ଜୀଵିତଂ ପ୍ରିଯମତ୍ଯର୍ଥମାଯୁଷ୍କାମଃ ସଦା ଦ୍ଵିଜଃ । ନ ହ୍ଯସ୍ଯ ସଦୃଶଃ କଶ୍ଚିଦୁଭଯୋଃ ସେନଯୋରପି
ଏହି ଦ୍ୱିଜ ଜୀବନକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି, ସଦା ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ଚାହନ୍ତି । ତଥାପି, ଦୁଇ ସେନାରେ ତାଙ୍କ ସମାନ କିଏ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ ।
ହନ୍ଯାଦେକରଥେନୈଵ ଦେଵାନାମପି ଵାହିନୀମ୍ । ଵପୁଷ୍ମାଂସ୍ତଲଘୋଷେଣ ସ୍ଫୋଟଯେଦପି ପର୍ଵତାନ୍
ଏକ ରଥରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ସେନାକୁ ନଷ୍ଟ କରିପାରିବେ । ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗୁଞ୍ଜନରେ ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟ ଭାଙ୍ଗିପାରିବେ ।
ଅସଂଖ୍ଯେଯଗୁଣୋ ଵୀରଃ ପ୍ରହନ୍ତା ଦାରୁଣଦ୍ଯୁତିଃ। ଦଣ୍ଡପାଣିରିଵାସହ୍ଯଃ କାଲଵତ୍ପ୍ରଚରିଷ୍ଯତି
ଏହି ବୀର ଅସଂଖ୍ୟ ଗୁଣର ମାଲିକ, ଭୟଙ୍କର ହତ୍ୟାକାରୀ ଓ ଭୀଷଣ ଚମକରେ ଯୁଦ୍ଧରେ କାଳ ପରି ଅପରାଜିତ ଭାବରେ ଚାଲିବେ ।
ଯୁଗାନ୍ତାଗ୍ନିସମଃ କ୍ରୋଧାତ୍ସିଂହଗ୍ରୀଵୋ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ । ଏଷ ଭାରତ ଯୁଦ୍ଧସ୍ଯ ପୃଷ୍ଠଂ ସଂଶଯମିଷ୍ଯତି
ଯୁଗାନ୍ତର ଅଗ୍ନି ପରି କ୍ରୋଧରେ, ସିଂହ ପରି ଗଳା ଓ ଦୀପ୍ତିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ । ଭାରତ, ଏହି ଯୁଦ୍ଧର ଫଳ ତାଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ ।
ପିତା ତ୍ଵସ୍ଯ ମହାତେଜା ଵୃଦ୍ଧୋଽପି ଯୁଵଭିର୍ଵରଃ । ରଣେ କର୍ମ ମହତ୍କର୍ତା ଅତ୍ର ମେ ନାସ୍ତି ସଂଶଯଃ
ତାଙ୍କର ପିତା ବୟସ୍କ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଯୁବକମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛନ୍ତି । ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ବଡ଼ କାମ କରିବେ, ଏଥିରେ ମୋର କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।
ଅସ୍ତ୍ରଵେଗାନିଲୋଦ୍ଭୂତଃ ସେନାକକ୍ଷେନ୍ଧନୋତ୍ଥିତଃ । ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରସ୍ଯ ସୈନ୍ଯାନି ପ୍ରଧକ୍ଷ୍ଯତି ରଣେ ଧୃତଃ
ଅସ୍ତ୍ରର ତେଜ ତୁଫାନରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ, ସେନାର ଇଂଧନରୁ ଜାଗି, ସେ ପାଣ୍ଡବପୁତ୍ରଙ୍କ ସେନାକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜଳାଇ ଦେବେ ।
ରଥଯୂଥପଯୂଥାନାଂ ଯୂଥପୋଽଯ ନରର୍ଷଭଃ । ଭରଦ୍ଵାଜାତ୍ମଜଃ କର୍ତା କର୍ମ ତୀଵ୍ରଂ ହିତଂ ତଵ
ରଥ ଦଳପତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଏହି ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ପୁଅ ଅଗ୍ରଣୀ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ । ସେ ତୁମ ପାଇଁ ତୀବ୍ର ଏବଂ ଉପକାରୀ କାମ କରିବେ ।
ସର୍ଵମୂର୍ଧାଭିଷିକ୍ତାନାମାଚାର୍ଯଃ ସ୍ଥଵିରୋ ଗୁରୁଃ । ଗଚ୍ଛେଦନ୍ତଂ ସୃଞ୍ଜଯାନାଂ ପ୍ରିଯସ୍ତ୍ଵସ୍ଯ ଧନଞ୍ଜଯଃ
