ସ ଏଷ ରଥଶାର୍ଦୂଲସ୍ତଦ୍ଵୈରଂ ସଂସ୍ମରନ୍ରଣେ। ଯୋତ୍ସ୍ଯତେ ପାଣ୍ଡଵୈସ୍ତାତ ପ୍ରାଣାଂସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସୁଦୁସ୍ତ୍ଯଜାନ୍
ସେ ରଥଯୋଧ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ ପରି, ଏହି ଶତ୍ରୁତାକୁ ମନେ କରି, ପାଣ୍ଡବମାନେ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ, ଜୀବନ ଛାଡିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।
ସୁଦକ୍ଷିଣସ୍ତୁ କାମ୍ଭୋଜୋ ରଥ ଏକଗୁଣୋ ମତଃ। ତଵାର୍ଥସିଦ୍ଧିମାକାଙ୍କ୍ଷନ୍ଯୋତ୍ସ୍ଯତେ ସମରେ ପରୈଃ
ସୁଦକ୍ଷିଣ, କାମ୍ଭୋଜ ଯୋଧ୍ୟ, ଏକ ରଥଯୋଧ୍ୟ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ; ତୁମ ଜୟ ଚାହିଁ, ଶତ୍ରୁମାନେ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ।
ଏତସ୍ଯ ରଥସିଂହସ୍ଯ ତଵାର୍ଥେ ରାଜସତ୍ତମ। ପରାକ୍ରମଂ ଯଥେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯନ୍ତି କୁରଵୋ ଯୁଧି
ଏହି ରଥଯୋଧ୍ୟର ପାଇଁ, ରାଜାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ପାଇଁ କୁରୁମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ର ପରି ପ୍ରଭାବ ଦେଖିବେ।
ଏତସ୍ଯ ରଥଵଂଶେ ହି ତିଗ୍ମଵେଗପ୍ରହାରିଣଃ । କାମ୍ଭୋଜାନାଂ ମହାରାଜ ଶଲଭାନାମିଵାଯତିଃ
ଏହି ରଥଯୋଧ୍ୟର ବଂଶରେ, ମହାରାଜ, କାମ୍ଭୋଜମାନେ ତୀବ୍ର ଆକ୍ରମଣକାରୀ, ତାଙ୍କ ଆଗ୍ରସରଣ ଟିକେ ତିଆଁ ପରି ଶୀଘ୍ର।
ନୀଲୋ ମାହିଷ୍ଯତୀଵାସୀ ନୀଲଵର୍ମା ରଥସ୍ତଵ। ରଥଵଂଶେନ କଦନଂ ଶତ୍ରୂଣାଂ ଵୈ କରିଷ୍ଯତି
ନୀଳ, ମହିଷ୍ୟ ରାଜା, ନୀଳ ବର୍ମ ପିନ୍ଧି ତୁମର ରଥ ଚାଳିବେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ରଥ ସେନା ସହିତ ତୁମ ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ଭୟଙ୍କର ନାଶ ଆଣିବେ।
କୃତଵୈରଃ ପୁରା ଚୈଵ ସହଦେଵେନ ମାରିଷ। ଯୋତ୍ସ୍ଯତେ ସତତଂ ରାଜଂସ୍ତଵାର୍ଥେ କୁରୁନନ୍ଦନ
ଏହି ନୀଳ, ପୂର୍ବରୁ ସହଦେବ ସହ ବିରୋଧ ଥିଲେ, ଏବେ ତୁମ ପାଇଁ ସଦା ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ, ହେ କୁରୁବଂଶର ଗର୍ବ।
ଵିନ୍ଦାନୁଵିନ୍ଦାଵାଵନ୍ତ୍ଯୌ ସଂମତୌ ରଥସତ୍ତମୌ । କୃତିନୌ ସମରେ ତାତ ଦୃଢଵୀର୍ଯପରାକ୍ରମୌ
ବିନ୍ଦ୍ୟ ଓ ଅନୁବିନ୍ଦ୍ୟ, ଦୁଇ ଅବନ୍ତି ରାଜପୁତ୍ର, ରଥଯୋଧ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ମାନିତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରତିଭାଶାଳୀ ଓ ଦୃଢ଼ ସାହସ ଓ ପ୍ରାକ୍ରମରେ ଅଟୁଟ।
ଏତୌ ତୌ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରୌ ରିପୁସୈନ୍ଯଂ ପ୍ରଧକ୍ଷ୍ଯତଃ। ଗଦାପ୍ରାସାସିନାରାଚୈସ୍ତୋମରୈଶ୍ଚ କରଚ୍ଯତୈଃ
ଏହି ଦୁଇ ନରସିଂହ, ଗଦା, ବଣ, ତଳୱାର, ବାଣ, ତୋମର ଓ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁ ସେନାକୁ ଦହି ଦେବେ।
