ଭ୍ରାତୄଣାଂ ନିଧନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପୁତ୍ରାଣାଂ ଚ ସୁଯୋଧନ । ଭୀମସେନେନ ନିହତୋ ଦୁଷ୍କୃତାନି ସ୍ମରିଷ୍ଯସି
ଭୀମସେନଙ୍କ ହାତରେ ତୁମ ଭାଇ ଓ ପୁଅମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବା ବିଷୟ ଶୁଣିବାବେଳେ, ସୁୟୋଧନ, ତୁମେ ତୁମ ଦୁଷ୍କର୍ମ ମନେ ପକାଇବ।
ନ ଦ୍ଵିତୀଯାଂ ପ୍ରତିଜ୍ଞାଂ ହି ପ୍ରତିଜାନାମି କୈତଵ । ସତ୍ଯଂ ବ୍ରଵୀମ୍ଯହଂ ହ୍ଯେତତ୍ସର୍ଵଂ ସତ୍ଯଂ ଭଵିଷ୍ଯତି
ମୁଁ ଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରେନି, କିମ୍ବା ମିଥ୍ୟା କଥା କହେନି; ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି— ଏହି ସବୁ ନିଶ୍ଚୟ ସତ୍ୟ ହେବ।
ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋଽପି କୈତଵ୍ଯମୁଲୂକମିଦମବ୍ରଵୀତ୍। ଉଲୂକ ମଦ୍ଵଚୋ ବ୍ରୂହି ଗତ୍ଵା ତାତ ସୁଯୋଧନମ୍
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମଧ୍ୟ ଉଲୂକଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଉଲୂକ, ମୋର କଥା ସୁୟୋଧନଙ୍କୁ ଯାଇ କହ।'
ସ୍ଵେନ ଵୃତ୍ତେନ ମେ ଵୃତ୍ତଂ ନାଧିଗନ୍ତୁଂ ତ୍ଵମର୍ହସି । ଉଭଯୋରନ୍ତରଂ ଵେଦ ସୂନୃତାନୃତଯୋରପି
ତୁମ ବ୍ୟବହାର ଦେଖି ମୋ ବ୍ୟବହାରକୁ ମାପିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ସତ୍ୟ ଓ ମିଥ୍ୟା ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ତଫାତ୍ ବୁଝ।
ନ ଚାହଂ କାମଯେ ପାପମପି କୀଟପିପୀଲକଯୋଃ। କିଂ ପୁନର୍ଜ୍ଞାତିଷୁ ଵଧଂ କାମଯେଯଂ କଥଂ ଚ ନ
ମୁଁ କିଟ୍ ଓ ପିପିଲିକା ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ କ୍ଷତି ଚାହେଁ ନାହିଁ; ତେବେ ଆପଣୀୟମାନେ ପ୍ରତି ମୁଁ କିପରି ହିଂସା ଚାହିବି, କିମ୍ବା କାହିଁକି ଚାହିବି?
ଏତଦର୍ଥଂ ମଯା ତାତ ପଞ୍ଚ ଗ୍ରାମା ଵୃତାଃ ପୁରା। କଥଂ ତଵ ସୁଦୁର୍ବୁଦ୍ଧେ ନ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯେ ଵ୍ଯସନଂ ମହତ୍
ଏହି କାରଣରେ, ପ୍ରିୟ, ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ କେବଳ ପାଞ୍ଚଟି ଗାଁ ଚାହିଥିଲି; ତୁମ ଦୁଷ୍ଟ ବୁଦ୍ଧି ଥିବା ସତ୍ୱେ, ମୁଁ କିପରି ତୁମ ମହା ବିପଦ ଦେଖିପାରିବି ନାହିଁ?
