ତତସ୍ତେ ମାଂ ମହୀପାଲାଃ ସର୍ଵ ଏଵ ଵିଶାଂ ପତେ। ରଥଵ୍ରାତେନ ମହତା ସର୍ଵତଃ ପର୍ଯଵାରଯନ୍
ତାପରେ, ଏ ଜନମାନ୍ୟ ନାଥ, ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ବଡ଼ ରଥସେନା ନେଇ ମୋତେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଘେରି ନେଲେ।
ତାନହଂ ଶରଵର୍ଷେଣ ସମନ୍ତାତ୍ପର୍ଯଵାରଯମ୍ । ସର୍ଵାନ୍ନୃପାଂଶ୍ଚାପ୍ଯଜଯଂ ଦେଵରାଡିଵ ଦାନଵାନ୍
ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ବାଣ ବର୍ଷା କରି ସେମାନେକୁ ରୋକିଲି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଜିତିଲି, ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ଦାନବମାନେକୁ ଜିତନ୍ତି।
ଅପାତଯଂ ଶରୈର୍ଦୀପ୍ତୈଃ ପ୍ରହସନ୍ଭରତର୍ଷଭ । ତେଷାମାପତତାଂ ଚିତ୍ରାନ୍ଧ୍ଵଜାନ୍ହେମପରିଷ୍କୃତାନ୍
ଭାରତବଂଶୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ହସିହସି ତୀବ୍ର ବାଣ ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆସୁଥିବା ସୁନାରେ ଶୋଭିତ ରଙ୍ଗିନ ପତାକାଗୁଡ଼ିକୁ ଭୂମିରେ ପତିତ କରିଦେଲି।
ଏକୈକେନ ହି ବାଣେନ ଭୂମୌ ପାତିତଵାନହମ୍ । ହଯାଂସ୍ତେଷାଂ ଗଜାଂଶ୍ଚୈଵ ସାରଥୀଂଶ୍ଚାପ୍ଯହଂ ରଣେ
ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାଣରେ ସେମାନଙ୍କ ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ ଓ ରଥଚାଳକମାନେକୁ ଭୂମିରେ ପତିତ କରିଦେଲି।
ତେ ନିଵୃତ୍ତାଶ୍ଚ ଭଗ୍ନାଶ୍ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଲ୍ଲାଘଵଂ ମମ। `ପ୍ରଣିପେତୁଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ଵୈ ପ୍ରଶଶଂସୁଶ୍ଚ ପାର୍ଥିଵାଃ
ମୋର ଦ୍ରୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ସେମାନେ ଭାଙ୍ଗି ଯିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲେ; ସମସ୍ତ ରାଜା ମୋ ପାଖରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇଲେ ଏବଂ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
ତତ ଆଦାଯ ତାଃ କନ୍ଯା ନୃପତୀଂଶ୍ଚ ଵିସୃଜ୍ଯ ତାନ୍।' ଅଥାଽହଂ ହାସ୍ତିନପୁରମାଯାଂ ଜିତ୍ଵା ମହୀକ୍ଷିତଃ
ତାପରେ ସେ କନ୍ୟାମାନେକୁ ନେଇ ଏବଂ ରାଜାମାନେକୁ ଛାଡ଼ି, ମୁଁ ଜିତିବା ପରେ ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ଫେରିଲି, ଏ ଭୂମିର ରାଜା।
ତତୋଽହଂ ତାଶ୍ଚ କନ୍ଯା ଵୈ ଭ୍ରାତୁରର୍ଥାଯ ଭାରତ। ତଚ୍ଚ କର୍ମ ମହାବାହୋ ସତ୍ଯଵତ୍ଯୈ ନ୍ଯଵେଦଯମ୍
ତାପରେ, ମହାବାହୁ, ମୁଁ ସେ କନ୍ୟାମାନେ ଭାଇ ପାଇଁ ଦେଲି ଏବଂ ସେ କାର୍ଯ୍ୟ ସତ୍ୟବତୀଙ୍କୁ ଜଣାଇଲି।
ତତୋଽହଂ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାତରଂ ଵୀରମାତରମ୍ । ଅଭିଗମ୍ଯୋପସଂଗୃହ୍ଯ ଦାଶେଯୀମିଦମବ୍ରୁଵମ୍