ସମସ୍ତ ରାଜାମାନଙ୍କ ଗୁରୁ ଏବଂ ବୟସ୍କ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ । ତଥାପି, ସେ ଶୃଞ୍ଜୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧନଞ୍ଜୟକୁ ସବୁଠୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି ।
ନୈଷ ଜାତୁ ମହେଷ୍ଵାସଃ ପାର୍ଥମକ୍ଲିଷ୍ଟକାରିଣମ୍ । ହନ୍ଯାଦାଚାର୍ଯକଂ ଦୀପ୍ତଂ ସଂସ୍ମୃତ୍ଯ ଗୁଣନିର୍ଜିତମ୍
ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର କେବେ ଅର୍ଜୁନ, ଯିଏ କ୍ଲାନ୍ତିହୀନ କାମ କରେ, ତାଙ୍କୁ ମାରିବେ ନାହିଁ । ଆପଣଙ୍କ ଆଚାର୍ଯ୍ୟର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଗୁଣ ସ୍ମରଣ କରିବେ ।
ଶ୍ଲାଘତେ ଯଂ ସଦା ଵୀର ପାର୍ଥସ୍ଯ ଗୁଣଵିସ୍ତରୈଃ । ପୁତ୍ରାଦଭ୍ଯଧିକଂ ଚୈନଂ ଭାରଦ୍ଵାଜୋଽନୁପଶ୍ଯତି
ଯିଏ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଅନେକ ଗୁଣକୁ ନିତ୍ୟ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଭରଦ୍ୱାଜ ତାଙ୍କର ପୁଅଠାରୁ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟ ଦେଇ ଦେଖନ୍ତି ।
ହନ୍ଯାଦେକରଥେନୈଵ ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵମାନୁଷାନ୍ । ଏକୀଭୂତାନପି ରଣେ ଦିଵ୍ଯୈରସ୍ତ୍ରୈଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ଏକଟି ରଥରେ ବସି, ସେ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ମାନବମାନେ ଏକଠା ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ ମଧ୍ୟ, ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତି ସହିତ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସଂହାର କରିପାରିବ।
ପୌରଵୋ ରାଜଶାର୍ଦୂଲସ୍ତଵ ରାଜନ୍ମହାରଥଃ । ମତୋ ମମ ରଥୋଦାରଃ ପରଵୀରରଥାରୁଜଃ
ପୌରବ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ, ତୁମର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥୀ, ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରଥଚାଳକ ଓ ଶତ୍ରୁବୀରମାନଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିବାରେ ପ୍ରବୀଣ।
ସ୍ଵେନ ସୈନ୍ଯେନ ମହତା ପ୍ରତପଞ୍ଶତ୍ରୁଵାହିନୀମ୍। ପ୍ରଧକ୍ଷ୍ଯତି ସ ପାଞ୍ଚାଲାନ୍କକ୍ଷମଗ୍ନିଗତିର୍ଯଥା
ସେ ନିଜର ବଡ଼ ସେନା ନେଇ ଶତ୍ରୁ ସେନାକୁ ଦହି ଦେବ; ପଞ୍ଚାଳମାନେକୁ ଶୁଖିଲା କାଠକୁ ଅଗ୍ନି ଦହି ଦେଇଥିବା ପରି ଜଳାଇ ଦେବ।
ସତ୍ଯଶ୍ରଵା ରଥସ୍ତ୍ଵେକୋ ରାଜପୁତ୍ରୋ ବୃହଦ୍ବଲଃ। ତଵ ରାଜନ୍ରିପୁବଲେ କାଲଵତ୍ପ୍ରଚରିଷ୍ଯତି
ସତ୍ୟଶ୍ରବା, ତୁମର ରଥୀ, ରାଜପୁତ୍ର ବୃହଦ୍ବଳ, ରଣଭୂମିରେ ଶତ୍ରୁ ସେନା ମଧ୍ୟରେ କାଳର ପରି ଚଳିବ।
ଏତସ୍ଯ ଯୋଧା ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଵିଚିତ୍ରକଵଚାଯୁଧାଃ । ଵିଚରିଷ୍ଯନ୍ତି ସଙ୍ଗ୍ରାମେ ନିନ୍ଘନ୍ତଃ ଶାସ୍ତ୍ରଵାଂସ୍ତଵ
ତାଙ୍କର ଯୋଧାମାନେ, ରାଜା ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ବିଭିନ୍ନ କବଚ ଓ ଅସ୍ତ୍ରରେ ସଜିତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଅସ୍ତ୍ରଦକ୍ଷତାରେ ମାରି ଦେଇ ଘୂରିବେ।
