ସତ୍ଯଵତ୍ଯାସ୍ତ୍ଵନୁମତେ ଵିଵାହେ ସମୁପସ୍ଥିତେ। ଉଵାଚ ଵାକ୍ଯଂ ସଵ୍ରୀଡା ଜ୍ଯେଷ୍ଠା କାଶିପତେଃ ସୁତା
ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ବିବାହ ଯେତେବେଳେ ହେବାକୁ ଯାଉଥିଲା, କାଶୀରାଜଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ କନ୍ୟା ଲଜ୍ଜାରେ ଭରିଯାଇ ଏହି ଉପଯୁକ୍ତ କଥା କହିଲେ।
ଭୀଷ୍ମ ତ୍ଵମସି ଧର୍ମଜ୍ଞଃ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦଃ । ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚ ଵଚନଂ ଧର୍ମ୍ଯଂ ମହ୍ଯଂ କର୍ତୁମିହାର୍ହସି
ଭୀଷ୍ମ, ଆପଣ ଧର୍ମକୁ ଭଲଭାବେ ଜାଣନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ। ମୋର ନ୍ୟାୟସଂଗତ କଥା ଶୁଣି, ଆପଣ ଯାହା ଉଚିତ, ତାହା କରିବା ଉଚିତ।
ମଯା ସାଲ୍ଵପତ୍ତିଃ ପୂର୍ଵଂ ମନସାଽଭିଵୃତୋ ଵରଃ। ତେନ ଚାସ୍ମି ଵୃତା ପୂର୍ଵଂ ରହସ୍ଯଵିଦିତେ ପିତୁଃ
ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ମନରେ ସାଲ୍ବରାଜାଙ୍କୁ ବର ଭାବେ ଚୟନ କରିଥିଲି। ସେଉଁଠି ମୋ ପିତାଙ୍କୁ ଜଣାନଥିବା ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ସେମାନେ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଚୟନ କରିଥିଲେ।
କଥଂ ମାମନ୍ଯକାମାଂ ତ୍ଵଂ ରାଜଧର୍ମମତୀତ୍ଯ ଵୈ । ଵାସଯେଥା ଗୃହେ ଭୀଷ୍ମ କୌରଵଃ ସନ୍ଵିଶେଷତଃ
ଭୀଷ୍ମ, ଆପଣ କୌରବ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ରାଜଧର୍ମ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରି, ମୋର ଇଚ୍ଛା ବିପରୀତରେ କିପରି ମୋତେ ଘରେ ରଖିପାରିବେ?
ଏତଦ୍ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଵିନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ମନସା ଭରତର୍ଷଭ । ଯତ୍କ୍ଷମଂ ତେ ମହାବାହୋ ତଦିହାରବ୍ଧୁମର୍ହସି
ଭାରତବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି କଥାକୁ ଭଲଭାବେ ବୁଝି ଚିନ୍ତା କରି, ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଯାହା ଉଚିତ, ସେହି କାମ ଏଠାରେ କରିବା ଉଚିତ।
ସ ମାଂ ପ୍ରତୀକ୍ଷତେ ଵ୍ଯକ୍ତଂ ସାଲ୍ଵରାଜୋ ଵିଶାଂପତେ । ତସ୍ମାନ୍ମାଂ ତ୍ଵଂ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମନୁଜ୍ଞାତୁମର୍ହସି
ସାଲ୍ବରାଜା ନିଶ୍ଚୟ ମୋ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି। ତେଣୁ, କୁରୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣ ମୋତେ ଅନୁମତି ଦେବା ଉଚିତ।
କୃପାଂ କୁରୁ ମହାବାହୋ ମଯି ଧର୍ମଭୃତାଂ ଵର। ତ୍ଵଂ ହି ସତ୍ଯଵ୍ରତୋ ଵୀର ପୃଥିଵ୍ଯାମିତି ନଃ ଶ୍ରୁତମ୍
ମହାବାହୁ, ଧର୍ମର ଅନୁସରଣକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋପରି କୃପା କରନ୍ତୁ। ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଆପଣ ସତ୍ୟବ୍ରତ ନାୟକ ଭାବେ ପରିଚିତ।
ତତୋଽହଂ ସମନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ କାଲୀଂ ଗନ୍ଧଵତୀଂ ତଦା। ମନ୍ତ୍ରିଣଶ୍ଚର୍ତ୍ଵିଜଶ୍ଚୈଵ ତଥୈଵ ଚ ପୁରୋହିତାନ୍। ସମନୁଜ୍ଞାମିଷଂ କନ୍ଯାମମ୍ବାଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠାଂ ନରାଧିପ
