ବ୍ରୂଯାସ୍ତ୍ଵଂ ଵାସୁଦେଵଂ ଚ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ସମୀପତଃ। ଆତ୍ମାର୍ଥଂ ପାଣ୍ଡଵାର୍ଥଂ ଚ ଯତ୍ତୋ ମାଂ ପ୍ରତିଯୋଧଯ
ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ କହିବା ଉଚିତ: 'ତୁମ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ, ମୋତେ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବାରେ ଚେଷ୍ଟା କର.'
ସଭାମଧ୍ଯେ ଚ ଯଦ୍ରୂପଂ ମାଯଯା କୃତଵାନସି। ତତ୍ତଥୈଵ ପୁନଃ କୃତ୍ଵା ସାର୍ଜୁନୋ ମାମଭିଦ୍ରଵ
ସଭା ମଧ୍ୟରେ ଯେପରି ତୁମେ ମାୟା କରିଥିଲା, ସେହିପରି ପୁନି କର; ଆର୍ଜୁନ ମୋତେ ଆକ୍ରମଣ କରୁ.
ଇନ୍ଦ୍ରଜାଲଂ ଚ ମାଯାଂ ଵୈ କୁହକା ଵାପି ଭୀଷଣା । ଆତ୍ତଶସ୍ତ୍ରସ୍ଯ ସଙ୍ଗ୍ରମେ ଵହନ୍ତି ପ୍ରତିଗର୍ଜନାଃ
ମାୟା, ଭୟଙ୍କର ଜାଦୁ କିମ୍ବା ମାନ୍ତ୍ରିକ କଳା, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଥିବା ମାନେ ଗର୍ଜନ କରି ଏହାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବେ.
ଵଯମପ୍ଯୁତ୍ସହେମ ଦ୍ଯାଂ ଖଂ ଚ ଗଚ୍ଛେମ ମାଯଯା । ରସାତଲଂ ଵିଶାମୋପି ଐନ୍ଦ୍ରଂ ଵା ପୁରମେଵ ତୁ
ଆମେ ମଧ୍ୟ ମାୟାରେ ଆକାଶକୁ ଯିବା, ବା ଖା ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା, ବା ତଳସ୍ଥଳକୁ ଯିବା, ବା ଇନ୍ଦ୍ରର ନଗରକୁ ଯିବା ସମ୍ଭବ.
ଦର୍ଶଯେମ ଚ ରୂପାଣି ସ୍ଵଶରୀରେ ବହୂନ୍ଯପି। ନ ତୁ ପର୍ଯାଯତଃ ସିଦ୍ଧିର୍ବୁଦ୍ଧିମାପ୍ନୋତି ମାନୁଷୀମ୍
ଆମେ ନିଜ ଶରୀରରେ ଅନେକ ରୂପ ଦେଖାଇପାରିବା; କିନ୍ତୁ ଶେଷରେ, ଯାହାର ମନ ନିଶ୍ଚିତ ନୁହେଁ, ସେ ଲୋକ ଲାଭ ନାହିଁ.
ମନସୈଵ ହି ଭୂତାନି ଧାତୈଵ କୁରୁତେ ଵଶେ। ଯଦ୍ବ୍ରଵୀଷି ଚ ଵାର୍ଷ୍ଣେଯ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାନହଂ ରଣେ
ମନରେ ଦେବତା ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥାନ୍ତି; ଏବଂ ତୁମେ କହୁଛ, ବାର୍ଷ୍ଣେୟ, ଯେ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେକୁ ମାରିଦେବି—
ଘାତଯିତ୍ଵା ପ୍ରଦାସ୍ଯାମି ପାର୍ଥେଭ୍ଯୋ ରାଜ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍ । ଆଚଚକ୍ଷେ ଚ ମେ ସର୍ଵଂ ସଞ୍ଜଯସ୍ତଵ ଭାଷିତମ୍। ମଦ୍ଦ୍ଵିତୀଯେନ ପାର୍ଥେନ ଵୈରଂ ଵଃ ସଵ୍ଯସାଚିନା
ମୁଁ ସେମାନେକୁ ମାରି, ପୃଥାପୁତ୍ରମାନେକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜ୍ୟ ଦେଇଦେବି। ସଞ୍ଜୟ ମୋତେ ତୁମର ସବୁ କଥା କହିଛି, ଏବଂ ତୁମେ ଆର୍ଜୁନ ସହିତ ଆମ ପ୍ରତି ଶତ୍ରୁତା ରଖିଛ.