ସ ତ୍ଵଂ କାମପରୀତାତ୍ମା ମୂଢଭାଵାଚ୍ଚ କତ୍ଥସେ। ତଥୈଵ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ନ ଗୃହ୍ଣାସି ହିତଂ ଵଚଃ
କିନ୍ତୁ ତୁମେ କାମନା ଓ ମୂଢତାରେ ପଡ଼ି, ଅହଂକାର କରୁଛ; ଏବଂ ବାସୁଦେବଙ୍କର ଭଲ କଥା ମଧ୍ୟ ଶୁଣୁନାହଁ।
କିଂଚେଦାନୀଂ ବହୂକ୍ତେନ ଯୁଧ୍ଯସ୍ଵ ସହ ବାନ୍ଧଵୈଃ। ମମ ଵିପ୍ରିଯକର୍ତାରଂ କୈତଵ୍ଯ ସହ ବାନ୍ଧଵୈଃ
ଏବେ ଅଧିକ କଥା କହିବାର କଣ ଦରକାର? ତୁମ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ ମୋ ଓ ମୋ ଶତ୍ରୁମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କର, ହେ ଚତୁର।
ମମ ଵିପ୍ରିଯକର୍ତାରଂ କୈତଵ୍ଯ ବ୍ରୂହି କୌରଵମ୍ ।। ଶ୍ରୁତଂ ଵାକ୍ଯଂ ଗୃହୀତୋଽର୍ଥୋ ମତଂ ଯତ୍ତେ ତଥାସ୍ତୁ ତତ୍
ମୋତେ କଷ୍ଟ ଦେଇଥିବା କୌରବଙ୍କୁ କହ, ହେ ଚତୁର: 'ବାକ୍ୟ ଶୁଣାଗଲା, ଅର୍ଥ ବୁଝାଗଲା, ତୁମ ମତ ମଧ୍ୟ ଜଣାଗଲା— ତେଣୁ ଯାହା ହେଉ।'
ଭୀମସେନସ୍ତତୋ ଵାକ୍ଯଂ ଭୂଯ ଆହ ନୃପାତ୍ମଜମ୍ ।। ଉଲୂକ ମଦ୍ଵଚୋ ବ୍ରୂହି ଦୁର୍ମତିଂ ପାପପୂରୁଷମ୍
ତାପରେ ଭୀମସେନ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କୁ ପୁଣି କହିଲେ: 'ଉଲୂକ, ମୋର କଥା ସେଇ ଦୁଷ୍ଟ ଓ ପାପୀକୁ କହ।'
ଶଠଂ ନୈକୃତିକଂ ପାପଂ ଦୁରାଚାରଂ ସୁଯୋଧନମ୍ ।। ଗୃଧ୍ରୋଦରେ ଵା ଵସ୍ତଵ୍ଯଂ ପୁରେ ଵା ନାଗସାହ୍ଵଯେ
'ଏହି ଠକ, ଦୁର୍ବୃତ୍ତ, ପାପୀ ଓ ଦୁଷ୍ଟଚରିତ୍ର ସୁୟୋଧନ ସହିତ ରହିବାଠାରୁ ଗୃଧ୍ର ଗଭରେ କିମ୍ବା ନାଗପୁରୀରେ ରହିବା ଭଲ।'
ପ୍ରତିଜ୍ଞାତଂ ମଯା ଯଚ୍ଚ ସଭାମଧ୍ଯେ ନରାଧମ ।। କର୍ତାହଂ ତଦ୍ଵଚଃ ସତ୍ଯଂ ସତ୍ଯେନୈଵ ଶପାମି ତେ
'ସଭାମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଯାହା ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଥିଲି, ହେ ନିଚ, ମୁଁ ସେହି କଥା ନିଶ୍ଚୟ କରିବି; ଏହା ସତ୍ୟ, ଏବଂ ସତ୍ୟକୁ ସାକ୍ଷୀ ରଖି ମୁଁ ଶପଥ କରୁଛି।'
ଦୁଃଶାସନସ୍ଯ ରୁଧିରଂ ହତ୍ଵା ପାସ୍ଯାମ୍ଯହଂ ମୃଧେ ।। ସକ୍ଥିନୀ ତଵ ଭଂକ୍ତ୍ଵୈଵ ହତ୍ଵା ହି ତଵ ସୋଦନାନ୍
ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଃଶାସନଙ୍କୁ ମାରି, ତାଙ୍କର ରକ୍ତ ପିଇବି; ତୁମର ଉରୁ ଭାଙ୍ଗି, ତୁମ ସହ ତୁମ ସମସ୍ତ ଭାଇମାନେଙ୍କୁ ମାରିଦେବି।
ସର୍ଵେଷାଂ ରାଜପୁତ୍ରାଣାମଭିମନ୍ଯୁରସଂଶଯମ୍ । କର୍ମଣା ତୋଷଯିଷ୍ଯାମି ଭୂଯଶ୍ଚୈଵ ଵଚଃ ଶ୍ରୃଣୁ
ସମସ୍ତ ରାଜପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ରୋଷକୁ ମୁଁ ମୋ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶାନ୍ତ କରିଦେବି; ଏବେ ପୁଣି ମୋ କଥା ଶୁଣ।
ହତ୍ଵା ସୁଯୋଧନ ତ୍ଵାଂ ଵୈ ସହିତଂ ସର୍ଵସୋଦରୈଃ । ଆକ୍ରମିଷ୍ଯେ ପଦା ମୂର୍ଧ୍ନି ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ପଶ୍ଯତଃ
