ତତୋ ରାତ୍ରୌ ଵ୍ଯତୀତାଯାଂ ପ୍ରତିବୁଦ୍ଧୋଽସ୍ମି ଭାରତ । ତତଃ ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ଵୈ ସ୍ଵପ୍ନମଵାପଂ ହର୍ଷମୁତ୍ତମମ୍
ପରେ ରାତି ଶେଷ ହେବା ପରେ, ମୁଁ ଜାଗିଲି, ହେ ଭାରତ; ସ୍ୱପ୍ନଟିକୁ ଭାବି ମୋର ମନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।
ତତଃ ସମଭଵଦ୍ଯୁଦ୍ଧଂ ମମ ତସ୍ଯ ଚ ଭାରତ । ତୁମୁଲଂ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ରୋମହର୍ଷଣମଦ୍ଭୁତମ୍
ତାପରେ ମୋ ଓ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯାହା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ରୋମ ଖଡ଼ା କରିଦେଲା, ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ।
ତତୋ ବାଣମଯଂ ଵର୍ଷଂ ଵଵର୍ଷ ମଯି ଭାର୍ଗଵଃ। ନ୍ଯଵାରଯମହଂ ତଚ୍ଚ ଶରଜାଲେନ ଭାରତ
ତାପରେ ଭାର୍ଗବ ମୋ ପ୍ରତି ବାଣର ବର୍ଷା କଲେ, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଶରର ଜାଲ ଦେଇ ସେଠାରେ ରୋକିଦେଲି।
ତତଃ ପରମସଂକ୍ରୁଦ୍ଧଃ ପୁନରେଵ ମହାତପାଃ । ହ୍ଯସ୍ତନେନ ଚ କୋପେନ ଶକ୍ତିଂ ଵୈ ପ୍ରାହିଣୋନ୍ମଯି
ତାପରେ, ସେ ମହାତପସ୍ବୀ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ, ବାମହସ୍ତରେ ଏକ ଶକ୍ତି ଉଠାଇ ମୋ ପ୍ରତି ଛାଡ଼ିଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରାଶନିସମସ୍ପର୍ଶାଂ ଯମଦଣ୍ଡସମପ୍ରଭାମ୍ । ଜ୍ଵଲନ୍ତୀମଗ୍ନିଵତ୍ସଙ୍ଖ୍ଯେ ଲେଲିହାନାଂ ସମନ୍ତତଃ
ସେ ଶକ୍ତିର ସ୍ପର୍ଶ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ସମାନ, ଯମଙ୍କ ଦଣ୍ଡ ସମ ପ୍ରଭା, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳିଥିଲା, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଲପଲପାଉଥିଲା।
ତତୋ ଭରତଶାର୍ଦୂଲ ଧିଷ୍ଣ୍ଯମାକାଶଗଂ ଯଥା। ସା ମମାଭ୍ଯଵଧୀତ୍ତୂର୍ଣଂ ଜତ୍ରୁଦେଶେ କୁରୂଦ୍ଵହ
ତାପରେ, ହେ ଭାରତଶାର୍ଦୂଳ, ଆକାଶରୁ ଗିରିଥିବା ଧୂମକେତୁ ପରି, ସେ ଶକ୍ତି ତୁରନ୍ତ ଆସି ମୋର କନ୍ଧ ନିକଟରେ ଆଘାତ କଲା, ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଅଥାସ୍ରମସ୍ରଵଦ୍ଧୋରଂ ଗିରେର୍ଗୈରିକଧାତୁଵାତ୍ । ରାମେଣ ସୁମହାବାହୋ କ୍ଷତସ୍ଯ କ୍ଷତଜେକ୍ଷଣ
ତାପରେ, ପର୍ବତରୁ ଗାଇରିକ ରଙ୍ଗର ରକ୍ତ ଝରିଲା, ଯେତେବେଳେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମଙ୍କୁ ଆଘାତ ଲାଗିଲା ଏବଂ ତାଙ୍କର ଆଖି ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଲାଲ ହେଇଯାଇଥିଲା।
ତତୋଽହଂ ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯାଯ ଭୃଶଂ କ୍ରୋଧସମନ୍ଵିତଃ । ଚିକ୍ଷେପ ମୃତ୍ଯୁସଂକାଶଂ ବାଣଂ ସର୍ପଵିଷୋପମମ୍
ତାପରେ, ମୁଁ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଜାମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁଅ ଉପରେ ମୃତ୍ୟୁ ସମାନ ଏକ ବାଣ ଛାଡ଼ିଲି, ଯାହା ସାପର ବିଷ ପରି ଭୟଙ୍କର ଥିଲା।
