ଜହି ଭୀଷ୍ମଂ ରଣେ ରାମ ମମ ଚେଦିଚ୍ଛସି ପ୍ରିଯମ୍। ପ୍ରତିଶ୍ରୁତଂ ଚ ଯଦପି ତତ୍ସତ୍ଯଂ କର୍ତୁମର୍ହସି
ହେ ରାମ, ଯଦି ତୁମେ ମୋ ପ୍ରୀତି ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କର; ଏବଂ ତୁମେ ଯାହା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଛ, ତାହା ସତ୍ୟ କର।
ତଯୋଃ ସଂଵଦତୋରେଵଂ ରାଜନ୍ରାମାମ୍ବଯୋସ୍ତଦା । ଅକୃତଵ୍ରଣୋ ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯମିଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ହେ ରାଜା, ଏଭଳି ରାମ ଓ ଅମ୍ବାଙ୍କ ଆଲୋଚନା ହେଉଥିବା ବେଳେ, ଅଅଘାତି ଭୀଷ୍ମ ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଶରଣାଗତାଂ ମହାବାହୋ କନ୍ଯାଂ ନ ତ୍ଯକ୍ତୁମର୍ହସି । ଯଦି ଭୀଷ୍ମୋ ରଣେ ରାମ ସମାହୂତସ୍ତ୍ଵଯା ମୃଧେ
ଓ ବଳଶାଳୀ, ଯିଏ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛି, ସେଇ ଜିଉଁଥିବା କନ୍ୟାକୁ ତୁମେ କେବେ ଛାଡ଼ିବାକୁ ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯଦି ତୁମେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଡାକିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ରାମ।
ନିର୍ଜିତୋଽସ୍ମୀତି ଵା ବ୍ରୂଯାତ୍କୁର୍ଯାଦ୍ଵା ଵଚନଂ ତଵ । କୃତମସ୍ଯା ଭଵେତ୍କାର୍ଯଂ କନ୍ଯାଯା ଭୃଗୁନନ୍ଦନ ।। ଵାକ୍ଯଂ ସତ୍ଯଂ ଚ ତେ ଵୀର ଭଵିଷ୍ଯତି କୃତଂ ଵିଭୋ । ଇଯଂ ଚାପି ପ୍ରତିଜ୍ଞା ତେ ତଦା ରାମ ମହାମୁନେ
ସେ ଯଦି କହିଦେଇଛନ୍ତି, 'ମୁଁ ହାରିଗଲି' ବା ତୁମ କଥା ମାନିଲେ, ତେବେ ଏହି କନ୍ୟାର କାମ ସଫଳ ହେବ, ଭୃଗୁବଂଶୀ। ହେ ଶୂରବୀର, ତୁମ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ସତ୍ୟ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ, ରାମ, ଏହି ଉଚ୍ଚ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ସେତେବେଳେ ରଖାଯିବ।
ଜିତ୍ଵା ଵୈ କ୍ଷତ୍ରିଯାନ୍ସର୍ଵାନ୍ବ୍ରହ୍ମଣେଷୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତା । ବ୍ରାହ୍ମଣଃ କ୍ଷତ୍ରିଯୋ ଵୈଶ୍ଯଃ ଶୂଦ୍ରଶ୍ଚୈଵ ରଣେ ଯଦି
ମୁଁ ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିଛି, ଏହା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଥିଲି। ଯଦି ଯୁଦ୍ଧରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ କିମ୍ବା ଶୂଦ୍ର ଯେ କେହି ହେଉନ୍ତୁ,
ବ୍ରହ୍ମଦ୍ଵିଙ୍ଭଵିତା ତଂ ଵୈ ହନିଷ୍ଯାମୀତି ଭାର୍ଗଵ । ଶରଣାର୍ଥେ ପ୍ରପନ୍ନାନାଂ ଭୀତାନାଂ ଶରଣାର୍ଥିନାମ୍
ଯଦି କେହି ବ୍ରାହ୍ମଣଦ୍ୱେଷୀ ହେବ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବି, ଭୃଗୁବଂଶୀ। ଯେମାନେ ଆଶ୍ରୟ ଚାହିଁ ଆସିଛନ୍ତି, ଭୟଭୀତ ଓ ଆଶ୍ରୟ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛନ୍ତି,
ନ ଶକ୍ଷ୍ଯାମି ପରିତ୍ଯାଗଂ କର୍ତୁଂ ଜୀଵନ୍କଥଂଚନ । ଯଶ୍ଚ କୃତ୍ସ୍ନଂ ରଣେ କ୍ଷତ୍ରଂ ଵିଜେଷ୍ଯତି ସମାଗତମ୍
