ତସ୍ଯ ଦାରକ୍ରିଯାଂ ତାତ ଚିକୀର୍ଷୁରହମପ୍ଯୁତ । ଅନୁରୂପାଦିଵ କୁଲାଦିତ୍ଯେଵ ଚ ମନୋ ଦଧେ
ତାଙ୍କର ବିବାହ କରାଇବାକୁ ମୁଁ ମନେ ରଖିଲି, ହେ ପିତା, ଏବଂ ଉପଯୁକ୍ତ କୁଳରୁ ଜଣେ କନ୍ୟା ଖୋଜିବାକୁ ଚିନ୍ତା କଲି।
ତଥାଽଶ୍ରୌଷଂ ମହାବାହୋ ତିସ୍ରଃ କନ୍ଯାଃ ସ୍ଵଯଂଵରେ । ରୂପେଣାପ୍ରତିମାଃ ସର୍ଵାଃ କାଶିରାଜସୁତାସ୍ତଦା । ଅମ୍ବାଂ ଚୈଵାମ୍ବିକାଂ ଚୈଵ ତଥୈଵାମ୍ବାଲିକାମପି
ଏଭଳି, ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ମୁଁ ଶୁଣିଲି ଯେ କାଶୀରାଜଙ୍କ ତିନିଜଣ କନ୍ୟା, ରୂପରେ ଅପୂର୍ବ, ସ୍ୱୟଂବରରେ ଅଛନ୍ତି—ଅମ୍ବା, ଅମ୍ବିକା ଓ ଅମ୍ବାଲିକା।
ରାଜାନଶ୍ଚ ସମାହୂତାଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଭରତର୍ଷଭ। ଅମ୍ବା ଜ୍ଯେଷ୍ଠାଭଵତ୍ତାସାମମ୍ବିକା ତ୍ଵଥ ମଧ୍ଯମା
ଭାରତବଂଶୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଭୂମିର ରାଜାମାନେ ଡାକାଯାଇଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅମ୍ବା ସବୁଠୁ ବଡ଼, ତାପରେ ମଧ୍ୟମ ଥିଲେ ଅମ୍ବିକା।
ଅମ୍ବାଲିକା ଚ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ରାଜକନ୍ଯା ଯଵୀଯସୀ । ସୋଽହମେକରଥେନୈଵ ଗତଃ କାଶିପତେଃ ପୁରୀମ୍
ଏବଂ ଅମ୍ବାଲିକା ଥିଲେ ସବୁଠୁ ଛୋଟ ରାଜକନ୍ୟା। ମୁଁ ଏକା ଏକ ରଥରେ ବସି କାଶୀର ରାଜଧାନୀକୁ ଗଲି।
ଅପଶ୍ଯଂ ତା ମହାବାହୋ ତିସ୍ରଃ କନ୍ଯାଃ ସ୍ଵଲଙ୍କୃତାଃ। ରାଜ୍ଞଶ୍ଚୈଵ ସମାହୂତାନ୍ପାର୍ଥିଵାନ୍ପୃଥିଵୀପତେ
ସେଠାରେ ମୁଁ ଦେଖିଲି, ସେ ତିନିଜଣୀ କନ୍ୟା ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଡାକାଯାଇଥିବା ଭୂମିର ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ତତୋଽହଂ ତାନ୍ନୃପାନ୍ସର୍ଵାନାହୂଯ ସମରେ ସ୍ଥିତାନ୍। ରଥମାରୋପଯାଞ୍ଚକ୍ରେ କନ୍ଯାସ୍ତା ଭରତର୍ଷଭ
ତାପରେ, ଭାରତବଂଶୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଦଢ଼ିଥିବା ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଡାକି, ସେ ତିନିଜଣୀ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ମୋ ରଥରେ ବସାଇଲି।
ଵୀର୍ଯଶୁଲ୍କାଶ୍ଚ ତା ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସମାରୋପ୍ଯ ରଥଂ ତଦା। ଅଵୋଚଂ ପାର୍ଥିଵାନ୍ସର୍ଵାନହଂ ତତ୍ର ସମାଗତାନ୍। ଭୀଷ୍ମଃ ଶାନ୍ତନଵଃ କନ୍ଯା ହରତୀତି ପୁନଃପୁନଃ
ସେମାନେ ବୀର୍ୟ ଦ୍ୱାରା ବିବାହ ହେବେ ବୋଲି ଜାଣି, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ରଥରେ ବସାଇ ଏବଂ ଏଠାରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର କହିଲି: 'ମୁଁ ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ, ଏହି କନ୍ୟାମାନେକୁ ନେଉଛି!'
