ଆଗତାହଂ ମହାବାହୋ ତ୍ଵାମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ମହାମତେ। `ଅଭିନନ୍ଦସ୍ଵ ମାଂ ରାଜନ୍ସଦା ପ୍ରିଯହିତେ ରତାମ୍
ମହାବାହୁ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଭାବି ଏଠାକୁ ଆସିଛି। ରାଜା, ମୁଁ ସଦା ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରେମ ଓ ମଙ୍ଗଳରେ ଲାଗିଥିବା ମୋତେ ସ୍ବୀକାର କରନ୍ତୁ।
ପ୍ରତିପାଦଯ ମାଂ ରାଜନ୍ଧର୍ମାଦୀଂଶ୍ଚର ଧର୍ମତଃ । ତ୍ଵଂ ହି ମେ ମନସା ଧ୍ଯାତସ୍ତ୍ଵଯା ଚାପ୍ଯୁପମନ୍ତ୍ରିତା
ରାଜା, ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଧର୍ମପଥରେ ପତିର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନ କରନ୍ତୁ। କାରଣ, ମୁଁ ମନରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଭାବିଥିଲି ଏବଂ ଆପଣ ମୋତେ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ।
ତାମବ୍ରଵୀତ୍ସାଲ୍ଵପତିଃ ସ୍ମଯନ୍ନିଵ ଵିଶାଂପତେ। ତ୍ଵଯାଽନ୍ଯପୂର୍ଵଯା ନାହଂ ଭାର୍ଯାର୍ଥୀ ଵରଵର୍ଣିନି
ସାଲ୍ବରାଜା ହାଲୁକା ହସି ସହିତ କହିଲେ, 'ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମେ ଅନ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ହେତୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଭାବେ ଚାହେଁ ନାହିଁ।'
ଗଚ୍ଛ ଭଦ୍ରେ ପୁନସ୍ତତ୍ର ସକାଶଂ ଭୀଷ୍ମକସ୍ଯ ଵୈ। ନାହମିଚ୍ଛାମି ଭୀଷ୍ମେଣ ଗୃହୀତାଂ ତ୍ଵାଂ ପ୍ରସହ୍ଯ ଵୈ
ଭଦ୍ରେ, ପୁଣି ତୁମେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଅ। ମୁଁ ଭୀଷ୍ମ ଦ୍ୱାରା ବଳପୂର୍ବକ ଆଣାଯାଇଥିବା ତୁମକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ।
ତ୍ଵଂ ହି ଭୀଷ୍ମେଣ ନିର୍ଜିତ୍ଯ ନୀତା ପ୍ରୀତିମତୀ ତଦା। ପରାମୃଶ୍ଯ ମହାଯୁଦ୍ଧେ ନିର୍ଜିତ୍ଯ ପୃଥିଵୀପତୀନ୍
ଭୀଷ୍ମ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ହରାଇ, ତୁମକୁ ସ୍ନେହରେ ଏଠାକୁ ଆଣିଥିଲେ।
ନାହଂ ତ୍ଵଯ୍ଯନ୍ଯପୂର୍ଵାଯାଂ ଭାର୍ଯାର୍ଥୀ ଵରଵର୍ଣିନି । କଥମସ୍ମଦ୍ଵିଧୋ ରାଜା ପରପୂର୍ଵାଂ ପ୍ରଵେଶଯେତ୍
ସୁନ୍ଦରୀ, ମୁଁ ଅନ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଜନାନୀକୁ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଭାବେ ଚାହେଁ ନାହିଁ। ଆମ ପରି ରାଜା କିପରି ଅନ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଜନାନୀକୁ ଗୃହେ ନେଇପାରିବ?