ମୁଁ ଜୀବନ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେଠାରୁ ମୁହଁ ଫେରାଇପାରିବି ନାହିଁ। ଏବଂ ଯିଏ ସମସ୍ତ ଏକଠା ହୋଇଥିବା କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିପାରିବ,
ଦୀପ୍ତାତ୍ମାନମହଂ ତଂ ଚ ହନିଷ୍ଯାମୀତି ଭାର୍ଗଵ । ସ ଏଵଂ ଵିଜଯୀ ରାମ ଭୀଷ୍ମଃ କୁରୁକୁଲୋଦ୍ଵହଃ । ତେନ ଯୁଧ୍ଯସ୍ଵ ସଙ୍ଗ୍ରମେ ସମେତ୍ଯ ଭୃଗୁନନ୍ଦନ
ଯାହାର ଆତ୍ମା ଜ୍ୱଳନ୍ତି, ମୁଁ ସେଉଁଠି ତାକୁ ହତ୍ୟା କରିବି, ଭୃଗୁବଂଶୀ। ଏଭଳି ଜୟୀ ହେଉଛନ୍ତି କୁରୁବଂଶର ମହାନ ଭୀଷ୍ମ, ରାମ। ସେଥିପାଇଁ, ତୁମେ ତାଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କର, ଭୃଗୁବଂଶୀ।
ସ୍ମରାମ୍ଯହଂ ପୂର୍ଵକୃତାଂ ପ୍ରତିଜ୍ଞାମୃଷିସତ୍ତମ। ତଥୈଵ ତ୍ତ କରିଷ୍ଯାମି ଯଥା ସାମ୍ନୈଵ ଲପ୍ସ୍ଯତେ
ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରତିଜ୍ଞାକୁ ମନେ ପକାଉଛି, ମହାମୁନି। ସେପରି ମୁଁ କରିବି, ଯେପରି ଶାନ୍ତିରେ ଏହା ସମ୍ପାଦିତ ହେବ।
କାର୍ଯମେତନ୍ମହଦ୍ବ୍ରହ୍ମନ୍କାଶିକାନ୍ଯାମନୋଗତମ୍। ଗମିଷ୍ଯାମି ସ୍ଵଯଂ କନ୍ଯାମାଦାଯ ଯତ୍ର ସଃ
ଏହା ବଡ଼ କାମ, ବ୍ରାହ୍ମଣ। କାଶୀର କନ୍ୟା ସମ୍ପର୍କରେ। ମୁଁ ନିଜେ ଏହି କନ୍ୟାକୁ ନେଇ, ସେଠାକୁ ଯିବି, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଅଛନ୍ତି।
ଯଦି ଭୀଷ୍ମୋ ରଣଶ୍ଲାଘୀ ନ କରିଷ୍ଯତି ମେ ଵଚଃ। ହନିଷ୍ଯାମ୍ଯେନମୁଦ୍ରିକ୍ତମିତି ମେ ନିଶ୍ଚିତା ମତିଃ
ଯଦି ଭୀଷ୍ମ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଗର୍ବିତ, ମୋ କଥା ମାନିବେ ନାହିଁ, ତେବେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ, ଏହି ଅହଂକାରୀକୁ, ହତ୍ୟା କରିଦେବି—ଏହି ମୋ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ।
ନ ହି ବାଣା ମଯୋତ୍ସୃଷ୍ଟାଃ ସଜ୍ଜନ୍ତୀହ ଶରୀରିଣାମ୍। କାଯେଷୁ ଵିଦିତଂ ତୁଭ୍ଯଂ ପୁରା କ୍ଷତ୍ରିଯସଂଗରେ
ମୋ ଦ୍ୱାରା ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ବାଣ କେବେ ମଧ୍ୟ ଜୀବମାନଙ୍କ ଦେହରେ ଲାଗେ ନାହିଁ; ଏହା ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରୁ ଜାଣିଛ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତତୋ ରାମଃ ସହ ତୈର୍ବ୍ରହ୍ମଵାଦିଭିଃ। ପ୍ରଯାଣାଯ ମତିଂ କୃତ୍ଵା ସମୁତ୍ତସ୍ଥୌ ମହାତପାଃ
ଏପରି କହି, ରାମ ଏବଂ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣଜ୍ଞାନୀମାନେ, ଯିବାକୁ ମନସ୍କାର କରି, ମହାତପସ୍ବୀ ଉଠିପଡ଼ିଲେ।
ତତସ୍ତେ ତାମୁଷିତ୍ଵା ତୁ ରଜନୀଂ ତତ୍ର ତାପସାଃ । ହୁତାଗ୍ନଯୋ ଜପ୍ତଜପ୍ଯାଃ ପ୍ରତସ୍ଥୁର୍ମଞ୍ଜିଘାଂସଯା
ତାପସମାନେ ସେଠାରେ ଏକ ରାତି କାଟି, ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରି, ଜପ କରି, ପ୍ରଭାତେ ଯିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ।
ଅଭ୍ଯଗଚ୍ଛତ୍ତତୋ ରାମଃ ସହ ତୈର୍ବ୍ରହ୍ମଵାଦିଭିଃ । କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରଂ ମହାରାଜ କନ୍ଯଯା ସହ ଭାରତ