ସୁୟୋଧନ, ତୁମେ ଏବଂ ତୁମ ସମସ୍ତ ଭାଇମାନେ ମରିଗଲେ ପରେ, ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ମୁଁ ତୁମ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ପାଉଁ ଦେଇ ଚାଲିଯିବି।
ନକୁଲସ୍ତୁ ତତୋ ଵାକ୍ଯମିଦମାହ ମହୀପତେ। ଉଲୂକ ବ୍ରୂହି କୌରଵ୍ଯଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରଂ ସୁଯୋଧନମ୍
ତାପରେ ନକୁଳ କହିଲେ, 'ଉଲୂକ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର ସୁୟୋଧନଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହ।'
ଶ୍ରୁତଂ ତେ ଗଦତୋ ଵାକ୍ଯଂ ସର୍ଵମେଵ ଯଥାତଥମ୍। ତଥା କର୍ତାସ୍ମି କୌରଵ୍ଯ ଯଥା ତ୍ଵମନୁଶାସି ମାଂ
ତୁମେ ଯାହା କହିଲେ, ସେ ସବୁ କଥା ମୁଁ ଠିକ୍ ଭଳି ଶୁଣିଛି; କୌରବ, ତୁମେ ଯେପରି ଆଦେଶ ଦେଉଛ, ସେହିପରି କରିବି।
ସହଦେଵୋଽପି ନୃପତେ ଇଦମାହ ଵଚୋଽର୍ଥଵତ୍ । ସୁଯୋଧନ ମତିର୍ଯା ତେ ଵୃଥୈଷା ତେ ଭଵିଷ୍ଯତି
ସହଦେବ ମଧ୍ୟ ରାଜାଙ୍କୁ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହିଲେ: 'ସୁୟୋଧନ, ତୁମ ମନସ୍କାମନା ବ୍ୟର୍ଥ ହେବ।'
ଶୋଚିଷ୍ଯସେ ମହାରାଜ ସପୁତ୍ରଜ୍ଞାତିବାନ୍ଧଵଃ । ଇମଂ ଚ କ୍ଲେଶମସ୍ମାକଂ ହୃଷ୍ଟୋ ଯତ୍ତ୍ଵଂ ଵିକତ୍ଥସେ
ମହାରାଜ, ତୁମେ ତୁମ ପୁଅ, ଜ୍ଞାତି ଓ ବାନ୍ଧବମାନେ ସହିତ ଦୁଃଖ କରିବ; ଆମ ଏହି କଷ୍ଟ ଦେଖି ତୁମେ ଯେପରି ଆନନ୍ଦରେ ଗର୍ବ କରୁଛ, ସେଥିରେ କିଛି ଲାଭ ନାହିଁ।
ଵିରାଟଦ୍ରୁପଦୌ ଵୃଦ୍ଧାଵୁଲୂକମିଦମୂଚତୁଃ । ଦାସଭାଵଂ ନିଯଚ୍ଛେଵ ସାଧୋରିତି ମତିଃ ସଦା। ତୌ ଚ ଦାସାଵଦାସୌ ଵା ପୌରୁଷଂ ଯସ୍ଯ ଯାଦୃଶମ୍
ବୟସ୍କ ବିରାଟ ଓ ଦ୍ରୁପଦ ଉଲୂକଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଦୁଷ୍ଟଙ୍କୁ ଦାସ ହେବାର ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ; ଏହା ସଦା ଆମ ମତ। କିଏ ଦାସ, କିଏ ସ୍ୱାମୀ, ଏହା ପୁରୁଷର ସାହସ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।'
ଶିଖଣ୍ଡୀ ତୁ ତତୋ ଵାକ୍ଯମୁଲୂକମିଦମବ୍ରଵୀତ୍ । ଵକ୍ତଵ୍ଯୋ ଭଵତା ରାଜା ପାପେଷ୍ଵଭିରତଃ ସଦା
ତାପରେ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଉଲୂକଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ତୁମେ ସେଇ ରାଜାଙ୍କୁ କହିବାକୁ ଚାହିଁବା, ଯିଏ ସଦା ଖରାପ କାମରେ ଲାଗିଥାଏ।'
ପଶ୍ଯ ତ୍ଵଂ ମାଂ ରଣେ ରାଜନ୍କୁର୍ଵାଣଂ କର୍ମ ଦାରୁଣମ୍ । ଯସ୍ଯ ଵୀର୍ଯଂ ସମାସାଦ୍ଯ ମନ୍ଯସେ ଵିଜଯଂ ଯୁଧି
ରାଜା, ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋତେ ଦେଖିବ, ଯେଉଁଠାରେ ତୁମେ ଯାହାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ କରିଛ, ସେଠି ମୁଁ ଭୟଙ୍କର କାମ କରିବି।
ତମହଂ ପାତଯିଷ୍ଯାମି ରଥାତ୍ତଵ ପିତାମହମ୍। ଅହଂ ଭୀଷ୍ମଵଧାତ୍ସୃଷ୍ଟୋ ନୂନଂ ଧାତ୍ରା ମହାତ୍ମନା