ନାରୀଂ ଵିଦିତଵିଜ୍ଞାନଃ ପରେଷାଂ ଧର୍ମମାଦିଶନ୍। ଯଥେଷ୍ଟଂ ଗମ୍ଯତାଂ ଭଦ୍ରେ ମା ତ୍ଵାଂ କାଲୋଽତ୍ଯଗାଦଯମ୍
ଯିଏ ଧର୍ମକୁ ଜାଣେ, ସେ କେବେ ଅନ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଜନାନୀକୁ ଗ୍ରହଣ କରେ ନାହିଁ। ଭଦ୍ରେ, ତୁମେ ଇଚ୍ଛାମତ ଯାଅ, ଏହି ସମୟ ଅତିକ୍ରମ ହେଉ ନାହିଁ।
ଅମ୍ବା ତମବ୍ରଵୀଦ୍ରାଜନ୍ନନଙ୍ଗଶରପୀଡିତା। ନୈଵଂ ଵଦ ମହୀପାଲ ନୈତଦେଵଂ କଥଂଚନ
ଅମ୍ବା, ପ୍ରେମବାଣରେ ବିଧ୍ୱସ୍ତ ହୋଇ, ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ରାଜା, ଏଭଳି କଥା କହନ୍ତୁ ନାହିଁ, କେବେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ହୁଏ ନାହିଁ।'
ନାସ୍ମି ପ୍ରୀତିମତୀ ନୀତା ଭୀଷ୍ମେଣାମିତ୍ରକର୍ଶନ । ବଲାନ୍ନୀତାସ୍ମି ରୁଦତୀ ଵିଦ୍ରାଵ୍ଯ ପୃଥିଵୀପତୀନ୍
ମୁଁ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନେହରେ ନୁହେଁ, ବଳଜୋରେ ନିଆଯାଇଥିଲି, ଶତ୍ରୁମାନେ ଯେଉଁଠି ଭୟଭୀତ ହୋଇଥିଲେ, ସେଠି ମୁଁ କାନ୍ଦୁଥିଲି ଓ ଭୂମିର ରାଜାମାନେ ଭଗିଗଲେ।
ଭଜସ୍ଵ ମାଂ ସାଲ୍ଵପତେ ଭକ୍ତାଂ ବାଲାମନାଗସମ୍ । ଭକ୍ତାନାଂ ହି ପରିତ୍ଯାଗୋ ନ ଧର୍ମେଷୁ ପ୍ରଶସ୍ଯତେ
ହେ ସାଲ୍ବରାଜା, ମୁଁ ନିଷ୍ପାପ ଓ ଭକ୍ତିଶୀଳ ଥିଲି, ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କର। ଭକ୍ତଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଧର୍ମରେ କେବେ ପ୍ରଶଂସା ହୁଏନା।
ସାହମାମନ୍ତ୍ର୍ଯ ଗାଙ୍ଗେଯଂ ସମରେଷ୍ଵନିଵର୍ତିନମ୍ । ଅନୁଜ୍ଞାତା ଚ ତେନୈଵ ତତୋଽହଂ ଭୃଶମାଗତା
ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ କେବେ ପଛୁଆନଥିବା ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ତାଙ୍କର ଅନୁମତି ନେଇ, ବଡ ଦୁଃଖରେ ଏଠାକୁ ଆସିଛି।
ନ ସ ଭୀଷ୍ମୋ ମହାବାହୁର୍ମାମିଚ୍ଛତି ଵିଶାଂପତେ । ଭ୍ରାତୃହେତୋଃ ସମାରମ୍ଭୋ ଭୀଷ୍ମସ୍ଯେତି ଶ୍ରୁତଂ ମଯା
ହେ ରାଜା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୀଷ୍ମ ମୋତେ ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ। ମୁଁ ଶୁଣିଛି, ଭୀଷ୍ମଙ୍କର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କ ଭାଇ ପାଇଁ ଥିଲା।
ଭଗିନ୍ଯୌ ମମ ଯେ ନୀତେ ଅମ୍ବିକାମ୍ବାଲିକେ ନୃପ। ପ୍ରାଦାଦ୍ଵିଚିତ୍ରଵୀର୍ଯାଯ ଗାଙ୍ଗେଯୋ ହି ଯଵୀଯସେ