ଵୃଷସେନୋ ରଥସ୍ତେଽଗ୍ର୍ଯଃ କର୍ଣପୁତ୍ରୋ ମହାରଥଃ । ପ୍ରଧକ୍ଷ୍ଯତି ରିପୂଣାଂ ତେ ବଲଂ ତୁ ବଲିନାଂ ଵରଃ
ବୃଷସେନ, କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଓ ତୁମର ଅଗ୍ରଣୀ ରଥୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ଦହି ଦେବ, ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ।
ଜଘସନ୍ଧୋ ମହାତେଜା ରାଜନ୍ରଥଵରସ୍ତଵ । ତ୍ଯକ୍ଷ୍ଯତେ ସମରେ ପ୍ରାଣାନ୍ମାଧଵଃ ପରଵୀରହା
ଜଘସନ୍ଧ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ତୁମର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରଥୀ, ରଣଭୂମିରେ ଜୀବନ ଛାଡ଼ିଦେବ, ମାଧବ, ଶତ୍ରୁବୀରମାନଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରି।
ଏଷ ଯୋତ୍ସ୍ଯତି ସଙ୍ଗ୍ରାମେ ଗଜସ୍କନ୍ଧଵିଶାରଦଃ । ରଥେନ ଵା ମାହବାହୁଃ କ୍ଷପଯଞ୍ଶତ୍ରୁଵାହିନୀମ୍
ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ହାତୀ ଚଢ଼ି କିମ୍ବା ରଥରେ ଦକ୍ଷତାରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହାତ ନେଇ, ଶତ୍ରୁ ସେନାକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେବ।
ରଥ ଏଷ ମହାରାଜ ମତୋ ମେ ରାଜସତ୍ତମ। ତ୍ଵଦର୍ଥେ ତ୍ଯକ୍ଷ୍ଯତେ ପ୍ରାଣାନ୍ସହସୈନ୍ଯୋ ମହାରଣେ
ଏହି ରଥୀ, ମହାରାଜା, ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ; ତୁମ ପାଇଁ ସେ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ନିଜ ସେନା ସହିତ ଜୀବନ ଦେଇ ଦେବ।
ଏଷ ଵିକ୍ରାନ୍ତଯୋଧୀ ଚ ଚିତ୍ରଯୋଧୀ ଚ ସଂଗରେ । ଵୀତଭୀଶ୍ଚାପି ତେ ରାଜଞ୍ଶତ୍ରୁଭିଃ ସହ ଯୋତ୍ସ୍ଯତେ
ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସାହସୀ ଓ ଚିତ୍ର ଯୋଧା, ଭୟହୀନ ହୋଇ, ରାଜା, ତୁମ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବ।
ବାହ୍ଲୀକୋଽତିରଥଶ୍ଚୈଵ ସମରେ ଚାନିଵର୍ତନଃ । ମମ ରାଜନ୍ମତୋ ଯୁଦ୍ଧେ ଶୂରୋ ଵୈଵସ୍ଵତୋପମଃ
ବାହ୍ଲିକ ଅତିଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଟଳ; ମୋ ମତରେ, ରାଜା, ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୂର, ବୈବସ୍ବତ ସମାନ।
ନ ହ୍ଯେଷ ସମରଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ନିଵର୍ତେତ କଥଞ୍ଚନ। ଯଥା ସତତଗୋ ରାଜନ୍ସ ହି ହନ୍ଯାତ୍ପରାନ୍ରଣେ
ସେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ପହଁଚିଲେ କେବେ ଫେରିବେ ନାହିଁ, ରାଜା; ସତତଗ ପରି, ସେ ରଣଭୂମିରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ମାରିଦେବ।
ସେନାପତିର୍ମହାରାଜ ସତ୍ଯଵାଂସ୍ତେ ମହାରଥଃ । ରଣେଷ୍ଵଦ୍ଭୁତକର୍ମା ଚ ରଥୀ ପରରଥାରୁଜଃ
ସେନାପତି, ମହାରାଜା, ସତ୍ୟବାନ୍ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥୀ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ଶତ୍ରୁ ରଥମାନଙ୍କୁ ଭଙ୍ଗ କରେ।
