ତତୋ ମାଂ ସଵ୍ଯତୋ ରାଜନ୍ରାମଃ କୁର୍ଵନ୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ। ଉରସ୍ଯଵିଧ୍ଯତ୍ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ତାପରେ, ହେ ରାଜା, ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ବାମ ପଟଠାରୁ ମୋ ଛାତିରେ ତୀର ଲାଗିଲେ ।
ତତୋଽହଂ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଂନ୍ଯଷୀଦଂ ରଥୋତ୍ତମେ। ତତୋ ମାଂ କଶ୍ମଲାଵିଷ୍ଟଂ ସୂତସ୍ତୂର୍ଣମୁଦାଵହତ୍
ତାପରେ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ମୋର ଉତ୍ତମ ରଥରେ ବେହୋଶ ହୋଇ ଡେହିଲି, ଏବଂ ମୋ ରଥଚାଳକ ତୁରନ୍ତ ମୋତେ ଅଜ୍ଞାନ ଅବସ୍ଥାରେ ନେଇ ଚଲିଗଲେ ।
ଗ୍ଲାଯନ୍ତଂ ଭରଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମବାଣପ୍ରପୀଡିତମ୍ । ତତୋ ମାମପଯାତଂ ଵୈ ଭୃଶଂ ଵିଦ୍ଧମଚେତସମ୍
ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରାମଙ୍କ ତୀରରେ ଦୁଃଖିତ ଏବଂ ଅତି ଆହତ ହୋଇ, ମୁଁ ଅବଚେତନ ଅବସ୍ଥାରେ ଭଳି ଭାବେ ନେଇ ଯାଇଲି ।
ରାମସ୍ଯାନୁଚରା ହୃଷ୍ଟାଃ ସର୍ଵେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିଚୁକ୍ରୁଶୁଃ । ଅକୃତଵ୍ରଣପ୍ରଭୃତଯଃ କାଶିକନ୍ଯା ଚ ଭାରତ
ରାମଙ୍କ ସମସ୍ତ ସଙ୍ଗୀମାନେ ଏହା ଦେଖି ଆନନ୍ଦରେ ଚିତ୍କାର କଲେ, ଏବଂ କାଶୀର ଅଘାତ ନ ପାଇଥିବା କନ୍ୟାମାନେ ମଧ୍ୟ ଚିତ୍କାର କଲେ ।
ତତସ୍ତୁ ଲବ୍ଧସଂଜ୍ଞୋଽହଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସୂତମଥାବ୍ରୁଵମ୍ । ଯାହି ସୂତ ଯତୋ ରାମଃ ସଜ୍ଜୋଽହଂ ଗତଵେଦନଃ
ତାପରେ ମୁଁ ହୁସ୍ତ ହୋଇ ଜାଣିଲି ଯେ ମୋର ହୁସ୍ତ ଫେରିଛି, ଏବଂ ରଥଚାଳକଙ୍କୁ କହିଲି: 'ହେ ସାରଥି, ରାମ ଯେଉଁଠାରେ ଅଛନ୍ତି ସେଠାକୁ ଚାଲ, ମୁଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଏବଂ ଦୁଃଖ ନାହିଁ' ।
ତତୋ ମାମଵହତ୍ସୂତୋ ହଯୈଃ ପରମଶୋଭିତୈଃ । ନୃତ୍ଯଦ୍ଭିରିଵ କୌରଵ୍ଯ ମାରୁତପ୍ରତିମୈର୍ଗତୌ
ତାପରେ ମୋର ରଥଚାଳକ ଅତି ଶୋଭାମୟ ଘୋଡ଼ାମାନେ ସହିତ ମୋତେ ନେଇ ଚଲିଲେ, ସେମାନେ ବାୟୁ ସମାନ ଗତିରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ପରି ଚାଲୁଥିଲେ, ହେ କୌରବ୍ୟ ।
ତତୋଽହଂ ରାମମାସାଦ୍ଯ ବାଣଵର୍ଷୈଶ୍ଚ କୌରଵ । ଅଵାକିରଂ ସୁସଂରବ୍ଧଃ ସଂରବ୍ଧଂ ଚ ଜିଗୀଷଯା
ତାପରେ ମୁଁ ରାମଙ୍କୁ ସାମ୍ନା କରି, ବିଜୟ ଆଶାରେ ଭୟଙ୍କର ରୋଷରେ ଅନେକ ବାଣ ବର୍ଷା କରିଲି, ହେ କୌରବ।
ତାନାପତତ ଏଵାସୌ ରାମୋ ବାଣାନଜିହ୍ମଗାନ୍। ବାଣୈରେଵାଚ୍ଛିନତ୍ତୂର୍ଣମେକୈକଂ ତ୍ରିଭିରାହଵେ
ସେ ସମସ୍ତ ବାଣ ରାମଙ୍କ ଉପରେ ଆସୁଥିବା ବେଳେ, ରାମ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାଣକୁ ତିନୋଟି ସିଧା ବାଣ ଦ୍ୱାରା ତୁରନ୍ତ କାଟିଦେଲେ।
ତତସ୍ତେ ସୂଦିତାଃ ସର୍ଵେ ମମ ବାଣାଃ ସୁସଂଶିତାଃ । ରାମବାଣୈର୍ଦ୍ଵିଧା ଚ୍ଛିନ୍ନାଃ ଶତଶୋଽଥ ସହସ୍ରଶଃ
