ଭାରତସ୍ଯେତିହାସସ୍ଯ ଶ୍ରୂଯତାଂ ପର୍ଵସଂଗ୍ରହଃ। ପର୍ଵାନୁକ୍ରମଣୀ ପୂର୍ଵଂ ଦ୍ଵିତୀଯଃ ପର୍ଵସଂଗ୍ରହଃ
ଏହି 'ଭାରତ' ଇତିହାସର ପର୍ବଗୁଡ଼ିକର ସଂଗ୍ରହ ଶୁଣନ୍ତୁ; ପ୍ରଥମେ ପର୍ବମାନଙ୍କର ତାଲିକା, ପରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ବସଂଗ୍ରହ।
ପୌଷ୍ଯଂ ପୌଲୋମମାସ୍ତୀକମାଦିରଂଶାଵତାରଣମ୍। ତତଃ ସଂଭଵପର୍ଵୋକ୍ତମଦ୍ଭୁତଂ ରୋମହର୍ଷଣମ୍
ପୌଷ୍ୟ, ପୌଲୋମ, ଆସ୍ତୀକ, ଆଦି, ଏବଂ ଆଶ୍ୱତରଣ; ତାପରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ରୋମାଞ୍ଚକ 'ସଂଭବ' ପର୍ବ କଥିତ।
ଦାହୋ ଜତୁଗୃହସ୍ଯାତ୍ର ହୈଡିମ୍ବଂ ପର୍ଵ ଚୋଚ୍ଯତେ। ତତୋ ବକଵଧଃ ପର୍ଵ ପର୍ଵ ଚୈତ୍ରରଥଂ ତତଃ
ଏଠାରେ ଲାକଡ଼ି ଘରକୁ ଆଗ୍ନିଦାହ କରାଯିବା ଘଟଣା, ପରେ ହିଡିମ୍ବା ସଂବାଦ, ତାପରେ ବକାସୁର ବଧ ଏବଂ ତା'ପରେ ଚିତ୍ରରଥ ଘଟଣା ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି।
ତତଃ ସ୍ଵଯଂଵରୋ ଦେଵ୍ଯାଃ ପାଞ୍ଚାଲ୍ଯାଃ ପର୍ଵ ଚୋଚ୍ଯତେ। କ୍ଷାତ୍ରଧର୍ମେଣ ନିର୍ଜିତ୍ଯ ତତୋ ଵୈଵାହିକଂ ସ୍ମୃତମ୍
ତା'ପରେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କର ସ୍ୱୟଂବର ଘଟଣା କୁହାଯାଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଯୋଦ୍ଧା ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ସେଉଁଠି ଜିତି ନିଆଯାଏ। ଏହା ପରେ ବିବାହ ଉତ୍ସବ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
ଵିଦୁରାଗମନଂ ପର୍ଵ ରାଜ୍ଯଲାଭସ୍ତଥୈଵ ଚ। ଅର୍ଜୁନସ୍ଯ ଵନେ ଵାସଃ ସୁଭଦ୍ରାହରଣଂ ତତଃ
ବିଦୁରଙ୍କ ଆଗମନ ଓ ରାଜ୍ୟଲାଭ ଘଟଣା, ତାପରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କର ଅରଣ୍ୟବାସ ଏବଂ ସୁଭଦ୍ରା ଅପହରଣ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
ସୁଭଦ୍ରାହରଣାଦୂର୍ଧ୍ଵଂ ଜ୍ଞେଯା ହରଣହାରିକା। ତତଃ ଖାଣ୍ଡଵଦାହାଖ୍ଯଂ ତତ୍ରୈଵ ମଯଦର୍ଶନମ୍
ସୁଭଦ୍ରା ଅପହରଣ ପରେ ଅପହରଣକାରୀଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଘଟଣା ଓ ତା'ପରେ ଖଣ୍ଡବ ଅଗ୍ନିଦାହ ଏବଂ ସେଠାରେ ମୟାଙ୍କ ସାକ୍ଷାତ୍କାର ଘଟଣା ଅଛି।
ସଭାପର୍ଵ ତତଃ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ମନ୍ତ୍ରପର୍ଵ ତତଃ ପରମ୍। ଜରାସନ୍ଧଵଧଃ ପର୍ଵ ପର୍ଵ ଦିଗ୍ଵିଜଯଂ ତଥା
ତା'ପରେ ସଭା ପର୍ବ, ପରେ ମନ୍ତ୍ର ପର୍ବ, ତା'ପରେ ଜରାସନ୍ଧ ବଧ ଏବଂ ଦିଗ୍ବିଜୟ ପର୍ବ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
ପର୍ଵ ଦିଗ୍ଵିଜଯାଦୂର୍ଧ୍ଵଂ ରାଜସୂଯିକମୁଚ୍ଯତେ। ତତଶ୍ଚାର୍ଘାଭିହରଣଂ ଶିଶୁପାଲଵଧସ୍ତତଃ
ଦିଗ୍ବିଜୟ ପରେ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ ବର୍ଣ୍ଣିତ, ତା'ପରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଘଟଣା ଏବଂ ପରେ ଶିଶୁପାଳ ବଧ ଘଟଣା ଅଛି।