ତାପରେ, ମୁଁ କାଳୀ ଓ ଗନ୍ଧବତୀଙ୍କ, ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରୀ, ପୂରୋହିତ ଓ ରାଜପୁରୋହିତଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, ରାଜା, ଜ୍ୟେଷ୍ଠା କନ୍ୟା ଅମ୍ବାଙ୍କୁ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଲି।
ଅନୁଜ୍ଞାତା ଯଯୌ ସା ତୁ କନ୍ଯା ସାଲ୍ଵପତେଃ ପୁରମ୍। ଵୃଦ୍ଧୈର୍ଦ୍ଵିଜାତିଭିର୍ଗୁପ୍ତା ଧାତ୍ର୍ଯା ଚାନୁଗତା ତଦା
ଏଭଳି ଅନୁମତି ପାଇ, ସେ କନ୍ୟା ବୃଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ଦାୟିନୀ ସହିତ ସାଲ୍ବରାଜାଙ୍କ ସହରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଅତୀତ୍ଯ ଚ ତମଧ୍ଵାନମାସମାଦ ନରାଧିପମ । ସା ତମାସାଦ୍ଯ ରାଜାନଂ ସାଲ୍ଵଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ସେ ମାର୍ଗ ଅତିକ୍ରମ କରି, ସାଲ୍ବରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଆଗତାହଂ ମହାବାହୋ ତ୍ଵାମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ମହାମତେ। `ଅଭିନନ୍ଦସ୍ଵ ମାଂ ରାଜନ୍ସଦା ପ୍ରିଯହିତେ ରତାମ୍
ମହାବାହୁ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଭାବି ଏଠାକୁ ଆସିଛି। ରାଜା, ମୁଁ ସଦା ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରେମ ଓ ମଙ୍ଗଳରେ ଲାଗିଥିବା ମୋତେ ସ୍ବୀକାର କରନ୍ତୁ।
ପ୍ରତିପାଦଯ ମାଂ ରାଜନ୍ଧର୍ମାଦୀଂଶ୍ଚର ଧର୍ମତଃ । ତ୍ଵଂ ହି ମେ ମନସା ଧ୍ଯାତସ୍ତ୍ଵଯା ଚାପ୍ଯୁପମନ୍ତ୍ରିତା
ରାଜା, ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଧର୍ମପଥରେ ପତିର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନ କରନ୍ତୁ। କାରଣ, ମୁଁ ମନରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଭାବିଥିଲି ଏବଂ ଆପଣ ମୋତେ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ।
ତାମବ୍ରଵୀତ୍ସାଲ୍ଵପତିଃ ସ୍ମଯନ୍ନିଵ ଵିଶାଂପତେ। ତ୍ଵଯାଽନ୍ଯପୂର୍ଵଯା ନାହଂ ଭାର୍ଯାର୍ଥୀ ଵରଵର୍ଣିନି
ସାଲ୍ବରାଜା ହାଲୁକା ହସି ସହିତ କହିଲେ, 'ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମେ ଅନ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ହେତୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଭାବେ ଚାହେଁ ନାହିଁ।'
ଗଚ୍ଛ ଭଦ୍ରେ ପୁନସ୍ତତ୍ର ସକାଶଂ ଭୀଷ୍ମକସ୍ଯ ଵୈ। ନାହମିଚ୍ଛାମି ଭୀଷ୍ମେଣ ଗୃହୀତାଂ ତ୍ଵାଂ ପ୍ରସହ୍ଯ ଵୈ
ଭଦ୍ରେ, ପୁଣି ତୁମେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଅ। ମୁଁ ଭୀଷ୍ମ ଦ୍ୱାରା ବଳପୂର୍ବକ ଆଣାଯାଇଥିବା ତୁମକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ।
ତ୍ଵଂ ହି ଭୀଷ୍ମେଣ ନିର୍ଜିତ୍ଯ ନୀତା ପ୍ରୀତିମତୀ ତଦା। ପରାମୃଶ୍ଯ ମହାଯୁଦ୍ଧେ ନିର୍ଜିତ୍ଯ ପୃଥିଵୀପତୀନ୍
ଭୀଷ୍ମ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ହରାଇ, ତୁମକୁ ସ୍ନେହରେ ଏଠାକୁ ଆଣିଥିଲେ।
ନାହଂ ତ୍ଵଯ୍ଯନ୍ଯପୂର୍ଵାଯାଂ ଭାର୍ଯାର୍ଥୀ ଵରଵର୍ଣିନି । କଥମସ୍ମଦ୍ଵିଧୋ ରାଜା ପରପୂର୍ଵାଂ ପ୍ରଵେଶଯେତ୍
ସୁନ୍ଦରୀ, ମୁଁ ଅନ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଜନାନୀକୁ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଭାବେ ଚାହେଁ ନାହିଁ। ଆମ ପରି ରାଜା କିପରି ଅନ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଜନାନୀକୁ ଗୃହେ ନେଇପାରିବ?