ଯୁଦ୍ଧାଭିକାମୌ ସମରେ କ୍ରୀଡନ୍ତାଵିଵ ଯୂଥପୌ । ଯୂଥମଧ୍ଯେ ମହାରାଜ ଵିଚରନ୍ତୌ କୃତାନ୍ତଵତ୍
ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ଏହି ଦୁଇ ନାୟକ, ଦଳ ମଧ୍ୟରେ ଖେଳୁଥିବା ଯୁଥପତି ପରି, ଦଳ ମଧ୍ୟରେ ମୃତ୍ୟୁ ପରି ଚଳିବେ, ହେ ମହାରାଜ।
ତ୍ରିଗର୍ତା ଭ୍ରାତରଃ ପଞ୍ଚ ରଥୋଦାରା ମତା ମମ। କୃତଵୈରାଶ୍ଚ ପାର୍ଥୈସ୍ତେ ଵିରାଟନଗରେ ତଦା
ତ୍ରିଗର୍ତ ଦେଶର ପାଞ୍ଚ ଭାଇ, ମୋ ମତରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥଯୋଧ୍ୟ, ସେମାନେ ବିରାଟ ନଗରରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ସହ ବିରୋଧୀ ହୋଇଥିଲେ।
ମକରା ଇଵ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସମୁଦ୍ଧତତରଙ୍ଗିଣୀମ୍ । ଗଙ୍ଗାଂ ଵିକ୍ଷୋଭଯିଷ୍ଯନ୍ତି ପାର୍ଥାନାଂ ଯୁଧି ଵାହିନୀ
ହେ ରାଜା, ତାଳମାଛ ଯେପରି ଉତ୍ତଳ ତରଙ୍ଗ ଭରିଥିବା ଗଙ୍ଗାକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରେ, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସେନାକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରିବେ।
ତେ ରଥାଃ ପଞ୍ଚ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଯେଷାଂ ସତ୍ଯରଥୋ ମୁଖମ୍। ଏତେ ଯୋତ୍ସ୍ଯନ୍ତି ସଙ୍ଗ୍ରାମେ ସଂସ୍ମରନ୍ତଃ ପୁରାକୃତମକ୍
ହେ ରାଜା, ସତ୍ୟରଥଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଏହି ପାଞ୍ଚ ରଥଯୋଧ୍ୟ, ପୂର୍ବର ଅନ୍ୟାୟକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୋଗ ଦେବେ।
ଵ୍ଯଲୀକଂ ପାଣ୍ଡଵେଯେନ ଭୀମସେନାନୁଜେନ ହ। ଦିଶୋ ଵିଜଯତା ରାଜଞ୍ଶ୍ଵେତଵାହେନ ଭାରତ
ଭୀମସେନଙ୍କ ଭାଉ, ଶ୍ୱେତ ଘୋଡ଼ା ଚାଳିଥିବା ପାଣ୍ଡବ, ଦିଗ୍ବିଜୟ କରିବାବେଳେ କରିଥିବା ଅପରାଧକୁ, ହେ ଭାରତ, ସେମାନେ ମନେ ରଖିବେ।
ତେ ହନିଷ୍ଯନ୍ତି ପାର୍ଥାନାଂ ତାନାସାଦ୍ଯ ମହାରଥାନ୍। ଵରାନ୍ଵରାନ୍ମହେଷ୍ଵାସାନ୍କ୍ଷତ୍ରିଯାଣାଂ ଧୁରଂଧରାନ୍
ସେମାନେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାରଥୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟ ନାୟକମାନେ, ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ ହତ୍ୟା କରିବେ।
ଲକ୍ଷ୍ଣଣସ୍ତଵ ପୁତ୍ରଶ୍ଚ ତଥା ଦୁଃଶାସନସ୍ଯ ଚ। ଉଭୌ ତୌ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରୌ ସଂଗ୍ରାମେଷ୍ଵପଲାଯିନୌ
ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ତୁମ ପୁତ୍ର, ଏବଂ ଦୁଃଶାସନଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଏହି ଦୁଇ ନରସିଂହ ଯୁଦ୍ଧରେ କେବେ ପଛୁ ନହେବେ।
ତରୁଣୌ ସୁକୁମାରୌ ଚ ରାଜପୁତ୍ରୌ ରତସ୍ଵିନୌ । ଯୁଦ୍ଧାନାଂ ଚ ଵିଶେଷଜ୍ଞୌ ପ୍ରଣେତାରୌ ଚ ସର୍ଵଶଃ