ସ ସତ୍ଯସଙ୍ଗରୋ ଭୂତ୍ଵା ପାଣ୍ଡଵାର୍ଥେ ପରାକ୍ରମୀ । ଯୁଦ୍ଧ୍ଯସ୍ଵାଦ୍ଯ ରଣେ ଯତ୍ତଃ ପଶ୍ଯାମଃ ପୁରୁଷୋ ଭଵ
ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ ଅଟୁଟ ରହି, ସାହସିକ ହୋଇ, ଏବେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶକ୍ତି ଦେଉ; ଆମେ ଦେଖିବା, ପୁରୁଷ ହେଉ.
ଯସ୍ତୁ ଶତ୍ରୁମଭିଜ୍ଞାଯ ଶୁଦ୍ଧଂ ପୌରୁଷମାସ୍ଥିତଃ। କରୋତି ଦ୍ଵିଷତାଂ ଶୋକଂ ସ ଜୀଵତି ସୁଜୀଵିତମ୍
ଯିଏ ନିଜ ଶତ୍ରୁକୁ ଚିହ୍ନି, ଶୁଦ୍ଧ ସାହସ ନେଇ, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଦୁଃଖ ଦେଇଥାଏ—ସେ ଭଲ ଜୀବନ ଜୀବନ୍ତି.
ଅକସ୍ମାଚ୍ଚୈଵ ତେ କୃଷ୍ଣ ଖ୍ଯାତଂ ଲୋକେ ମହଦ୍ଯଶଃ। ଅଦ୍ଯେଦାନୀଂ ଵିଜାନୀମଃ ସନ୍ତି ଷଣ୍ଡାଃ ଶଶ୍ରୃଙ୍ଗକାଃ
ଅଚନ୍ତା ଭାବରେ, କୃଷ୍ଣ, ତୁମେ ବିଶ୍ୱରେ ବଡ଼ ଖ୍ୟାତି ହୋଇଛ; ଏବେ ଆମେ ଜାଣିଲୁ, ଖରା ଶଙ୍ଖ ଥିବା ନପୁଂସକ ଲୋକ ଅଛନ୍ତି.
ମଦ୍ଵିଧୋ ନାପି ନୃପତିସ୍ତ୍ଵଯି ଯୁକ୍ତଃ କଥଂଚନ । ସନ୍ନାହଂ ସଂଯୁଗେ କର୍ତୁଂ କଂସଭୃତ୍ଯେ ଵିଶେଷତଃ
ମୋ ପରି ରାଜା କେବେ ତୁମ ପ୍ରତି ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ର ଧରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, ବିଶେଷ କରି କଂସର ଦାସ ପ୍ରତି.
ତଂ ଚ ତୂବରକଂ ବାଲଂ ବହ୍ଵାଶିନମଵିଦ୍ଯକମ୍ । ଉଲୂକ ମଦ୍ଵଚୋ ବ୍ରୂହି ଅସକୃଦ୍ଭୀମସେନକମ୍
ଏହି ଦୁର୍ବଳ, ଅନ୍ୟଜନା, ଅନେକ ଖାଇଥିବା ଅବିଦ୍ୟା ଛୋଟ ଝିଅ—ଉଲୂକ, ଭୀମସେନଙ୍କୁ ମୋ କଥା ପୁନିପୁନି କହିଦେ.
ଵିରାଟନଗରେ ପାର୍ଥ ଯସ୍ତ୍ଵଂ ସୂଦୋ ହ୍ଯଭୂଃ ପୁରା। ବଲ୍ଲଵୋ ନାମ ଵିଖ୍ଯାତସ୍ତନ୍ମମୈଵ ହି ପୌରୁଷମ୍
ବିରାଟନଗରରେ, ପାର୍ଥ, ତୁମେ ପୂର୍ବେ ଏକ ରସୋଇଆ ହେଇଥିଲା, ବଲ୍ଲଭ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ସେ ମୋର ଶକ୍ତି ଥିଲା.
ପ୍ରତିଜ୍ଞାତଂ ସଭାମଧ୍ଯେ ନ ତନ୍ମିଥ୍ଯା ତ୍ଵଯା ପୁରା। ଦୁଃଶାସନସ୍ଯ ରୁଧିରଂ ପୀଯତାଂ ଯଦି ଶକ୍ଯତେ
ସଭା ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଯାହା ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଥିଲା, ସେ ମିଥ୍ୟା ନୁହେଁ; ଦୁଃଶାସନଙ୍କ ରକ୍ତ ପିଇବାକୁ ଯଦି ସମ୍ଭବ, କର.