ତେ ଯତଧ୍ଵଂ ପରଂ ଶକ୍ତ୍ଯା ସର୍ଵେ ମୋକ୍ଷାଯ ପାର୍ଥିଵାଃ । ପ୍ରସହ୍ଯ ହି ହରାମ୍ଯେଷ ମିଷତାଂ ଵୋ ନରର୍ଷଭାଃ
'ଏବେ ତମେ ସମସ୍ତେ ଯେଉଁମାନେ ମୁକ୍ତି ଚାହୁଁଛ, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଲଗାଅ! କାରଣ, ମୁଁ ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଖି ଦେଖା ଜାଗାରେ ବଳପୂର୍ବକ ଏମାନେକୁ ନେଉଛି!'
ତତସ୍ତେ ପୃଥିଵୀପାଲାଃ ସମୁତ୍ପତୁରୁଦାଯୁଧାଃ । ଯୋଗୋ ଯୋଗ ଇତି କ୍ରୁଦ୍ଧାଃ ସାରଥୀନଭ୍ଯଚୋଦଯନ୍
ତାପରେ ସେ ସମସ୍ତ ଭୂମିର ରାଜାମାନେ ଅସ୍ତ୍ର ହାତରେ ଧରି, କ୍ରୋଧରେ 'ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉ, ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉ' ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରି, ତାଙ୍କର ରଥଚାଳକମାନେକୁ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ।
ତେ ରଥୈର୍ଗସଙ୍କାଶୈର୍ଗଜୈଶ୍ଚ ଗଜଯୋଧିନଃ। ପୁଷ୍ଟୈଶ୍ଵାଶ୍ଵୈର୍ମହୀପାଲାଃ ସମୁତ୍ପେତୁରୁଦାଯୁଧାଃ
ସେ ରାଜାମାନେ ମେଘ ଭଳି ରଥ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହାତୀ ଓ ଦୃଢ଼ ଘୋଡ଼ା ଉପରେ ଚଢ଼ି, ଅସ୍ତ୍ର ହାତରେ ଧରି ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ତୟାରି ହେଲେ।
ତତସ୍ତେ ମାଂ ମହୀପାଲାଃ ସର୍ଵ ଏଵ ଵିଶାଂ ପତେ। ରଥଵ୍ରାତେନ ମହତା ସର୍ଵତଃ ପର୍ଯଵାରଯନ୍
ତାପରେ, ଏ ଜନମାନ୍ୟ ନାଥ, ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ବଡ଼ ରଥସେନା ନେଇ ମୋତେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଘେରି ନେଲେ।
ତାନହଂ ଶରଵର୍ଷେଣ ସମନ୍ତାତ୍ପର୍ଯଵାରଯମ୍ । ସର୍ଵାନ୍ନୃପାଂଶ୍ଚାପ୍ଯଜଯଂ ଦେଵରାଡିଵ ଦାନଵାନ୍
ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ବାଣ ବର୍ଷା କରି ସେମାନେକୁ ରୋକିଲି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଜିତିଲି, ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ଦାନବମାନେକୁ ଜିତନ୍ତି।
ଅପାତଯଂ ଶରୈର୍ଦୀପ୍ତୈଃ ପ୍ରହସନ୍ଭରତର୍ଷଭ । ତେଷାମାପତତାଂ ଚିତ୍ରାନ୍ଧ୍ଵଜାନ୍ହେମପରିଷ୍କୃତାନ୍
ଭାରତବଂଶୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ହସିହସି ତୀବ୍ର ବାଣ ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆସୁଥିବା ସୁନାରେ ଶୋଭିତ ରଙ୍ଗିନ ପତାକାଗୁଡ଼ିକୁ ଭୂମିରେ ପତିତ କରିଦେଲି।
ଏକୈକେନ ହି ବାଣେନ ଭୂମୌ ପାତିତଵାନହମ୍ । ହଯାଂସ୍ତେଷାଂ ଗଜାଂଶ୍ଚୈଵ ସାରଥୀଂଶ୍ଚାପ୍ଯହଂ ରଣେ
ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାଣରେ ସେମାନଙ୍କ ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ ଓ ରଥଚାଳକମାନେକୁ ଭୂମିରେ ପତିତ କରିଦେଲି।
ତେ ନିଵୃତ୍ତାଶ୍ଚ ଭଗ୍ନାଶ୍ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଲ୍ଲାଘଵଂ ମମ। `ପ୍ରଣିପେତୁଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ଵୈ ପ୍ରଶଶଂସୁଶ୍ଚ ପାର୍ଥିଵାଃ
ମୋର ଦ୍ରୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ସେମାନେ ଭାଙ୍ଗି ଯିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲେ; ସମସ୍ତ ରାଜା ମୋ ପାଖରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇଲେ ଏବଂ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