ଏହି ଦୁଇ ଯୁବକ ରାଜପୁତ୍ର, ସୁକୁମାର ଓ ରଥ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆସକ୍ତ, ଯୁଦ୍ଧର ବିଶେଷ ଜ୍ଞାନ ରଖିଥିବା, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନେତୃତ୍ୱ ଦେବାରେ ପ୍ରବୀଣ।
ରଥୌ ତୌ କୁରୁଶାର୍ଦୂଲ ମତୌ ମେ ରଥସତ୍ତମୌ । କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମରତୌ ଵୀରୌ ମହତ୍କର୍ମ କରିଷ୍ଯତଃ
ହେ କୁରୁଶାର୍ଦୂଳ, ଏହି ଦୁଇ ରଥଯୋଧ୍ୟ, ମୋ ମତରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମରେ ଆସକ୍ତ ଓ ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ।
ଦଣ୍ଡଧାରୋ ମହାରାଜ ରଥ ଏକୋ ନରର୍ଷଭ । ଯୋତ୍ସ୍ଯତେ ତଵ ସଙ୍ଗ୍ରାମେ ସ୍ଵେନ ସୈନ୍ଯେନ ପାଲିତଃ
ଦଣ୍ଡଧାର, ମହାରାଜ, ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନର, ତୁମ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଜ ସେନାର ସୁରକ୍ଷାରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ।
ବୃହଦ୍ବଲସ୍ତଥା ରାଜା କୌସଲ୍ଯୋ ରଥସତ୍ତମଃ । ରଥୋ ମମ ମତସ୍ତାତ ମହାଵେଗପରାକ୍ରମଃ
କୋଶଳ ରାଜା ବୃହଦ୍ବଳ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥଯୋଧ୍ୟ, ମୋ ମତରେ ତୀବ୍ର ଗତି ଓ ପ୍ରାକ୍ରମରେ ଅଗ୍ରଣୀ।
ଏଷ ଯୋତ୍ସ୍ଯତି ସଙ୍ଗ୍ରାମେ ସ୍ଵାନ୍ବନ୍ଧୂନ୍ସଂପ୍ରହର୍ଷଯନ୍ । ଉଗ୍ରାଯୁଧୋ ମହେଷ୍ଵାସୋ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରହିତେ ରତଃ
ସେ ନିଜ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ, ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଧରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର ଭାବେ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ।
କୃପଃ ଶାରଦ୍ଵତୋ ରଜନ୍ରଥଯୂଥପଯୂଥପଃ। ପ୍ରିଯାନ୍ପ୍ରାଣାନ୍ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ପ୍ରଧକ୍ଷ୍ଯତି ରିପୂଂସ୍ତଵ
ଶାରଦ୍ୱତଙ୍କ ପୁତ୍ର କୃପ, ରଥଯୋଧ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନେତା, ତୁମ ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ଆଗ୍ନି ପରି ଆକ୍ରମଣ କରିବା ପାଇଁ ନିଜ ପ୍ରିୟ ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ିବେ।
ଗୌତମସ୍ଯ ମହର୍ଷେର୍ଯ ଆଚାର୍ଯସ୍ଯ ଶରଦ୍ଵତଃ। କାର୍ତିକେଯ ଇଵାଜଯଃ ଶରସ୍ତମ୍ବାତ୍ସୁତୋଽଭଵତ୍
ଗୌତମ ମହାର୍ଷି ଓ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଶାରଦ୍ୱତଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି, ଶରସ୍ତମ୍ଭରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ପୁତ୍ର, କାର୍ତିକେୟ ପରି ଅଜୟ।
ଏଷ ସେନାଃ ସୁବହୁଲା ଵିଵିଧାଯୁଧକାର୍ମୁକାଃ । ଅଗ୍ନିଵତ୍ସମରେ ତାତ ଚରିଷ୍ଯତି ଵିନିର୍ଦହନ୍