ତାପରେ ରାମ, ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣଜ୍ଞାନୀମାନେ ସହିତ, କନ୍ୟାକୁ ନେଇ, ଏ ରାଜା, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆସିଲେ, ଭାରତ।
ନ୍ଯଵିଶନ୍ତ ତତଃ ସର୍ଵେ ପରିଗୃହ୍ଯ ସରସ୍ଵତୀମ୍ । ତାପସାସ୍ତେ ମହାତ୍ମାନୋ ଭୃଗୁଶ୍ରେଷ୍ଠପୁରସ୍କୃତାଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତେ ସରସ୍ବତୀ ନଦୀକୁ ଘେରି ଆସି ବସିଗଲେ; ସେମାନେ ମହାତ୍ମା ତାପସ, ଭୃଗୁମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ।
ତତସ୍ତୃତୀଯେ ଦିଵସେ ସମେ ଦେଶେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ । ପ୍ରେଷଯାମାସ ମେ ରାଜନ୍ପ୍ରାପ୍ତୋଽସ୍ମୀତି ମହାଵ୍ରତଃ
ତୃତୀୟ ଦିନରେ, ସେଇ ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚି, ମହାବ୍ରତୀ ମୋତେ ଖବର ପଠାଇଲେ, 'ମୁଁ ଆସିପହଞ୍ଚିଛି', ରାଜା।
ତମାଗତମହଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିଷଯାନ୍ତଂ ମହାବଲମ୍ । ଅଭ୍ଯଗଚ୍ଛଂ ଜଵେନାଶୁ ପ୍ରୀତ୍ଯା ତେଜୋନିଧିଂ ପ୍ରଭୁମ୍
ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ମୁଁ ମୋ ଦେଶର ସୀମାକୁ ତୁରନ୍ତ ଖୁସିରେ ଗଲି, ସେଇ ପ୍ରଭୁ, ତେଜର ଭଣ୍ଡାର।
ଗାଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ ପରିଵାରିତଃ। ଋତ୍ଵିଗ୍ଭିର୍ଦେଵକଲ୍ପୈଶ୍ଚ ତଥୈଵ ଚ ପୁରୋହିତୈଃ
ଗାଈକୁ ସାମ୍ନାରେ ରଖି, ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଦେବସମାନ ଋତ୍ବିଜ୍ମାନେ ଓ ପୁରୋହିତମାନେ ମୋତେ ଘେରିଥିଲେ।
ସ ମାମଭିଗତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ । ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ତାଂ ପୂଜାଂ ଵଚନଂ ଚେଦମବ୍ରଵୀତ୍
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ ମୋତେ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ମୋର ପୂଜା ଗ୍ରହଣ କଲେ ଓ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଭୀଷ୍ମ କାଂ ବୁଦ୍ଧିମାସ୍ଥାଯ କାଶିରାଜସୁତା ତଦା। ଅକାମେନ ତ୍ଵଯା ନୀତା ପୁନଶ୍ଚୈଵ ଵିସର୍ଜିତା
ଭୀଷ୍ମ, ତୁମେ ତେବେ ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇ କାଶୀରାଜଙ୍କର କନ୍ୟାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ବିପରୀତରେ ନେଇଥିଲା, ପରେ ପୁଣି ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଲା।
ଵିଭ୍ରଂଶିତା ତ୍ଵଯା ହୀଯଂ ଧର୍ମାଦାସ୍ତେ ଯଶସ୍ଵିନୀ । ପରାମୃଷ୍ଟାଂ ତ୍ଵଯା ହୀମାଂ କୋ ହି ଗନ୍ତୁମିହାର୍ହତି
ତୁମେ ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧା ନାରୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଧର୍ମପଥରୁ ବଞ୍ଚିତ କରିଦେଲା; ଏବେ ତୁମେ ସ୍ପର୍ଶ କରି ପରେ ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା ଏହି ଜଣେ ଜନନୀକୁ କିଏ ଗ୍ରହଣ କରିବ?