ତତ ଆଦାଯ ତାଃ କନ୍ଯା ନୃପତୀଂଶ୍ଚ ଵିସୃଜ୍ଯ ତାନ୍।' ଅଥାଽହଂ ହାସ୍ତିନପୁରମାଯାଂ ଜିତ୍ଵା ମହୀକ୍ଷିତଃ
ତାପରେ ସେ କନ୍ୟାମାନେକୁ ନେଇ ଏବଂ ରାଜାମାନେକୁ ଛାଡ଼ି, ମୁଁ ଜିତିବା ପରେ ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ଫେରିଲି, ଏ ଭୂମିର ରାଜା।
ତତୋଽହଂ ତାଶ୍ଚ କନ୍ଯା ଵୈ ଭ୍ରାତୁରର୍ଥାଯ ଭାରତ। ତଚ୍ଚ କର୍ମ ମହାବାହୋ ସତ୍ଯଵତ୍ଯୈ ନ୍ଯଵେଦଯମ୍
ତାପରେ, ମହାବାହୁ, ମୁଁ ସେ କନ୍ୟାମାନେ ଭାଇ ପାଇଁ ଦେଲି ଏବଂ ସେ କାର୍ଯ୍ୟ ସତ୍ୟବତୀଙ୍କୁ ଜଣାଇଲି।
ତତୋଽହଂ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାତରଂ ଵୀରମାତରମ୍ । ଅଭିଗମ୍ଯୋପସଂଗୃହ୍ଯ ଦାଶେଯୀମିଦମବ୍ରୁଵମ୍
ତାପରେ, ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ବୀରମାତା ମୋ ମାଆଁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ମାଛମାଛିର ଝିଅ ସତ୍ୟବତୀଙ୍କୁ କହିଲି:
ଇମାଃ କାଶିପତେଃ କନ୍ଯା ମଯା ନିର୍ଜିତ୍ଯ ପାର୍ଥିଵାନ୍ । ଵିଚିତ୍ରଵୀର୍ଯସ୍ଯ କୃତେ ଵୀର୍ଯଶୁଲ୍କା ହୃତା ଇତି
'ମୁଁ କାଶୀର ରାଜାଙ୍କ ଏହି କନ୍ୟାମାନେକୁ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଜିତି, ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ ପାଇଁ ବୀର୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଜିତି ଆଣିଛି।'
ତତୋ ମୂର୍ଧନ୍ଯୁପାଘ୍ରାଯ ପର୍ଯଶ୍ରୁନଯନା ନୃପ। ଆହ ସତ୍ଯଵତୀ ହୃଷ୍ଟା ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ପୁତ୍ର ଜିତଂ ତ୍ଵଯା
ତାପରେ, ଆନନ୍ଦରେ ଆଖି ଲୁହା ଭରି, ସତ୍ୟବତୀ ମୋ ମୁଣ୍ଡ ଘ୍ରାଣ କରି କହିଲେ: 'ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ପୁଅ, ତୁମେ ଜିତିଛ।'
ସତ୍ଯଵତ୍ଯାସ୍ତ୍ଵନୁମତେ ଵିଵାହେ ସମୁପସ୍ଥିତେ। ଉଵାଚ ଵାକ୍ଯଂ ସଵ୍ରୀଡା ଜ୍ଯେଷ୍ଠା କାଶିପତେଃ ସୁତା
ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ବିବାହ ଯେତେବେଳେ ହେବାକୁ ଯାଉଥିଲା, କାଶୀରାଜଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ କନ୍ୟା ଲଜ୍ଜାରେ ଭରିଯାଇ ଏହି ଉପଯୁକ୍ତ କଥା କହିଲେ।
ଭୀଷ୍ମ ତ୍ଵମସି ଧର୍ମଜ୍ଞଃ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦଃ । ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚ ଵଚନଂ ଧର୍ମ୍ଯଂ ମହ୍ଯଂ କର୍ତୁମିହାର୍ହସି
ଭୀଷ୍ମ, ଆପଣ ଧର୍ମକୁ ଭଲଭାବେ ଜାଣନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ। ମୋର ନ୍ୟାୟସଂଗତ କଥା ଶୁଣି, ଆପଣ ଯାହା ଉଚିତ, ତାହା କରିବା ଉଚିତ।
ମଯା ସାଲ୍ଵପତ୍ତିଃ ପୂର୍ଵଂ ମନସାଽଭିଵୃତୋ ଵରଃ। ତେନ ଚାସ୍ମି ଵୃତା ପୂର୍ଵଂ ରହସ୍ଯଵିଦିତେ ପିତୁଃ
ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ମନରେ ସାଲ୍ବରାଜାଙ୍କୁ ବର ଭାବେ ଚୟନ କରିଥିଲି। ସେଉଁଠି ମୋ ପିତାଙ୍କୁ ଜଣାନଥିବା ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ସେମାନେ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଚୟନ କରିଥିଲେ।
କଥଂ ମାମନ୍ଯକାମାଂ ତ୍ଵଂ ରାଜଧର୍ମମତୀତ୍ଯ ଵୈ । ଵାସଯେଥା ଗୃହେ ଭୀଷ୍ମ କୌରଵଃ ସନ୍ଵିଶେଷତଃ
ଭୀଷ୍ମ, ଆପଣ କୌରବ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ରାଜଧର୍ମ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରି, ମୋର ଇଚ୍ଛା ବିପରୀତରେ କିପରି ମୋତେ ଘରେ ରଖିପାରିବେ?