ତାପରେ, ମୋର ସମସ୍ତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ରାମଙ୍କ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଶତେ ଶତେ, ହଜାରେ ହଜାରେ ଦୁଇ ଟୁକୁରା ହୋଇ ଧ୍ୱଂସ ହେଲା।
ତତଃ ପୁନଃ ଶରଂ ଦୀପ୍ତଂ ସୁପ୍ରଭଂ କାଲସଂମିତମ୍ । ଅସୃଜଂ ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯାଯ ରାମାଯାହଂ ଜିଘାଂସଯା
ତାପରେ ମୁଁ ପୁଣି ଜମଦଗ୍ନି ପୁତ୍ର ରାମଙ୍କୁ ମାରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ମୃତ୍ୟୁ ସମାନ ଏକ ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବାଣ ଛାଡ଼ିଲି।
ତେନ ତ୍ଵଭିହତୋ ଗାଢଂ ବାଣଵେଗଵଶଂ ଗତଃ। ମୁମୋହ ସମରେ ରାମୋ ଭୂମୌ ଚ ନିପପାତ ହ
ସେଇ ବାଣରେ ଗଭୀର ଆଘାତ ପାଇ, ବାଣର ଶକ୍ତିରେ ରାମ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭ୍ରମିତ ହେଲେ ଓ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ତତୋ ହାହାକୃତଂ କସର୍ଵଂ ରାମେ ଭୂତଲମାଶ୍ରିତେ । ଜଗଦ୍ଭାରତ ସଂଵିଗ୍ନଂ ଯଥାର୍କପତନେ ଭଵେତ୍
ତାପରେ, ରାମ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ବେଳେ ସମସ୍ତଠାରେ ଦୁଃଖର ଚିତ୍କାର ଉଠିଲା, ହେ ଭାରତ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପଡ଼ିଗଲା ବୋଲି ଜଗତ ଅସ୍ଥିର ହେଇଗଲା।
ତତ ଏନଂ ସମୁଦ୍ଵିଗ୍ନାଃ ସର୍ଵ ଏଵାଭିଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ । ତପୋଧନାସ୍ତେ ସହସା କାଶ୍ଯା ଚ କୁରୁନନ୍ଦନ
ତାପରେ, ହେ କୁରୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ, ସମସ୍ତ ତପସ୍ୱୀ ଓ କାଶ୍ୟପମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଏକାସାଥି ରାମଙ୍କ ପାଖକୁ ଧାଇଗଲେ।
ତତ ଏନଂ ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ଶନୈରାଶ୍ଵାସଯଂସ୍ତଦା । ପାଣିଭିର୍ଜଲଶୀତୈଶ୍ଚ ଜଯାଶୀର୍ଭିଶ୍ଚ କୌରଵ
ତାପରେ ସେମାନେ ମୃଦୁ ଭାବରେ ରାମଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ହାତରେ ଢାଳିଥିବା ଢଣ୍ଡା ପାଣି ଓ ବିଜୟ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ, ହେ କୌରବ।
ତତଃ ସ ଵିହ୍ଵଲଂ ଵାକ୍ଯଂ ରାମ ଉତ୍ଥାଯ ଚାବ୍ରଵୀତ୍। ତିଷ୍ଠ ଭୀଷ୍ମ ହତୋଽସୀତି ବାଣଂ ସଂଧାଯ କାର୍ମୁକେ
ତାପରେ ରାମ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ ଉଠି, କହିଲେ— 'ଭୀଷ୍ମ, ତୁମେ ହତ ହେଲା', ଏବଂ ଧନୁଷରେ ବାଣ ଧରିଲେ।
ସ ମୁକ୍ତୋ ନ୍ଯପତତ୍ତୂର୍ଣଂ ସଵ୍ଯେ ପାର୍ଶ୍ଵେ ମହାହଵେ । ଯେନାହଂ ଭୃଶମୁଦ୍ଵିଗ୍ରୋ ଵ୍ଯାଘୂର୍ଣିତ ଇଵ ଦ୍ରୁମଃ
ସେଇ ବାଣ ଛାଡ଼ିବା ସାଥି ସାଥି ମୋ ବାମ ପାଖରେ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁରନ୍ତ ପଡ଼ିଗଲା, ଯାହାରେ ମୁଁ ବଡ଼ ଭାବେ ଉତ୍କଣ୍ଠିତ ହେଲି, ଯେପରି ବାତାସରେ ଗଛ ହେଲେ।