ଦ୍ଯୂତପର୍ଵ ତତଃ ପ୍ରୋକ୍ତମନୁଦ୍ଯୂତମଃ ପରମ୍। ତତ ଆରଣ୍ଯକଂ ପର୍ଵ କିର୍ମୀରଵଧ ଏଵଚ
ତା'ପରେ ଜୁଆ ଖେଳ ପର୍ବ ଓ ତା'ପରେ ଜୁଆ ପରେ ଘଟିଥିବା ପର୍ବ, ଏହା ପରେ ଅରଣ୍ୟକ ପର୍ବ ଏବଂ କିର୍ମୀର ବଧ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
ଅର୍ଜୁନସ୍ଯାଭିଗମନଂ ପର୍ଵ ଜ୍ଞେଯମତଃ ପରମ୍। ଈଶ୍ଵରାର୍ଜୁନଯୋର୍ଯୁଦ୍ଧଂ ପର୍ଵ କୈରାତସଂଜ୍ଞିତମ୍
ଏହା ପରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଯାତ୍ରା ପର୍ବ ଏବଂ ତା'ପରେ ଈଶ୍ୱର ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ, ଯାହା କୈରାତ ପର୍ବ ନାମରେ ପରିଚିତ।
ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକାଭିଗମନଂ ପର୍ଵ ଜ୍ଞେଯମତଃ ପରମ୍। ନଲୋପାଖ୍ଯାନମପି ଚ ଧାର୍ମିକଂ କରୁଣୋଦଯମ୍
ଏହା ପରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକ ଯାତ୍ରା ପର୍ବ ଏବଂ ତା'ପରେ ଧର୍ମିକ ଓ କରୁଣାଦାୟକ ନଳ ଉପାଖ୍ୟାନ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ତତଃ ପର୍ଵ କୁରୁରାଜସ୍ଯ ଧୀମତଃ। ଜଟାସୁରଵଧଃ ପର୍ଵ ଯକ୍ଷଯୁଦ୍ଧମତଃ ପରମ୍
ତା'ପରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ କୁରୁରାଜଙ୍କ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ପର୍ବ, ତା'ପରେ ଜଟାସୁର ବଧ ଏବଂ ପରେ ଯକ୍ଷ ସହ ଯୁଦ୍ଧ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
ନିଵାତକଵଚୈର୍ଯୁଦ୍ଧଂ ପର୍ଵ ଚାଜଗରଂ ତତଃ। ମାର୍କଣ୍ଡେଯସମାସ୍ଯା ଚ ପର୍ଵାନନ୍ତରମୁଚ୍ଯତେ
ନିବାତକବଚ ସହ ଯୁଦ୍ଧ ପର୍ବ, ତା'ପରେ ଅଜଗର ଘଟଣା ଏବଂ ପରେ ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କ ସହ ସଂବାଦ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
ସଂଵାଦଶ୍ଚ ତତଃ ପର୍ଵ ଦ୍ରୌପଦୀସତ୍ଯଭାମଯୋଃ। ଘୋଷଯାତ୍ରା ତତଃ ପର୍ଵ ତତଃ ପ୍ରାଯୋପଵେଶନେମ୍। ମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ ନିଶ୍ଚଯଂ ଚୈଵ ମୃଗସ୍ଵପ୍ନୋଦ୍ଭଵଂ ତତଃ
ତା'ପରେ ଦ୍ରୌପଦୀ ଓ ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କ ସଂବାଦ ପର୍ବ, ତା'ପରେ ଘୋଷଯାତ୍ରା ପର୍ବ, ପରେ ପ୍ରାୟୋପବେଶ ନିଷ୍ଠା, ମନ୍ତ୍ର ନିଷ୍ଚୟ ଏବଂ ତା'ପରେ ମୃଗ ସ୍ୱପ୍ନ ଉଦ୍ଭବ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
ଵ୍ରୀହିଦ୍ରୌଣିକମାଖ୍ଯାନମୈନ୍ଦ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଂ ତଥୈଵ ଚ। ଦ୍ରୌପଦୀହରଣଂ ପର୍ଵ ଜଯଦ୍ରଥଵିମୋକ୍ଷଣମ୍
ବ୍ରୀହିଦ୍ରୌଣିକ ଉପାଖ୍ୟାନ ଏବଂ ଏହିପରି ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଉପାଖ୍ୟାନ, ତା'ପରେ ଦ୍ରୌପଦୀ ଅପହରଣ ପର୍ବ ଏବଂ ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ଦେବା ଘଟଣା ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
