ଦେଵଵ୍ରତତ୍ଵଂ ଵିଜ୍ଞାପ୍ଯ ପୃଥିଵୀଂ ସର୍ଵରାଜସୁ । ନୈଵ ହନ୍ଯାଂ ସ୍ତ୍ରିଯଂ ଜାତୁ ନ ସ୍ତ୍ରୀପୂର୍ଵଂ କଦାଚନ
ମୁଁ ମୋର ଦେବବ୍ରତ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଘୋଷଣା କରିଛି—ମୁଁ କେବେ ଜଣେ ଜଣାଣୀକୁ, କିମ୍ବା ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବେ ଜଣାଣୀ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଯେଉଁ ହେଉନ୍ତି, ମୁଁ ମାରିବି ନାହିଁ।
ସ ହି ସ୍ତ୍ରୀପୂର୍ଵକୋ ରାଜଞ୍ଶିଖଣ୍ଡୀ ଯଦି ତେ ଶ୍ରୁତଃ । କନ୍ଯା ଭୂତ୍ଵା ପୁମାଞ୍ଚାତୋ ନ ଯୋତ୍ସ୍ଯେ ତେନ ଭାରତ
ହେ ରାଜା, ଶିଖଣ୍ଡୀ ପୂର୍ବେ ଜଣାଣୀ ଥିଲେ ବୋଲି ତୁମେ ଶୁଣିଥିବେ। ସେ କନ୍ୟା ଥିଲେ, ପରେ ପୁରୁଷ ହେଲେ, ଏହି କାରଣରୁ ମୁଁ ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି ନାହିଁ, ହେ ଭାରତ।
ସର୍ଵାଂସ୍ତ୍ଵନ୍ଯାନ୍ହନିଷ୍ଯାମି ପାର୍ଥିଵାନ୍ଭରତର୍ଷଭ । ଯାନ୍ସମେଷ୍ଯାମି ସମରେ ନ ତୁ କୁନ୍ତୀସୁତାନ୍ନୃପ
ହେ ଭାରତମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଯେଉଁ ରାଜାମାନେ ସହିତ ମୋର ସାମ୍ନା ହେବ, ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ମାରିଦେବି, କିନ୍ତୁ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରମାନେ ନୁହେଁ, ହେ ରାଜା।
କିମର୍ଥଂ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ନୈଵ ହନ୍ଯାଃ ଶିଖଣ୍ଡିନମ୍ । ଉଦ୍ଯତେଷୁମଥୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସମରେଷ୍ଵାତତାଯିନମ୍
ହେ ଭାରତମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଯଦିଓ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆକ୍ରମଣ କରୁଛନ୍ତି, ତଥାପି ତୁମେ କାହିଁକି ତାଙ୍କୁ ମାରିବେ ନାହିଁ?
ପୂର୍ଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମହାବାହୋ ପାଞ୍ଚାଲାନ୍ସହ ସୋମକୈଃ । ହନିଷ୍ଯାମୀତି ଗାଙ୍ଗେଯ ତନ୍ମେ ବ୍ରୂହି ପିତାମହ
ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ କହିଥିଲେ ଯେ, ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ସୋମକମାନେ ସହିତ ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମାରିଦେବି। ହେ ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର, ପିତାମହ, ଏହାର କାରଣ ମୋତେ କୁହ।
ଶ୍ରୃଣୁ ଦୁର୍ଯୋଧନ କଥାଂ ସହୈଭିର୍ଵସୁଧାଧିପୈଃ । ଯଦର୍ଥଂ ଯୁଧି ସଂପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ନାହଂ ହନ୍ଯାଂ ଶିଖଣ୍ଡିନମ୍
ହେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, ଏହି ରାଜାମାନେ ସହିତ ତୁମେ ଏହି କଥା ଶୁଣ, କିଏଁକି ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କୁ ମାରିବି ନାହିଁ।
ମହାରାଜୋ ମମ ପିତା ଶାନ୍ତନୁର୍ଲୋକଵିଶ୍ରୁତଃ । ଦିଷ୍ଟାନ୍ତମାପ ଧର୍ମାତ୍ମା ସମଯେ ଭରତର୍ଷଭ
ମୋ ପିତା, ଲୋକପ୍ରସିଦ୍ଧ ମହାରାଜା ଶାନ୍ତନୁ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ଶବ୍ଦରେ ଅଟୁଟ୍ ଥିଲେ, ଶେଷ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ, ହେ ଭାରତମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ।