ମୋ ଭଉଣୀ ଅମ୍ବିକା ଓ ଅମ୍ବାଲିକାଙ୍କୁ ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର ନେଇଥିଲେ, ଏବଂ ସେମାନେ ଅପର ଭାଇ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ।
ଯଥା ସାଲ୍ଵପତେ ନାନ୍ଯଂ ଵରଂ ଯାମି କଥଂଚନ। ତ୍ଵାମୃତେ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ର ତଥା ମୂର୍ଧାନମାଲଭେ
ହେ ସାଲ୍ବରାଜା, ତୁମକୁ ଛାଡି ଆଉ କାହାକୁ ମୁଁ ବରିବି ନାହିଁ। ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମକୁ ଛାଡି ମୁଁ ମୋ ମୁଣ୍ଡ ଅନ୍ୟ କାହାର ଚରଣ ତଳେ ରଖିବି ନାହିଁ।
ନ ଚାନ୍ଯପୂର୍ଵା ରାଜେନ୍ଦ୍ର ତ୍ଵାମହଂ ସମୁପସ୍ଥିତା। ସତ୍ଯଂ ବ୍ରଵୀମି ସାଲ୍ଵୈତତ୍ସତ୍ଯେନାତ୍ମାନମାଲଭେ
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ମୁଁ ଆଉ କାହା ପରେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିନାହିଁ। ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି, ହେ ସାଲ୍ବ, ଏହି ସତ୍ୟରେ ମୁଁ ମୋ ଆତ୍ମାକୁ ରଖୁଛି।
ଭଜସ୍ଵ ମାଂ ଵିଶାଲାକ୍ଷ ସ୍ଵଯଂ କନ୍ଯାମୁପସ୍ଥିତାମ୍। ଅନନ୍ଯପୂର୍ଵାଂ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଭିକାଙ୍କ୍ଷିଣୀମ୍
ହେ ବିଶାଳନୟନ, ମୁଁ ନିଜେ ଇଚ୍ଛାରେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛି, ଏକ ଅନ୍ୟପୁରୁଷସ୍ପର୍ଶ ନଥିବା କନ୍ୟା ଭାବେ, ତୁମ ଦୟାକୁ ଆଶା କରୁଛି।
ତାମେଵଂ ଭାଷମାଣାଂ ତୁ ସାଲ୍ଵଃ କାଶିପତେଃ ସୁତାମ୍। ଅତ୍ଯଜଦ୍ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜୀର୍ଣାଂ ତ୍ଵଚମିଵୋରଗଃ
ସେଉଁଠି ସେ ଏଭଳି କହିବା ସମୟରେ, ସାଲ୍ବ ଏହି କାଶୀରାଜଙ୍କ ଝିଅକୁ ଏଭଳି ତ୍ୟାଗିଦେଲେ, ଯେପରି ଏକ ସାପ ଜରାପୁରୁଣା ଚର୍ମ ଛାଡିଦିଏ।
ଏଵଂ ବହୁଵିଧୈର୍ଵାକ୍ଯୈର୍ଯାଚ୍ଯମାନସ୍ତଯା ନୃପଃ । ନାଶ୍ରଦ୍ଦଧତ୍ସାଲ୍ଵପତିଃ କନ୍ଯାଯାଂ ଭରତର୍ଷଭ
ସେ ଅନେକ ଭାବେ ଅନୁରୋଧ କଲେ ମଧ୍ୟ, ସାଲ୍ବରାଜା ଏହି କନ୍ୟା ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ କଲେ ନାହିଁ।
ତତଃ ସା ମନ୍ଯୁନାଽଽଵିଷ୍ଟା ଜ୍ଯେଷ୍ଠା କାଶିପତେଃ ସୁତା। ଅବ୍ରଵୀତ୍ସାଶ୍ରୁନଯନା ବାଷ୍ପଵିପ୍ଲୁତଯା ଗିରା
ତାପରେ କ୍ରୋଧରେ ଭରିଯାଇ, କାଶୀରାଜଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ କନ୍ୟା ଲୁହରେ ଆଖି ଭରି, କଣ୍ଠ ଆଖିରେ ଅଟକି, କହିଲେ।