ରାମୋପାଖ୍ଯାନମତ୍ରୈଵ ପର୍ଵ ଜ୍ଞେଯମତଃ ପରମ୍। ପତିଵ୍ରତାଯା ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ସାଵିତ୍ର୍ଯାଶ୍ଚୈଵମଦ୍ଭୁତମ୍
ଏଠି ରାମ ଉପାଖ୍ୟାନ ଏବଂ ପରେ ପତିବ୍ରତା ନାରୀଙ୍କ ମହିମା, ସାବିତ୍ରୀଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ କଥା ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
କୁଣ୍ଡଲାହରଣଂ ପର୍ଵ ତତଃ ପରମିହୋଚ୍ଯତେ। ଆରଣେଯଂ ତତଃ ପର୍ଵ ଵୈରାଟଂ ତଦନନ୍ତରମ୍।। ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ପ୍ରଵେଶଶ୍ଚ ସମଯସ୍ଯ ଚ ପାଲନମ୍
ତା'ପରେ କୁଣ୍ଡଳ ଅପହରଣ ପର୍ବ, ତା'ପରେ ଅରଣେୟ ପର୍ବ ଏବଂ ପରେ ବିରାଟ ପର୍ବ, ପାଣ୍ଡବମାନେ କିପରି ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଏବଂ ସମ୍ଝୋତା ରଖିଲେ, ସେଥିରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
କୀଚକାନାଂ ଵଧଃ ପର୍ଵ ପର୍ଵ ଗ୍ରୋଗ୍ରହଣଂ ତତଃ। ଅଭିମନ୍ଯୋଶ୍ଚ ଵୈରାଟ୍ଯାଃ ପର୍ଵ ଵୈଵାହିକଂ ସ୍ମୃତମ୍
ତା'ପରେ କୀଚକ ବଧ ପର୍ବ, ଗୋ ଧରା ପର୍ବ ଏବଂ ବିରାଟ ଦେଶରେ ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କ ବିବାହ ପର୍ବ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
ଉଦ୍ଯୋଗପର୍ଵ ଵିଜ୍ଞେଯମତ ଊର୍ଧ୍ଵଂ ମହାଦ୍ଭୁତମ୍। ତତଃ ସଂଜଯଯାନାଖ୍ଯଂ ପର୍ଵ ଜ୍ଞେଯମତଃ ପରମ୍
ଉଦ୍ୟୋଗ ପର୍ବ, ଯାହା ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଏବଂ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ, ତା'ପରେ ସଞ୍ଜୟଯାନ ନାମକ ପର୍ବ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
ପ୍ରଜାଗରଂ ତଥା ପର୍ଵ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ଚିନ୍ତଯା। ପର୍ଵ ସାନତ୍ସୁଜାତଂ ଵୈ ଗୁହ୍ଯମଧ୍ଯାତ୍ମଦର୍ଶନମ୍
ତା'ପରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଚିନ୍ତାରେ ଜାଗ୍ରଣ ପର୍ବ ଏବଂ ସନତ୍ସୁଜାତ ନାମକ ଗୁପ୍ତ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଉପଦେଶ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
ଯାନସନ୍ଧିସ୍ତତଃ ପର୍ଵ ଭଗଵଦ୍ଯାନମେଵ ଚ। ମାତଲୀଯମୁପାଖ୍ଯାନଂ ଚରିତଂ ଗାଲଵସ୍ଯ ଚ
ତାପରେ ଯାନସନ୍ଧି ପର୍ବ, ଭଗବତ୍ବାଣୀ, ମାତଳୀଙ୍କ କଥା ଓ ଗାଳବଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟର ବର୍ଣ୍ଣନା ଆସିଛି।
ସାଵିତ୍ରଂ ଵାମଦେଵ୍ଯଂ ଚ ଵୈନ୍ଯୋପାଖ୍ଯାନମେଵ ଚ। ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯମୁପାଖ୍ଯାନଂ ପର୍ଵ ଷୋଡଶରାଜକମ୍
ସାବିତ୍ର ଓ ବାମଦେବ ପର୍ବ, ବେନ୍ୟଙ୍କ କଥା, ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟଙ୍କ ଉପାଖ୍ୟାନ ଓ ଷୋଳ ରାଜାଙ୍କ ପର୍ବ ଅଛି।