ତତୋଽହଂ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରତିଜ୍ଞାଂ ପରିପାଲଯନ୍ । ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦଂ ଭ୍ରାତରଂ ଵୈ ମହାରାଜ୍ଯେଽଭ୍ଯପେଚଯମ୍
ତାପରେ, ମୋ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପାଳନ କରି, ମୁଁ ମୋ ଭାଇ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ମହାରାଜ୍ୟରେ ବସାଇଥିଲି, ହେ ଭାରତମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ।
ତସ୍ମିଂଶ୍ଚ ନିଧନଂ ପ୍ରାପ୍ତେ ସତ୍ଯଵତ୍ଯା ମତେ ସ୍ଥିତଃ । ଵିଚିତ୍ରଵୀର୍ଯଂ ରାଜାନମଭ୍ଯଷିଞ୍ଚଂ ଯଥାଵିଧି
ସେ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ପରେ, ମୁଁ ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ଇଚ୍ଛାଅନୁସାରେ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ରାଜା କରିଥିଲି।
ମଯାଽଭିଷିକ୍ତୋ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଯଵୀଯାନପି ଧର୍ମତଃ । ଵିଚିତ୍ରଵୀର୍ଯୋ ଧର୍ମାତ୍ମା ମାମେଵ ସମୁଦୈକ୍ଷତ
ମୋ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷିକ୍ତ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ବିଚିତ୍ରବୀର୍ଯ୍ୟ ଯଦିଓ ଛୋଟ, ଧର୍ମଅନୁସାରେ ରାଜା ହେଲେ ଓ ସେ ସବୁବେଳେ ମୋ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିଲେ।
ତସ୍ଯ ଦାରକ୍ରିଯାଂ ତାତ ଚିକୀର୍ଷୁରହମପ୍ଯୁତ । ଅନୁରୂପାଦିଵ କୁଲାଦିତ୍ଯେଵ ଚ ମନୋ ଦଧେ
ତାଙ୍କର ବିବାହ କରାଇବାକୁ ମୁଁ ମନେ ରଖିଲି, ହେ ପିତା, ଏବଂ ଉପଯୁକ୍ତ କୁଳରୁ ଜଣେ କନ୍ୟା ଖୋଜିବାକୁ ଚିନ୍ତା କଲି।
ତଥାଽଶ୍ରୌଷଂ ମହାବାହୋ ତିସ୍ରଃ କନ୍ଯାଃ ସ୍ଵଯଂଵରେ । ରୂପେଣାପ୍ରତିମାଃ ସର୍ଵାଃ କାଶିରାଜସୁତାସ୍ତଦା । ଅମ୍ବାଂ ଚୈଵାମ୍ବିକାଂ ଚୈଵ ତଥୈଵାମ୍ବାଲିକାମପି
ଏଭଳି, ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ମୁଁ ଶୁଣିଲି ଯେ କାଶୀରାଜଙ୍କ ତିନିଜଣ କନ୍ୟା, ରୂପରେ ଅପୂର୍ବ, ସ୍ୱୟଂବରରେ ଅଛନ୍ତି—ଅମ୍ବା, ଅମ୍ବିକା ଓ ଅମ୍ବାଲିକା।
ରାଜାନଶ୍ଚ ସମାହୂତାଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଭରତର୍ଷଭ। ଅମ୍ବା ଜ୍ଯେଷ୍ଠାଭଵତ୍ତାସାମମ୍ବିକା ତ୍ଵଥ ମଧ୍ଯମା
ଭାରତବଂଶୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଭୂମିର ରାଜାମାନେ ଡାକାଯାଇଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅମ୍ବା ସବୁଠୁ ବଡ଼, ତାପରେ ମଧ୍ୟମ ଥିଲେ ଅମ୍ବିକା।
ଅମ୍ବାଲିକା ଚ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ରାଜକନ୍ଯା ଯଵୀଯସୀ । ସୋଽହମେକରଥେନୈଵ ଗତଃ କାଶିପତେଃ ପୁରୀମ୍
ଏବଂ ଅମ୍ବାଲିକା ଥିଲେ ସବୁଠୁ ଛୋଟ ରାଜକନ୍ୟା। ମୁଁ ଏକା ଏକ ରଥରେ ବସି କାଶୀର ରାଜଧାନୀକୁ ଗଲି।
ଅପଶ୍ଯଂ ତା ମହାବାହୋ ତିସ୍ରଃ କନ୍ଯାଃ ସ୍ଵଲଙ୍କୃତାଃ। ରାଜ୍ଞଶ୍ଚୈଵ ସମାହୂତାନ୍ପାର୍ଥିଵାନ୍ପୃଥିଵୀପତେ