ତାପରେ, ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ବୀରମାତା ମୋ ମାଆଁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ମାଛମାଛିର ଝିଅ ସତ୍ୟବତୀଙ୍କୁ କହିଲି:
ଇମାଃ କାଶିପତେଃ କନ୍ଯା ମଯା ନିର୍ଜିତ୍ଯ ପାର୍ଥିଵାନ୍ । ଵିଚିତ୍ରଵୀର୍ଯସ୍ଯ କୃତେ ଵୀର୍ଯଶୁଲ୍କା ହୃତା ଇତି
'ମୁଁ କାଶୀର ରାଜାଙ୍କ ଏହି କନ୍ୟାମାନେକୁ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଜିତି, ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ ପାଇଁ ବୀର୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଜିତି ଆଣିଛି।'
ତତୋ ମୂର୍ଧନ୍ଯୁପାଘ୍ରାଯ ପର୍ଯଶ୍ରୁନଯନା ନୃପ। ଆହ ସତ୍ଯଵତୀ ହୃଷ୍ଟା ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ପୁତ୍ର ଜିତଂ ତ୍ଵଯା
ତାପରେ, ଆନନ୍ଦରେ ଆଖି ଲୁହା ଭରି, ସତ୍ୟବତୀ ମୋ ମୁଣ୍ଡ ଘ୍ରାଣ କରି କହିଲେ: 'ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ପୁଅ, ତୁମେ ଜିତିଛ।'
ସତ୍ଯଵତ୍ଯାସ୍ତ୍ଵନୁମତେ ଵିଵାହେ ସମୁପସ୍ଥିତେ। ଉଵାଚ ଵାକ୍ଯଂ ସଵ୍ରୀଡା ଜ୍ଯେଷ୍ଠା କାଶିପତେଃ ସୁତା
ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ବିବାହ ଯେତେବେଳେ ହେବାକୁ ଯାଉଥିଲା, କାଶୀରାଜଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ କନ୍ୟା ଲଜ୍ଜାରେ ଭରିଯାଇ ଏହି ଉପଯୁକ୍ତ କଥା କହିଲେ।
ଭୀଷ୍ମ ତ୍ଵମସି ଧର୍ମଜ୍ଞଃ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦଃ । ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚ ଵଚନଂ ଧର୍ମ୍ଯଂ ମହ୍ଯଂ କର୍ତୁମିହାର୍ହସି
ଭୀଷ୍ମ, ଆପଣ ଧର୍ମକୁ ଭଲଭାବେ ଜାଣନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ। ମୋର ନ୍ୟାୟସଂଗତ କଥା ଶୁଣି, ଆପଣ ଯାହା ଉଚିତ, ତାହା କରିବା ଉଚିତ।
ମଯା ସାଲ୍ଵପତ୍ତିଃ ପୂର୍ଵଂ ମନସାଽଭିଵୃତୋ ଵରଃ। ତେନ ଚାସ୍ମି ଵୃତା ପୂର୍ଵଂ ରହସ୍ଯଵିଦିତେ ପିତୁଃ
ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ମନରେ ସାଲ୍ବରାଜାଙ୍କୁ ବର ଭାବେ ଚୟନ କରିଥିଲି। ସେଉଁଠି ମୋ ପିତାଙ୍କୁ ଜଣାନଥିବା ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ସେମାନେ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଚୟନ କରିଥିଲେ।
କଥଂ ମାମନ୍ଯକାମାଂ ତ୍ଵଂ ରାଜଧର୍ମମତୀତ୍ଯ ଵୈ । ଵାସଯେଥା ଗୃହେ ଭୀଷ୍ମ କୌରଵଃ ସନ୍ଵିଶେଷତଃ
ଭୀଷ୍ମ, ଆପଣ କୌରବ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ରାଜଧର୍ମ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରି, ମୋର ଇଚ୍ଛା ବିପରୀତରେ କିପରି ମୋତେ ଘରେ ରଖିପାରିବେ?