ନାରୀଂ ଵିଦିତଵିଜ୍ଞାନଃ ପରେଷାଂ ଧର୍ମମାଦିଶନ୍। ଯଥେଷ୍ଟଂ ଗମ୍ଯତାଂ ଭଦ୍ରେ ମା ତ୍ଵାଂ କାଲୋଽତ୍ଯଗାଦଯମ୍
ଯିଏ ଧର୍ମକୁ ଜାଣେ, ସେ କେବେ ଅନ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଜନାନୀକୁ ଗ୍ରହଣ କରେ ନାହିଁ। ଭଦ୍ରେ, ତୁମେ ଇଚ୍ଛାମତ ଯାଅ, ଏହି ସମୟ ଅତିକ୍ରମ ହେଉ ନାହିଁ।
ଅମ୍ବା ତମବ୍ରଵୀଦ୍ରାଜନ୍ନନଙ୍ଗଶରପୀଡିତା। ନୈଵଂ ଵଦ ମହୀପାଲ ନୈତଦେଵଂ କଥଂଚନ
ଅମ୍ବା, ପ୍ରେମବାଣରେ ବିଧ୍ୱସ୍ତ ହୋଇ, ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ରାଜା, ଏଭଳି କଥା କହନ୍ତୁ ନାହିଁ, କେବେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ହୁଏ ନାହିଁ।'
ନାସ୍ମି ପ୍ରୀତିମତୀ ନୀତା ଭୀଷ୍ମେଣାମିତ୍ରକର୍ଶନ । ବଲାନ୍ନୀତାସ୍ମି ରୁଦତୀ ଵିଦ୍ରାଵ୍ଯ ପୃଥିଵୀପତୀନ୍
ମୁଁ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନେହରେ ନୁହେଁ, ବଳଜୋରେ ନିଆଯାଇଥିଲି, ଶତ୍ରୁମାନେ ଯେଉଁଠି ଭୟଭୀତ ହୋଇଥିଲେ, ସେଠି ମୁଁ କାନ୍ଦୁଥିଲି ଓ ଭୂମିର ରାଜାମାନେ ଭଗିଗଲେ।
ଭଜସ୍ଵ ମାଂ ସାଲ୍ଵପତେ ଭକ୍ତାଂ ବାଲାମନାଗସମ୍ । ଭକ୍ତାନାଂ ହି ପରିତ୍ଯାଗୋ ନ ଧର୍ମେଷୁ ପ୍ରଶସ୍ଯତେ
ହେ ସାଲ୍ବରାଜା, ମୁଁ ନିଷ୍ପାପ ଓ ଭକ୍ତିଶୀଳ ଥିଲି, ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କର। ଭକ୍ତଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଧର୍ମରେ କେବେ ପ୍ରଶଂସା ହୁଏନା।
ସାହମାମନ୍ତ୍ର୍ଯ ଗାଙ୍ଗେଯଂ ସମରେଷ୍ଵନିଵର୍ତିନମ୍ । ଅନୁଜ୍ଞାତା ଚ ତେନୈଵ ତତୋଽହଂ ଭୃଶମାଗତା
ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ କେବେ ପଛୁଆନଥିବା ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ତାଙ୍କର ଅନୁମତି ନେଇ, ବଡ ଦୁଃଖରେ ଏଠାକୁ ଆସିଛି।
ନ ସ ଭୀଷ୍ମୋ ମହାବାହୁର୍ମାମିଚ୍ଛତି ଵିଶାଂପତେ । ଭ୍ରାତୃହେତୋଃ ସମାରମ୍ଭୋ ଭୀଷ୍ମସ୍ଯେତି ଶ୍ରୁତଂ ମଯା
ହେ ରାଜା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୀଷ୍ମ ମୋତେ ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ। ମୁଁ ଶୁଣିଛି, ଭୀଷ୍ମଙ୍କର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କ ଭାଇ ପାଇଁ ଥିଲା।
ଭଗିନ୍ଯୌ ମମ ଯେ ନୀତେ ଅମ୍ବିକାମ୍ବାଲିକେ ନୃପ। ପ୍ରାଦାଦ୍ଵିଚିତ୍ରଵୀର୍ଯାଯ ଗାଙ୍ଗେଯୋ ହି ଯଵୀଯସେ
ମୋ ଭଉଣୀ ଅମ୍ବିକା ଓ ଅମ୍ବାଲିକାଙ୍କୁ ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର ନେଇଥିଲେ, ଏବଂ ସେମାନେ ଅପର ଭାଇ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ।