ତ୍ଵଯା ତ୍ଯକ୍ତା ଗମିଷ୍ଯାମି ଯତ୍ର ତତ୍ର ଵିଶାଂପତେ। ତତ୍ର ମେ ଗତଯଃ ସନ୍ତୁ ସନ୍ତଃ ସତ୍ଯଂ ଯଥା ଧ୍ରୁଵମ୍
ହେ ରାଜା, ତୁମେ ମୋତେ ତ୍ୟାଗିଦେଲେ, ଏବେ ମୁଁ ଯେଉଁଠି ଚାହେଁ ଯିବି। ମୋ ଗତି ସଦାସତ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହେଉ, ଯେପରି ସତ୍ୟ ସଦା ଅଟୁଟ ରହେ।
ଏଵଂ ତାଂ ଭାଷମାଣାଂ ତୁ କନ୍ଯାଂ ସାଲ୍ଵପତିସ୍ତଦା। ପରିତତ୍ଯାଜ କୌରଵ୍ଯ କରୁଣଂ ପରିଦେଵତୀମ୍
ସେ କନ୍ୟା ଏଭଳି କହୁଥିବାବେଳେ, ହେ କୌରବ, ସାଲ୍ବରାଜା ଦୁଃଖରେ ବିଳାପ କରୁଥିବା ତାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ତ୍ୟାଗିଦେଲେ।
ଗଚ୍ଛ ଗଚ୍ଛେତି ତାଂ ସାଲ୍ଵଃ ପୁନଃ ପୁନରଭାଷତ। ବିଭେମି ଭୀଷ୍ମାତ୍ସୁଶ୍ରୋଣି ତ୍ଵଂ ଚ ଭୀଷ୍ମପରିଗ୍ରହଃ
ସାଲ୍ବ ତାକୁ ବାରମ୍ବାର କହିଲେ, 'ଚାଲ, ଚାଲ', ମୁଁ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଭୟ କରେ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କର ଅଧିକାର।
ଏଵମୁକ୍ତା ତୁ ସା ତେନ ସାଲ୍ଵେନାଦୀର୍ଘଦର୍ଶିନା । ନିଶ୍ଚକ୍ରାମ ପୁରାଦ୍ଦୀନା ରୁଦତୀ କୁରରୀ ଯଥା
ଏଭଳି ଦୂରଦର୍ଶି ନୁହେଁଥିବା ସାଲ୍ବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯିବା ପରେ, ସେ ଦୁଃଖିତ ଓ କାନ୍ଦୁଥିବା ଏକ କୁରରୀ ପକ୍ଷୀ ପରି ସହର ଛାଡିଦେଲେ।
ନିଷ୍କ୍ରାମନ୍ତୀ ତୁ ନଗରାଚ୍ଚିନ୍ତଯାମାସ ଦୁଃଖିତା । ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ନାସ୍ତି ଯୁଵତିର୍ଵିଷମସ୍ଥତରା ମଯା
ସେ ସହର ଛାଡିବା ସମୟରେ ଦୁଃଖରେ ଭାବିଲେ, 'ମୋ ପରି ଅସୁବିଧାରେ ପଡିଥିବା ଯୁବତୀ ଏ ପୃଥିବୀରେ ଆଉ କେହି ନାହିଁ।'
ବନ୍ଧୁର୍ଭିର୍ଵିପ୍ରହୀଣାସ୍ମି ସାଲ୍ଵେନ ଚ ନିରାକୃତା । ନ ଚ ଶକ୍ଯଂ ପୁନର୍ଗନ୍ତୁଂ ମଯା ଵାରଣସାହ୍ଵଯମ୍
ମୁଁ ବନ୍ଧୁବନ୍ଧବୀ ହୀନ, ସାଲ୍ବ ଦ୍ୱାରା ତ୍ୟାଗିତ, ଏବଂ ମୋତେ ପୁନି ବାରାଣସୀକୁ ଯିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ଅନୁଜ୍ଞାତା ତୁ ଭୀଷ୍ମେଣ ସାଲ୍ଵମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ କାରଣମ୍। କିଂ ନୁ ଗର୍ହାମ୍ଯଥାତ୍ମାନମଥ ଭୀଷ୍ମଂ ଦୁରାସଦମ୍
ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଅନୁମତିରେ, ସାଲ୍ବଙ୍କୁ କାରଣ କହି, ମୁଁ ଯାଇଛି; ଏବେ ମୁଁ କାହାକୁ ଦୋଷ ଦେଉଁ—ମୋତେ, କିମ୍ବା ଦୁର୍ଲଭ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ?