ଯଦ୍ବ୍ରଵୀଷି ଚ କୌନ୍ତେଯ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାନହଂ ରଣେ। ନିହନିଷ୍ଯାମି ତରସା ତସ୍ଯ କାଲୋଽଯମାଗତଃ
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ତୁମେ ଯେଉଁଥିରି କହିଛ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେଂକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶକ୍ତିରେ ହରାଇବା—ସେହି ସମୟ ଏବେ ଆସିଛି।
ତ୍ଵଂ ହି ଭୋଜ୍ଯେ ପୁରସ୍କାର୍ଯୋ ଭକ୍ଷ୍ଯେ ପେଯେ ଚ ଭାରତ । କ୍ଵ ଯୁଦ୍ଧଂ କ୍ଵ ଚ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ଯୁଧ୍ଯସ୍ଵ ପୁରୁଷୋ ଭଵ
ଭାରତ, ତୁମେ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟରେ ସମ୍ମାନ ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ଯୁଦ୍ଧ ଓ ଭୋଗରେ କ'ଣ ତୁମର ଅଂଶ? ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧ କର, ପୁରୁଷ ହେଉ।
ଶଯିଷ୍ଯସେ ହତୋ ଭୂମୌ ଗଦାମାଲିଙ୍ଗ୍ଯ ଭାରତ। ତଦ୍ଵୃଥା ଚ ସଭାମଧ୍ଯେ ଵଲ୍ଗିତଂ ତେ ଵୃକୋଦର
ଭାରତ, ତୁମେ ଗଦାକୁ ଆଳିଙ୍ଗନ କରି ଭୂମିରେ ମୃତ ହେବ। ବୃକୋଦର, ସଭାମଧ୍ୟରେ ତୁମର ଗର୍ବ ଅକାରଣ ହେବ।
ଉଲୂକ ନକୁଲଂ ବ୍ରୂହି ଵଚନାନ୍ମମ ଭାରତ। ଯୁଧ୍ଦ୍ଯସ୍ଵାଦ୍ଯ ସ୍ଥିରୋ ଭୂତ୍ଵା ପଶ୍ଯାମସ୍ତଵ ପୌରୁଷମ୍
ଉଲୂକ, ମୋର କଥା ନକୁଳଙ୍କୁ କହ, ଭାରତ—'ଆଜି ଦୃଢ଼ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ କର, ତୁମର ପୁରୁଷ ମାନ ଦେଖିବାକୁ ଦିଅ।'
ଯୁଧିଷ୍ଠିରାନୁରାଗଂ ଚ ଦ୍ଵେଷଂ ଚ ମଯି ଭାରତ। କୃଷ୍ଣାଯାଶ୍ଚ ପରିକ୍ଲେଶଂ ସ୍ମରେଦାନୀଂ ଯଥାତଥମ୍
ଭାରତ, ସେ ଏବେ ଯଥାଯଥିକ ଭାବେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସ୍ନେହ, ମୋ ପ୍ରତି ଦ୍ୱେଷ ଓ କୃଷ୍ଣାଙ୍କ ଦୁଃଖ ସ୍ମରଣ କରୁ।
ବ୍ରୂଯାସ୍ତ୍ଵଂ ସହଦେଵଂ ଚ ରାଜମଧ୍ଯେ ଵଚୋ ମମ। ଯୁଦ୍ଧ୍ଯେଦାନୀଂ ରଣେ ଯତ୍ତଃ କ୍ଲେଶାନ୍ସ୍ମର ଚ ପାଣ୍ଡଵ
ମଧ୍ୟରେ ରାଜାମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସହଦେବଙ୍କୁ ମୋର କଥା କହ—'ଏବେ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଦେଇ ଯୁଦ୍ଧ କର, ଏବଂ ତୁମ ଦୁଃଖ ସ୍ମରଣ କର, ପାଣ୍ଡବ।'
ଵିରାଟଦ୍ରୁପଦୌ ଚୋଭୌ ବ୍ରୂଯାସ୍ତ୍ଵଂ ଵଚନାନ୍ମମ । ନ ଦୃଷ୍ଟପୂର୍ଵା ଭର୍ତାରୋ ଭୃତ୍ଯୈରପି ମହାଗୁଣୈଃ । ତଥାର୍ଥପତିଭିର୍ଭୃତ୍ଯା ଯତଃ ସୃଷ୍ଟାଃ ପ୍ରଜାସ୍ତତଃ
ବିରାଟ ଓ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କୁ ମୋର କଥା କହ—'ଏପରି ମହାଗୁଣୀ ଭୃତ୍ୟ ଓ ଭୃତ୍ୟମାନେ ଏପରି ଗୁଣବାନ୍ ଭୂତପୂର୍ବେ ଦେଖାଯାଇନାହିଁ। ଭୃତ୍ୟମାନେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପାଇଁ ହିଁ ତିଆରି, ସ୍ୱାମୀମାନେଠାରୁ ହିଁ ପ୍ରଜା ଉତ୍ପନ୍ନ।'
ଅଶ୍ଲାଘ୍ଯୋଽଯଂ ନରପତିର୍ଯୁଵଯୋରିତି ଚାଗତମ୍
ଏହି ରାଜା ତୁମେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁ, ଏହି ଅବସ୍ଥା ଆସିଛି।