ସଭାପ୍ରଵେଶଃ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଵିଦୁଲାପୁତ୍ରଶାସନମ୍। ଉଦ୍ଯୋଗଃ ସୈନ୍ଯନିର୍ଯାଣଂ ଵିଶ୍ଵୋପାଖ୍ଯାନମେଵ ଚ
ଏଠାରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସଭାପ୍ରବେଶ, ବିଦୁଳାପୁତ୍ରଙ୍କ ଆଜ୍ଞା, ଉଦ୍ୟୋଗ ପର୍ବ, ସେନା ଯାତ୍ରା ଓ ବିଶ୍ୱଙ୍କ କଥା ଅଛି।
ଜ୍ଞେଯଂ ଵିଵାଦପର୍ଵାତ୍ର କର୍ଣସ୍ଯାପି ମହାତ୍ମନଃ। `ମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ ନିଶ୍ଚଯଂ କୃତ୍ଵା କାର୍ଯସ୍ଯ ସମନନ୍ତରମ୍
ଏଠାରେ ବିବାଦ ପର୍ବ ଓ ମହାତ୍ମା କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପର୍ବ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ମନ୍ତ୍ରଣା ଶେଷ ହେବା ପରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।
ଶ୍ଵେତସ୍ଯ ଵାସୁଦେଵେନ ଚିତ୍ରଂ ବହୁକଥାଶ୍ରଯମ୍।' ନିର୍ଯାଣଂ ଚ ତତଃ ପର୍ଵ କୁରୁପାଣ୍ଡଵସେନଯୋଃ
ଏଠାରେ ବାସୁଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ୱେତଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ କଥା, ଯାହାରୁ ଅନେକ କଥା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଏବଂ ପରେ କୁରୁ ଓ ପାଣ୍ଡବ ସେନାଙ୍କ ଯାତ୍ରା ପର୍ବ ଅଛି।
ରଥାତିରଥସଂଖ୍ଯା ଚ ପର୍ଵୋକ୍ତଂ ତଦନନ୍ତରମ୍। ଉଲୂକଦୂତାଗମନଂ ପର୍ଵାମର୍ଷଵିଵର୍ଧନମ୍
ତାପରେ ରଥ ଓ ଅତିରଥମାନେ କେତେ ଅଛନ୍ତି ତାହାର ଗଣନା, ଉଲୂକଙ୍କ ଦୂତିଆସିବା ଓ କ୍ରୋଧ ବଢ଼ାଇଥିବା ପର୍ବ ଅଛି।
ଅମ୍ବୋପାଖ୍ଯାନମତ୍ରୈଵ ପର୍ଵ ଜ୍ଞେଯମତଃ ପରମ୍।। ଭୀଷ୍ମାଭିଷେଚନଂ ପର୍ଵ ତତଶ୍ଚାଦ୍ଭୁତମୁଚ୍ଯତେ
ଏଠି ଅମ୍ବାଙ୍କ କଥା, ତାପରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପର୍ବ ଓ ପରେ ଅଦ୍ଭୁତ ପର୍ବ ଅଛି।
ଜମ୍ବୂଖମ୍ଡଵିନିର୍ମାଣଂ ପର୍ଵୋକ୍ତଂ ତଦନନ୍ତରମ୍।। ଭୂମିପର୍ଵ ତତଃ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଦ୍ଵୀପଵିସ୍ତାରକୀର୍ତନମ୍
ତାପରେ ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପ ତିଆରି କଥା, ତାପରେ ଭୂମି ପର୍ବ ଓ ଦ୍ୱୀପମାନଙ୍କ ବିସ୍ତାର ବର୍ଣ୍ଣନା ଅଛି।
ଦିଵ୍ଯଂ ଚକ୍ଷୁର୍ଦଦୌ ଯତ୍ର ସଂଜଯାଯ ମହାମୁନିଃ।' ପର୍ଵୋକ୍ତଂ ଭଗଵଦ୍ଗୀତା ପର୍ଵ ଭୀଷ୍ମଵଧସ୍ତତଃ। ଦ୍ରୋଣାଭିଷେଚନଂ ପର୍ଵ ସଂଶପ୍ତକଵଧସ୍ତତଃ
ଏଠି ମହାମୁନି ସଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇଥିଲେ; ଏଠାରେ ଭଗବଦ୍ଗୀତା ପର୍ବ, ତାପରେ ଭୀଷ୍ମ ବଧ, ପରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଅଭିଷେକ ଓ ସଂଶପ୍ତକ ବଧ ପର୍ବ ଅଛି।
ଅଭିମନ୍ଯୁଵଧଃ ପର୍ଵ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପର୍ଵ ଚୋଚ୍ଯତେ। ଜଯଦ୍ରଥଵଧଃ ପର୍ଵ ଘଟୋତ୍କଚଵଧସ୍ତତଃ
ଏଠି ଅଭିମନ୍ୟୁ ବଧ ପର୍ବ, ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପର୍ବ, ଜୟଦ୍ରଥ ବଧ ଓ ଘଟୋତ୍କଚ ବଧ ପର୍ବ ଅଛି।