ସେଠାରେ ମୁଁ ଦେଖିଲି, ସେ ତିନିଜଣୀ କନ୍ୟା ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଡାକାଯାଇଥିବା ଭୂମିର ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ତତୋଽହଂ ତାନ୍ନୃପାନ୍ସର୍ଵାନାହୂଯ ସମରେ ସ୍ଥିତାନ୍। ରଥମାରୋପଯାଞ୍ଚକ୍ରେ କନ୍ଯାସ୍ତା ଭରତର୍ଷଭ
ତାପରେ, ଭାରତବଂଶୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଦଢ଼ିଥିବା ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଡାକି, ସେ ତିନିଜଣୀ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ମୋ ରଥରେ ବସାଇଲି।
ଵୀର୍ଯଶୁଲ୍କାଶ୍ଚ ତା ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସମାରୋପ୍ଯ ରଥଂ ତଦା। ଅଵୋଚଂ ପାର୍ଥିଵାନ୍ସର୍ଵାନହଂ ତତ୍ର ସମାଗତାନ୍। ଭୀଷ୍ମଃ ଶାନ୍ତନଵଃ କନ୍ଯା ହରତୀତି ପୁନଃପୁନଃ
ସେମାନେ ବୀର୍ୟ ଦ୍ୱାରା ବିବାହ ହେବେ ବୋଲି ଜାଣି, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ରଥରେ ବସାଇ ଏବଂ ଏଠାରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର କହିଲି: 'ମୁଁ ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ, ଏହି କନ୍ୟାମାନେକୁ ନେଉଛି!'
ତେ ଯତଧ୍ଵଂ ପରଂ ଶକ୍ତ୍ଯା ସର୍ଵେ ମୋକ୍ଷାଯ ପାର୍ଥିଵାଃ । ପ୍ରସହ୍ଯ ହି ହରାମ୍ଯେଷ ମିଷତାଂ ଵୋ ନରର୍ଷଭାଃ
'ଏବେ ତମେ ସମସ୍ତେ ଯେଉଁମାନେ ମୁକ୍ତି ଚାହୁଁଛ, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଲଗାଅ! କାରଣ, ମୁଁ ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଖି ଦେଖା ଜାଗାରେ ବଳପୂର୍ବକ ଏମାନେକୁ ନେଉଛି!'
ତତସ୍ତେ ପୃଥିଵୀପାଲାଃ ସମୁତ୍ପତୁରୁଦାଯୁଧାଃ । ଯୋଗୋ ଯୋଗ ଇତି କ୍ରୁଦ୍ଧାଃ ସାରଥୀନଭ୍ଯଚୋଦଯନ୍
ତାପରେ ସେ ସମସ୍ତ ଭୂମିର ରାଜାମାନେ ଅସ୍ତ୍ର ହାତରେ ଧରି, କ୍ରୋଧରେ 'ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉ, ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉ' ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରି, ତାଙ୍କର ରଥଚାଳକମାନେକୁ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ।
ତେ ରଥୈର୍ଗସଙ୍କାଶୈର୍ଗଜୈଶ୍ଚ ଗଜଯୋଧିନଃ। ପୁଷ୍ଟୈଶ୍ଵାଶ୍ଵୈର୍ମହୀପାଲାଃ ସମୁତ୍ପେତୁରୁଦାଯୁଧାଃ
ସେ ରାଜାମାନେ ମେଘ ଭଳି ରଥ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହାତୀ ଓ ଦୃଢ଼ ଘୋଡ଼ା ଉପରେ ଚଢ଼ି, ଅସ୍ତ୍ର ହାତରେ ଧରି ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ତୟାରି ହେଲେ।
ତତସ୍ତେ ମାଂ ମହୀପାଲାଃ ସର୍ଵ ଏଵ ଵିଶାଂ ପତେ। ରଥଵ୍ରାତେନ ମହତା ସର୍ଵତଃ ପର୍ଯଵାରଯନ୍
ତାପରେ, ଏ ଜନମାନ୍ୟ ନାଥ, ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ବଡ଼ ରଥସେନା ନେଇ ମୋତେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଘେରି ନେଲେ।
ତାନହଂ ଶରଵର୍ଷେଣ ସମନ୍ତାତ୍ପର୍ଯଵାରଯମ୍ । ସର୍ଵାନ୍ନୃପାଂଶ୍ଚାପ୍ଯଜଯଂ ଦେଵରାଡିଵ ଦାନଵାନ୍
ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ବାଣ ବର୍ଷା କରି ସେମାନେକୁ ରୋକିଲି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଜିତିଲି, ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ଦାନବମାନେକୁ ଜିତନ୍ତି।