ଏହି ସେନା ବହୁତ ବଡ଼ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ନେଇଛି । ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହି ସେନା ଅଗ୍ନି ପରି ସବୁକୁ ଜଳାଇ ଦେବ ।
ଶକୁନିର୍ମାତୁଲସ୍ତେଽସୌ ରଥ ଏକୋ ନରାଧିପ। ପ୍ରଯୁଜ୍ଯ ପାଣ୍ଡଵୈର୍ଵୈରଂ ଯୋତ୍ସ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଏହା ତୁମର ମାମା ଶକୁନି, ରଥରେ ଏକା । ସେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସହ ବିରୋଧ ଜଗାଇ ନିଶ୍ଚୟ ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।
ଏତସ୍ଯ ସେନା ଦୁର୍ଧର୍ଷା ସମରେ ପ୍ରତିଯାଯିନଃ। ଵିକୃତାଯୁଧଭୂଯିଷ୍ଠା ଵାଯୁଵେଗସମା ଜଵେ
ତାଙ୍କର ସେନା ଯୁଦ୍ଧରେ ରୋକିବାକୁ ଅତି କଷ୍ଟକର, ଅନେକ ଅଜଣା ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ତୁଫାନ ପରି ତେଜ ଗତିରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି ।
ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରୋ ମହେଷ୍ଵାସଃ ସର୍ଵାନେଵାତିଧନ୍ଵିନଃ । ସମରେ ଚିତ୍ରଯୋଧୀ ଚ ଦୃଢାସ୍ତ୍ରଶ୍ଚ ମହାରଥଃ
ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପୁଅ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର, ସମସ୍ତ ଧନୁର୍ଧରଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି । ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଯୋଧା, ଅସ୍ତ୍ରରେ ଦୃଢ଼, ଏକ ମହାରଥୀ ।
ଏତସ୍ଯ ହି ମହାରାଜ ଯଥା ଗାଣ୍ଡୀଵଧନ୍ଵନଃ। ଶରାସନଵିନିର୍ମୁକ୍ତାଃ ସଂସକ୍ତା ଯାନ୍ତି ସାଯକାଃ
ମହାରାଜ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁରୁ ଯେପରି ଅଗ୍ରାଗ୍ର ଅଣ୍ଡ ଅଣ୍ଡ ସାୟକ ଚାଲିଥାଏ, ସେପରି ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ନିର୍ମୁକ୍ତ ହୁଏ ।
ନୈଷ ଶକ୍ଯୋ ମଯା ଵୀରଃ ସଂଖ୍ଯାତୁଂ ରଥସତ୍ତମଃ । ନିର୍ଦହେଦପି ଲୋକାଂସ୍ତ୍ରୀନିଚ୍ଛନ୍ନେଷ ମହାରଥଃ
ଏହି ବୀର ମହାରଥୀକୁ ମୁଁ ଗଣନା କରିପାରିବି ନାହିଁ । ଚାହିଲେ ସେ ତିନି ଲୋକକୁ ମଧ୍ୟ ଜଳାଇ ଦେଇପାରିବେ ।
କ୍ରୋଧସ୍ତେଜଶ୍ଚ ତପସା ସଂଭୃତୋଶ୍ରମଵାସିନାମ୍ । ଦ୍ରୋଣେନାନୁଗୃହୀତଶ୍ଚ ଦିଵ୍ଯୈରସ୍ତ୍ରୈରୁଦାରଧୀଃ
ତାଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଓ ତେଜ ଅରଣ୍ୟବାସୀଙ୍କ ତପସ୍ୟାରୁ ଜମା ହୋଇଛି । ଦ୍ରୋଣ ତାଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଉତ୍ତମ ବୁଦ୍ଧି ଦେଇ ଆଶୀର୍ବାଦ କରିଛନ୍ତି ।
ଦୋଷସ୍ତ୍ଵସ୍ଯ ମହାନେକୋ ଯେନୈଵ ଭରତର୍ଷଭ । ନ ମେ ରଥୋ ନାତିରଥୋ ମତଃ ପାର୍ଥିଵସତ୍ତମ
କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଏକ ବଡ଼ ଦୋଷ ଅଛି, ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ । ଏହି କାରଣରୁ, ରାଜା, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ରଥୀ କିମ୍ବା ଅତିରଥୀ ଭାବି ନାହିଁ ।