ଯଥା ସାଲ୍ଵପତେ ନାନ୍ଯଂ ଵରଂ ଯାମି କଥଂଚନ। ତ୍ଵାମୃତେ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ର ତଥା ମୂର୍ଧାନମାଲଭେ
ହେ ସାଲ୍ବରାଜା, ତୁମକୁ ଛାଡି ଆଉ କାହାକୁ ମୁଁ ବରିବି ନାହିଁ। ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମକୁ ଛାଡି ମୁଁ ମୋ ମୁଣ୍ଡ ଅନ୍ୟ କାହାର ଚରଣ ତଳେ ରଖିବି ନାହିଁ।
ନ ଚାନ୍ଯପୂର୍ଵା ରାଜେନ୍ଦ୍ର ତ୍ଵାମହଂ ସମୁପସ୍ଥିତା। ସତ୍ଯଂ ବ୍ରଵୀମି ସାଲ୍ଵୈତତ୍ସତ୍ଯେନାତ୍ମାନମାଲଭେ
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ମୁଁ ଆଉ କାହା ପରେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିନାହିଁ। ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି, ହେ ସାଲ୍ବ, ଏହି ସତ୍ୟରେ ମୁଁ ମୋ ଆତ୍ମାକୁ ରଖୁଛି।
ଭଜସ୍ଵ ମାଂ ଵିଶାଲାକ୍ଷ ସ୍ଵଯଂ କନ୍ଯାମୁପସ୍ଥିତାମ୍। ଅନନ୍ଯପୂର୍ଵାଂ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଭିକାଙ୍କ୍ଷିଣୀମ୍
ହେ ବିଶାଳନୟନ, ମୁଁ ନିଜେ ଇଚ୍ଛାରେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛି, ଏକ ଅନ୍ୟପୁରୁଷସ୍ପର୍ଶ ନଥିବା କନ୍ୟା ଭାବେ, ତୁମ ଦୟାକୁ ଆଶା କରୁଛି।
ତାମେଵଂ ଭାଷମାଣାଂ ତୁ ସାଲ୍ଵଃ କାଶିପତେଃ ସୁତାମ୍। ଅତ୍ଯଜଦ୍ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜୀର୍ଣାଂ ତ୍ଵଚମିଵୋରଗଃ
ସେଉଁଠି ସେ ଏଭଳି କହିବା ସମୟରେ, ସାଲ୍ବ ଏହି କାଶୀରାଜଙ୍କ ଝିଅକୁ ଏଭଳି ତ୍ୟାଗିଦେଲେ, ଯେପରି ଏକ ସାପ ଜରାପୁରୁଣା ଚର୍ମ ଛାଡିଦିଏ।
ଏଵଂ ବହୁଵିଧୈର୍ଵାକ୍ଯୈର୍ଯାଚ୍ଯମାନସ୍ତଯା ନୃପଃ । ନାଶ୍ରଦ୍ଦଧତ୍ସାଲ୍ଵପତିଃ କନ୍ଯାଯାଂ ଭରତର୍ଷଭ
ସେ ଅନେକ ଭାବେ ଅନୁରୋଧ କଲେ ମଧ୍ୟ, ସାଲ୍ବରାଜା ଏହି କନ୍ୟା ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ କଲେ ନାହିଁ।
ତତଃ ସା ମନ୍ଯୁନାଽଽଵିଷ୍ଟା ଜ୍ଯେଷ୍ଠା କାଶିପତେଃ ସୁତା। ଅବ୍ରଵୀତ୍ସାଶ୍ରୁନଯନା ବାଷ୍ପଵିପ୍ଲୁତଯା ଗିରା
ତାପରେ କ୍ରୋଧରେ ଭରିଯାଇ, କାଶୀରାଜଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ କନ୍ୟା ଲୁହରେ ଆଖି ଭରି, କଣ୍ଠ ଆଖିରେ ଅଟକି, କହିଲେ।
ତ୍ଵଯା ତ୍ଯକ୍ତା ଗମିଷ୍ଯାମି ଯତ୍ର ତତ୍ର ଵିଶାଂପତେ। ତତ୍ର ମେ ଗତଯଃ ସନ୍ତୁ ସନ୍ତଃ ସତ୍ଯଂ ଯଥା ଧ୍ରୁଵମ୍
ହେ ରାଜା, ତୁମେ ମୋତେ ତ୍ୟାଗିଦେଲେ, ଏବେ ମୁଁ ଯେଉଁଠି ଚାହେଁ ଯିବି। ମୋ ଗତି ସଦାସତ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହେଉ, ଯେପରି ସତ୍ୟ ସଦା ଅଟୁଟ ରହେ।