ହତ୍ଵା ହଯାଂସ୍ତତୋ ରାମଃ ଶୀଘ୍ରାସ୍ତ୍ରେଣ ମହାହଵେ । ଅଵାକିରନ୍ମାଂ ଵିସ୍ରବ୍ଧୋ ବାଣୈସ୍ତୈର୍ଲୋମଵାହିଭିଃ
ତାପରେ ରାମ ତୀବ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୋର ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ମାରି, ମୋ ଉପରେ ଏମିତି ବାଣ ବର୍ଷା କଲେ ଯାହାରେ ମୋର ଲୋମ ଖଡ଼ିଯାଇଲା।
ତତୋଽହମପି ଶୀଘ୍ରାସ୍ତ୍ରଂ ସମରପ୍ରତିଵାରଣମ୍ । ଅଵାସୃଜଂ ମହାବାହୋ ତେନ୍ତରାଧିଷ୍ଠିତାଃ ଶରାଃ
ତାପରେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ, ବଡ଼ ବାହୁଶାଳୀ ହୋଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରତିରୋଧ ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ରଶକ୍ତି ଯୁକ୍ତ ତୀବ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲି।
ରାମସ୍ଯ ମମ ଚୈଵାଶୁ ଵ୍ଯୋମାଵୃତ୍ଯ ସମନ୍ତତଃ। ନ ସ୍ମ ସୂର୍ଯଃ ପ୍ରତପତି ଶରଜାଲସମାଵୃତଃ
ତାପରେ, ରାମ ଓ ମୋର ବାଣରେ ଆକାଶ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଢାକିଗଲା, ଏପରି ହେଲା ଯେ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ବାଣର ଜାଲ ଭିତରୁ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିଲା ନାହିଁ।
ମାତରିଶ୍ଵା ତତସ୍ତସ୍ମିନ୍ମେଘରୁଦ୍ଧ ଇଵାଭଵତ୍ । ତତୋ ଵାଯୋଃ ପ୍ରକମ୍ପାଚ୍ଚ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ଚ ଗଭସ୍ତିଭିଃ
ତାପରେ, ରାଜା, ବାୟୁ ମେଘରେ ଅଟକିଥିବା ପରି ହେଲା, ଏବଂ ବାୟୁ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣର ଆନ୍ଦୋଳନରୁ—
ଅଭିଘାତପ୍ରଭାଵାଚ୍ଚ ପାଵକଃ ସମଜାଯତ । ତେ ଶରାଃ ସ୍ଵସମୁତ୍ଥେନ ପ୍ରଦୀପ୍ତାଶ୍ଚିତ୍ରଭାନୁନା
ସେମାନଙ୍କର ଆଘାତର ଶକ୍ତିରୁ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଏବଂ ସେ ବାଣମାନେ ନିଜ ଘର୍ଷଣରେ ଦେଉଳି ଆଲୋକରେ ଜ୍ୱଳି ଉଠିଲେ।
ଭୂମୌ ସର୍ଵେ ତଦା ରାଜନ୍ଭସ୍ମଭୂତାଃ ପ୍ରପେଦିରେ । ତଦା ଶତସହସ୍ରାଣି ପ୍ରଯୁତାନ୍ଯର୍ବୁଦାନି ଚ
ତାପରେ, ରାଜା, ସମସ୍ତ ବାଣ ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ଛାର ହୋଇଗଲା—ଶତ ହଜାର, ଦଶ ଲକ୍ଷ, କୋଟି କୋଟି।
ଅଯୁତାନ୍ଯଥ ଖର୍ଵାଣି ନିଖର୍ଵାଣି ଚ କୌରଵ । ରାମଃ ଶରାଣାଂ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧୋ ମଯି ତୂର୍ଣଂ ନ୍ଯପାତଯତ୍
ତାପରେ, ହେ କୌରବ, ରାମ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ମୋ ଉପରେ ଦଶ ହଜାର, ଲକ୍ଷ ଏବଂ ଅସଂଖ୍ୟ ବାଣ ତୁରନ୍ତ ବର୍ଷା କଲେ।
ତତୋଽହଂ ତାନପି ରଣେ ଶରୈରାଶୀଵିଷୋପମୈଃ । ସଂଛିଦ୍ଯ ଭୂମୌ ନୃପତେ ପାତଯେଯଂ ନଗାନିଵ
ତାପରେ, ରାଜା, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସେ ବାଣମାନେକୁ ସର୍ପ ସମାନ ବାଣ ଦ୍ୱାରା କାଟି, ଗଛ ଭାଙ୍ଗିପଡ଼ିବା ପରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ାଇଦେଲି।