ଏତଦ୍ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଵିନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ମନସା ଭରତର୍ଷଭ । ଯତ୍କ୍ଷମଂ ତେ ମହାବାହୋ ତଦିହାରବ୍ଧୁମର୍ହସି
ଭାରତବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି କଥାକୁ ଭଲଭାବେ ବୁଝି ଚିନ୍ତା କରି, ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଯାହା ଉଚିତ, ସେହି କାମ ଏଠାରେ କରିବା ଉଚିତ।
ସ ମାଂ ପ୍ରତୀକ୍ଷତେ ଵ୍ଯକ୍ତଂ ସାଲ୍ଵରାଜୋ ଵିଶାଂପତେ । ତସ୍ମାନ୍ମାଂ ତ୍ଵଂ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମନୁଜ୍ଞାତୁମର୍ହସି
ସାଲ୍ବରାଜା ନିଶ୍ଚୟ ମୋ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି। ତେଣୁ, କୁରୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣ ମୋତେ ଅନୁମତି ଦେବା ଉଚିତ।
କୃପାଂ କୁରୁ ମହାବାହୋ ମଯି ଧର୍ମଭୃତାଂ ଵର। ତ୍ଵଂ ହି ସତ୍ଯଵ୍ରତୋ ଵୀର ପୃଥିଵ୍ଯାମିତି ନଃ ଶ୍ରୁତମ୍
ମହାବାହୁ, ଧର୍ମର ଅନୁସରଣକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋପରି କୃପା କରନ୍ତୁ। ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଆପଣ ସତ୍ୟବ୍ରତ ନାୟକ ଭାବେ ପରିଚିତ।
ତତୋଽହଂ ସମନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ କାଲୀଂ ଗନ୍ଧଵତୀଂ ତଦା। ମନ୍ତ୍ରିଣଶ୍ଚର୍ତ୍ଵିଜଶ୍ଚୈଵ ତଥୈଵ ଚ ପୁରୋହିତାନ୍। ସମନୁଜ୍ଞାମିଷଂ କନ୍ଯାମମ୍ବାଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠାଂ ନରାଧିପ
ତାପରେ, ମୁଁ କାଳୀ ଓ ଗନ୍ଧବତୀଙ୍କ, ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରୀ, ପୂରୋହିତ ଓ ରାଜପୁରୋହିତଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, ରାଜା, ଜ୍ୟେଷ୍ଠା କନ୍ୟା ଅମ୍ବାଙ୍କୁ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଲି।
ଅନୁଜ୍ଞାତା ଯଯୌ ସା ତୁ କନ୍ଯା ସାଲ୍ଵପତେଃ ପୁରମ୍। ଵୃଦ୍ଧୈର୍ଦ୍ଵିଜାତିଭିର୍ଗୁପ୍ତା ଧାତ୍ର୍ଯା ଚାନୁଗତା ତଦା
ଏଭଳି ଅନୁମତି ପାଇ, ସେ କନ୍ୟା ବୃଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ଦାୟିନୀ ସହିତ ସାଲ୍ବରାଜାଙ୍କ ସହରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଅତୀତ୍ଯ ଚ ତମଧ୍ଵାନମାସମାଦ ନରାଧିପମ । ସା ତମାସାଦ୍ଯ ରାଜାନଂ ସାଲ୍ଵଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ସେ ମାର୍ଗ ଅତିକ୍ରମ କରି, ସାଲ୍ବରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଆଗତାହଂ ମହାବାହୋ ତ୍ଵାମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ମହାମତେ। `ଅଭିନନ୍ଦସ୍ଵ ମାଂ ରାଜନ୍ସଦା ପ୍ରିଯହିତେ ରତାମ୍
ମହାବାହୁ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଭାବି ଏଠାକୁ ଆସିଛି। ରାଜା, ମୁଁ ସଦା ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରେମ ଓ ମଙ୍ଗଳରେ ଲାଗିଥିବା ମୋତେ ସ୍ବୀକାର କରନ୍ତୁ।
ପ୍ରତିପାଦଯ ମାଂ ରାଜନ୍ଧର୍ମାଦୀଂଶ୍ଚର ଧର୍ମତଃ । ତ୍ଵଂ ହି ମେ ମନସା ଧ୍ଯାତସ୍ତ୍ଵଯା ଚାପ୍ଯୁପମନ୍ତ୍ରିତା