ଅପାତଯଂ ଶରୈର୍ଦୀପ୍ତୈଃ ପ୍ରହସନ୍ଭରତର୍ଷଭ । ତେଷାମାପତତାଂ ଚିତ୍ରାନ୍ଧ୍ଵଜାନ୍ହେମପରିଷ୍କୃତାନ୍
ଭାରତବଂଶୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ହସିହସି ତୀବ୍ର ବାଣ ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆସୁଥିବା ସୁନାରେ ଶୋଭିତ ରଙ୍ଗିନ ପତାକାଗୁଡ଼ିକୁ ଭୂମିରେ ପତିତ କରିଦେଲି।
ଏକୈକେନ ହି ବାଣେନ ଭୂମୌ ପାତିତଵାନହମ୍ । ହଯାଂସ୍ତେଷାଂ ଗଜାଂଶ୍ଚୈଵ ସାରଥୀଂଶ୍ଚାପ୍ଯହଂ ରଣେ
ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାଣରେ ସେମାନଙ୍କ ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ ଓ ରଥଚାଳକମାନେକୁ ଭୂମିରେ ପତିତ କରିଦେଲି।
ତେ ନିଵୃତ୍ତାଶ୍ଚ ଭଗ୍ନାଶ୍ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଲ୍ଲାଘଵଂ ମମ। `ପ୍ରଣିପେତୁଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ଵୈ ପ୍ରଶଶଂସୁଶ୍ଚ ପାର୍ଥିଵାଃ
ମୋର ଦ୍ରୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ସେମାନେ ଭାଙ୍ଗି ଯିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲେ; ସମସ୍ତ ରାଜା ମୋ ପାଖରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇଲେ ଏବଂ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
ତତ ଆଦାଯ ତାଃ କନ୍ଯା ନୃପତୀଂଶ୍ଚ ଵିସୃଜ୍ଯ ତାନ୍।' ଅଥାଽହଂ ହାସ୍ତିନପୁରମାଯାଂ ଜିତ୍ଵା ମହୀକ୍ଷିତଃ
ତାପରେ ସେ କନ୍ୟାମାନେକୁ ନେଇ ଏବଂ ରାଜାମାନେକୁ ଛାଡ଼ି, ମୁଁ ଜିତିବା ପରେ ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ଫେରିଲି, ଏ ଭୂମିର ରାଜା।
ତତୋଽହଂ ତାଶ୍ଚ କନ୍ଯା ଵୈ ଭ୍ରାତୁରର୍ଥାଯ ଭାରତ। ତଚ୍ଚ କର୍ମ ମହାବାହୋ ସତ୍ଯଵତ୍ଯୈ ନ୍ଯଵେଦଯମ୍
ତାପରେ, ମହାବାହୁ, ମୁଁ ସେ କନ୍ୟାମାନେ ଭାଇ ପାଇଁ ଦେଲି ଏବଂ ସେ କାର୍ଯ୍ୟ ସତ୍ୟବତୀଙ୍କୁ ଜଣାଇଲି।
ତତୋଽହଂ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାତରଂ ଵୀରମାତରମ୍ । ଅଭିଗମ୍ଯୋପସଂଗୃହ୍ଯ ଦାଶେଯୀମିଦମବ୍ରୁଵମ୍
ତାପରେ, ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ବୀରମାତା ମୋ ମାଆଁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ମାଛମାଛିର ଝିଅ ସତ୍ୟବତୀଙ୍କୁ କହିଲି:
ଇମାଃ କାଶିପତେଃ କନ୍ଯା ମଯା ନିର୍ଜିତ୍ଯ ପାର୍ଥିଵାନ୍ । ଵିଚିତ୍ରଵୀର୍ଯସ୍ଯ କୃତେ ଵୀର୍ଯଶୁଲ୍କା ହୃତା ଇତି
'ମୁଁ କାଶୀର ରାଜାଙ୍କ ଏହି କନ୍ୟାମାନେକୁ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଜିତି, ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ ପାଇଁ ବୀର୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଜିତି ଆଣିଛି।'
ତତୋ ମୂର୍ଧନ୍ଯୁପାଘ୍ରାଯ ପର୍ଯଶ୍ରୁନଯନା ନୃପ। ଆହ ସତ୍ଯଵତୀ ହୃଷ୍ଟା ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ପୁତ୍ର ଜିତଂ ତ୍ଵଯା
ତାପରେ, ଆନନ୍ଦରେ ଆଖି ଲୁହା ଭରି, ସତ୍ୟବତୀ ମୋ ମୁଣ୍ଡ ଘ୍ରାଣ କରି କହିଲେ: 'ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ପୁଅ, ତୁମେ ଜିତିଛ।'