନନ୍ଦନ
ତାପରେ, ସେ ରାଜୀବନୟନୀ ରାଣୀ ଗର୍ଭଧାରଣ କଲେ, ଓ ଦ୍ରୁପଦ ରାଜା ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ଭଲଭାବେ ଦେଖିଲେ, ହେ କୁରୁବଂଶୀ।
ପୁତ୍ରସ୍ନେହାନ୍ମହାବାହୁଃ ମୁଖଂ ପର୍ଯଚରତ୍ତଦା । ସର୍ଵାନଭିପ୍ରାଯକୃତାନ୍ଭାର୍ଯାଽଲଭତ କୌରଵ
ପୁଅ ପ୍ରେମରେ, ବଳବାନ ଦ୍ରୁପଦ ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯତ୍ନ କଲେ, ଓ ରାଣୀ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଲେ, ହେ କୌରବ।
ଅପୁତ୍ରସ୍ଯ ସତୋ ରାଜ୍ଞୋ ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯ ମହୀପତେଃ । ଯଥାକାଲଂ ତୁ ସା ଦେଵୀ ମହିଷୀ ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯ ହ
ରାଜା ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ପୁଅ ନଥିବାବେଳେ, ସମୟ ଆସିଲାପରେ ତାଙ୍କ ରାଣୀ ଜଣେ ଶିଶୁକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
କନ୍ଯାଂ ପ୍ରଵରରୂପାଂ ତୁ ପ୍ରାଜାଯତ ନରାଧିପ । ଅପୁତ୍ରସ୍ଯ ତୁ ରାଜ୍ଞଃ ସା ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯ ମନସ୍ଵିନୀ
ପୁଅ ନଥିବା ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ଘରେ ଏକ ଅତି ରୂପସୀ, ବୁଦ୍ଧିମତୀ ଝିଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଖ୍ଯାପଯାମାସ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପୁତ୍ରୋ ହ୍ଯେଷ ମମେତି ଵୈ। ତତଃ ସ ରାଜା ଦ୍ରୁପଦ ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନାଯା ନରାଧିପ
ରାଣୀ କହିଲେ, 'ଏହି ମୋର ପୁଅ', ଏହିପରି ରାଜା ଦ୍ରୁପଦ ଏହି ଶିଶୁର ଠିକ ଚିହ୍ନଟ ଲୁଚାଇ ରଖିଲେ।
ପୁତ୍ରଵତ୍ପୁତ୍ରକାର୍ଯାଣି ସର୍ଵାଣି ସମକାରଯତ୍ । ରକ୍ଷଣଂ ଚୈଵ ମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ ମହିଷୀ ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯ ସା
ସେ ଝିଅ ପାଇଁ ସମସ୍ତ କାମ ପୁଅ ପରି କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ଗୁପ୍ତ ମାମଲାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସାବଧାନରେ ରଖିଥିଲେ।
ଚକାର ସର୍ଵଯତ୍ନେନ ବ୍ରୁଵଣା ପୁତ୍ର ଇତ୍ଯୁତ । ନ ଚ ତାଂ ଵେଦକ ନଗରେ କଶ୍ଚିଦନ୍ଯତ୍ର ପାର୍ଷତାତ୍
ସେ ସମସ୍ତ ଚେଷ୍ଟାରେ ଶିଶୁକୁ 'ପୁଅ' ବୋଲି ଡାକୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସହରରେ ପାର୍ଷତ ଛଡ଼ା କେହି ଏହି ସତ୍ୟ ଜାଣିନଥିଲେ।
ଶ୍ରଦ୍ଦଧାନୋ ହି ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଦେଵସ୍ଯାଚ୍ଯୁତତେଜସଃ। ଛାଦଯାମାସ ତାଂ କନ୍ଯାଂ ପୁମାନିତି ଚ ସୋବ୍ରଵୀତ୍
ଦେବତାଙ୍କ ଅଚ୍ୟୁତ ତେଜ ଓ ଶବ୍ଦରେ ଆସ୍ଥା ରଖି, ସେ ଝିଅକୁ ଲୁଚାଇ ରଖିଲେ ଏବଂ ଲୋକଙ୍କୁ ପୁଅ ବୋଲି କହିଲେ।
ଜାତକର୍ମାଣି ସର୍ଵାଣି କାରଯାମାସ ପାର୍ଥିଵଃ। ପୁଂଵଦ୍ଵିଧାନଯୁକ୍ତାନି ଶିଖଣ୍ଡୀତି ଚ ତାଂ ଵିଦୁଃ
ରାଜା ସମସ୍ତ ଜନ୍ମ କାର୍ଯ୍ୟ ପୁଅ ପରି କରାଇଥିଲେ ଏବଂ ସେ 'ଶିଖଣ୍ଡି' ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ।
ଅହମେକସ୍ତୁ ଚାରେଣ ଵଚନାନ୍ନାରଦସ୍ଯ ଚ। ଜ୍ଞାତଵାନ୍ଦେଵଵାକ୍ଯେନ ଅମ୍ବାଯାସ୍ତପସା ତଥା
ମୁଁ ଏକା ଚର ଦ୍ୱାରା, ନାରଦଙ୍କ କଥାରୁ, ଦେବତାଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଓ ଅମ୍ବାଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଏହି ସତ୍ୟ ଜାଣିପାରିଥିଲି।