ଏତସ୍ଯ ସମରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନ ଵ୍ଯଥାସ୍ତି କଥଞ୍ଚନ । ଉତ୍ସ୍ମଯନ୍ନୁତ୍ପତତ୍ଯେଷ ପରାନ୍ରଥପଥେ ସ୍ଥିତାନ୍
ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେଖିଲେ କେବେ ଭୟ ହୁଏନାହିଁ; ସେ ହସି ଆଗକୁ ଝାପି, ଶତ୍ରୁ ରଥପଥରେ ଥିବାମାନଙ୍କୁ ଆଘାତ କରେ।
ଏଷ ଚାରିଷୁ ଵିକ୍ରାନ୍ତଃ କର୍ମ ସତ୍ପୁରୁଷୋଚିତମ୍ । କର୍ତା ଵିମର୍ଦେ ସୁମହତ୍ତ୍ଵଦର୍ଥେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ
ସେ ଯୋଧାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାହସୀ, ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ; ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ପାଇଁ ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମ।
ଅଲମ୍ବୁସୋ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରଃ କ୍ରୂରକର୍ମା ମହାରଥଃ । ହନିଷ୍ଯତି ପରାନ୍ରାଜନ୍ପୂର୍ଵଵୈରମନୁସ୍ମରନ୍
ଅଲମ୍ବୁସ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ, କ୍ରୂର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦକ୍ଷ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥୀ, ପୂର୍ବ ଶତ୍ରୁତାକୁ ମନେ ରଖି ତୁମ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ମାରିଦେବ, ରାଜା।
ଏଷ ରାକ୍ଷସସୈନ୍ଯାନଂ ସର୍ଵେଷାଂ ରଥସତ୍ତମଃ । ମାଯାଵୀ ଦୃଢଵୈରଶ୍ଚ ସମରେ ଵିଚରିଷ୍ଯତି
ସେ ରାକ୍ଷସ ସେନାର ସମସ୍ତ ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମାୟାରେ ପ୍ରବୀଣ ଓ ଦୃଢ଼ ଶତ୍ରୁତା ନେଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଘୂରିବ।
ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ଯୋତିଷାଧିପୋ ଵୀରୋ ଭଗଦତ୍ତଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ । ଗଜାଙ୍କୁଶଧରଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ରଥେ ଚୈଵ ଵିଶାରଦଃ
ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷର ନାୟକ ଭଗଦତ୍ତ, ସାହସୀ ଓ ପ୍ରତାପଶାଳୀ, ହାତୀ ଅଙ୍କୁଶ ଧାରଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ରଥ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରବୀଣ।
ଏତେନ ଯୁଦ୍ଧମଭଵତ୍ପୁରା ଗାଣ୍ଡୀଵଧନ୍ଵନଃ । ଦିଵସାନ୍ସୁବହୂନ୍ରାଜନ୍ନୁଭଯୋର୍ଜଯଗୃଦ୍ଧିନୋଃ
ପୂର୍ବରୁ, ରାଜା, ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀ ଓ ତାଙ୍କର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ଜଣେ ଜୟ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ଥିଲେ; ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଅନେକ ଦିନ ଚାଲିଥିଲା।
ତତଃ ସଖାଯଂ ଗାନ୍ଧାରେ ମାନଯନ୍ପାକଶାସନମ୍ । ଅକରୋତ୍ସଂଵିଦଂ ତେନ ପାଣ୍ଡଵେନ ମହାତ୍ମନା
ତାପରେ, ଗାନ୍ଧାର ଶାସକଙ୍କୁ ମିତ୍ର ଭାବେ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବ ତାଙ୍କ ସହିତ ଏକ ସମ୍ମତି କରିଥିଲେ।