ପ୍ରତ୍ଯାଖ୍ଯାତା ହି ସାଲ୍ଵେନ ତ୍ଵଯା ନୀତେତି ଭାରତ। ତସ୍ମାଦିମାଂ ମନ୍ନିଯୋଗାତ୍ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣୀଷ୍ଵ ଭାରତ
ଭାରତ, ସାଲ୍ବ ତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ କାରଣ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ନେଇଥିଲ; ତେଣୁ ମୋ ଆଦେଶରେ ଏହି ଜନନୀକୁ ଗ୍ରହଣ କର, ଭାରତ।
ସ୍ଵଧର୍ମଂ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ର ରାଜପୁତ୍ରୀ ଲଭତ୍ଵିଯମ୍। ନ ଯୁକ୍ତସ୍ତ୍ଵଵମାନୋଽଯଂ ରାଜ୍ଞାଂ କର୍ତୁଂ ତ୍ଵଯାଽନଘ
ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ରାଜକୁମାରୀ ତାଙ୍କର ଉଚିତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଉନ୍ତୁ; ତୁମ ପକ୍ଷରୁ ରାଜାମାନେ ଅପମାନିତ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ନିର୍ମଳ।
ତତସ୍ତଂ ଵୈ ଵିମନସମୁଦୀକ୍ଷ୍ଯାହମଥାବ୍ରୁଵମ୍। ନାହମେନାଂ ପୁନର୍ଦଦ୍ଯାଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ଭ୍ରାତ୍ରେ କଥଞ୍ଚନ
ତାଙ୍କୁ ଦୁଃଖିତ ଦେଖି, ମୁଁ କହିଲି: 'ବ୍ରାହ୍ମଣ, କେବେ ବି ମୁଁ ଏହି ଜନନୀକୁ ପୁଣି ମୋ ଭାଇଙ୍କୁ ଦେବି ନାହିଁ।'
ସାଲ୍ଵସ୍ଯାହମିତି ପ୍ରାହ ପୁରା ମାମେଵ ଭାର୍ଗଵ। ମଯା ଚୈଵାଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାତା ଗତେଯଂ ନଗରଂ ପ୍ରତି
ଭାର୍ଗବ, ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଜନନୀ ସ୍ୱୟଂ କହିଥିଲେ, 'ମୁଁ ସାଲ୍ବଙ୍କର'; ମୁଁ ଅନୁମତି ଦେଇଥିଲି, ସେ ତାଙ୍କର ସହରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ନ ଭଯାନ୍ନାପ୍ଯନୁକ୍ରୋଶାନ୍ନାର୍ଥଲୋଭାନ୍ନ କାମ୍ଯଯା। କ୍ଷାତ୍ରଂ ଧର୍ମମହଂ ଜହ୍ଯମିତି ମେ ଵ୍ରତମାହିତମ୍
ମୁଁ ଭୟ, କ୍ଷମା, ଧନଲୋଭ କିମ୍ବା ଆସକ୍ତି କାରଣରେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମ ତ୍ୟାଗ କରିବି ନାହିଁ; ଏହା ମୋର ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିଜ୍ଞା।
ଅଥ ମାମବ୍ରଵୀଦ୍ରାମଃ କ୍ରୋଧପର୍ଯାକୁଲେକ୍ଷଣଃ। ନ କରିଷ୍ଯସି ଚେଦେତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ମେ ନରପୁଙ୍ଗଵ
ତାପରେ ରାମ ରୋଷରେ ଲାଲ ଚକୁ କରି ମୋତେ କହିଲେ: 'ମୋ କଥା ନ ଶୁଣିଲେ, ମୁଁ ଆଜି ତୁମେ ଓ ତୁମ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହ ଘାତ କରିଦେବି।'
ହନିଷ୍ଯାମି ସହାମାତ୍ଯଂ ତ୍ଵାମଦ୍ଯେତି ପୁନଃ ପୁନଃ । ସଂରମ୍ଭାଦବ୍ରଵୀଦ୍ରାମଃ କ୍ରୋଧପର୍ଯାକୁଲେକ୍ଷଣଃ
ରାମ ରୋଷରେ ପୁଣିପୁଣି କହିଲେ: 'ମୁଁ ଆଜି ତୁମେ ଓ ତୁମ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହ ଘାତ କରିଦେବି।'
ତମହଂ ଗୀର୍ଭିରିଷ୍ଟାଭି ପୁନଃ ପୁନରରିନ୍ଦମ। ଅଯାଚଂ ଭୃଗୁଶାର୍ଦୂଲଂ ନ ଚୈଵ ପ୍ରଶଶାମ ସଃ
ମୁଁ ଶାନ୍ତ ଭାଷାରେ ଭାର୍ଗବଙ୍କୁ ପୁଣିପୁଣି ଅନୁରୋଧ କଲି, କିନ୍ତୁ ସେ ଶାନ୍ତ ହେଲେ ନାହିଁ।