ସ ତେନାଭିହତୋ ଵୀରୋ ଲଲାଟେ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମଃ । ଅଶୋଭତ ମହାରାଜ ଶଶ୍ରୃଙ୍ଗ ଇଵ ପର୍ଵତଃ
ସେ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଲଳାଟରେ ଆଘାତ ପାଇ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରାଜା, ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଚାନ୍ଦ୍ରର ଚିହ୍ନ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ସ ସଂରବ୍ଧଃ ସମାଵୃତ୍ଯ ଶରଂ କାଲାନ୍ତକୋପମମ୍ । ସଂଦଧେ ବଲଵତ୍କୃଷ୍ଯ ଘୋରଂ ଶତ୍ରନିବର୍ହଣମ୍
ସେ ରାଗରେ ଭରିଯାଇ, ମୃତ୍ୟୁର କ୍ରୋଧ ପରି ଭୟଙ୍କର ଏକ ବାଣ ତାଣି ଧନୁରେ ଲଗେଇଲେ, ଶତ୍ରୁକୁ ସେଷ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ।
ସ ଵକ୍ଷସି ପାପତୋଗ୍ରଃ ଶରୋ ଵ୍ଯାଲ ଇଵ ଶ୍ଵସନ୍ । ମହୀଂ ରାଜଂସ୍ତତଶ୍ଚାହମଗମଂ ରୁଧିରାଵିଲଃ
ସେ ଭୟଙ୍କର ବାଣ, ସାପ ଶ୍ୱାସ ପରି ଶବ୍ଦ କରୁଥିବା, ମୋର ଛାତିରେ ଲାଗିଲା, ରାଜା, ଏବଂ ମୁଁ ରକ୍ତରେ ଭିଜି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲି।
ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ତୁ ପୁନଃ ସଂଜ୍ଞାଂ ଜାମଦଘ୍ନ୍ଯାଯ ଧୀମତେ । ପ୍ରାହିଣ୍ଵଂ ଵିମଲାଂ ଶକ୍ତିଂ ଜ୍ଵଲନ୍ତୀମଶନୀମିଵ
ପୁଣି ସ୍ଚେତନାକୁ ଫେରି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ମୁଁ ଜାମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁଅ ଉପରେ ଏକ ନିର୍ମଳ ଶକ୍ତି ଛାଡ଼ିଲି, ଯାହା ବିଦ୍ୟୁତ ପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଥିଲା।
ସା ତସ୍ଯ ଦ୍ଵିଜମୁଖ୍ଯସ୍ଯ ନିପପାତ ଭୁଜାନ୍ତରେ । ଵିହ୍ଵଲଶ୍ଚାଭଵଦ୍ରାଜନ୍ଵେପଥୁଶ୍ଚୈନମାଵିଶତ୍
ସେ ଅସ୍ତ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଦୁଇ ବାହୁ ମଧ୍ୟରେ ପଡ଼ିଲା; ସେ ଅସ୍ଥିର ହେଇଗଲେ, ରାଜା, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ କମ୍ପନ ଧରିଲା।
ତତ ଏନଂ ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ସଖା ଵିପ୍ରୋ ମହାତପାଃ । ଅକୃତଵ୍ରଣଃ ଶୁଭୈର୍ଵାକ୍ଯୈରାଶ୍ଵାସଯଦନେକଧା
ତାପରେ, ତାଙ୍କ ସଂଘୀ, ମହାତପସ୍ବୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ ଏବଂ ନିଜେ ଅଘାତ ନ ପାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଅନେକ ଶୁଭ ଶବ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ।
ସମାଶ୍ଵସ୍ତସ୍ତତୋ ରାମଃ କ୍ରୋଧାମର୍ଷସମନ୍ଵିତଃ । ପ୍ରାଦୁଶ୍ଚକ୍ରେ ତଦା ବ୍ରାହ୍ମଂ ପରମାସ୍ତ୍ରଂ ମହାଵ୍ରତଃ
ଏଭଳି ଆଶ୍ୱାସ ମିଳି, ରାମ କ୍ରୋଧ ଏବଂ ଅପମାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ତାହାବେଳେ ମହାପ୍ରତିଜ୍ଞା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅତିଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ପ୍ରକାଶ କଲେ।