ମୁଁ ତୁମ ପିତାମହ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ରଥରୁ ଫେଳିଦେବି; ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ମୋତେ ମହାପ୍ରଭୁ ଭୀଷ୍ମ ବଧ ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି।
ସୋଽହଂ ଭୀଷ୍ମଂ ହନିଷ୍ଯାମି ମିଷତାଂ ସର୍ଵଧନ୍ଵିନାମ୍ । ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନୋଽପି କୈତଵ୍ଯମୁଲୂକମିଦମବ୍ରଵୀତ୍
ମୁଁ ସମସ୍ତ ଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ଆଗରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ମାରିଦେବି। ତାପରେ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ମଧ୍ୟ ଉଲୂକଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ସୁଯୋଧନୋ ମମ ଵଚୋ ଵକ୍ତଵ୍ଯୋ ନୃପତେଃ ସୁତଃ। ଅହଂ ଦ୍ରୋଣଂ ହନିଷ୍ଯାମି ସଗଣଂ ସହବାନ୍ଧଵମ୍
ମୋ ତରଫରୁ ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ ସୁୟୋଧନଙ୍କୁ କହ: ମୁଁ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ସାଥୀ ଓ ବାନ୍ଧବମାନେ ସହିତ ମାରିଦେବି।
ଅଵଶ୍ଯଂ ଚ ମଯା କାର୍ଯଂ ପୂର୍ଵେଷାଂ ଚରିତଂ ମହତ୍ । କର୍ତା ଚାହଂ ତଥା କର୍ମ ଯଥା ନାନ୍ଯଃ କରିଷ୍ଯତି
ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପୂର୍ବଜମାନେ କରିଥିବା ବଡ଼ କାମ କରିବି; ଏବଂ ଏମିତି କାମ କରିବି, ଯାହା ଅନ୍ୟ କେହି କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ତମବ୍ରଵୀଦ୍ଧର୍ମରାଜଃ କାରୁଣ୍ଯାର୍ଥଂ ଵଚୋ ମହତ୍। ନାହଂ ଜ୍ଞାତିଵଧଂ ରାଜନ୍କାମଯେଯଂ କଥଂଚନ
ତାପରେ ଧର୍ମରାଜ କରୁଣାବଶତାରେ ଏହି ମହାତ୍ମ କଥା କହିଲେ: 'ମୁଁ କେବେ ବନ୍ଧୁବନ୍ଧବଙ୍କ ବଧ କାମନା କରିପାରିବି ନାହିଁ।'
ତଵୈଵ ଦୋଷାଦ୍ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧେ ସର୍ଵମେତତ୍ତ୍ଵନାଵୃତମ୍ । ସ ଗଚ୍ଛ ମାଚିରଂ ତାତ ଉଲୂକ ଯଦି ମନ୍ଯସେ
ତୁମ ଦୁଷ୍ଟ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଏହି ସବୁ ଘଟିଛି; ଏବେ ଉଲୂକ, ଯଦି ଭଲ ଲାଗେ, ତେବେ ଶୀଘ୍ର ଯାଅ।
ଇହ ଵା ତିଷ୍ଠ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଵଯଂ ହି ତଵ ବାନ୍ଧଵାଃ । ଉଲୂକସ୍ତୁ ତତୋ ରାଜନ୍ଧର୍ମପୁତ୍ରଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍
ନାହିଁଲେ ଏଠାରେ ରୁହ, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; କାରଣ ଆମେ ତୁମର ବାନ୍ଧବ। ତାପରେ ରାଜା, ଉଲୂକ ଧର୍ମପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଆମନ୍ତ୍ର୍ଯ ପ୍ରଯଯୌ ତତ୍ର ଯତ୍ର ରାଜା ସୁଯୋଧନଃ । ଉଲୂକସ୍ତତ ଆଗମକ୍ଯ ଦୁର୍ଯୋଧନମମର୍ଷଣମ୍
ବିଦାୟ ନେଇ, ସେଠାକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ରାଜା ସୁୟୋଧନ ଥିଲେ; ଏଭଳି ଉଲୂକ ରାଗିଥିବା ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।