ଏଵଂ ତଦଭଵଦ୍ଯୁଦ୍ଵଂ ତଦା ଭରତସତ୍ତମ । ସନ୍ଧ୍ଯାକାଲେ ଵ୍ଯତୀତେ ତୁ ଵ୍ଯପାଯାତ୍ସ ଚ ମେ ଗୁରୁଃ
ଏଭଳି ଓ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାରତ, ସେ ସମୟରେ ସେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା। ସନ୍ଧ୍ୟା ବିତିଗଲାପରେ, ମୋର ଗୁରୁ ତାହାଠାରୁ ଚାଲିଗଲେ।
ସମାଗତସ୍ଯ ରାମେଣ ପୁନରେଵାତିଦାରୁଣମ୍। ଅନ୍ଯେଦ୍ଯୁସ୍ତୁମୁଲଂ ଯୁଦ୍ଧଂ ତଦା ଭରତସତ୍ତମ
ପୁନି ରାମ ଆସିଥିବାବେଳେ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନେ ଆଉ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ତତୋ ଦିଵ୍ଯାସ୍ତ୍ରଵିଚ୍ଛୂରୋ ଦିଵ୍ଯାନ୍ଯସ୍ତ୍ରାଣ୍ଯନେକଶଃକ । ଅଯୋଜଯତ୍ସ ଧର୍ମାତ୍ମା ଦିଵସେ ଦିଵସେ ଵିଭୁଃ
ତାପରେ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ପ୍ରଭଳ ମହାପୁରୁଷ, ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ, ପ୍ରତିଦିନ ବହୁ ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ।
ତାନ୍ଯହଂ ତତ୍ପ୍ରତୀଘାତୈରସ୍ତ୍ରୈରସ୍ତ୍ରାଣି ଭାରତ। ଵ୍ଯଧମଂ ତୁମୁଲେଯୁଦ୍ଧେପ୍ରାଣାଂସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵାସୁଦୁସ୍ତ୍ଯଜାନ୍
ହେ ଭାରତ, ସେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ମୋ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେଉଁଠି ଆସୁଥିବା ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡିକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କଲି, ଏବଂ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲି।
ଅସ୍ତ୍ରୈରସ୍ତ୍ରେଷୁ ବହୁଧା ହତେଷ୍ଵେଵ ଚ ଭାରତ । ଅକ୍ରୁଧ୍ଯତ ମହାତେଜାସ୍ତ୍ଯକ୍ତପ୍ରାଣଃ ସ ସଂଯୁଗେ
ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବିନଷ୍ଟ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ହେ ଭାରତ, ସେ ମହାତ୍ମା, ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଠାନିଥିଲେ, ଯୁଦ୍ଧରେ କେବେ ରାଗିଲେ ନାହିଁ।
ତତଃ ଶକ୍ତିଂ ପ୍ରାହିଣୋଦ୍ଧୋରରୂପା- ମସ୍ତ୍ରେ ରୁଦ୍ଧେ ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯୋ ମହାତ୍ମା। କାଲୋତ୍ସୃଷ୍ଟାଂ ପ୍ରଜ୍ଵଲିତାମିଵୋଲ୍କାଂ ସଂଦୀପ୍ତାଗ୍ରାଂ ତେଜସା ଵ୍ଯାପ୍ଯ ଲୋକମ୍
ତାପରେ, ଜାମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁଅ ସେ ମହାତ୍ମା, ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ବାଧା ପାଇଲାପରେ, ଭୟଙ୍କର ଏକ ଶକ୍ତି ଛାଡ଼ିଲେ, ଯାହା ଅଗ୍ନିର ଶିଖା ପରି ଜ୍ୱଳିଉଥିଲା, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଆଲୋକରେ ଭରିଦେଉଥିଲା।