ଅଥଵା ପିତରଂ ମୂଢଂ ଯୋ ମେଽକାର୍ଷୀତ୍ସ୍ଵଯଂଵରମ୍ । ମଯାଽଯଂ ସ୍ଵକୃତୋ ଦୋଷୋ ଯାଽହଂ ଭୀଷ୍ମରଥାତ୍ତଦା
ନାହିଁଲେ ମୋର ମୂଢ଼ ପିତା ମୋର ସ୍ୱୟଂବର ରଚିଥିଲେ; ଏହି ଦୋଷ ମୋର ନିଜର, କାରଣ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ରଥରୁ ସେ ସମୟରେ ମୁଁ କଥା କହିଥିଲି।
ପ୍ରଵୃତ୍ତେ ଦାରୁଣେ ଯୁଦ୍ଧେ ସାଲ୍ଵାର୍ଥଂ ନାପତଂ ପୁରା। ତସ୍ଯେଯଂ ଫଲନିର୍ଵୃତ୍ତିର୍ଯଦାପନ୍ନାଽସ୍ମି ମୂଢଵତ୍
ସାଲ୍ବଙ୍କ ପାଇଁ ଯେତେବେଳେ ସେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ପଡ଼ି ନଥିଲି; ଏହି ଦୁଃଖ ଆଜି ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଛି, ଏହା ସେହି କାରଣର ଫଳ।
ଧିଗ୍ଭୀଷ୍ମଂ ଧିକ୍କ ମେ ମନ୍ଦଂ ପିତରଂ ମୂଢଚେତସମ୍ । ଯେନାହଂ ଵୀର୍ଯଶୁଲ୍କେନ ପଣ୍ଯସ୍ତ୍ରୀଵ ପ୍ରଚୋଦିତା
ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଲାଜ୍ଜା, ମୋ ମୂଢ଼ ପିତାଙ୍କୁ ଲାଜ୍ଜା, ଯେଉଁମାନେ ମୋତେ ବୀରତାର ମୂଲ୍ୟରେ ଏକ ବସ୍ତୁ ମହିଳା ପରି ଦେଖିଥିଲେ।
ଧିଙ୍ମାଂ ଧିକ୍ସାଲ୍ଵରାଜାନଂ ଧିଗ୍ଧାତାରମଥାପି ଵା । ଯେଷାଂ ଦୁର୍ନୀତଭାଵେନ ପ୍ରାପ୍ତାସ୍ମ୍ଯାପଦମୁତ୍ତମାମ୍
ମୋତେ ଲାଜ୍ଜା, ସାଲ୍ବ ରାଜାଙ୍କୁ ଲାଜ୍ଜା, ମୋ ପିତାକୁ କିମ୍ବା ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଲାଜ୍ଜା; ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଏହି ବଡ଼ ଦୁଃଖରେ ପହଞ୍ଚିଛି।