ତେ ଯୂଯଂ ସଂହତା ଭୂତ୍ଵା ତଦ୍ଵଧାର୍ଥଂ ମମାପି ଚ। ଆତ୍ମାର୍ଥଂ ପାଣ୍ଡଵାର୍ଥଂ ଚ ପ୍ରଯୁଦ୍ଧ୍ଯଧ୍ଵଂ ମଯା ସହ
ତୁମେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ମୋ ନାଶ ଓ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ ମୋ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କର।
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନଂ ଚ ପାଞ୍ଚାଲ୍ଯଂ ବ୍ରୂଯାସ୍ତ୍ଵଂ ଵଚନାନ୍ମମ। ଏଷ ତେ ସମଯଃ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଲବ୍ଧଵ୍ଯଶ୍ଚ ତ୍ଵଯାପି ସଃ
ପାଞ୍ଚାଳପୁତ୍ର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ମୋର କଥା କହ—'ତୁମ ପାଇଁ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ଆସିଛି, ଏବଂ ତୁମେ ଯାହା ପାଇବାକୁ ଥିଲ, ସେହିଟି ମିଳିବ।'
ଦ୍ରୋଣମାସାଦ୍ଯ ସମରେ ଜ୍ଞାସ୍ଯସେ ହିତମୁତ୍ତମମ୍ । ଯୁଦ୍ଧ୍ଯସ୍ଵ ସମୁହୃତ୍ପାପଂ କୁରୁ କର୍ମ ସୁଦୁଷ୍କରମ୍
ସମରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ, ତୁମେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମଙ୍ଗଳ ଜାଣିପାରିବ। ପାପ ଛାଡ଼ି ଯୁଦ୍ଧ କର, ଅତି କଠିନ କାମ କର।
ଶିଖଣ୍ଡିନମଥୋ ବ୍ରୂହି ଉଲୂକ ଵଚନାନ୍ମମ । ସ୍ତ୍ରୀତି ମତ୍ଵା ମହାବାହୁର୍ନ ହନିଷ୍ଯତି କୌରଵଃ
ଉଲୂକ, ମୋର କଥା ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କୁ କହ—'ସେ ଜଣେ ଜନା ଭାବି, ମହାବାହୁ କୌରବ ତାଙ୍କୁ ମାରିବେ ନାହିଁ।'
ଗାଙ୍ଗେଯୋ ଧନ୍ଵିନାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଯୁଦ୍ଧ୍ଯେଦାନୀଂ ସୁନିର୍ଭଯଃ । କୁରୁ କର୍ମ ରଣେ ଯତ୍ତଃ ପଶ୍ଯାମଃ ପୌରୁଷଂ ତଵ
ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର, ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବେ ଭୟ ଛାଡ଼ି ଯୁଦ୍ଧ କର। ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଦେଖା, ତୁମର ପୁରୁଷ ମାନ ଦେଖିବାକୁ ଦିଅ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତତୋ ରାଜା ପ୍ରହସ୍ଯୋଲୂକମବ୍ରଵୀତ୍। ଧନଞ୍ଜଯଂ ପୁନର୍ବ୍ରୂହି ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ଶ୍ରୃଣ୍ଵତଃ
ଏଭଳି କହି, ରାଜା ହସି ଉଲୂକଙ୍କୁ କହିଲେ—'ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଏହି କଥା ପୁନି କହ, ବାସୁଦେବ ଶୁଣୁଥିବାବେଳେ।'
ଅସ୍ମାନ୍ଵା ତ୍ଵଂ ପରାଜିତ୍ଯ ପ୍ରସାଧି ପୃତିଵୀମିମାମ୍ । ଅଥଵା ନିର୍ଜିତୋସ୍ମାଭୀ ରଣେ ଵୀର ଶଯିଷ୍ଯସି
ତୁମେ ଆମକୁ ହରାଇ ଏଇ ପୃଥିବୀରେ ଶାସନ କରିପାର, କିମ୍ବା ଯଦି ଆମେ ତୁମକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହରାଇବା, ତେବେ ତୁମେ ବୀର ଭାବେ ମୃତ ହେବ।
ରାଷ୍ଟ୍ରାନ୍ନିର୍ଵାସନକ୍ଲେଶଂ ଵନଵାସଂ ଚ ପାଣ୍ଡଵ । କୃଷ୍ଣାଯାଶ୍ଚ ପରିକ୍ଲେଶଂ ସଂସ୍ମରନ୍ପୁରୁଷୋ ଭଵ
ପାଣ୍ଡବ, ରାଜ୍ୟରୁ ବହିଷ୍କାର, ଅରଣ୍ୟବାସର କଷ୍ଟ ଓ କୃଷ୍ଣାଙ୍କ ଦୁଃଖ ସ୍ମରଣ କର, ପୁରୁଷ ହେଉ।