ଏତଦ୍ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଵିନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ମନସା ଭରତର୍ଷଭ । ଯତ୍କ୍ଷମଂ ତେ ମହାବାହୋ ତଦିହାରବ୍ଧୁମର୍ହସି
ଭାରତବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି କଥାକୁ ଭଲଭାବେ ବୁଝି ଚିନ୍ତା କରି, ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଯାହା ଉଚିତ, ସେହି କାମ ଏଠାରେ କରିବା ଉଚିତ।
ସ ମାଂ ପ୍ରତୀକ୍ଷତେ ଵ୍ଯକ୍ତଂ ସାଲ୍ଵରାଜୋ ଵିଶାଂପତେ । ତସ୍ମାନ୍ମାଂ ତ୍ଵଂ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମନୁଜ୍ଞାତୁମର୍ହସି
ସାଲ୍ବରାଜା ନିଶ୍ଚୟ ମୋ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି। ତେଣୁ, କୁରୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣ ମୋତେ ଅନୁମତି ଦେବା ଉଚିତ।
କୃପାଂ କୁରୁ ମହାବାହୋ ମଯି ଧର୍ମଭୃତାଂ ଵର। ତ୍ଵଂ ହି ସତ୍ଯଵ୍ରତୋ ଵୀର ପୃଥିଵ୍ଯାମିତି ନଃ ଶ୍ରୁତମ୍
ମହାବାହୁ, ଧର୍ମର ଅନୁସରଣକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋପରି କୃପା କରନ୍ତୁ। ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଆପଣ ସତ୍ୟବ୍ରତ ନାୟକ ଭାବେ ପରିଚିତ।
ତତୋଽହଂ ସମନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ କାଲୀଂ ଗନ୍ଧଵତୀଂ ତଦା। ମନ୍ତ୍ରିଣଶ୍ଚର୍ତ୍ଵିଜଶ୍ଚୈଵ ତଥୈଵ ଚ ପୁରୋହିତାନ୍। ସମନୁଜ୍ଞାମିଷଂ କନ୍ଯାମମ୍ବାଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠାଂ ନରାଧିପ
ତାପରେ, ମୁଁ କାଳୀ ଓ ଗନ୍ଧବତୀଙ୍କ, ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରୀ, ପୂରୋହିତ ଓ ରାଜପୁରୋହିତଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, ରାଜା, ଜ୍ୟେଷ୍ଠା କନ୍ୟା ଅମ୍ବାଙ୍କୁ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଲି।
ଅନୁଜ୍ଞାତା ଯଯୌ ସା ତୁ କନ୍ଯା ସାଲ୍ଵପତେଃ ପୁରମ୍। ଵୃଦ୍ଧୈର୍ଦ୍ଵିଜାତିଭିର୍ଗୁପ୍ତା ଧାତ୍ର୍ଯା ଚାନୁଗତା ତଦା
ଏଭଳି ଅନୁମତି ପାଇ, ସେ କନ୍ୟା ବୃଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ଦାୟିନୀ ସହିତ ସାଲ୍ବରାଜାଙ୍କ ସହରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଅତୀତ୍ଯ ଚ ତମଧ୍ଵାନମାସମାଦ ନରାଧିପମ । ସା ତମାସାଦ୍ଯ ରାଜାନଂ ସାଲ୍ଵଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ସେ ମାର୍ଗ ଅତିକ୍ରମ କରି, ସାଲ୍ବରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେ ଏହି କଥା କହିଲେ।