ତତସ୍ତତ୍ପ୍ରତିଘାତାର୍ଥଂ ବ୍ରାହ୍ମମେଵାସ୍ତ୍ରମୁତ୍ତମମ୍ । ମଯା ପ୍ରଯୁକ୍ତଂ ଜଜ୍ଵାଲ ଯୁଗାନ୍ତମିଵ ଦର୍ଶଯତ୍
ତାହାକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବା ପାଇଁ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲି, ଯାହା ଯେପରି ଶୃଷ୍ଟିର ସେଷ ଦେଖାଉଥିଲା, ସେପରି ଜ୍ୱଳିଉଥିଲା।
ତଯୋର୍ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରଯୋରାସୀଦନ୍ତରା ଵୈ ସମାଗମଃ । ଅସଂପ୍ରାପ୍ଯୈଵ ରାମଂ ଚ ମାଂ ଚ ଭାରତସତ୍ତମ
ସେଇ ଦୁଇଟି ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଆକାଶରେ ମିଶିଗଲା, ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, କିନ୍ତୁ ଏହା ରାମ କିମ୍ବା ମୋ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଲା ନାହିଁ।
ତତୋ ଵ୍ଯୋମ୍ନି ପ୍ରାଦୁରଭୂତ୍ତେଜ ଏଵ ହି କେଵଲମ୍ । ଭୂତାନି ଚୈଵ ସର୍ଵାଣି ଜଗ୍ମୁରାର୍ତିଂ ଵିଶାଂପତେ
ତାପରେ, ରାଜା, ଆକାଶରେ କେବଳ ତେଜ ଦେଖାଯିବାକୁ ଲାଗିଲା ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଭୟରେ ଆକୁଳ ହେଇପଡ଼ିଲେ।
ଋଷଯଶ୍ଚ ସଗନ୍ଧର୍ଵା ଦେଵତାଶ୍ଚୈଵ ଭାରତ। ସଂତାପଂ ପରମଂ ଜଗ୍ମୁରସ୍ତ୍ରତେଜୋଭିପୀଡିତାଃ
ଋଷି, ଗନ୍ଧର୍ବ ଏବଂ ଦେବତାମାନେ, ଭାରତ, ସେଇ ଅସ୍ତ୍ରର ତେଜରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅନୁଭବ କରିଲେ।
ତତଶ୍ଚଚାଲ ପୃଥିଵୀ ସପର୍ଵତଵନଦ୍ରୁମା। ସଂତପ୍ତାନି ଚ ଭୂତାନି ଵିଷାଦଂକ ଜଗ୍ମୁରୁତ୍ତମମ୍
ତାପରେ ପୃଥିବୀ, ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ଗଛମାନେ ସହିତ କମ୍ପିଗଲା; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ତାପରେ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଗଲେ।
ପ୍ରଜଜ୍ଵାଲ ନଭୋ ରାଜନ୍ଧୂମାଯନ୍ତେ ଦିଶୋ ଦଶ। ନ ସ୍ଥାତୁମନ୍ତରିକ୍ଷେ ଚ ଶେକୁରାକାଶଗାସ୍ତଦା
ଆକାଶ ଜ୍ୱଳିଉଥିଲା, ରାଜା, ଦଶ ଦିଗ ଧୂଆଁରେ ଢାକିଯାଇଥିଲା; ତାହାବେଳେ ଆକାଶର ପ୍ରାଣୀମାନେ ଆକାଶରେ ରହିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ତତୋ ହାହାକୃତେ ଲୋକେ ସଦେଵାସୁରରାକ୍ଷସେ । ଇଦମନ୍ତରମିତ୍ଯେଵଂ ମୋକ୍ତୁକାମୋଽସ୍ମି ଭାରତ
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଲୋକ, ଦେବତା, ଅସୁର ଏବଂ ରାକ୍ଷସମାନେ ଭୟରେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିବାବେଳେ, ମୁଁ, ଭାରତ, ସେଇ ଅସ୍ତ୍ର ତିଆରି ନେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲି।
ପ୍ରସ୍ଵାପମସ୍ତ୍ରଂ ତ୍ଵରିତୋ ଵଚନାଦ୍ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନାମ୍ । ଚିନ୍ତିତଂ ଚ ତଦସ୍ତ୍ରଂ ମେ ମନସି ପ୍ରତ୍ଯଭାତ୍ତଦା