ରାଜା, ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଧର୍ମପଥରେ ପତିର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନ କରନ୍ତୁ। କାରଣ, ମୁଁ ମନରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଭାବିଥିଲି ଏବଂ ଆପଣ ମୋତେ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ।
ତାମବ୍ରଵୀତ୍ସାଲ୍ଵପତିଃ ସ୍ମଯନ୍ନିଵ ଵିଶାଂପତେ। ତ୍ଵଯାଽନ୍ଯପୂର୍ଵଯା ନାହଂ ଭାର୍ଯାର୍ଥୀ ଵରଵର୍ଣିନି
ସାଲ୍ବରାଜା ହାଲୁକା ହସି ସହିତ କହିଲେ, 'ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମେ ଅନ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ହେତୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଭାବେ ଚାହେଁ ନାହିଁ।'
ଗଚ୍ଛ ଭଦ୍ରେ ପୁନସ୍ତତ୍ର ସକାଶଂ ଭୀଷ୍ମକସ୍ଯ ଵୈ। ନାହମିଚ୍ଛାମି ଭୀଷ୍ମେଣ ଗୃହୀତାଂ ତ୍ଵାଂ ପ୍ରସହ୍ଯ ଵୈ
ଭଦ୍ରେ, ପୁଣି ତୁମେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଅ। ମୁଁ ଭୀଷ୍ମ ଦ୍ୱାରା ବଳପୂର୍ବକ ଆଣାଯାଇଥିବା ତୁମକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ।
ତ୍ଵଂ ହି ଭୀଷ୍ମେଣ ନିର୍ଜିତ୍ଯ ନୀତା ପ୍ରୀତିମତୀ ତଦା। ପରାମୃଶ୍ଯ ମହାଯୁଦ୍ଧେ ନିର୍ଜିତ୍ଯ ପୃଥିଵୀପତୀନ୍
ଭୀଷ୍ମ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ହରାଇ, ତୁମକୁ ସ୍ନେହରେ ଏଠାକୁ ଆଣିଥିଲେ।
ନାହଂ ତ୍ଵଯ୍ଯନ୍ଯପୂର୍ଵାଯାଂ ଭାର୍ଯାର୍ଥୀ ଵରଵର୍ଣିନି । କଥମସ୍ମଦ୍ଵିଧୋ ରାଜା ପରପୂର୍ଵାଂ ପ୍ରଵେଶଯେତ୍
ସୁନ୍ଦରୀ, ମୁଁ ଅନ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଜନାନୀକୁ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଭାବେ ଚାହେଁ ନାହିଁ। ଆମ ପରି ରାଜା କିପରି ଅନ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଜନାନୀକୁ ଗୃହେ ନେଇପାରିବ?
ନାରୀଂ ଵିଦିତଵିଜ୍ଞାନଃ ପରେଷାଂ ଧର୍ମମାଦିଶନ୍। ଯଥେଷ୍ଟଂ ଗମ୍ଯତାଂ ଭଦ୍ରେ ମା ତ୍ଵାଂ କାଲୋଽତ୍ଯଗାଦଯମ୍
ଯିଏ ଧର୍ମକୁ ଜାଣେ, ସେ କେବେ ଅନ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଜନାନୀକୁ ଗ୍ରହଣ କରେ ନାହିଁ। ଭଦ୍ରେ, ତୁମେ ଇଚ୍ଛାମତ ଯାଅ, ଏହି ସମୟ ଅତିକ୍ରମ ହେଉ ନାହିଁ।
ଅମ୍ବା ତମବ୍ରଵୀଦ୍ରାଜନ୍ନନଙ୍ଗଶରପୀଡିତା। ନୈଵଂ ଵଦ ମହୀପାଲ ନୈତଦେଵଂ କଥଂଚନ
ଅମ୍ବା, ପ୍ରେମବାଣରେ ବିଧ୍ୱସ୍ତ ହୋଇ, ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ରାଜା, ଏଭଳି କଥା କହନ୍ତୁ ନାହିଁ, କେବେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ହୁଏ ନାହିଁ।'
ନାସ୍ମି ପ୍ରୀତିମତୀ ନୀତା ଭୀଷ୍ମେଣାମିତ୍ରକର୍ଶନ । ବଲାନ୍ନୀତାସ୍ମି ରୁଦତୀ ଵିଦ୍ରାଵ୍ଯ ପୃଥିଵୀପତୀନ୍
ମୁଁ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନେହରେ ନୁହେଁ, ବଳଜୋରେ ନିଆଯାଇଥିଲି, ଶତ୍ରୁମାନେ ଯେଉଁଠି ଭୟଭୀତ ହୋଇଥିଲେ, ସେଠି ମୁଁ କାନ୍ଦୁଥିଲି ଓ ଭୂମିର ରାଜାମାନେ ଭଗିଗଲେ।
ଭଜସ୍ଵ ମାଂ ସାଲ୍ଵପତେ ଭକ୍ତାଂ ବାଲାମନାଗସମ୍ । ଭକ୍ତାନାଂ ହି ପରିତ୍ଯାଗୋ ନ ଧର୍ମେଷୁ ପ୍ରଶସ୍ଯତେ
ହେ ସାଲ୍ବରାଜା, ମୁଁ ନିଷ୍ପାପ ଓ ଭକ୍ତିଶୀଳ ଥିଲି, ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କର। ଭକ୍ତଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଧର୍ମରେ କେବେ ପ୍ରଶଂସା ହୁଏନା।