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ କଥାରେ, ମୁଁ ତୁରନ୍ତ ପ୍ରସ୍ୱାପ ନାମକ ଅସ୍ତ୍ର ମନେ ପକାଇଲି, ଏବଂ ମୋର ମନରେ ଭାବିଲିବା ସାଥିରେ ଏହା ଆଗରେ ଆସିଗଲା।
ତତୋ ହଲହଲାଶବ୍ଦୋ ଦିଵି ରାଜନ୍ମହାନଭୂତ୍। ପ୍ରସ୍ଵାପଂ ଭୀଷ୍ମ ମା ସ୍ରାକ୍ଷୀରିତି କୌରଵନନ୍ଦନ
ତାପରେ, ରାଜା, ଆକାଶରେ ବଡ଼ ହଲାହଲ ଶବ୍ଦ ହେଲା, 'ଭୀଷ୍ମ ପ୍ରସ୍ୱାପ ଅସ୍ତ୍ର ଉପଯୋଗ କରିଛନ୍ତି' ବୋଲି ଚିତ୍କାର ଶୁଣାଗଲା।
ଅଯୁଞ୍ଜମେଵ ଚୈଵାହଂ ତଦସ୍ତ୍ରଂ ଭୃଗୁନନ୍ଦନେ । ପ୍ରସ୍ଵାପଂ ମାଂ ପ୍ରଯୁଜ୍ଜାନଂ ନାରଦୋ ଵାକଯମବ୍ରଵୀତ୍
ମୁଁ ସେ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କରିବାକୁ ଯାଉଥିଲି, ଓ ଭୃଗୁସ୍ତନ୍ଦାନ, ଏବଂ ସେ ନିଦ୍ରାକାରକ ଅସ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିଲି, ଏହି ସମୟରେ ନାରଦ ମୋତେ କହିଲେ।
ଏତେ ଵିଯତି କରଵ୍ଯ ଦିଵି ଦେଵଗଣାଃ ସ୍ଥିତାଃ। ତେ ତ୍ଵାଂ ନିଵାରଯନ୍ତ୍ଯଦ୍ଯ ପ୍ରସ୍ଵାପଂ ମା ପ୍ରଯୋଜଯ
ଏହି ଦେବମାନ୍ୟେ ଆକାଶରେ ଉପରେ ଦଢ଼ି ରହିଛନ୍ତି; ଆଜି ସେମାନେ ତୁମକୁ ରୋକୁଛନ୍ତି—ନିଦ୍ରାକାରକ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ରାମସ୍ତପସ୍ଵୀ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯୋ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ଚ ଗୁରୁଶ୍ଚ ତେ। ତସ୍ଯଵମାନଂ କୌରଵ୍ଯ ମାସ୍ମ କାର୍ଷୀଃ କଥଞ୍ଚନ
ରାମ ଏକ ତପସ୍ବୀ, ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏବଂ ତୁମର ଗୁରୁ; ଓ କୌରବ, କେବେ ବି ସେଠାରେ ଅସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ତତୋଽପଶ୍ଯଂ ଦିଵିଷ୍ଠାନ୍ଵୈ ତାନଷ୍ଟୌ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନଃ । ତେ ମାଂ ସ୍ମଯନ୍ତୋ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଶନକୈରିଦମବ୍ରୁଵନ୍
ତାପରେ ମୁଁ ଦେଖିଲି, ସେ ଆଠିଜଣ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀ ଋଷି ଦିବ୍ୟ ଲୋକରେ ବସିଛନ୍ତି; ଓ ରାଜା, ସେମାନେ ହସି ହସି ଧୀରେ ଧୀରେ ମୋତେ କହିଲେ।
ଯଥାଽଽହ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରଦସ୍ତତ୍ତଥା କୁରୁ । ଏତଦ୍ଧି ପରମଂ ଶ୍ରେଯୋ ଲୋକାନାଂ ଭରତର୍ଷଭ
ଓ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନାରଦ ଯେପରି ବଲିଛନ୍ତି, ସେପରି କର; ଏହା ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମଙ୍ଗଳ।
ତତଶ୍ଚ ପ୍ରତିସଂହୃତ୍ଯ ତଦସ୍ତ୍ରଂ ସ୍ଵାପନଂ ମହତ୍। ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରଂ ଦୀପଯାଞ୍ଚକ୍ରେ ତସ୍ମିନ୍ଯୁଧି ଯଥାଵିଧି
ତାପରେ ମୁଁ ସେ ମହାନ୍ ନିଦ୍ରାକାରକ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ତାଲିଆଇ ନେଲି, ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲି।